રક્તાભાસ્થિરસન્ધ્યાઢ્યં સસિદ્ધપુરુષં શવૈઃ । હારૈસ્ સસર્પનિર્મોકં પટૈર્ એવાંશુસઙ્કુલમ્
લાલ આભાની ઘેરી સાંજથી ભરેલું, જ્યાં સિદ્ધ પુરુષો અને મૃતદેહો હતા; હારોથી શોભાયમાન, સાપના ત્વચા અને કપડાંઓની કાંટાળું ગૂંચવણમાં રશ્મિઓ ફસાઈ ગઈ હતી.
લસલ્લતાપતાકાભિર્ ઊરુભિઃ કૃતતોરણમ્ । હસ્તપાદૈઃ પલ્લવિતં શરૈશ્ શરવનોપમમ્
લટકતી વેલીઓના ધ્વજ જેવા, જાંઘોથી તોરણ બનેલા હતા; હાથ અને પગ ચારે તરફ પથરાયેલા, જાણે તીક્ષ્ણ બાણોની વાડી હોય.
શસ્ત્રાંશુશાદ્વલશ્યામં શસ્ત્રતાર્ણૈસ્ સસૈકતમ્ । કીર્ણમ્ આયુધમાલાભિર્ ઉન્મત્તમ્ ઇવ ભૈરવમ્
શસ્ત્રોની ઝાંખીથી ઘાસવાળી મેદાન જેવું અંધકારમય, રેતી અને તૂટેલા શસ્ત્રખંડો સાથે ભળેલું; શસ્ત્રમાળાઓથી છલકતું, જાણે ઉગ્ર અને પાગલ ભયાનકતા ધરાવતું.
ફુલ્લાશોકવનાકારં શસ્ત્રસંઘટ્ટવહ્નિભિઃ । ઉદ્ઘુઙ્ઘુમં મહાશબ્દૈર્ વિદ્રવત્સિદ્ધનાયકમ્
ફૂલેલા અશોકવન જેવું દેખાતું, શસ્ત્રોના અથડામણથી અગ્નિ પ્રગટતો; ભયાનક અવાજોથી ગુંજતું, જેથી સિદ્ધોના નેતા પણ ડરીને ભાગી જાય.
સૌવર્ણરચિતાકારં બાલાર્કકચિતાયુધૈઃ । પ્રાસાસિચક્રશક્ત્યૃષ્ટિમુદ્ગરારણિતાન્તરમ્
સોનાની કળાથી બનાવેલું, બાળસૂર્ય જેવી ચમકતી હથિયારો વડે શોભિત; તેમાં ભાલા, તલવાર, ચક્ર, ભાલ, ગુમ્મટા અને યુદ્ધના ઘોષથી ભરેલું હતું.
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે સેનાસ્ સર્વાસ્ સઙ્ક્ષયમ્ આયયુઃ । આસીદ્ રણાઙ્ગનં શૂન્યમ્ ઇવાલ્પોભયસૈનિકમ્
આ વચ્ચે બધી સેનાઓ નાશ પામી; યુદ્ધભૂમિ ખાલી થઈ ગઈ, બંને તરફ થોડાં જ સૈનિકો બાકી રહ્યા.
છિન્નભિન્નમૃતધ્વસ્તયાતવિદ્રુતમાનવમ્ । પતચ્છવમહારાશિપઙ્કસ્રવદસૃક્સરિત્
કેટલાંય માણસો કાપાયેલા, તૂટી ગયેલા, મૃત, બરબાદ અને ભાગી ગયેલા હતા; પડી ગયેલા મૃતદેહોના ઢગલા, અને લોહીની નદીઓથી કાદવ વહેતો હતો.
વહદ્રક્તનદીરંહઃપ્રોહ્યમાનશવોત્કરમ્ । ભુસુણ્ડીશક્તિકુન્તાસિસ્થૂલપાષાણસઙ્કુલમ્
લોહીની નદી વહેતી હતી, મૃતદેહોના ઢગલા પાણીમાં વહેતા હતા; તીક્ષ્ણ બાણ, ભાલા, તલવાર અને મોટા પથ્થરોથી જગ્યા ભરાઈ ગઈ હતી.
શૂરશસ્ત્રાહતિચ્છિન્નકબન્ધપતનાન્વિતમ્ । તાલતાણ્ડવિવેતાલકુલારબ્ધકલારવમ્
વીર યોદ્ધાઓના હથિયારોના ઘા થી કપાયેલા, માથા વિના પડેલા લાશોથી મેદાન છવાઈ ગયું હતું અને વેતાળોના ટોળાંઓના હાહાકારથી આખું મેદાન તાડના ઝાડના તાંડવ જેવા ગાંજાવાળું થઈ ગયું હતું.
શૂન્યે રણાઙ્ગને દીપ્તૌ પદ્મસિન્ધુરથૌ ચલૌ । અદૃશ્યેતાં નભશ્ચિહ્નૌ ચન્દ્રસૂર્યૌ દિવીવ તૌ
ખાલી અને ધધકતા યુદ્ધના મેદાનમાં, બંને યોદ્ધા કમળ જેવા લાલ રથ પર ચમકતા, જાણે આકાશમાં ચાંદ્ર અને સૂર્ય જેવા દેખાતા, ફરતા હતા.
ચક્રશૂલભુસુણ્ડર્ષ્ટિપ્રાસાયુધસમાકુલૌ । સહસ્રેણ સહસ્રેણ વીરાણાં પરિવારિતૌ
તેઓ ચારે બાજુથી હજારો યોદ્ધાઓથી ઘેરાયેલા હતા અને ચક્ર, શૂળ, ગદા, ભાલા અને બીજા અનેક હથિયારો સાથે સજ્જ હતા.
વિચરન્તૌ યથાકામં મણ્ડલે વિતતાવનૌ । સચીત્કારમહાચક્રપિષ્ટાનેકમૃતામૃતૌ
તેઓ પોતાના મનગમતા પ્રમાણે વિશાળ મેદાનમાં ફરતા હતા, જ્યાં યોદ્ધાઓના ચીસો અને મોટા રથોના ચક્રોની ઘસઘસ વચ્ચે, મરેલા અને બચેલા બંને વચ્ચે યുദ്ധ ચાલતું હતું.
તરન્તૌ રક્તસરિતો મત્તવારણલીલયા । કેશશેવલસઞ્છન્નચક્રરક્તજલાર્દ્રકૌ
તેઓ લોહીની નદીઓ એવા મસ્ત હાથીઓ જેવી મજા માણતા પાર કરી ગયા, તેમની રથની ચાકો લાલ પાણીમાં ભીંજાઈ ગઈ હતી અને વાળ તથા આંતરડાં ચોંટેલા હતા.
વહચ્ચક્રાહતિક્ષોભપાતિતાકુલવારણૌ । મણિમુક્તાઝણત્કારરણત્કૂવરકોટરૌ
તેમના રથના ચાકરથી ઉઠેલા જોરદાર ધક્કાથી પાગલ હાથીઓ પડી જતાં હતાં, અને રથના મણિ-મુક્તાની ઝણકાર અને શણગારેલા કાંધની ખડખડાટ ગૂંજતી હતી.
વાતાહતપતાકાગ્રપટત્પટપટારવૌ । અનુયાતૌ મહાવીરૈર્ ભૂરિભિર્ ભીતસૈનિકૈઃ
પવનથી ફફડતી ધ્વજાની પટ્ટીઓ જોરદાર અવાજ કરતી હતી, અને તેમના પાછળ અનેક મહાન વીર અને અણગણિત ડરાયેલા સૈનિકો ચાલતા હતા.
ભારાન્ દધદ્ભિઃ કુન્તાનાં શરાણાં ધનુષામ્ અપિ । શક્તીનાં પ્રાસશઙ્કૂનાં ચક્રાણાં કચતાં રુચા
તેઓએ ભારે ભારે ભાલા, તીરો, ધનુષ, શક્તિ, ભાલા, કાંટા અને ચક્રોની તેજસ્વી ઝગમગાટ પોતાના પર ઉઠાવી હતી.
તત્ર તૌ ક્ષણમ્ આવૃત્ય મણ્ડલૈર્ ભૂરિમણ્ડલૈઃ । ઉભૌ વ્યતિબભૂવાતે સંમુખાવ્ આયુધામ્બુદૌ
ત્યાં, એક ક્ષણ માટે, બંને યુદ્ધવીરો વિશાળ ગોળવૃત્તોથી ઘેરાઈને, એકબીજાને સામે ઊભા રહ્યા, જાણે શસ્ત્રોથી ભરેલા વાદળો એકબીજાને ટક્કર આપે છે.
નારાચધારાનિકરવિક્ષેપકરકાઘનૌ । અન્યોઽન્યમ્ અભિગર્જન્તૌ મત્તાબ્ધિજલદાવ્ ઇવ
બન્નેના હાથ તીક્ષ્ણ બાણોની વરસાદથી ભારે થઈ ગયા હતા, અને બંને એકબીજાને સામે ગુસ્સાથી ગર્જના કરતા હતા, જાણે ઉગ્ર અને પાગલ વાદળો ગર્જે છે.
તયોઃ પ્રહરતોર્ બાણાન્ વસુધા નરસિંહયોઃ । પાષાણમુસુલાકારા વ્યોમવિસ્તારિણો ઽભવન્
એ બંને નરસિંહ જેવા યુદ્ધવીરો લડી રહ્યા ત્યારે, તેમના બાણો પથ્થર અને મુસળ જેવા બની ગયા અને આખા આકાશમાં ફેલાઈ ગયા.
કરવાલફલાઃ કેચિન્ મુદ્ગરાનનકાઃ પરે । શિતચક્રમુખાઃ કેચિત્ કેચિત્ પરશુવક્ત્રકાઃ
કેટલાક બાણો તલવારની ધાર જેવા હતા, કેટલાક મુગદર અને ગદાના આકારના હતા; કેટલાકની ધાર ચક્ર જેવી તીક્ષ્ણ હતી, તો કેટલાક કૂહાડા જેવા મુખવાળા હતા.
કેચિચ્ છક્તિમુખા બાણાઃ કેચિત્ ક્ષુરમુખા અપિ । કેચિત્ કુન્તોગ્રફલકા અર્ધચન્દ્રમુખાસ્ તથા
કેટલાંક બાણો ભાલાની નોક જેવા હતા, કેટલાંક ધારે ધારવાળા હતા; કેટલાક ભાલાની ટોચ જેવા, તો કેટલાક અર્ધચંદ્રાકાર હતા.
સિંહોપલમુખાઃ કેચિત્ કેચિચ્ છૂલશિખામુખાઃ । ત્રિશૂલવદનાઃ કેચિત્ સ્થૂલા ઇવ મહાશિલાઃ
કેટલાંક બાણો સિંહના મુખ જેવા હતા, કેટલાક ત્રિશૂળની નોક જેવા હતા; કેટલાક ત્રણ ફાંટાવાળા અને કેટલાક મોટા પથ્થર જેટલા જાડા હતા.
પ્રલયપવનપાતિતાઃ શિલૌઘા ઇવ વિચરન્તિ શિલીમુખાસ્ તદા સ્મ । પ્રમિલિતમ્ અભવત્ તયોસ્ તદાનીં પ્રલયવિજૃમ્ભિતસિન્ધુસંભ્રમેણ
પથ્થરમુખી બાણો પ્રલયના પવનથી ઉડતા પથ્થરવર્ષા જેવા ચારેકોર ફરે છે; એ સમયે બંને વચ્ચે બધું ગોથળાઈ ગયું, જાણે પ્રલયકાળના ઉગ્ર સમુદ્રનો ઉથલપાથલ થયો હોય.
પ્રાપ્ય રાજા પુરઃ પ્રાપ્તં સિન્ધુમ્ ઉદ્ધુરકન્ધરમ્ । મધ્યાહ્નતપનાભેન કોપેન વિતતો ઽભવત્
રાજા જ્યારે ઊંચા મોજાંવાળા સમુદ્ર સામે પહોંચ્યો, ત્યારે તે ક્રોધથી મધ્યાહ્નના તપતા સૂર્ય જેવો પ્રખર અને વ્યાપક બની ગયો.
ધનુર્ આસ્ફાલયામ્ આસ પરિરાવિતદિઙ્મુખમ્ । કલ્પાન્તપવનાસ્ફોટ ઇવામરગિરેસ્ તટમ્
તેણે પોતાનું ધનુષ્ય એવી જોરથી તાણ્યું કે ચારેય દિશાઓમાં ગર્જના ફેલાઈ ગઈ, જાણે દેવતાઓના પર્વતના કિનારે પ્રલયના પવનનો ભયાનક અથડામણ થયો હોય.
વિસસર્જોર્જિતો રાજા પ્રાતર્ અર્કઃ કરાન્ ઇવ । તૂણીરરજનીબદ્ધાશ્ શિલીમુખપરમ્પરાઃ
શક્તિશાળી રાજાએ તૂણામાં ગોઠવાયેલા તીરોની પંક્તિઓ એવી રીતે છોડવા માંડી, જેમ પ્રભાતના સૂર્યકિરણો ચારે તરફ ફેલાય છે.
એક એવ વિનિર્યાતિ ગુણાત્ તસ્ય શરો મહાન્ । સહસ્રં પતતિ વ્યોમ્નિ ગચ્છન્ પતતિ લક્ષશઃ
તેના ધનુષ્યના તારમાંથી એક જ મોટો તીર નીકળતો, પણ આકાશમાં જતાં જ હજારો અને લાખો તીરો વરસી પડતા.
સિન્ધોર્ અપિ તથૈવાસીચ્ છક્તિર્ લાઘવમ્ એવ ચ । રવેર્ આનનસામ્યં વૈ વિષ્ણોર્ ધાનુષ્કતા તયોઃ
તેમાં સમુદ્ર જેવી શક્તિ અને ચપળતા હતી, સૂર્યના ચહેરા જેવી તેજસ્વિતા, અને બંને પાસે વિષ્ણુના ધનુષ્ય જેવી મહાનતા હતી.
મુસુલા નામ તે બાણા મુસુલાકૃતયો ઽમ્બરમ્ । છાદયામ્ આસુર્ ઉન્નાદાઃ કલ્પાન્તગિરયો યથા
મુસુલા નામના તેના બાણો ગાદાની જેમ ઘન હતા, અને તેમના ગર્જનાથી આખું આકાશ ઢંકાઈ ગયું, જાણે યુગના અંતે પહાડો ગાજે તેમ.
રેજુઃ કનકનારાચરાજયો વ્યોમ્નિ તસ્ય તાઃ । શરવ્યાઃ કલ્પવાતાર્તાઃ પતન્ત્ય ઇવ તારકાઃ
તેના સોનાની નોકવાળા બાણો આકાશમાં ઝગમગતાં, અને શસ્ત્રવર્ષાની તોફાનમાં વિખરાઈ જતા, જાણે યુગના અંતે તારાઓ દુઃખથી પડી રહ્યા હોય.