બ્રહ્મલોકસ્થનાથેષુ લોકપાલપુરેષ્વ્ અધઃ । સાઙ્ગનાબાલવૃદ્ધેષુ દગ્ધેષુ નિપતત્સુ ખાત્
બ્રહ્મલોકમાં વસતા લોકપાલોના શહેરો, તેમની સ્ત્રીઓ, બાળકો અને વૃદ્ધો સહિત, જ્યારે બળીને નીચે પડ્યા હતા,
કલ્પાન્તાનલપદ્મિન્યા બ્રહ્માણ્ડોગ્રસરોવરે । જ્વાલાપલ્લવશાલિન્યાસ્ સબીજાયાસ્ સહોલ્મુકૈઃ
કાળાંતના અગ્નિના કમળ જેવી, બીજ અને ઊંચા ડાંઠ ધરાવતી જ્વાળાઓથી ભરેલી, બ્રહ્માંડની ભયાનક સરોવર જેવી આગમાં,
અનલાત્મસુ મૂલેષુ નાગેષુ ચ નગેષુ ચ । આપાતાલં નિમગ્નેષુ મહત્ય્ અઙ્ગારકર્દમે
જ્યારે અગ્નિરૂપ મૂળો, પહાડો અને સાપો—all મહાન અંગારના કાદવમાં ડૂબી ગયા હતા અને પાતાળ સુધી પહોંચી ગયા હતા,
ઉષ્ટ્રસૈન્યમ્ ઇવાલક્ષ્યગતિર્ મન્નિકટં નભઃ । આયયાવ્ અઞ્જનશ્યામẖ કલ્પામ્બુદગણẖ ક્ષણમ્
ત્યારે, ઉંટોની સેના જેવી અસ્પષ્ટ દિશાવાળી, કાજળ જેવી કાળી મેઘમાળા એક ક્ષણ માટે આકાશ તરફ ઝડપથી આવી પહોંચી હતી.
સ્થિરકલ્પાનલજ્વાલાતુલ્યવિદ્યુન્મયાચલઃ । એકકોણકવિશ્રાન્તસપ્તામ્બુધિપયોભરઃ
એક એવો પર્વત હતો, જે યુગાંતની અગ્નિ જેવી અડગ અને તેજસ્વી જ્વાળાઓ જેવો મજબૂત હતો, વીજળીથી ભરેલો, એક ખૂણે આરામથી સ્થિર, અને સાત મહાસાગરોનું પાણી પોતાના પર ધારણ કરતો હતો.
ભિત્તિભાસુરનીહારભારનિર્ભરદિક્તટઃ । બ્રહ્માણ્ડકુડ્યનિબિડમણ્ડલાસ્ફોટપણ્ડિતઃ
એ પર્વતના ઢાળ પર ઘન અને તેજદાર ધુમ્મસનો ભાર હતો, તેની આજુબાજુ બ્રહ્માંડની દિવાલ જેવું ઘનિષ્ઠ વર્તુળ હતું, અને તે ફાટી નીકળવામાં કુશળ હતો.
કલ્પાન્તે ક્ષુભિતો ઽમ્ભોધિર્ વર્તુલાવર્તવૃત્તિમાન્ । તડિજ્જલેચરસ્ સ્ફારનિર્હ્રાદẖ ખમ્ ઇવાગતઃ
યુગના અંતે, મહાસાગર ઉથલપાથલ થયો, ગોળ અને ઘુમ્મરાવાળું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું, અને વીજળી તથા ઉંચા તરંગોના ગર્જન સાથે જાણે આકાશમાં ઉછળી ગયો હોય તેમ લાગતું હતું.
મૃતો દગ્ધો નિશાનાથલોકો દ્વિગુણશીતલઃ । અન્યમ્ આકારમ્ આશ્રિત્ય પરલોકમ્ ઇવાગતઃ
રાત્રિના અંધકારમાં દુનિયા મરી ગઈ અને બળી ગઈ, પછી એ બે ગણી ઠંડી થઈ ગઈ, અને બીજું સ્વરૂપ ધારણ કરીને જાણે બીજાં લોકમાં પ્રવેશી ગઈ હોય તેમ દેખાઈ.
હિમસમ્ભારરૂપેણ હિમાચલમ્ ઇવાખિલમ્ । જાડ્યસ્તમ્ભિતનિશ્શેષજલકાષ્ઠાચલં દધત્
બરફના ઢગલાંથી આખું પર્વત હિમાલય જેવું લાગતું હતું, જ્યાં ઠંડીના કારણે બધું જ પાણી અને લાકડું એકદમ જડ બની ગયું હતું.
અથ બ્રહ્માણ્ડવિસ્ફોટકઠિનાસ્ફાટિતામ્બરમ્ । પ્રાક્ કૃત્વોદ્ભટતુષ્કારં કષ્ટા વૃષ્ટિḫ પપાત હ
પછી, જાણે બ્રહ્માંડના વિસ્ફોટથી આકાશ ફાટી ગયું હોય એમ, અચાનક જ ભયાનક ગોળા પડ્યા, અને ચારે બાજુ તીવ્ર તૂટી પડ્યા.
અગ્નિદાહવનાકાશવિદ્યુદુન્મેષભીષણા । ચટદ્ગુડગુડાસ્ફોટસ્ફુટદ્બ્રહ્માણ્ડમણ્ડલા
આકાશમાં ભયાનક વીજળીના ચમકારા પડતા, જાણે અગ્નિ જલતો હોય, અને ગર્જના સાથે બ્રહ્માંડ ફાટી જાય એવી ધ્વનિ થતી.
પૃષતોત્કરશીત્કારશતક્ષ્વેડાક્ષયારવા । શીતશીકરનીહારભિત્તિબન્ધમયામ્બરા
અગણિત બુંદોના શીળા અવાજથી હવા ભરાઈ ગઈ હતી, સતત વાવાઝોડાની ગર્જના થતી, અને ઠંડા કણ અને ધુમ્મસે આખું આકાશ ઢંકાઈ ગયું હતું.
રોદોમણ્ડપવૈડૂર્યસ્તમ્ભસમ્ભારભાસુરૈઃ । ધારાસારૈર્ ધરાધૈર્યશૈલશાતનશાલિની
ગોળ મંડપમાં વિદૂર અને વજ્ર જેવા દંડા જેવી ઝરણાની ઝાંખી, એ સતત વરસતી વરસાદે ધરતીના અડગ પર્વતોને પણ તોડી નાખ્યા.
ધરાચટચટાસ્ફોટસ્ફુટદઙ્ગારપત્તના । ગર્જનોર્જિતસમ્પાતપતલ્લોકાન્તરાકુલા
ધરતી પર વીજળીના કડાકા અને તડાકા સાથે ભયાનક અવાજ ગૂંજ્યા, અગ્નિથી ભરેલા શહેરો ફાટીને વિખરાઈ ગયા અને ગર્જના કરતા વાદળોના જોરદાર વરસાવથી આખું જગત હલાઈ ઉઠ્યું.
સા બભૂવાથ સાઙ્ગારજગદ્ગેહવિલાસિની । કૃતપ્રત્યુદ્ગમા બાષ્પશ્રિયાજ્વલનયા ભુવઃ
પછી એ ધરા અગ્નિની લાવાથી શોભાયમાન થઈ, આખા જગતના ઘર-ઘરમાં વિહરતી અને અશ્રુ જેવી તેજસ્વી ઝાંખીથી ધરતીને આવરી ગઈ.
જ્વાલાલવોલ્લલનડમ્બરમ્ અમ્બરં તદ્ વ્યૂઢસ્થલાબ્જદલજાલમ્ ઇવાલમ્ આસીત્ । ધારા ભ્રમદ્ભ્રમરપઙ્ક્તિનિભાસ્ તદાસંસ્ તત્ર સ્ફુરચ્છિશિરશીકરપક્ષિપુઞ્જાઃ
આકાશમાં જ્વાળાઓની લપટો ચમકી રહી હતી, જાણે ખીલેલા કમળની પાંદડીઓની જાળી પથરાઈ હોય; વરસાદની ધારો ઘૂમતા ભમરા જેવી લાગતી અને ઠંડા શીતલ બિંદુઓના ગુચ્છો સર્વત્ર ઝગમગતા હતા.
ઉદ્યદ્બૃહચ્ચટચટારવપૂરિતાશો ભીમો ઽભવત્ સ સલિલાનલસન્નિપાતઃ । દુર્વારવૈરિવિષમો મહતાં બલાનાં સઙ્ગ્રામ ઉગ્ર ઇવ હેતિહતોગ્રહેતિઃ
પાણી અને અગ્નિનો ભયાનક અથડામણ વીજળીની ગર્જના જેવી ધ્વનિથી દિશાઓ ગુંજી ઉઠી. એ સંઘર્ષ એટલો ભયાનક હતો કે જાણે શક્તિશાળી સેનાઓ વચ્ચેનું યુદ્ધ થાય, દુશ્મનો અટકાવી ન શકે એવો ભયાનક હથિયારોનો ઘમાસાણ સંઘર્ષ થાય.
અથાવનિપયસ્તેજḫપવનાનાં યુગક્ષયે । જાતે પરમસઙ્ક્ષોભે બભૂવાસ્મિઞ્ જગત્ત્રયમ્
પછી, યુગના અંતે, જ્યારે પવન અને અગ્નિનો તેજ ઓસર્યો, ત્યારે એક અદભુત ઉથલપાથલ ઊભી થઈ અને ત્રણેય લોક કંપાઈ ઉઠ્યાં.
તાપિઞ્છવિપિનોડ્ડીતિનિભભસ્માભ્રભાસુરમ્ । મહાર્ણવમહાવર્તવૃત્તિધૂમવિવર્તનમ્
આ જગત તામાલ વૃક્ષોના જંગલની જેમ ભસ્મ અને વાદળોથી ઝગમગતું હતું. મહાસાગરના વિશાળ ઘમરોળે ધૂમ્રપાંજરો ઊભો કર્યો હતો.
લીનજ્વાલાલવોલ્લાસહેલાટિમિટિમારટિ । સ્કન્નબાષ્પાભ્રસમ્ભારપૂર્ણલોકાન્તરાન્તરમ્
છુપાયેલી જ્વાળાઓની લપલપ અને ટપાકા વચ્ચે, વરાળભર્યા વાદળોના સમૂહોથી લોકાંતર વચ્ચેનો વિસ્તાર છલકાઈ ગયો હતો.
ઉચ્છલદ્દીર્ઘઝાઙ્કારૈશ્ છમચ્છમમયાત્મકૈઃ । તૂર્યૈર્ ઉન્નમદાસારવિસારિજયઘોષણમ્
પાણીના ધોધો વહેતા હતા અને સાથે લાંબા તુરણા અને ઝાંઝરનાં ઘંઘાટથી વિજયના ઘોષણા ગૂંજતી હતી.
ભ્રમદ્ભસ્માભધૂમ્રાભ્રં બૃહત્કલ્પાભ્રસમ્ભ્રમમ્ । બાષ્પાભ્રવિભ્રમોદ્ભ્રાન્તં શીકરોગ્રાભ્રવૃન્દવત્
રાખ અને ધૂમાડાંના વાદળો ઘૂમતા હતા, જેમ અંતકાળે મહાવાદળોમાં ગભરાટ ફેલાય, તેમ આખું જગત ભયાનક, પાણીની છાંટથી ભરેલા વાદળોની જેમ ઉથલપાથલ થતું હતું.
બ્રહ્માણ્ડભિત્તિભાઙ્કારભીષણૈર્ માતરિશ્વનઃ । પ્રસરૈર્ અમ્બરોડ્ડીનદગ્ધેન્દ્રાદિપુરોત્કરમ્
ભયાનક પવનના ઝોકાથી આખું આકાશ ધૂંધળી ગયું, જાણે બ્રહ્માંડની દીવાલ તૂટી પડે, અને ઇન્દ્ર સહિત દેવતાઓના શહેરો બળી ને ઉડી ગયા.
જલાનિલાનલોલ્લાસસ્ફુટત્કોટિશતાશ્મનામ્ । પ્રવિઘટ્ટનટાઙ્કારૈર્ જડીભૂતાન્તકશ્રુતિ
પાણી, પવન અને અગ્નિના જોરથી અનગણિત મોટા પથ્થરો અથડાતા, deren ઘમાસાણ અવાજે મૃત્યુની પણ ગૂંજી અટકી ગઈ.
નભસ્સ્તમ્ભનિભાબદ્ધધારાનીરન્ધ્રવર્ષણૈઃ । કર્ષણૈẖ કલ્પવલ્લીનાં છમચ્છમઘનધ્વનિ
ઘણા રસ્તાઓથી વાદળ જેવું આકાશ પાણી વરસાવે છે, અને એમાંથી ઇચ્છા પૂરી કરતી લતાઓ ખેંચાઈ આવે છે, deren પાંદડા પર ભારે વરસાદ જેવો અવાજ થાય છે.
ગઙ્ગા તરઙ્ગિકા યેષાં તાદૃશૈસ્ સરિતાં ગણૈઃ । અભ્રૈર્ ઇવ નભો ભીમૈḫ પૂર્યમાણાખિલાર્ણવમ્
જેનાં તરંગો ગંગા જેવી છે, અને એમાં એવી મોટી નદીઓ ભરી છે, જાણે આખું આકાશ વાદળોથી ઘેરાઈને આખા સમુદ્રમાં વહેતી હોય.
તાપિઞ્છપત્ત્રવૃન્દસ્થપુષ્પગુચ્છસમોપમૈઃ । તપદ્ભિર્ અર્કૈર્ આલીઢપીતકલ્પાભ્રમણ્ડલમ્
મોરપાંખ જેવા પાંદડાં વચ્ચે ફૂલોના ગુચ્છો શોભે છે, અને તેજસ્વી સૂર્યો પીળા કલ્પવાદળના વિશાળ સમૂહને ચાટતા હોય છે.
વહદ્ગિરિસરિદ્વ્યૂઢશિખરિદ્વીપપત્તનમ્ । કલ્પાનિલઘનક્ષોભકૃતપર્વતકુટ્ટનમ્
પર્વતો, નદીઓ, ટાપુઓ અને શહેરો વહન કરતા, ઘણા પવન કલ્પયુગના ઘનતા સાથે પર્વતોના શિખરોને ધકેલીને તોડી નાખે છે.
ગ્રહતારાગણૈર્ ઉગ્રૈર્ વ્યગ્રૈર્ વિગ્રહદુર્ગ્રહૈઃ । પતદ્ભિર્ દ્વિગુણાલાતલતમ્ આવર્તપાતિભિઃ
ભયાનક અને ચંચળ ગ્રહો તથા તારાઓના જૂથો, જે સમજવા કે વશમાં લેવા મુશ્કેલ છે, તેઓ જ્વલંત તારા જેવી રીતે બે ગણી ઝડપે ભયાનક પ્રવાહોમાં પડે છે.
અર્ણવોત્થજલાદ્રીન્દ્રસઙ્ઘટ્ટાસ્ફોટઘટ્ટિતમ્ । મહાપ્રલયપર્યસ્તપર્વતપ્રાન્તકુટ્ટિતમ્
સમુદ્રમાંથી ઊભેલા વિશાળ પર્વતોના અથડામણથી અને મહાપ્રલયના સમયે પર્વતોના કિનારા તૂટી પડવાથી, બધું જ હલાઈ ઊઠે છે અને ધક્કા ખાય છે.