અભિસારજદાર્વાકાઃ પલ્લોલુકચિરોડુનાઃ । કિરાતાઃ પશુપાલાશ્ ચ ચીનાસ્ સ્વર્ણમહી તતઃ
અભિસાર, જડર્વાક, પલ્લોલુક, ચિરોડુન, કિરાત, ગવાળાઓ, ચીન દેશ અને પછી સુવર્ણભૂમિ આવી હતી.
દેવસ્થલોપવનભૂસ્ તદનૂદિતશ્રીર્ વિશ્વાવસોસ્ તદનુ મન્દિરમ્ ઉત્તમર્દ્ધિ । કૈલાસભૂસ્ તદનુ મુઞ્જવનશ્ ચ શૈલો વિદ્યાધરામરવિહારવિમાનભૂમિઃ
દેવસ્થાનના વન, વિશ્વાવસુએ જણાવેલી ભૂમિઓ, પછી ઉત્તમ વૈભવથી ભરેલું મંદિર, પછી કૈલાસની જમીન, પછી મુંજવન, પર્વત, વિદ્યા ધરાઓનું રાજ્ય અને દેવતાઓના વિમાનવાળા મહેલો આવ્યા.
રણે રભસનિર્લૂનનરવારણદારુણે । અહં પૂર્વમ્ અહં પૂર્વમ્ ઇતિ વૃન્દાનુપાતિનિ
યુદ્ધમાં, જ્યાં માણસો અને હાથીઓ ભયાનક રીતે માર્યા જાય છે, દરેક જણ કહે છે, 'હું પહેલા જઈશ, હું પહેલા જઈશ' અને ટોળે ટોળે પડી જાય છે.
એતે ચાન્યે ચ બહવસ્ તત્ર ભસ્મત્વમ્ આગતાઃ । પ્રવિશન્તઃ પ્રયત્નેન શલભા ઇવ પાવકે
આ અને ઘણા બીજા પણ ત્યાં કાયમ માટે ભૂસ્મીભૂત થઈ ગયા છે, જેમ કે શલભો આગમાં ઝંપલાવે છે તેમ, એ લોકો પણ પ્રયત્નપૂર્વક અંદર પ્રવેશી ગયા છે.
અત્રાન્યે મધ્યદેશીયા જના નોદાહૃતા મયા । તાન્ ઇમાઞ્ શૃણુ વક્ષ્યામિ પક્ષ્યાંલ્ લીલામહીભૃતઃ
અહીં મધ્ય પ્રદેશના બીજા લોકોનો હું હજી ઉલ્લેખ કર્યો નથી. હવે, લીલા ના પતિ રાજાને સાથે રાખનારા એ બધા જૂથો વિશે હું તને કહું છું, ધ્યાનથી સાંભળ.
ઉદ્દેહિકાશ્ શૂરસેના ગુડા અશ્વત્થનીપકાઃ । ઉત્તમજ્યોતિકદ્રાણિ પદમધ્યમિકાદયઃ
ઉદ્દેહિકા, શૂરસેના, ગુડા, અશ્વત્થનિપક, ઉત્તમજ્યોતિકદ્ર, પદમધ્યમિક અને બીજા ઘણા લોકો હતા.
સાલ્વકાઃ કેતકા મત્સ્યા દૌલેયકકપિષ્ટલાઃ । માણ્ડવ્યપાણ્ડુનગરસૌરગ્રીવા ગુરુગ્રહાઃ
સાલ્વક, કેતક, મત્સ્ય, દૌલેયક, કપિષ્ઠલ, માંડવ્યપાંડુનગર, સૌરગ્રીવ અને ગુરુગ્રહ પણ તેમાં હતા.
પારિયાત્રાઃ કુરાઢ્યશ્ ચ યામુનોડુમ્બરા અપિ । ગજાહ્વા ઉજ્જિહાનાશ્ ચ કાલકોટિકમાથુરાઃ
પારિયાત્ર, કુરાધ્ય, યામુનોડુમ્બર, ગજાહ્વ, ઉજ્જિહાન, કાલકોટિક અને માથુરા પણ એમાં સામેલ હતા.
કપોલધર્મારણ્યાશ્ ચ તથૈવોત્તરદક્ષિણાઃ । પાઞ્ચાલકાઃ કુરુક્ષેત્રાસ્ તથા સારસ્વતા જનાઃ
કપોલ, ધર્મારણ્ય, ઉત્તર અને દક્ષિણના લોકો, પંચાલ, કુરુક્ષેત્ર અને સારસ્વત લોકો— બધા જ અહીં સંકળાયેલા હતા.
અવન્તીસ્યન્દનશ્રેણીકુન્તૈઃ પઞ્ચનદેરિતાઃ । સ્યન્દમાના વિદ્રવન્તી નિપપાત મહાભૃગૌ
અવંતિ, સ્યંદન, શ્રેણી, કુંત અને પાંચ નદીઓના લોકો—all એ લોકો ડરીને વહેતા વહેતા મહાન પર્વત પર પડી ગયા.
કાશા બ્રહ્માવસાતાશ્ ચ છિન્નાસ્ સામ્બવતીજનૈઃ । ભૂમૌ નિપતિતાસ્ સન્તો મથિતા મત્તવારણૈઃ
કાશા અને બ્રહ્માવસતાના લોકો, સાંબવતી લોકો દ્વારા કાપી નાખવામાં આવ્યા; જમીન પર પડેલા, તેઓ ઉગ્ર હાથીઓ દ્વારા ચકચૂર કરવામાં આવ્યા.
શૂરા દશપુરાશ્ શસ્ત્રૈર્ નિકૃત્તોદારકન્ધરાઃ । તારક્ષતિભિર્ આક્રમ્ય યોજિતા યોજને હ્રદે
દશપુરના વીર પુરુષો, શસ્ત્રોથી પેટ અને ગળા કાપી નાખવામાં આવ્યા; તારક્ષતિઓએ તેમને માર્યા અને એક યોજન જેટલા વિશાળ તળાવમાં ફેંકી દીધા.
ઋષ્યકારુરુકચ્છાશ્ ચ શૈવ્યશઙ્કુશતાઙ્કિતાઃ । પઙ્કિલે પઙ્કતાં યાતા ભૂતલે સૈન્યમર્દનૈઃ
ઋષ્યક, કારુરુક અને કચ્છના યુદ્ધવીરો, શૈવ્ય અને શંકુના ચિહ્નો ધરાવતાં, યુદ્ધભૂમિ પર કાદવથી ઢંકાઈ ગયા, સેના દ્વારા પામરાઈ પડ્યા.
વનવાસોપગિરયો ઽનિલયે નિલયાર્થિનઃ । પરિતઃ પરિધાવન્તઃ પતિતા યમુનાહ્રદે
જેઓ આશરો શોધતા હતા, તેઓ વનના ઢોળાણો અને પર્વતોની આસપાસ દોડ્યા, પણ આખરે યમુનાના જળમાં પડી ગયા.
દીર્ણોદરવિનિર્યાતસ્વાન્ત્રતન્ત્રીનિયન્ત્રિતાઃ । રાત્રિકાશ્ શાન્તસઞ્ચારાઃ પિશાચૈશ્ ચર્વિતા નિશિ
જેઓના પેટ ફાટીને આંતરડાં બહાર આવી ગયા હતા, રાતે તેમની ચાલ શાંત થઈ ગઈ હતી, અને પિશાચોએ અંધકારમાં તેમના મૃતદેહને ચાવી નાખ્યા.
ઉદ્રવૈર્ ભદ્રગિરિભિસ્ સઙ્ગ્રામાધ્વનિ દીક્ષિતૈઃ । ક્ષોણીગર્તેષુ નિક્ષિપ્તા રસલાઃ કમલા ઇવ
યુદ્ધમાં ભદ્રગિરિના બહાદુરોએ જેમને ઘાયલ કર્યા, તેઓ જમીનના ખાડામાં ફેંકાઈ ગયા, જાણે તળાવમાં કમળના ડાંઠ નાખ્યા હોય તેમ.
વિદ્રુત્યેવ દ્રવદ્રક્તા વિદ્રાવિતમહારથાઃ । દણ્ડકાન્ત્રાનિલોદ્ધૂતા હેહયા હરિણા ઇવ
તેમનું લોહી ધીમે ધીમે વહી રહ્યું હતું, મહાન રથચાલકો પરાજિત થઈ વિખેરાઈ ગયા, દંડકના જંગલની તીવ્ર પવનમાં ઉડી ગયા, જેમ હરિએ હેહયોને હરાવ્યા હતા.
દન્તિદન્તવિનિર્ભિન્ના દારદા દલિતારયઃ । નીતા રક્તમહાનદ્યા દ્રુમાણાં પલ્લવા ઇવ
હાથીના દાંતથી ફાટેલા અને દુશ્મનો પછડાઈને તૂટી પડ્યા, તેઓ લોહીની મોટી નદીમાં વૃક્ષના કોમળ પાંદડાં જેવી વહાઈ ગયા.
નારાચૈશ્ ચર્વિતાશ્ ચીના જીર્ણજર્જરજીવિતાઃ । જહુર્ જલનિધૌ દેહાન્ ભારભૂતાન્ અવસ્થિતાન્
બાણોથી છિદ્ર થયેલા, જીવન થાકી તૂટી ગયેલા ચીનના યુદ્ધાઓએ પોતાનું શરીર, જે ધરતી પર ભાર બન્યું હતું, દરિયામાં છોડી દીધું.
કર્ણાટસુભટોડ્ડીનકુન્તકર્તિતકન્દરાઃ । તેરુર્ આભીરશૂરાઃ ખે તારકાનિકરા ઇવ
કર્ણાટ અને ઓડ્ડીનાના શૂરવીરોએ ભાલાથી ગુફાઓ છિદ્ર કરી, અને આભીરના વીરોએ આકાશમાં તારાઓના સમૂહની જેમ પ્રાણ ત્યાગ્યા.
કરીન્દ્રમકરવ્યૂહરંહસાહતહેતયઃ । કેશાકેશિકૃતારમ્ભા વિનેમુર્ દશકાશ્ શકાઃ
હાથી અને મગર જેવી તાકાત સાથે આવેલા શક યોદ્ધાઓ, જેઓનું મન દુશ્મનના ઝડપી હુમલાથી તૂટી ગયું હતું, તેમના વાળ દુશ્મનના વાળમાં ગૂંચાઈ ગયા અને તેઓ નમન કરવા લાગ્યા.
દશાર્ણાદ્ આશનિર્ મુક્તશૃઙ્ખલા જાલભીરવઃ । નિલીના રક્તજમ્બાલે વૈતસ્તાસ્ તિમયો યથા
દશાર્ણ પ્રદેશમાંથી વીજળી બંધન તોડી ભયાનક જાળ જેવી બની, લાલ વાદળોમાં છુપાઈ ગઈ, જેમ વૈતસ્તા નદી દરિયામાં સમાઈ જાય છે.
ગૂર્જરાનીકનાશેન ગૂર્જરીકેશલુઞ્છનમ્ । વિહિતં તઙ્ગનોત્તુઙ્ગશિતશઙ્કુશતેરણૈઃ
ગુરજરોની સેના નાશ પામી, ત્યારે તંગણના ઊંચા અને તીક્ષા ભાલાઓએ ગુર્જર સ્ત્રીઓના વાળ કાપી નાખ્યા.
સિષિચુશ્ શસ્ત્રકાષોદ્યદ્વિદ્યુદ્ દ્યૌનિર્ગતા દ્રવાત્ । શરધારાવનાનીવ મીનહેતિપ્રદામ્બુદાત્
શસ્ત્રો વીજળી જેવી ચમકી ઊડીને આકાશમાંથી વરસવા લાગ્યા, જેમ મેઘમાંથી તીક્ષ્ણ બાણોની ધારા વરસે છે અને તે સૈન્ય પર એવી રીતે તૂટી પડી કે માછલીઓ પર પાણીનો પ્રવાહ પડે.
ભુસુણ્ડીમણ્ડલોદ્દ્યોતશ્યામાર્કોત્પાતભીરુષુ । આભીરેષ્વ્ અરયઃ પેતુર્ ગોગણા હરિતેષ્વ્ ઇવ
ભુસુંડીઓના અંધારા અને ભયાનક ઝુંડથી ડરી ગયેલા આભીરોમાં, દુશ્મનો એ રીતે પડી ગયા જેમ કે લીલાં ચરોતરમાં ગાયોના ઝુંડ ઢળી પડે.
કાન્તકાઞ્ચનકાન્તાઙ્ગી નગ્ના તઙ્ગનવાહિની । ભુક્તા ગૌડભટેનાઙ્ગનખકેશનિકર્ષણૈઃ
તંગણાં નદીના કિનારે, સોનાની જેમ તેજસ્વી અને નિર્વસ્ત્ર સ્ત્રીઓ શોભતી હતી, પણ ગૌડ સૈનિકોએ તેમની નખ અને વાળ ખેંચી, તેમને દુઃખ આપ્યું.
રણદ્ગગનગાસજ્જચક્રિચક્રવિકર્તનૈઃ । તઙ્ગનાઃ કણશઃ કીર્ણાઃ કઙ્કગૃદ્ધ્રેષુ રુદ્રકૈઃ
લડાઈના આકાશમાં ફરતા અને કાપતા ચક્રોથી તંગણાંના યોદ્ધાઓ ટુકડાઓમાં વિખેરાઈ ગયા, અને કાંક અને ગૃધ્ર જેવા ભયાનક પક્ષીઓએ તેમને ભક્ષ્યા.
લગુડાલોડનોડ્ડીનં ગૌડં ગુડગુડારવમ્ । શ્રુત્વા ગાન્ધારગાવોગ્રે દુદ્રુવુઃ પ્રમિતા ઇવ
ગૌડ યોદ્ધાઓના લાકડાં હલાવતા અને ગર્જન કરતાં ગજબના અવાજ સાંભળી, ગાંધારની ગાયોએ ભયથી એમ દોડ લીધો જાણે કોઈએ તેમને માપી-ગણી કાઢી હોય.
આકાશગાર્ણવપ્રખ્યો વહચ્છસ્ત્રકદમ્બકઃ । અકરોદ્ પારસીકાનાં ઘનનૈશતમોભ્રમમ્
આકાશ અને દરિયાની જેમ વિશાળ, ભયાનક હથિયારોનો ઝુંડ પાર્શીયો માટે એવી ઘેરી કાળી અંધકાર લાવ્યો કે જાણે અંધારી રાત છવાઈ ગઈ હોય.
મન્દરાહનનોડ્ડીનખસ્થક્ષીરોદસુન્દરે । વનાલીવાયુધાન્ય્ આસઞ્ છત્ત્રપ્રાલેયસાનુનિ
મંદર પર્વતથી સમુદ્ર મથાયો હોય તેમ સુંદર હથિયારો, બરફથી ઢંકાયેલા પર્વતો પર વૃક્ષમાળાની જેમ છવાઈ ગયા હતા અને એ બધું શસ્ત્રમાળાની પંક્તિ જેવું લાગતું હતું.