ધારાગૃહધિયા ધીરગઙ્ગાનિર્ઝરધારિણિ । વવતુર્ વાતવિક્ષુબ્ધમેઘમણ્ડલમણ્ડપે
તેઓના મનમાં ધારા વહેતી રહી, અને પવનથી હલનચલન થયેલા વાદળોના ગુંબજમાં તથા ધોધના છાંયામાં આનંદ માણ્યો.
તતો મધુરકામિન્યૌ વિશ્રામ્યન્ત્યૌ સ્વશક્તિતઃ । શૂન્યે દદૃશતુર્ વ્યોમ મહાસંરમ્ભમન્થરમ્
પછી, એ મીઠા પ્રેમીઓ પોતાનાં પરાક્રમથી થાકીને આરામ કરતા હતા, ત્યારે તેમણે વિશાળ અને શાંત, ખાલી આકાશને જોયું.
અદૃષ્ટપૂર્વમ્ અન્યોઽન્યમ્ અન્યસઙ્કટકોટરમ્ । આપૂર્યમાણમ્ આશૂન્યં જગત્કોટિશતૈર્ અપિ
એમણે એકબીજાની એવી ઊંડાણમાં નજર કરી, જે પહેલાં ક્યારેય જોઈ નહોતી, અને એ ઊંડાણમાં અનેક જગતોથી પણ ભરાઈ જતાં ખાલી થતી નહોતી.
ઉપર્ય્ ઉપર્ય્ ઉપર્ય્ ઉચ્ચૈર્ અન્યૈર્ અન્યૈર્ વૃતં પૃથક્ । વિચિત્રાવરણાકારૈર્ ભૂતાભ્રાંશુવિમાનકૈઃ
ઉપર ઉપર ફરી ઉપર, દરેક સ્તર અલગ અલગ રીતે ઢંકાયેલું હતું—વિચિત્ર આવરણો, તત્વો, વાદળો અને દેવલોકના મહેલો જેવી રચનાઓથી.
પરિતઃ પૂરિતવ્યોમ્નાં મેર્વાદિકુલભૂભૃતામ્ । પદ્મરાગતટોદ્દ્યોતૈઃ કલ્પજ્વાલોદરોપમમ્
ચારેય બાજુ આકાશ મેરુ અને બીજા પર્વતોની ચોટીઓથી ભરાઈ ગયું હતું, જે કમળમણિના તેજથી ઝળહળતાં, જાણે બ્રહ્માંડની જ્વાળાના અંદર જેવી ઝાંખી આપતાં.
મુક્તાશિખરભાપૂરૈર્ હિમવત્સાનુસુન્દરમ્ । કાઞ્ચનાદ્રિસ્થલાર્ચિર્ભિઃ કાઞ્ચનસ્થલભાસુરમ્
મોતી જેવી ચોટીઓના તેજથી હિમાલયની ઢાળીઓ સુંદર લાગી રહી હતી; સુવર્ણ પર્વતોના પટ પરની ઝાંખીથી આખું સુવર્ણ પ્રદેશ પ્રકાશિત થઈ રહ્યું હતું.
મહામરકતાભાભિશ્ શાદ્વલસ્થલનીલિમ । દ્રષ્ટુર્ દૃષ્ટિક્ષયાસત્યજાતધ્વાન્તોત્થકાલિમ
મોટા પન્નાના જેવો તેજ અને લીલાં ઘાસવાળા મેદાનો જેવી હરિયાળી, જોનારની નજર ધીમી પડવાથી અને સાચી સમજણ ન હોવાને કારણે ઊભી થતી અંધકારમયતા.
પારિજાતલતાલોલવિમાનગણકેતનમ્ । બોધમઞ્જરિતાકારમ્ ઇવ વૈડૂર્યભૂતલમ્
પારિજાત લતાના ગુચ્છો અને દેવલોકના મહેલો વડે શોભાયમાન, તેની વૈડૂર્ય જેવી જમીન જાણે જાગૃતિના ફૂલો ખીલ્યા હોય એમ દેખાય છે.
મનોવેગમહાસિદ્ધજિતવાતગમાગમમ્ । વિમાનગૃહદેવસ્ત્રીગીતવાદ્યરવાકુલમ્
મનના ઝડપી ગતિ અને મહાન સિદ્ધોના શક્તિથી પસાર થતું, વિમાનમાં રહેનારી દેવસ્ત્રીઓના ગીત અને વાદ્યના સ્વરોથી ગુંજતું.
ત્રૈલોક્યચરભૂતૌઘસઞ્ચારવિરલાન્તરમ્ । અન્યોઽન્યાદૃષ્ટસઞ્ચારસુરાસુરકુલાકુલમ્
ત્રણે લોકમાં ફરતા અનેક જીવો પણ દુર્લભે જ અહીંથી પસાર થાય છે; દેવ અને અસુરના કુળોથી ભરપૂર, જ્યાં એકબીજાને દેખાય વગર તેઓ પોતાના માર્ગે ચાલે છે.
પર્યન્તસ્થિતકુમ્ભાણ્ડરક્ષોગુહ્યકમણ્ડલમ્ । વાતસ્કન્ધમહાવેગવહદ્વૈમાનિકવ્રજમ્
આ જગતના કિનારે કુંભાંડ, રાક્ષસ અને ગુહ્યકના વર્તુળો વસે છે; અને શક્તિશાળી પવનની ઝડપથી વિમાનમાં ફરતા દેવતાઓના જૂથો અહીંથી પસાર થાય છે.
વહદ્વિમાનઝાઙ્કારમુષ્ટિગ્રાહ્યઘનધ્વનિ । ગ્રહર્ક્ષગણસઞ્ચારસઞ્ચલદ્વાતયન્ત્રકમ્
અહીં વિમાનોની ગર્જના અને મુઠ્ઠીથી પકડાઈ શકે એટલી ઘનઘોર અવાજની ધ્વનિ સતત સંભળાય છે; ગ્રહો અને તારાઓની ગતિથી તેની યંત્રણા હંમેશા હલનચલન કરતી રહે છે.
નિકટાતપદગ્ધાલ્પસિદ્ધિસિદ્ધોજ્ઝિતાસ્પદમ્ । અર્કાશ્વમુખવાતાસ્તદગ્ધમુગ્ધવિમાનકમ્
આ સ્થાન ઓછું સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરનારાઓએ છોડેલું છે, કારણ કે અહીં સૂર્યની કિરણોથી બધું બળી ગયું છે; અને સૂર્યના ઘોડાના મોઢામાંથી નીકળતા પવનથી નિર્દોષ વિમાનો પણ ભસ્મ થઈ જાય છે.
લોકપાલાપ્સરોવૃન્દસઞ્ચારાચારચઞ્ચલમ્ । દેવાન્તઃપુરિકાદગ્ધધૂપધૂમામ્બુદાવૃતમ્
વિશ્વના રક્ષકો અને અપ્સરાઓના ટોળાંઓના આવાગમનથી અહીં હંમેશા ચંચળતા રહે છે; અને દેવીઓના અંતઃપુરોમાંથી ઉડી આવતાં ધૂપના ધૂમ્રવાદળોથી આ જગ્યા ઢંકાઈ જાય છે.
વિહગાહૃતદેવસ્ત્રીસ્વાઙ્ગવિભ્રષ્ટભૂષણમ્ । સામાન્યસિદ્ધાસહ્યોગ્રતેજઃપુઞ્જતમોબલમ્
દેવીઓના આભૂષણો પંખીઓએ ઉડાવી લીધા હતા, અને પોતાનું તેજ પણ ઓછું પડી ગયું હતું. ત્યાં સિદ્ધ પુરુષોની સામાન્ય શક્તિઓ ભેગી થઈ હતી, પણ તેની તાકાત હવે ઘટી ગઈ હતી.
બલવત્સિદ્ધસઙ્ઘટ્ટગમાગમવિઘટ્ટિતૈઃ । ઘનૈસ્ સાંશુકપાર્શ્વસ્થહિમવન્મેરુમન્દરમ્
સિદ્ધોના જૂથો વચ્ચેના જોરદાર અથડામણ અને વિખેરાવથી, હિમાલય, મેરુ અને મન્દર પર્વતોની રેશમી ઢાળીઓ પાસેના ઘણા વાદળો છૂટા પડી ગયા હતા.
કાકોલૂકૈસ્ સગૃધ્રૌઘૈઃ પુઞ્જીભૂતૈશ્ ચલૈર્ વૃતમ્ । નૃત્યદ્ભિર્ ડાકિનીવાહૈસ્ તરઙ્ગૈર્ ઇવ વારિધિમ્
કાગડા, ઉલ્લૂ અને ગૃધ્રોના ઉડતા ટોળાંઓ, સાથે ડાકિનીઓના જૂથો, સમુદ્રની તરંગો જેવી નૃત્ય કરતી ફરતી હતી અને બધું આસપાસથી ઘેરી લીધું હતું.
પ્રનૃત્યદ્યોગિનીસઙ્ઘૈશ્ શ્વકાકોષ્ટ્રખરાનનૈઃ । નિરર્થં યોજનશતં ગત્વાગચ્છદ્ભિર્ આવૃતમ્
કૂતરા, કાગડા, ઊંટ અને ગધેડા જેવા ચહેરાવાળી યોગિનીઓના જૂથો ઉગ્ર નૃત્ય કરતા હતા, અર્થહીન રીતે સૈકડો યોજન દૂર જઈને પાછા આવતાં, એમણે બધું ઘેરી લીધું હતું.
લોકપાલપુરોદ્વાન્તધૂપધૂમાભ્રમન્દિરમ્ । સિદ્ધગન્ધર્વમિથુનપ્રારબ્ધસુરતોત્સવમ્
તે એક વાદળોનું મહેલ હતું, જેમાં દુનિયાના રક્ષકોની આગળ ધૂપના ધૂમાડા ફેલાઈ રહ્યા હતા અને જ્યાં સિદ્ધો અને ગંધર્વોના જોડીવાળા ઉત્સવની શરૂઆત થઈ હતી.
સ્વર્ગગીતશ્રવોન્મત્તખદિરાક્રાન્તમાર્ગગમ્ । અનારતવહદ્ધિષ્ણ્યલક્ષલક્ષિતપક્ષિકમ્
તે રસ્તો ખદિર વૃક્ષોથી ઘેરાયેલો હતો, સ્વર્ગીય ગીતોની મીઠી ધ્વનિ સાંભળી મસ્ત થઈ ગયેલો હતો અને સતત અનેક પંખીઓના વસવાટથી ઓળખાતો હતો.
વાતસ્કન્ધનિખાતાન્તવહત્ત્રિપથગાજલમ્ । આશ્ચર્યાલોકનવ્યગ્રસઞ્ચરત્ત્રિદશાર્ભકમ્
પવનના ખભા પર નદીઓના જાળ બેસાડવામાં આવ્યા હતા અને દેવબાળકો અદ્ભુત દ્રશ્યો જોવા ઉત્સુક થઈને અહીં-ત્યાં ફરતા હતા, એ જગ્યા આશ્ચર્યોથી ભરપૂર હતી.
સન્દેહસઞ્ચરદ્વજ્રચક્રશૂલાસિશક્તિમત્ । ક્વચિન્ નિર્ભિત્તિસદનગાયત્તુમ્બુરુનારદમ્
ક્યારેક વીજળી, ચક્ર, ભાલા, તલવાર અને શસ્ત્રો ધરાવનારાઓમાં સંશય ફરે છે; તો ક્યારેક તંબુરુ અને નારદના સંગીતથી ઘરો ગુંજી ઉઠે છે.
મેઘમાર્ગમહામેઘમહારમ્ભાકુલં ક્વચિત્ । ચિત્રન્યસ્તસમાકારમૂકકલ્પાન્તવારિદમ્
ક્યાંક વાદળોના માર્ગે મોટા મોટા વાદળોના ટોળાં ભેગાં થયાં હતાં, જેમ કે યુગના અંતે પાણી એકઠાં થાય છે, અને એ વાદળો વિવિધ આકારમાં будто ચિત્રમાં દોરેલા હોય એમ લાગતાં હતાં, અને મૌન, એકદમ શાંત હતાં.
ઉત્પક્ષકજ્જલાદ્રીન્દ્રસુન્દરામ્ભોધરં ક્વચિત્ । ક્વચિત્ કનકનિષ્ષ્યન્દકાન્તતાપાદવારિદમ્
ક્યાંક પહાડ પર રહેતા પક્ષીના પાંખ જેવી કાળી છાંયાવાળા સુંદર મેઘો હતાં, તો ક્યાંક સૂર્યકિરણોથી ઝળહળતાં, સોનાની જેમ તેજસ્વી વાદળો દેખાતા હતાં.
ક્વચિચ્ ચન્દ્રાભતાપાઢ્યવૃષ્ટમૂકામ્બુદાંશુકમ્ । ક્વચિન્ નિષ્પવનામ્ભોધિસંશાન્તં શૂન્યતાજલમ્
ક્યાંક વાદળો ચાંદની જેવી ઠંડી ઝાંખી રોશની વરસાવતા હતાં, તો ક્યાંક વાદળોનું સમુદ્ર પવન વિના એકદમ શાંત હતું, જાણે ખાલીપાનું જાળ પથરાયું હોય એમ લાગતું હતું.
ક્વચિદ્ વાતનદીપ્રૌઢવિમાનતૃણપલ્લવમ્ । ક્વચિચ્ ચલદલિવ્રાતપૃષ્ઠત્વક્કાન્તિનિર્મલમ્
ક્યાંક પવનની નદી ટેરેસ પરના ઘાસના પાંદડાંઓને લહેરાવતી હતી, જેથી એ વધુ લીલાં અને તાજાં લાગતાં હતાં; તો ક્યાંક વાદળોની સપાટી પર હલનારી પાંદડીઓની ઝાંખી ઝાંખી ઝગમગાટથી તેજસ્વી અને શુદ્ધ દેખાતી હતી.
ક્વચિન્ મેરુદરીકલ્પવાતધૂલિવિધૂસરમ્ । ક્વચિદ્ વિમાનગીર્વાણપ્રભાભિશ્ ચિત્રિતાઙ્ગનમ્
ક્યાંક પવનથી ઉડેલી ધૂળીથી આકાશ મેરુ પર્વતની ખીણ જેવી ધૂંધળી હતી; તો ક્યાંક દેવલોકના મહેલોની તેજસ્વી ઝાંખી અને સ્વર્ગની સુંદર સ્ત્રીઓના સૌંદર્યથી આકાશ શોભાયમાન હતું.
ક્વચિન્ નિરમ્બરોન્મત્તમાતૃમણ્ડલમાલિતમ્ । ક્વચિન્ નિત્યરવક્ષીવક્ષુબ્ધયોગીશ્વરીગણમ્
ક્યાંક આકાશ એકદમ ખાલી હતું અને ઉન્મત્ત માતૃઓના નૃત્યથી ઘેરાયેલું હતું; તો ક્યાંક હંમેશા ગુંજતા અને ઉગ્ર યોગીઓના સમૂહોથી ભરેલું હતું.
ક્વચિચ્ છાન્તસમાધિસ્થવિશ્રાન્તમુનિમણ્ડલમ્ । સમં દૂરાસ્તસંરમ્ભં સાધુચિત્તમનોહરમ્
ક્યાંક શાંત સમાધિમાં સ્થિત અને આરામ કરતા ઋષિઓના મંડળો હતા, જે ઉદ્વેગથી દૂર અને સારા મનવાળા લોકોના હૃદયને આનંદ આપતાં હતા.
ગાયત્કિન્નરગન્ધર્વસુરસ્ત્રીમણ્ડલં ક્વચિત્ । ક્વચિત્ સ્તબ્ધપુરાકીર્ણં વહત્સુરવરં ક્વચિત્
ક્યાંક કિનર, ગંધર્વ અને દેવસ્ત્રીઓના ગાતા સમૂહો હતા; તો ક્યાંક સ્થિર પુરીઓથી ઘેરાયેલા અને મહાન દેવતાઓ વિહાર કરતા હતા.