તતો ઽપિ પુષ્કરદ્વીપલેખયા દ્વિગુણસ્થયા । અન્તે સ્વાદૂદકામ્ભોધિલેખયૈવમ્પ્રમાણયા
પછી, પુષ્કર દ્વીપની દોઢી મોટી રેખા અને અંતે એવી જ માપની મીઠા પાણીના મહાસાગરની રેખા હતી.
સપ્તસ્વ્ અર્ણવલેખાસુ નૈરૃતે કકુબન્તરે । જલેન્ધનજ્વલજ્જ્વાલવડવાગ્નિકણાઙ્કિતામ્
સાત મહાસાગરની રેખાઓમાં, દક્ષિણપશ્ચિમ દિશામાં, પાણીમાં સળગતા ઇંધણ જેવી અગ્નિની જ્વાળાઓના કણોથી ચિહ્નિત હતી.
તતો ઽપિ કોટિદશકં તપ્તકાઞ્ચનકાન્તયા । વલિતાં કાન્તિશાલિન્યા ભુવા ગીર્વાણભોગ્યયા
પછી એ કરતાં દસ કરોડ ગણું વિસ્તાર ધરાવતું, તપેલા સોનાની જેમ તેજસ્વી, વળાંકયુક્ત અને સુંદર, દેવતાઓના આનંદ માટે યોગ્ય એવી ભૂમિ હતી.
અથ સપ્તાર્ણવદ્વીપહેમોર્વીણાં પ્રમાણતઃ । તતો દશગુણેનાધઃ પાતાલતલગામિના
પછી, સાત મહાસાગર અને સુવર્ણભૂમિના માપ પ્રમાણે, એ કરતાં દસ ગણું વધારે નીચે, પાતાળલોક સુધી વિસ્તરતું હતું.
નિખાતવલયેનોચ્ચૈશ્ શ્વભ્રસમ્ભારરૂપિણા । પાતાલગમમાર્ગેણ વલિતાં ભયદાત્મના
ઘણે ઊંડાણે દફનાયેલા ગોળાકાર ઘેરાવથી, ઊંચા અને ગુફાઓના સમૂહ જેવાં દેખાતા, પાતાળ તરફ જતાં ભયજનક માર્ગે વળાંક લેતી હતી.
એતસ્માત્ ખલુ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણોચ્ચયા । આવ્યોમ સચતુર્દિક્કં શ્વભ્રસમ્ભારભીમયા
આ બધાથી દસ ગણું વધારે ઊંચે, ચારેય દિશામાં વ્યાપેલું, ગુફાઓના સમૂહથી ભયાનક એવું આકાશ હતું.
અર્ધે મ્લાનતમોરૂપલગ્નનીલોત્પલસ્રજા । નાનામાણિક્યશિખરકલ્હારકુમુદાબ્જયા
અર્ધ સુકાઈ ગયેલી, અંધકાર જેવી દેખાતી, નીલકમળની માળા પહેરેલી, વિવિધ રંગીન રત્નોથી શોભિત, તેમજ કુમુદ, કમળ અને જળકુમુદ જેવા ફૂલોની શોભા ધરાવતી હતી.
લોકાલોકાચલોત્તાલવિપુલાટ્ટાલમાલયા । વલિતાં ત્રિજગલ્લક્ષ્મીધમ્મિલ્લવલનામ્ ઇવ
લોકાલોક પર્વતની વિશાળ શ્રેણીથી ઘેરાયેલી, જેના ઊંચા શિખરો ત્રણેય લોકની લક્ષ્મીના વાળની વણાટ જેવી લાગે છે.
એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના । અજ્ઞાતભૂતસઞ્ચારનામ્નારણ્યેન પાલિતામ્
આ બધાથી આગળ અને દસગણું વિશાળ એવા સ્વરૂપમાં, અજ્ઞાત જીવોના વિહાર નામના એક અરણ્યે બધાની રક્ષા કરે છે.
એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના । નભસેવ ચતુર્દિક્કં વ્યાપ્તાં નિર્મલવારિણા
આ બધાથી આગળ અને દસગણું વિશાળ એવા સ્વરૂપમાં, તે ચારે દિશામાં એવી રીતે ફેલાયેલું છે, જેમ શુદ્ધ પાણી આખા આકાશમાં વ્યાપી જાય.
એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના । મેર્વાદિદ્રાવણોત્કેન જ્વાલાજાલેન માલિતામ્
આ બધાથી પર અને દસ ગણી વિશિષ્ટ, એ અગ્નિના જ્વાળાના ઘેરા વલયથી આવરાયેલું છે, જે મેરુ અને બીજા પર્વતોને પણ ઓગાળી શકે છે.
એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના । મેર્વાદ્ય્ અપ્ય્ અચલનીકં નયતા તૃણપાંસુવત્
આ બધાથી પર અને દસ ગણી વિશિષ્ટ, એ મેરુ અને બીજા અડગ પર્વતોને પણ ઘાસના તણખલાં કે ધૂળ જેવી સહેલાઈથી હલાવી શકે છે.
વહતાદ્રીન્દ્રવિસ્ફોટકારિદાર્વાગ્નિહારિણા । નિશ્શૂન્યત્વાદ્ અશબ્દેન મરુતા પરિતો વૃતામ્
એ ચારેય બાજુથી એવી પવનથી ઘેરાયેલું છે, જે પર્વતોને ફાડી શકે અને અગ્નિ વહન કરી શકે છતાં, પોતાની ખાલીપાને કારણે નિર્વાત અને નિઃશબ્દ રહે છે.
એતસ્માદ્ અથ સર્વસ્માત્ તતો દશગુણાત્મના । પરિતો વલિતાં વ્યોમ્ના નિશ્શૂન્યેનૈકરૂપિણા
આ બધાથી પર અને દસ ગણી વિશિષ્ટ, એ ચારેય બાજુથી એકરૂપ અને ખાલી આકાશથી ઘેરાયેલું છે.
અથ યોજનલક્ષાણાં શતેન ઘનરૂપિણા । વ્યાપ્તાં બ્રહ્માણ્ડખણ્ડેન હૈમેન રવિપર્વણા
પછી, સો યોજન જેટલી પહોળાઈ ધરાવતું, ઘન અને મજબૂત એવું, બ્રહ્માંડના એક ભાગથી ઢંકાયેલું અને સુવર્ણ જેવા સૂર્યના શિખરથી શોભિત હતું.
ઇતિ જલધિમહાદ્રિલોકપાલ ત્રિદશપુરામ્બરભૂતલપ્રણીતમ્ । જગદુદરમ્ અવેક્ષ્ય માનુષી પ્રાગ્ ભુવિ નિજમન્દિરકોટરં દદર્શ
આ રીતે, દરિયો, મહાન પર્વતો, દિશાઓના રક્ષક, દેવતાઓના શહેરો, આકાશ અને ધરતીથી બનેલું જગત જોઈને, તેણે પૃથ્વી પર પોતાના ઘરની ઓટલો જોઈ.
તતો દદૃશતુસ્ સદ્મ સ્વમ્ એવ સિદ્ધયોષિતૌ । અદૃશ્યે એવ લોકસ્ય મણ્ડપં બ્રાહ્મણાસ્પદમ્
પછી એ બે સિદ્ધ સ્ત્રીઓએ પોતાનું ઘર જોયું, જે દુનિયા માટે અદૃશ્ય હતું અને જ્યાં બ્રહ્માનું સ્થાન હતું.
ચિન્તાવિધુરદાસીકં બાષ્પક્લિન્નાઙ્ગનામુખમ્ । વિધ્વસ્તપ્રાયરચનં શીર્ણપત્ત્રામ્બુજોપમમ્
તેમાં ચિંતાથી વ્યાકુળ દાસીઓ હતી, સ્ત્રીઓના ચહેરા આંસુથી ભીંજાયેલા હતા, ઘરની રચના મોટેભાગે તૂટી ગયેલી હતી અને તે સુકાઈ ગયેલા કમળની પાંદડીઓ જેવી લાગી રહી હતી.
નષ્ટોત્સવપુરપ્રાયમ્ અગસ્ત્યાન્તમ્ ઇવાર્ણવમ્ । ગ્રીષ્મદગ્ધમ્ ઇવોદ્યાનં વિદ્યુદ્દગ્ધમ્ ઇવ દ્રુમમ્
એ ઘર એવો લાગતો હતો જેમ કે ઉત્સવો ગુમાવેલું શહેર, અગસ્ત્યના પ્રભાવ પછીનું સુકાયું દરિયો, ઉનાળામાં બળી ગયેલું બગીચું કે વીજળી પડવાથી સુકાઈ ગયેલું વૃક્ષ.
વાતચ્છિન્નમ્ ઇવામ્ભોદં હિમદગ્ધમ્ ઇવામ્બુજમ્ । સ્વલ્પસ્નેહદશં દીપમ્ ઇવાલોકનખેદદમ્
એવું લાગતું હતું જાણે પવનથી ફાટેલો વાદળ, તૂંટી ગયેલું કમળ, ઓછી તેલવાળું દીવડું કે જેને જોતા જ દુઃખ થાય.
આસન્નમૃત્યુતરુણાન્તરવક્ત્રકાન્તિસંશીર્ણજીર્ણતરુપર્ણવનોપમાનમ્ । વૃષ્ટિવ્યપાયપરિધૂસરદેશરૂક્ષં જાતં ગૃહેશ્વરવિયોગહતં ગૃહં તત્
એ ઘર, પોતાના માલિકના વિયોગથી દુઃખી, એવું લાગતું હતું જાણે વૃદ્ધ વૃક્ષોનું જંગલ, જેમાં મૃત્યુની નજીક આવેલા યુવાનોના મુખની કાંતિ ઓસી પડી હોય; વરસાદ બંધ થયા પછી ધૂળથી ઢંકાયેલો, સૂકાઈ ગયેલો પ્રદેશ.
અથ સા નિર્મલજ્ઞાનચિરાભ્યાસેન સુન્દરી । સમ્પન્ના સત્યસઙ્કલ્પા સત્યકામા ચ દેવવત્
પછી, નિર્મળ જ્ઞાનનો લાંબો અભ્યાસ કરીને, એ સુંદર સ્ત્રી સાચા સંકલ્પ અને સાચી ઈચ્છાથી યુક્ત, દેવી જેવી બની ગઈ.
ચિન્તયામ્ આસ મામ્ એતે દેવીં ચેમાં સ્વબાન્ધવાઃ । પશ્યન્તુ તાવત્ સામાન્યલલનારૂપધારિણીમ્
એણે વિચાર્યું કે, 'હવે મારા બધા સગાં-વહાલાં મને સામાન્ય સ્ત્રીના રૂપમાં જોઈ શકે.'
તતો ગૃહજનસ્ તત્ર સ દદર્શાઙ્ગનાદ્વયમ્ । લક્ષ્મીગૌર્યોર્ યુગમ્ ઇવ સમુદ્ભાસિતમન્દિરમ્
પછી ઘરનાં બધાએ ત્યાં બે સ્ત્રીઓને એકસાથે જોઈ, જેમ લક્ષ્મી અને ગૌરી તેજસ્વી મંડપમાં ઝગમગે છે એમ.
આપાદં વિવિધામ્લાનમાલાવલનસુન્દરમ્ । વસન્તલક્ષ્મ્યોર્ યુગલમ્ ઇવામોદિતકાનનમ્
માથાથી પગ સુધી એ બંને વિવિધ તાજાં ફૂલોની વણાવેલી માળાઓથી શોભતા હતા, જાણે વસંતલક્ષ્મીઓનું આનંદિત વન હોય.
સર્વૌષધિવનગ્રામં પૂરયત્ તં રસાયનૈઃ । શીતલાહ્લાદસુખદં ચન્દ્રદ્વયમ્ ઇવોદિતમ્
એ બંનેએ ઔષધિય વનના આખા ગામને અમૃતથી ભરી દીધું, ઠંડક, આનંદ અને આરામ આપતા, જાણે બે ચાંદ ઉગ્યા હોય.
લમ્બાલકલતાલોલલોચનાલિવિલોકિતૈઃ । કિરત્ કુવલયોન્મિશ્રમાલતીકુસુમોત્કરાન્
લાંબા, લહેરાતા વાળ અને ચંચળ આંખોના નજરથી, તેમણે નીલ કમળ અને માળતીના ફૂલોની ગૂંચો છાંયવી દીધા.
દ્રુતહેમરસાપૂર્ણસરિત્સરણહારિણા । દેહપ્રભાપ્રભાવેન કનકીકૃતકાનનમ્
તેમના શરીરની તેજસ્વી કિરણો, словно પીગળેલા સોનાથી ભરેલી નદીઓ જેવી વહેતી, જંગલને જાણે સોનાથી ઝગમગતું બનાવી દીધું.
સહજાયા વપુર્ લક્ષ્મ્યા લીલાદોલાવિલાસિના । તરતેવ તરઙ્ગાઢ્યનિજલાવણ્યવારિધેઃ
સ્વાભાવિક સૌંદર્ય અને રમૂજી લાવણ્ય સાથે, લક્ષ્મીજીનું રૂપ જાણે પોતાના સૌંદર્યના દરિયાના તરંગો પાર કરી રહ્યું હોય એમ લાગતું.
વિલોલબાહુલતિકાયુગેનારુણપાણિના । પ્રકિરદ્ વા નવં હૈમકલ્પવૃક્ષલતાવનમ્
લહેરાતી બાહુઓ અને લાલ ચમકતા હાથોથી, એ જાણે નવી સોનાની કલ્પવૃક્ષોની વનરાશિ છાંયવી રહી હોય એમ લાગતું.