રાજન્યાશ્ ચ તથાશ્વિન્યા અર્જુનાવનયસ્ તથા । ત્રિગર્તકેકયઃ ક્ષુદ્રમાચેલાશ્ચૂસ્તવાસિનઃ
તેમજ રાજવંશો, અશ્વિનીઓ, અર્જુનના વંશજ; ત્રિગર્ત, કેકય, નાના માચેલા અને ત્યાં રહેતા ચૂસ્તવ લોકો છે.
અમ્બલાઃ પ્રસ્થલાશ્ શાકાઃ ક્ષેમધૂર્તય એવ ચ । અન્તરદ્વીપગાન્ધારસ્ તથા વન્દિવટસ્તવઃ
અંબલા, પ્રસ્થલ, શાક અને ક્ષેમધૂર્ત પણ છે; અંતરદ્વીપના, ગંધાર અને વંદિવટસ્તવ લોકો પણ ત્યાં રહે છે.
અથ તક્ષશિલા નામ તતો ઽપિ લવણાવતી । પુષ્કલાવતિદેશશ્ ચ યશોવતિમહી તતઃ
પછી તક્ષશિલા નામનું શહેર, પછી લવણાવતી, પછી પુષ્કલાવતી પ્રદેશ અને પછી યશોવતી ભૂમિ આવી છે.
તતો મણિમતી ભૂમિશ્ શ્યામાકા ખચરાસ્ તથા । દાશદાના ગવ્યસના દણ્ડહવ્યસનાસ્ તથા
પછી મણિમતી ભૂમિ, શ્યામાકા, ખચરા, દાશદાના, ગવ્યસના અને દંડહવ્યસના આવે છે.
દાનદાશ્ શૂરકાશ્ ચૈવ વાટાધારાસ્ તથૈવ ચ । કોહકં નગરં ચૈવ સુરભૂતિપુરં તથા
દાનદા, શૂરકા અને વાટાધારા, પછી કોહક નામનું શહેર અને પછી સુરભૂતિપુર પણ આવે છે.
તતો વૈ તટકાદર્શા દન્તુરાદર્શ એવ ચ । તતઃ પિણ્ડલમાલવ્યયાયનેયાભિધાનકાઃ
પછી તટકાદર્શા અને દંતુરાદર્શા, પછી પિંડલમાલા, વ્યાયનેય અને આભિધાનક આવે છે.
માલહાલા હૂનહેમતાલાશ્વાસ્ સ્વમુખાસ્ તથા । હિમવાન્ વસુમાન્ કૌઞ્જઃ કૈલાસશ્ ચેત્યગાસ્ તથા
માલહાલા, હૂન, હેમતાલ, આશ્વાસ, સ્વમુખ, અને એ જ રીતે હિમવાન, વસુમાન, કૌંજા, કૈલાસ અને અયુત નામની નગરી પણ છે.
તતો જનપદા ભૂમિર્ અશીતિશતયોજના । અથ પ્રાગુત્તરસ્યાં ત્વમ્ ઇમાઞ્ જનપદાઞ્ શૃણુ
પછી એ પ્રદેશની જમીન અશીતિ શત યોજન જેટલી પહોળી છે; હવે પૂર્વોત્તર તરફના આ લોકો વિશે સાંભળો.
કૌલૂતા બ્રહ્મપુત્રાશ્ ચ કુવિન્દાશ્ ચ દિનાદનાઃ । મડવા નષ્ટરાજ્યાશ્ ચ વનરાષ્ટ્રાસ્ તથૈવ ચ
કૌલૂત, બ્રહ્મપુત્ર, કુવિંદ, દિનાદન, મડવ, નષ્ટરાજ્યવાળા અને એ જ રીતે વનરાજ્યવાળા લોકો છે.
કૈડભલ્લાસ્ સિંહપુરાસ્ તથા ચામવતઙ્ગનાઃ । સાર્પાતકાઃ પાર્વતકાઃ કશ્મીરા દરદાસ્ તથા
કૈડભલ્લ, સિંહપુર, ચામવતંગન, સાર્પાતક, પર્વતક, કશ્મીર અને દરદ પણ છે.
અભિસારજદાર્વાકાઃ પલ્લોલુકચિરોડુનાઃ । કિરાતાઃ પશુપાલાશ્ ચ ચીનાસ્ સ્વર્ણમહી તતઃ
અભિસાર, જડર્વાક, પલ્લોલુક, ચિરોડુન, કિરાત, ગવાળાઓ, ચીન દેશ અને પછી સુવર્ણભૂમિ આવી હતી.
દેવસ્થલોપવનભૂસ્ તદનૂદિતશ્રીર્ વિશ્વાવસોસ્ તદનુ મન્દિરમ્ ઉત્તમર્દ્ધિ । કૈલાસભૂસ્ તદનુ મુઞ્જવનશ્ ચ શૈલો વિદ્યાધરામરવિહારવિમાનભૂમિઃ
દેવસ્થાનના વન, વિશ્વાવસુએ જણાવેલી ભૂમિઓ, પછી ઉત્તમ વૈભવથી ભરેલું મંદિર, પછી કૈલાસની જમીન, પછી મુંજવન, પર્વત, વિદ્યા ધરાઓનું રાજ્ય અને દેવતાઓના વિમાનવાળા મહેલો આવ્યા.
રણે રભસનિર્લૂનનરવારણદારુણે । અહં પૂર્વમ્ અહં પૂર્વમ્ ઇતિ વૃન્દાનુપાતિનિ
યુદ્ધમાં, જ્યાં માણસો અને હાથીઓ ભયાનક રીતે માર્યા જાય છે, દરેક જણ કહે છે, 'હું પહેલા જઈશ, હું પહેલા જઈશ' અને ટોળે ટોળે પડી જાય છે.
એતે ચાન્યે ચ બહવસ્ તત્ર ભસ્મત્વમ્ આગતાઃ । પ્રવિશન્તઃ પ્રયત્નેન શલભા ઇવ પાવકે
આ અને ઘણા બીજા પણ ત્યાં કાયમ માટે ભૂસ્મીભૂત થઈ ગયા છે, જેમ કે શલભો આગમાં ઝંપલાવે છે તેમ, એ લોકો પણ પ્રયત્નપૂર્વક અંદર પ્રવેશી ગયા છે.
અત્રાન્યે મધ્યદેશીયા જના નોદાહૃતા મયા । તાન્ ઇમાઞ્ શૃણુ વક્ષ્યામિ પક્ષ્યાંલ્ લીલામહીભૃતઃ
અહીં મધ્ય પ્રદેશના બીજા લોકોનો હું હજી ઉલ્લેખ કર્યો નથી. હવે, લીલા ના પતિ રાજાને સાથે રાખનારા એ બધા જૂથો વિશે હું તને કહું છું, ધ્યાનથી સાંભળ.
ઉદ્દેહિકાશ્ શૂરસેના ગુડા અશ્વત્થનીપકાઃ । ઉત્તમજ્યોતિકદ્રાણિ પદમધ્યમિકાદયઃ
ઉદ્દેહિકા, શૂરસેના, ગુડા, અશ્વત્થનિપક, ઉત્તમજ્યોતિકદ્ર, પદમધ્યમિક અને બીજા ઘણા લોકો હતા.
સાલ્વકાઃ કેતકા મત્સ્યા દૌલેયકકપિષ્ટલાઃ । માણ્ડવ્યપાણ્ડુનગરસૌરગ્રીવા ગુરુગ્રહાઃ
સાલ્વક, કેતક, મત્સ્ય, દૌલેયક, કપિષ્ઠલ, માંડવ્યપાંડુનગર, સૌરગ્રીવ અને ગુરુગ્રહ પણ તેમાં હતા.
પારિયાત્રાઃ કુરાઢ્યશ્ ચ યામુનોડુમ્બરા અપિ । ગજાહ્વા ઉજ્જિહાનાશ્ ચ કાલકોટિકમાથુરાઃ
પારિયાત્ર, કુરાધ્ય, યામુનોડુમ્બર, ગજાહ્વ, ઉજ્જિહાન, કાલકોટિક અને માથુરા પણ એમાં સામેલ હતા.
કપોલધર્મારણ્યાશ્ ચ તથૈવોત્તરદક્ષિણાઃ । પાઞ્ચાલકાઃ કુરુક્ષેત્રાસ્ તથા સારસ્વતા જનાઃ
કપોલ, ધર્મારણ્ય, ઉત્તર અને દક્ષિણના લોકો, પંચાલ, કુરુક્ષેત્ર અને સારસ્વત લોકો— બધા જ અહીં સંકળાયેલા હતા.
અવન્તીસ્યન્દનશ્રેણીકુન્તૈઃ પઞ્ચનદેરિતાઃ । સ્યન્દમાના વિદ્રવન્તી નિપપાત મહાભૃગૌ
અવંતિ, સ્યંદન, શ્રેણી, કુંત અને પાંચ નદીઓના લોકો—all એ લોકો ડરીને વહેતા વહેતા મહાન પર્વત પર પડી ગયા.
કાશા બ્રહ્માવસાતાશ્ ચ છિન્નાસ્ સામ્બવતીજનૈઃ । ભૂમૌ નિપતિતાસ્ સન્તો મથિતા મત્તવારણૈઃ
કાશા અને બ્રહ્માવસતાના લોકો, સાંબવતી લોકો દ્વારા કાપી નાખવામાં આવ્યા; જમીન પર પડેલા, તેઓ ઉગ્ર હાથીઓ દ્વારા ચકચૂર કરવામાં આવ્યા.
શૂરા દશપુરાશ્ શસ્ત્રૈર્ નિકૃત્તોદારકન્ધરાઃ । તારક્ષતિભિર્ આક્રમ્ય યોજિતા યોજને હ્રદે
દશપુરના વીર પુરુષો, શસ્ત્રોથી પેટ અને ગળા કાપી નાખવામાં આવ્યા; તારક્ષતિઓએ તેમને માર્યા અને એક યોજન જેટલા વિશાળ તળાવમાં ફેંકી દીધા.
ઋષ્યકારુરુકચ્છાશ્ ચ શૈવ્યશઙ્કુશતાઙ્કિતાઃ । પઙ્કિલે પઙ્કતાં યાતા ભૂતલે સૈન્યમર્દનૈઃ
ઋષ્યક, કારુરુક અને કચ્છના યુદ્ધવીરો, શૈવ્ય અને શંકુના ચિહ્નો ધરાવતાં, યુદ્ધભૂમિ પર કાદવથી ઢંકાઈ ગયા, સેના દ્વારા પામરાઈ પડ્યા.
વનવાસોપગિરયો ઽનિલયે નિલયાર્થિનઃ । પરિતઃ પરિધાવન્તઃ પતિતા યમુનાહ્રદે
જેઓ આશરો શોધતા હતા, તેઓ વનના ઢોળાણો અને પર્વતોની આસપાસ દોડ્યા, પણ આખરે યમુનાના જળમાં પડી ગયા.
દીર્ણોદરવિનિર્યાતસ્વાન્ત્રતન્ત્રીનિયન્ત્રિતાઃ । રાત્રિકાશ્ શાન્તસઞ્ચારાઃ પિશાચૈશ્ ચર્વિતા નિશિ
જેઓના પેટ ફાટીને આંતરડાં બહાર આવી ગયા હતા, રાતે તેમની ચાલ શાંત થઈ ગઈ હતી, અને પિશાચોએ અંધકારમાં તેમના મૃતદેહને ચાવી નાખ્યા.
ઉદ્રવૈર્ ભદ્રગિરિભિસ્ સઙ્ગ્રામાધ્વનિ દીક્ષિતૈઃ । ક્ષોણીગર્તેષુ નિક્ષિપ્તા રસલાઃ કમલા ઇવ
યુદ્ધમાં ભદ્રગિરિના બહાદુરોએ જેમને ઘાયલ કર્યા, તેઓ જમીનના ખાડામાં ફેંકાઈ ગયા, જાણે તળાવમાં કમળના ડાંઠ નાખ્યા હોય તેમ.
વિદ્રુત્યેવ દ્રવદ્રક્તા વિદ્રાવિતમહારથાઃ । દણ્ડકાન્ત્રાનિલોદ્ધૂતા હેહયા હરિણા ઇવ
તેમનું લોહી ધીમે ધીમે વહી રહ્યું હતું, મહાન રથચાલકો પરાજિત થઈ વિખેરાઈ ગયા, દંડકના જંગલની તીવ્ર પવનમાં ઉડી ગયા, જેમ હરિએ હેહયોને હરાવ્યા હતા.
દન્તિદન્તવિનિર્ભિન્ના દારદા દલિતારયઃ । નીતા રક્તમહાનદ્યા દ્રુમાણાં પલ્લવા ઇવ
હાથીના દાંતથી ફાટેલા અને દુશ્મનો પછડાઈને તૂટી પડ્યા, તેઓ લોહીની મોટી નદીમાં વૃક્ષના કોમળ પાંદડાં જેવી વહાઈ ગયા.
નારાચૈશ્ ચર્વિતાશ્ ચીના જીર્ણજર્જરજીવિતાઃ । જહુર્ જલનિધૌ દેહાન્ ભારભૂતાન્ અવસ્થિતાન્
બાણોથી છિદ્ર થયેલા, જીવન થાકી તૂટી ગયેલા ચીનના યુદ્ધાઓએ પોતાનું શરીર, જે ધરતી પર ભાર બન્યું હતું, દરિયામાં છોડી દીધું.
કર્ણાટસુભટોડ્ડીનકુન્તકર્તિતકન્દરાઃ । તેરુર્ આભીરશૂરાઃ ખે તારકાનિકરા ઇવ
કર્ણાટ અને ઓડ્ડીનાના શૂરવીરોએ ભાલાથી ગુફાઓ છિદ્ર કરી, અને આભીરના વીરોએ આકાશમાં તારાઓના સમૂહની જેમ પ્રાણ ત્યાગ્યા.