સુમનઃપૂર્ણનીલાબ્જમાલાસારવિલોકને । યસ્ય ત્વમ્ એવ તજ્જ્ઞાસિ તદ્ એવાહમ્ ઉપસ્થિતઃ
જે જગ્યાએ શાંત મનથી ભરેલા નીલ કમળની માળા તું જોવે છે, ત્યાં જ મને જાણ, કેમ કે હું ત્યાં હાજર છું.
નિરીહો ઽસ્મિ નિરંશો ઽસ્મિ નભસ્સ્વચ્છો ઽસ્મિ નિસ્સ્પૃહઃ । શાન્તાહમર્થરૂપો ઽસ્મિ ચિરાયાહમ્ અહં સ્થિતઃ
હું કોઈ ઈચ્છા વગરનો છું, ભાગરહિત છું, આકાશ જેવો સ્વચ્છ છું, કોઈ લાલસા નથી; હું શાંત છું, અર્થરૂપ છું અને બહુ સમયથી પોતાનામાં સ્થિર છું.
તાં દશામ્ ઉપયાતો ઽસ્મિ યતશ્ ચણ્પકવર્ણિનિ । પ્રતિભાન્તિ મહાન્તો ઽપિ શોચ્યા હરિજિનાદયઃ
હે સુવર્ણવર્ણે, હું એ અવસ્થામાં પહોંચી ગયો છું, જ્યાં ઈન્દ્ર જેવા મહાન દેવતાઓ પણ, જેમને દુઃખ થાય છે, મને દયનીય લાગે છે.
નકિઞ્ચિન્માત્રચિન્માત્રનિષ્ઠો ઽસ્મિ સ્વસ્થ આસ્થિતઃ । ભ્રમેણાલં વિમુક્તો ઽસ્મિ સંસારેણાલિલોચને
હું માત્ર શુદ્ધ ચેતનામાં સ્થિર છું, બીજું કંઈ નથી, પોતાના સ્વરૂપમાં સ્થિત છું; હે કમળનેત્રે, હું મોહથી અને સંસારથી સંપૂર્ણ મુક્ત છું.
ન તુષ્ટો ઽસ્મિ ન ખિન્નો ઽસ્મિ નાયમ્ અસ્મિ ન ચેતરત્ । ન સ્થૂલો ઽસ્મિ ન સૂક્ષ્મો ઽસ્મિ સર્વમ્ અસ્મિ ચ સુન્દરિ
હું ખુશ પણ નથી, દુઃખી પણ નથી, આ પણ નથી અને બીજું કંઈ પણ નથી; હું neither મોટો છું કે નાનો, છતાં સૌમાં છું, હે સુંદર one.
તેજોબિમ્બાત્ પ્રયાતેન ભિત્તાવ્ અપતિતેન ચ । ક્ષયાતિશયમુક્તેન પ્રકાશેનાસ્મિ વૈ સમઃ
જેમ પ્રકાશનું ચમકતું ગોળું પ્રકાશ ફેંકે છે પણ દીવાલ પર પડતું નથી, અને એ પ્રકાશ વધઘટથી અપરિચલિત રહે છે, એમ હું પણ હંમેશા સમાન છું.
શાન્તો ઽસ્મિ સામ્યમ્ એવાસ્મિ સ્વચ્છો ઽસ્મિ વિગતામયઃ । પરિનિર્વાણ એવાસ્મિ સદ્ અસ્મ્ય્ અતિસતીવ્રતે
હું શાંત છું, સમતામાં જ છું, હું સ્વચ્છ છું, રોગરહિત છું; હું સાચો પરમ મુક્તિ છું, હું સત્તા છું અને ઊંચા સંકલ્પમાં સ્થિર છું.
યત્ તદ્ અસ્તિ તદ્ એવાસ્મિ વક્તું શક્નોમિ નેતરત્ । તરઙ્ગતરલાપાઙ્ગે ગુરુસ્ ત્વં મે નમો ઽસ્તુ તે
જે સાચું છે એ જ હું છું, એ જ કહી શકું છું, બીજું કંઈ નહીં. હે ગુરુ, તમારી દૃષ્ટિ તરંગ જેવી કોમળ છે, તમને વંદન છે.
પ્રસાદેન વિશાલાક્ષ્યાસ્ તીર્ણો ઽસ્મિ ભવસાગરાત્ । પુનર્ મલં ન ગૃહ્ણામિ શતધ્માતસુવર્ણવત્
વિશાળ આંખવાળી દેવીની કૃપાથી હું સંસારના મહાસાગર પાર કરી ગયો છું; હવે હું ફરી કદી અશુદ્ધિ સ્વીકારતો નથી, જેમ સો વાર શુદ્ધ કરેલું સોનું ફરી કદી મલિન થતું નથી.
સ્વસ્થશ્ શાન્તો મૃદુર્ દાન્તો વીતરાગો નિરંશધીઃ । સર્વાતીતસ્ સર્વગશ્ ચ ખમ્ ઇવાયમ્ અહં સ્થિતઃ
હવે હું સંપૂર્ણ શાંત, મૃદુ, સંયમિત, રાગરહિત અને વિભાજનરહિત મનવાળો છું; બધું પાર કરી, સર્વત્ર વ્યાપક બની, આકાશ જેવો સ્થિર રહ્યો છું.
એવં સ્થિતે મહાસત્ત્વ પ્રાણેશ હૃદયપ્રિય । કિમ્ ઇદાનીં પ્રભો બ્રૂહિ રોચતે તે મહામતે
હવે, મહાન આત્માવાળા, પ્રાણોના સ્વામી અને હૃદયના પ્રિય, હે મહાજ્ઞાની, તને શું કહેવું તે મને સમજાતું નથી; તને જે ગમતું હોય એ જ કહું છું.
પ્રતિષેધં ન જાનામિ ન જાનામ્ય્ અભિવાઞ્છનમ્ । યદ્ આચરસિ તન્વિ ત્વં કદાચિદ્ વેદ્મિ તન્ ન વા
હું ના તો કોઈ વસ્તુનો ઇનકાર જાણું છું, ના તો કોઈ ઈચ્છા રાખું છું; હે સુકુમારી, તું જે કરે છે એ ક્યારેક મને ખબર પડે છે, ક્યારેક નથી પડતી.
મન્મનો નાશકલનાં તથા સ્થિતિકલાં પ્રિયે । ન કાઞ્ચિદ્ અનુસન્ધાતું જાનાત્ય્ અમ્બરસુવ્રતમ્
પ્રિયે, મારા મનને નાશ કે સ્થિરતા વિશે વિચારવાની પણ સમજ નથી; એ કંઈ પણ પકડી શકતું નથી, જાણે આકાશે કોઈ વ્રત લીધું હોય એમ.
યદ્ એવ કિઞ્ચિજ્ જાનાસિ તદ્ એવ કુરુ સુન્દરિ । તદ્ એવ ધારયિષ્યામિ પ્રતિબિમ્બં યથા મણિઃ
સુંદરિ, તારે જે જાણવું છે એ જ કર; હું પણ એ જ સ્વીકારું, જેમ રત્ન સામે જે આવે એ જ પ્રતિબિંબ આપે છે.
ચેતસા વિગતેચ્છેન યથાપ્રાપ્તમ્ અનિન્દિતે । ન સ્તૌમિ ન ચ નિન્દામિ યદ્ ઇચ્છસિ તદ્ આચર
હે નિર્દોષે, ઈચ્છા રહિત મનથી જે મળે છે એમાં હું ન તો પ્રશંસા કરું છું, ન તો નિંદા; તારે જે મન થાય એ કર.
યદ્ય્ એવં તન્ મહાભાગ સમાકર્ણય મન્મતમ્ । આકર્ણ્ય જીવન્મુક્તાત્મંસ્ તદ્ એવાહર્તુમ્ અર્હસિ
જો આમ હોય તો, હે મહાભાગ્યવાળી, હવે મારા મનની વાત ધ્યાનથી સાંભળ; જીવિત મુક્ત પુરુષ પાસેથી સાંભળીને એ જ સ્વીકારી લેવું.
સર્વત્રૈક્યાવબોધેન મૌર્ખ્યક્ષયભુવાધુના । નિરિચ્છાસ્ તાવદ્ આકાશવિશદાસ્ સંસ્થિતા વયમ્
હવે સર્વત્ર એકતા સમજવાથી અને અજ્ઞાનના નાશથી, અમે આખા આકાશ જેટલા નિર્મળ અને ઇચ્છાવિહિન બનીને સ્થિર છીએ.
યાદૃગ્ એષણમ્ અસ્માકમ્ તાદૃગ્ એતદ્ અનેષણમ્ । એષણાનેષણે ભેદશ્ ચિન્માત્રોલ્લસને હિ કઃ
જેમ અમારી શોધ હતી, તેમ હવે શોધનો અભાવ પણ છે; શુદ્ધ ચેતનાની ઝાંખી સામે શોધ અને અશોધમાં શું ફરક રહે છે?
તસ્માદ્ આદ્યન્તમધ્યેષુ યે વયં પુરુષોત્તમ । મૌર્ખ્યમ્ એવ પરિત્યજ્ય ત એવેમે સ્થિતા ઇહ
અત્યારે, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, જે અમે શરૂઆત, મધ્ય અને અંતે માત્ર અજ્ઞાન છોડીને સ્થિર રહ્યા છીએ, એ જ અહીં સ્થાયી છે.
સામ્પ્રતં પ્રકૃતેનેમં કાલં નીત્વા ક્રમેણ વૈ । વિદેહતાં પ્રયાસ્યામઃ પ્રભો કાલેન કેનચિત્
હવે અમે કુદરતી રીતે આ સમય પસાર કરીશું અને, હે પ્રભુ, કોઈક રીતે શરીરથી પરની અવસ્થામાં પહોંચી જઈશું.
વયમ્ આદ્યન્તમધ્યેષુ કીદૃશાસ્ તરલે વદ । મોહમ્ એકં પરિત્યજ્ય તિષ્ઠામઃ કથમ્ એવ વા
કૃપા કરીને કહો, આપણે શરૂઆત, અંત અને વચ્ચે કયા પ્રકારના જીવ છીએ? માત્ર મોહને છોડીને, આપણે કેવી રીતે સ્થિર રહી શકીએ છીએ?
વયમ્ આદ્યન્તમધ્યેષુ રાજાનો રાજસત્તમ । મોહમ્ એકં પરિત્યજ્ય તિષ્ઠામઃ પુનર્ એવ તે
રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, આપણે શરૂઆત, અંત અને વચ્ચે માત્ર મોહને છોડીને, ફરીથી તારી خاطر સ્થિર રહીએ છીએ.
સ્વ એવ નગરે રાજા ભવ ત્વં સ્વાસને સ્થિતઃ । લલામભૂતા કાન્તાનાં મહિષી તે ભવામ્ય્ અહમ્
તમે તમારા પોતાના શહેરમાં, તમારા સિંહાસન પર બેસીને રાજા બનો; અને હું પ્રેમાળ સ્ત્રીઓમાં શોભાયમાન, તમારી મુખ્ય રાણી બનીશ.
સનૃપા મત્તવાસ્તવ્યા નૃત્યન્નવવરાઙ્ગના । સપતાકા ધ્વનત્તૂર્યા પુષ્પપ્રકરિણી પુરી
આ શહેરમાં રાજાઓ, મસ્ત રહેવાસીઓ, નૃત્ય કરતી સુંદરાઓ, લહેરાતી ધ્વજાઓ, ગાજતાં વાદ્યયંત્રો અને ફૂલોની વરસાતથી ભરપૂર રહેશે.
લસદ્વલ્લ્યા સમઞ્જર્યા રણત્ષટ્પદયા સમા । મધુમાસવનાવલ્યા ચિરાદ્ ભવતુ નઃ પ્રભો
હે પ્રભુ, અમને લાંબા સમય સુધી ફૂલોથી શોભતી, મધમાખીઓના ગુંજનથી ગૂંજતી લતાવન અને વસંતના મધની માળા ભોગવવાની તક મળે એવી કૃપા કરો.
ઇતિ ચૂડાલયા પ્રોક્તે વિહસ્ય સ શિખિધ્વજઃ । પ્રોવાચ મધુરં વાક્યમ્ અક્ષુબ્ધં વિગતત્વરમ્
ચૂડાલાએ આવું કહ્યું ત્યારે શિખિધ્વજ હસ્યા અને ધીરજપૂર્વક, મીઠા અને શાંત શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો.
એવં ચેત્ તદ્ વિશાલાક્ષિ સ્વાયત્તા નસ્ ત્રિવિષ્ટપે । સિદ્ધભોગભુવસ્ તાસુ નિવસામો ન કિં પ્રિયે
એવું હોય તો, વિશાળ નેત્રવાળી, જો સ્વર્ગના આનંદભોગ અમારા માટે પ્રાપ્ત્યમાં હોય, તો પ્રિયે, આપણે ત્યાં કેમ ન રહેવું?
ન રાજન્ મમ ભોગેષુ વાઞ્છા ન ચ વિભૂતિષુ । સ્વભાવસ્ય વશાદ્ એવ યથાપ્રાપ્તે રમે નૃપ
રાજા, મને ભોગોમાં કે વૈભવમાં કોઈ ઇચ્છા નથી; જે કંઈ મારા સ્વભાવ પ્રમાણે મળે છે, તેમાં જ આનંદ માણું છું.
ન સુખાય મમ સ્વર્ગો ન રાજ્યં નાપિ નાકિતા । યથાસ્થિતમ્ અવિક્ષુબ્ધં તિષ્ઠામિ સ્વસ્થચેષ્ટિતા
મારે માટે સ્વર્ગમાં સુખ નથી, રાજપદમાં પણ નથી, અને દેવલોકમાં પણ નથી; હું જેવો છું એ જ રીતે, સ્થિર અને શાંત મનથી, મારી સ્વભાવ પ્રમાણે જ રહું છું.
ઇદં સુખમ્ ઇદં નેતિ મનને ક્ષયમ્ આગતે । સમમ્ એવ પદે શાન્તે તિષ્ઠામીહ યથાસુખમ્
‘આમાં સુખ છે’ કે ‘આમાં નથી’ એવા વિચારો પૂરા થઈ જાય ત્યારે, હું અહીં શાંતિથી, સમાન રીતે, મનગમતું જીવન જીઉં છું.