તરત્તરલધારાગ્રરેખાઙ્કિતનભસ્તલઃ । ધ્વનજ્ઝણઝણાશબ્દમધ્યલક્ષિતઝાઙ્કૃતિઃ
ઝળહળતી ધારા જ્યાં વહેતી હતી, ત્યાં આકાશ પર તેની પાતળી રેખાઓ દેખાતી હતી અને વચ્ચે જ્હણજ્હણાટના અવાજો ગૂંજતા હતા.
વીરહુઙ્કારમિશ્રજ્યાઘર્ઘરારાવઘસ્મરઃ । પ્રવૃત્તશરધારાભ્રભાસ્કરાર્ચિર્વિતાનકઃ
વીરોએ ધક્કો મારતો જયઘોષ અને ઘનઘોર ઘોંઘાટ સાથે, વાણીઓ વરસાદની જેમ વરસતી હતી અને તે બધું મેઘોમાંથી પડતાં સૂર્યકિરણો જેવા લાગતું હતું.
રણત્કઙ્કટટાઙ્કારપ્રોડ્ડીનકણપાવકઃ । પરસ્પરાહતિચ્છિન્નહેતિખણ્ડખગામ્બરઃ
મેદાનમાં તલવાર અને ઢાલના અથડામણના ઘંટાડા ગૂંજતા હતા, અને એકબીજાને વાગીને તૂટી ગયેલા શસ્ત્રોના ટુકડા આકાશમાં વિખરાઈ ગયા હતા.
વીરદોર્દ્રુમસઞ્ચારવહદ્વનનભસ્તલઃ । કોદણ્ડચક્રક્રેઙ્કારદ્રવદ્વૈમાનિકાઙ્ગનઃ
વીરોના બાહુઓની ગતિથી આકાશ પણ ધ્રુજી ઉઠ્યું હતું, અને ધનુષ્યના તાણ અને રથના ચક્રના ઘમકારથી વિમાની સુંદરીઓ ડરીને દોડતી હતી.
મહાહલહલારાવભૃઙ્ગીકૃતઘનધ્વનિઃ । નિર્વિકલ્પસમાધિસ્થ ઇવૈકઘનતાવશાત્
મહાસંગ્રામના ઘમાસાણમાં જે ગજબનો ગજગજાટ ઊઠ્યો હતો, એ蜂ની ગુંજન જેવી ગાઢ ધ્વનિ બની ગઈ હતી; જાણે બધું એકરૂપ થઈને કોઈ નિર્વિકલ્પ સમાધિમાં સ્થિર થઈ ગયું હોય એમ લાગતું હતું.
નારાચાસારધારાગ્રલૂનશૂરશિરઃકણઃ । પરસ્પરાંસસઙ્ઘટ્ટરણત્કઙ્કટસઙ્કટઃ
તીક્ષ્ણ બાણવર્ષાની ધારથી વીર પુરુષોના માથાના ટુકડા કપાઈ પડતા હતા, અને એકબીજાની અથડામણથી કવચો અથડાઈને ઘનઘોર ઝણઝણાટ ફેલાઈ રહ્યો હતો.
હુઙ્કારહતહેત્યગ્રસઙ્ઘટ્ટકટુટાઙ્કૃતઃ । તરદ્ધારાતરઙ્ગોગ્રદન્તુરાશેષદિઙ્મુખઃ
યુદ્ધમાં 'હું'ના ગર્જનાથી હથિયારો અથડાતા કડક અવાજ થતો હતો, અને વહેતી ધારાઓની ભયાનક લહેરો બધે બેઅંત ફાટી નીકળી રહી હતી.
હેતિસઙ્ઘટ્ટવિક્ષોભમુષ્ટિગ્રાહ્યઝણજ્ઝણઃ । વિકચત્સ્ફોટકસ્ફોટરટચ્ચટચટારવઃ
હથિયારોની અથડામણથી ઉદ્ભવતો ઘમાસાણ, મુઠ્ઠીથી પકડાયેલા કવચોના ઝણઝણાટ, અને ફાટી પડતાં-ચટકતાં ભયાનક અવાજો ચારે બાજુ ગૂંજી ઉઠ્યા હતા.
પ્રવહત્ખડ્ગટાઙ્કારજ્વલચ્છણશણધ્વનિઃ । સરચ્છરભરોદ્વાન્તલસચ્છવશવસ્વનઃ
તલવારોની અથડામણ અને ધધકતા શસ્ત્રોના ગર્જનાથી યુદ્ધભૂમિ ગૂંજી ઉઠી છે, બાણોની ગૂંજ અને ઘાયલ થયેલાં વીરોના કરુણ રડારા સર્વત્ર સંભળાય છે.
ધગ્ ધગ્ ધગ્ ઇતિ વિચ્છિન્નકણ્ઠોત્થવ્રણલોહિતઃ । છિન્નબાહુશિરઃખડ્ગખણ્ડનિર્વિવરામ્બરઃ
'ધગ ધગ ધગ' એવી ધ્વનિ વચ્ચે, ગળામાંથી લોહી વહે છે, કાપાયેલા હાથ અને માથાં ચારે બાજુ પડ્યાં છે અને તૂટી ગયેલી તલવારોના ટુકડાઓથી આકાશ પણ ખાલી રહ્યું નથી.
કઙ્કટોત્થસ્ફુરદ્વહ્નિચ્છટાપ્લુષ્ટશિરોરુહઃ । રણત્પતદસિવ્રાતદત્તપીનઝણજ્ઝણઃ
વિખૂટા ઢાળમાંથી નીકળતી અગ્નિની ચમકથી વાળ સળગી ગયા છે, અને પડતા વીરોએ ફેંકેલી તલવારોની જોરદાર અથડામણથી યુદ્ધભૂમિ ગુંજી રહી છે.
કુન્તકુણ્ઠિતમાતઙ્ગતરઙ્ગોદ્ગતલોહિતઃ । દન્તિદન્તવિનિષ્પેષતારક્રેઙ્કારકર્કશઃ
ભાલાથી ઘાયલ થયેલા હાથીઓના શરીરમાંથી લોહી તરંગો જેવી ઉછળી રહ્યું છે, અને હાથીઓના દાંત સાથે દાંત અથડાય છે ત્યારે ઉગ્ર ગર્જના સંભળાય છે.
મહામુસુલસમ્પાતપિષ્ટવૃન્દોદ્ધુરસ્વરઃ । તરચ્છૂરશિરઃપદ્મપ્રકરાચ્છાદિતામ્બરઃ
મોટા મસાલાંના ગજ્જનથી ભીડો પીસાઈ રહી છે, અને પડેલા વીરોનાં માથાં કમળની જેમ આકાશમાં ફેલાઈ ગયા છે.
વ્યોમવ્યસ્તભુજાહીન્દ્રપૂર્ણધૂલિમયામ્બુદઃ । છિન્નહેતિનરારબ્ધકેશાકેશિપ્રતિક્રિયઃ
યોદ્ધાઓ અને હાથીઓના હાથથી ઉડેલી ધૂળથી આકાશ ઘેરાઈ ગયું છે, અને વિજેતાઓ પોતાના દુશ્મનોના કપાયેલા વાળ પકડીને બદલો લઈ રહ્યા છે.
નખાનખિનિકૃષ્ટાક્ષિકર્ણનાસોમહાભયઃ । પતત્સમદમાતઙ્ગકમ્પિતોર્વીલુઠદ્રથઃ
નખથી આંખ, કાન અને નાક પર આક્રમણ થવાથી ભય ફેલાયો છે; પાગલ હાથીઓએ રથ ઉથલાવી દીધાં છે અને ધરતી કંપી રહી છે.
રણપ્રાસરયોત્પન્નવ્રણરક્તપરિચ્છદઃ । રજોરચિતનીહારકચત્પ્રવહદાયુધઃ
યુદ્ધભૂમિ પર ભાલાંથી થયેલા ઘાવના લોહીથી ભીંજાયેલા વસ્ત્રો છવાઈ ગયા છે, અને ધૂળથી ભરાયેલા વાદળમાં હથિયારો વહેતા જાય છે.
એકીકૃતઘનક્ષોભસૈન્યસાગરગર્વિતઃ । મત્તહાસવિલાસેન મૃત્યુના પરિચર્વિતઃ
એકઠા થયેલા મોજાંથી ઘમંડિત સમુદ્ર જેવો, તેwild હાસ્ય અને રમતમાં મસ્ત મૃત્યુ દ્વારા ભસ્મ થયો.
ગર્વિતાદ્રીન્દ્રનાગેન્દ્રખર્વિતામ્ભોદગર્જિતઃ । વૃક્ષપાર્શ્વતટીસન્નચક્રશક્ત્યૃષ્ટિમુદ્ગરઃ
ઘમંડિત પર્વતો અને મહારાજા હાથીઓના ટકોરાથી ફાટી પડેલા વાદળોની ગર્જના જેવો, તે વૃક્ષો અને કિનારાઓ પાસે ચક્ર, ભાલા અને ગદા ફેરવીને ગર્જતો હતો.
શરોર્ણાતન્તુનીરન્ધ્રવૃક્ષયોધાદિમેષકઃ । મેઘવિભ્રાન્તિવિચ્છિન્નપતાકાપટ્ટચામરઃ
તીરનાં દોરા અને વૃક્ષોની ખાલી જગ્યા વચ્ચે ઘૂસી જતો, વીરોમાં મેષ જેવો, વાદળોની ગડબડમાં તેની ધ્વજ અને છત્રી ફાટી અને ઉડી ગઈ હતી.
યન્ત્રપાષાણચક્રૌઘદ્રુતવિદ્રુતખેચરઃ । મરણવ્યગ્રકૃત્તાઙ્ગયોધાક્રન્દાતિઘર્ઘરઃ
યંત્રો, પથ્થરો અને ચક્રોની ઉડતી ટોળીઓ વચ્ચે દોડતો, મૃત્યુથી તેનું શરીર ફાટી ગયું હતું, ઘાયલ યોદ્ધાઓના રડવાના અવાજો જોરથી સંભળાતા હતા.
કુધારાઘાતસઙ્ઘાતવિદલન્મસ્તકવ્રણઃ । દૂરોડ્ડીનકચત્ખડ્ગખણ્ડતારકિતામ્બરઃ
કઠોર કુહાડાની ઘા વડે તેનું માથું ઘાયલ થયું હતું, અને દૂર સુધી ફાટેલા તલવારના ટુકડાંઓના ઝાંઝવાતથી તેનું વસ્ત્ર ચિહ્નિત થયું હતું.
શઙ્કુનિર્મુક્તશક્ત્યોઘવિષક્તેભાવૃતાવનિઃ । સૈન્યવ્યાકુલવેતાલવલ્ગનોન્મુક્તમુદ્ગરઃ
યુદ્ધમાં ફેંકાયેલા ભાલા અને શક્તિથી ધરતી ઢંકાઈ ગઈ હતી, અને સેના વચ્ચેના ગજબના હુલ્લડમાં વેતાળોની ઉછાળ અને ગદાના ઝૂલતા ઘા ભળ્યા હતા.
ગગનોત્તમ્ભિતોત્તુઙ્ગશૂરતોમરતોરણઃ । ભુસુણ્ડીભગ્નખડ્ગૌઘખણ્ડાલીવ્યોમકુણ્ડલઃ
તે આકાશમાં ઊંચો ઊભો રહ્યો, વીર ભાલા અને તોમરોથી શોભતા દ્વાર સમાન, ભુસુંડી દ્વારા તૂટી ગયેલી તેની તલવાર આકાશમાં વળય બની ગઈ હતી.
કુન્તવેણુવનવ્યસ્તતાપામ્બરકચચ્છિખી । ખડ્ગર્ષ્ટિવૃષ્ટિસન્તુષ્ટરાજપૂજિતસૈનિકઃ
તે ભાલાના વણ અને વાંસમાં નાચતા મોર જેવો દેખાતો હતો, રાજાએ જેનાં સૈનિકોને સન્માન આપ્યો હતો અને જે તલવાર-ભાલાની વરસાદમાં આનંદિત થતા હતા.
શૂરોત્તમ્ભિતસચ્છૂરગ્રહણોદ્યમિતાપ્સરાઃ । ગદાનુસારવિગલત્સ્ફુરિતાઙ્ગદદિઙ્મુખઃ
વિરલ યોદ્ધાઓને પકડી લેવા આતુર અપ્સરાઓ ઉત્સાહથી હાથ ઉંચા કરે છે; યુદ્ધના ઘમાસાણમાં યોદ્ધાઓના કાંડા ધ્રુજતા જાય છે અને ચારે દિશામાં તેમની ધૂમ મચી ગઈ છે.
પ્રાસપ્રસભનિષ્પિષ્ટકષ્ટચેષ્ટભટોત્કટઃ । ચક્રિચક્રખસઞ્ચારચ્છિન્નાચતુરવારણઃ
ભાલાના જોરદાર પ્રહારથી સૈનિકો દબાઈ ગયા છે; ચક્ર અને રથના ચક્કરથી હાથીઓની પાંખડી તૂટી ગઈ છે અને તેઓ હવે ચાલાકીથી લડી શકતા નથી.
પરશુવ્રાતસમ્પાતપતત્સમદવારણઃ । લગુડાલોડનોડ્ડીનપ્રોડ્ડામરરણદ્ભટઃ
કુહાડાની વરસાદમાં ઉગ્ર હાથીઓ એકબીજા પર પડી જાય છે; ગદા ઘુમાવતાં યોદ્ધાઓના ગર્જનાથી દુશ્મનો ડરીને ભાગી જાય છે.
યન્ત્રપાષાણસમ્પાતપિષ્ટકેતુરથદ્રુમઃ । કરવાલવિલૂનોગ્રચ્છત્ત્રપઙ્કજપાણ્ડુરઃ
યંત્રો અને પથ્થરોના ઘાટથી રથ અને વૃક્ષો તૂટી જાય છે; તીક્ષ્ણ તલવારોથી છત્રો કમળ જેવાં ફિક્કા થઈ ફાટી જાય છે.
ક્ષેપણક્ષોભસઙ્ક્ષીણસૈન્યક્ષોણ્યોપલક્ષિતઃ । કબન્ધબન્ધમત્તેભપાતસમ્પિષ્ટપાર્શ્વગઃ
મિસાઇલના ઘા અને અફરાતફરીથી સૈન્ય ઘટી ગયું છે, જમીન પર એનું ચિહ્ન દેખાય છે; માથા વિહોણા દેહના ઢગલાં પડતાં હાથીઓના બાજુઓ ચકચૂર થઈ ગયા છે.
શઙ્કુશઙ્કિતશઙ્ખસ્થવીરવારિતવારણઃ । પાશાવેશવિશેષજ્ઞવીરાતિપરિદેવનઃ
હાથીઓને વીર પુરુષોના લલકાર અને અંકુશના ઘા રોકી દે છે; ફાંસ ફેંકવામાં નિપુણ વીરોએ પોતાના સાથીઓ ગુમાવ્યા છે અને એના દુઃખથી રડતા જાય છે.