વિલેસતુર્ વિચિત્રાસુ પ્રત્યહં વનરાજિષુ । પ્રપક્વફલભારાસુ પુષ્પપલ્લવિનીષુ ચ
દિવસે દિવસે તેઓ સુંદર વનરાજીઓમાં ફરતા, જ્યાં વૃક્ષો પર પાકેલા ફળો લટકતા અને કૂંપળો તથા ફૂલો ખીલી ઉઠ્યા હતા.
દિવા પ્રિયતરે મિત્રે યામિન્યામ્ ઇષ્ટદમ્પતી । પ્રભાદીપાવ્ ઇવ શ્લિષ્ટૌ ન વિયુક્તૌ બભૂવતુઃ
દિવસે બંને સારા મિત્ર જેવા અને રાત્રે પ્રિય dampati બની રહેતા; જેમ પ્રકાશ અને દીવો એકસાથે હોય, એમ તેઓ ક્યારેય અલગ પડ્યા નહીં.
રેમાતે વનકુઞ્જેષુ ગુહાસુ ચ મહીભૃતામ્ । તમાલસાલષણ્ડેષુ મન્દારગહનેષુ ચ
તેઓ જંગલના છાંયાવાળા ખૂણાઓમાં, પહાડોની ગુફાઓમાં, તથા તમાલ અને સાળના વૃક્ષોના વન અને ઘન મન્દારના ઝાડોમાં આનંદ માણતા હતા.
સહ્યદર્દુરકૈલાસમહેન્દ્રમલયેષુ ચ । ગન્ધમાદનવિન્ધ્યાદ્રિલોકાલોકતટેષુ ચ
તેઓ સહ્યાદ્રિ, દર્દુર, કૈલાસ, મહેન્દ્ર અને મલય પર્વતો પર, તેમજ ગંધમાદન, વિંધ્ય અને લોકાલોક પર્વતોની ઢાળીઓ પર ફરતા હતા.
દિનૈસ્ ત્રિભિસ્ ત્રિભિર્ ગત્વા નિદ્રાં ગતવતિ પ્રિયે । ચૂડાલા રાજકાર્યાણિ કૃત્વા સ્વાન્ય્ આયયૌ પુનઃ
ત્રણ દિવસ પછી, જ્યારે પ્રિય પતિ ઊંઘી ગયો, ત્યારે ચૂડાલાએ રાજકાજના કામ પૂરા કરીને ફરી પાછી આવી.
તૌ દિવા સુહૃદૌ રાત્રૌ દમ્પતી કુમ્ભભૂમિપૌ । નાનાકુસુમસંવીતૌ તસ્થતુર્ મુદિતૌ મિથઃ
દિવસે તેઓ મિત્ર તરીકે અને રાત્રે dampati તરીકે—કુંભ અને રાજા—વિવિધ ફૂલો પહેરીને, એકબીજાની સાથે ખુશીથી ઊભા રહ્યા.
માસમ્ એકં મહેન્દ્રાદ્રિસાનૌ સરલસઙ્કુલે । રત્નકુડ્યે ગુહાગેહે પૂજિતૌ સુરકિન્નરૈઃ
એક મહિનો મહેન્દ્ર પર્વતના ઢાળ પર, જ્યાં સરળ વૃક્ષો ઘન છે, રત્નોથી શોભતા ગુફા ગૃહમાં, દેવતાઓ અને કિન્નરો દ્વારા તેમનું સન્માન થયું હતું.
હસ્તલભ્યોદિતેન્દૌ ચ મન્દારવનમાલિતે । એવં શુક્તિમતઃ પૃષ્ઠે પક્ષં પક્ષં લતાગૃહે
જ્યાં ચાંદો હાથ પહોંચે તેટલો નજીક ઉગતો હતો, મંદારના ફૂલોની વણાવેલી માળાઓ પહેરીને, સુક્તિમત પર્વતની પીઠ પર લતાવાળી ઝૂંપડીઓમાં, તેઓ અઠવાડિયા પછી અઠવાડિયા વિતાવતાં.
માસદ્વયમ્ ઋક્ષવતો ગિરેર્ દક્ષિણતસ્ તટે । પારિજાતવને દેવપુષ્પસ્તબકમણ્ડપે
બે મહિના સુધી ઋક્ષવત પર્વતના દક્ષિણ ઢાળે, પારિજાત વૃક્ષોના વનમાં, દેવ ફૂલોની છાયાવાળા મંડપ નીચે તેઓ રહ્યા.
જમ્બૂષણ્ડતલે મેરોઃ પાદે જમ્બૂનદીતટે । જામ્બૂનદમયે માસં જમ્બૂફલરસાવનૌ
જાંબુ વૃક્ષોની છાયામાં, મેરુ પર્વતના પાયે, જાંબુનદીના કિનારે, એક મહિનો સુધી તેઓ સોનાની ઝૂંપડીમાં જાંબુ ફળના રસનો આનંદ માણતા રહ્યા.
દશોત્તરકુરૂણાં ચ મણ્ડલે દિવસાનિ તૌ । કૈલાસસ્યોત્તરસ્થેષુ સપ્તવિંશતિવાસરાન્
ઉત્તર કુરુઓના પ્રદેશમાં તેઓએ કેટલાંક દિવસો વિતાવ્યા અને કૈલાસ પર્વતના ઉત્તર ભાગમાં સત્તાવીસ દિવસ રહ્યા.
એવમ્ અન્યેષુ દેશેષુ વિચિત્રેષુ મહીભૃતામ્ । સ્થિતવન્તૌ મહાભાગૌ સુહૃદૌ સ્નિગ્ધદમ્પતી
આ રીતે, અન્ય અનેક અદ્ભુત પર્વતોના પ્રદેશોમાં પણ, એ મહાન અને પ્રેમાળ dampatī, એકબીજાના સારા મિત્ર તરીકે, રહી રહ્યાં હતાં.
તતો યાતેષુ માસેષુ શનૈઃ કતિપયેષુ સા । ચૂડાલા ચિન્તયામ્ આસ દેવપુત્રકરૂપિણી
પછી, થોડા મહિનાઓ ધીમે ધીમે પસાર થયા ત્યારે, દેવકન્યાની જેમ દેખાતી ચૂડાલાએ વિચારવાનું શરૂ કર્યું.
સુરોપભોગભારેણ પરીક્ષે ઽહં શિખિધ્વજમ્ । મા કદાચન ચેતો ઽસ્ય ભોગેષુ રતિમ્ એષ્યતિ
દેવલોક જેવી ભોગવિલાસની ભરપૂરતા વડે હું શિખિધ્વજની કસોટી કરીશ; તેમનું મન ક્યારેય આ ભોગોમાં આસક્ત ન થાય એવી મારી ઈચ્છા છે.
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય ચૂડાલા માયયા સ્વામિનો વને । આગતં દર્શયામ્ આસ સસુરાપ્સરસં હરિમ્
આ રીતે વિચાર કરીને ચૂડાલાએ પોતાની માયાથી પોતાના પતિને વનમાં ભગવાન હરિનું, દેવો અને અપ્સરાઓ સાથેનું દર્શન કરાવ્યું.
ઇન્દ્રમ્ અભ્યાગતં દૃષ્ટ્વા પરિવારસમન્વિતમ્ । યથાવત્ પૂજયામ્ આસ વનસંસ્થશ્ શિખિધ્વજઃ
ઇન્દ્રને પોતાના સમૂહ સાથે આવતા જોઈને વનમાં રહેતા શિખિધ્વજે તેમને યોગ્ય રીતે પૂજા કરી.
આત્મનઃ કિં કૃતા દૂરાદ્ અભ્યાગમકદર્થના । દેવરાજ પ્રસાદાન્ મે યથાવદ્ વક્તુમ્ અર્હસિ
દેવોના રાજા, તમે દૂરથી આવીને પોતાને કેમ કષ્ટ આપ્યું? કૃપા કરીને મને આવવાનું કારણ સ્પષ્ટ રીતે કહો.
ઇમે વયમ્ ઇહાનીતાસ્ ત્વદ્ગુણાતિશયેન ખાત્ । હૃદિ લગ્નેન સૂત્રેણ ખગા દૂરગતા ઇવ
અમે સ્વર્ગમાંથી અહીં લવાયા છીએ, કારણ કે તમારા ગુણોની મહિમા અમારા હૃદયને આકર્ષે છે, જેમ પંખીઓ દૂરથી હૃદયમાં બંધાયેલા દોરાથી ખેંચાય છે.
ઉત્તિષ્ઠ સ્વર્ગમ્ આગચ્છ તત્ર સર્વે ત્વદુન્મુખાઃ । ત્વદ્ગુણશ્રવણાશ્ચર્યાસ્ સ્થિતા દેવગણાઙ્ગનાઃ
ઉઠો અને સ્વર્ગમાં આવો; ત્યાં બધા દેવતાઓ અને સ્વર્ગની સુંદરાઓ તમારી મહાનતાઓની વાર્તાઓ સાંભળવા આતુર થઈ રાહ જોઈ રહી છે.
ઇમે રથા ઇદં યાનમ્ અયમ્ ઉચ્ચૈશ્શ્રવા હયઃ । અયમ્ ઐરાવણો નાગો યથાભિમતમ્ આશ્રય
અહીં રથો છે, આ વાહન છે, આ ઊચ્ચૈઃશ્રવાસ નામનો ઘોડો છે અને આ ઐરાવત હાથી છે—તમે જે ઇચ્છો તે પસંદ કરો.
પાદુકાગુલિકાખડ્ગરસાદીદમ્ અથાપિ ચ । ગૃહીત્વા સિદ્ધમાર્ગેણ સ્વીકુરુ સ્વર્ગમણ્ડલમ્
તમારી પાદુકા, વીંટી, તલવાર અને અન્ય વસ્તુઓ લઈ, સિદ્ધ માર્ગે ચાલો અને સ્વર્ગલોકને સ્વીકારો.
આકલ્પં વૈબુધા ભોગાસ્ ત્વયા વિબુધસદ્મનિ । જીવન્મુક્તેન ભોક્તવ્યાસ્ તેન ત્વામ્ અહમ્ આગતઃ
દેવલોકના બધા સુખો અહીં જીવિત મુક્ત તરીકે તમે માણવા માટે જ છો; એ માટે જ હું તમારી પાસે આવ્યો છું.
વિમાનયન્તિ સમ્પ્રાપ્તાં ન તિરસ્કરણૈશ્ શ્રિયમ્ । નાભિવાઞ્છન્તિ ચાપ્રાપ્તાં ત્વાદૃશાસ્ સાધુસાધવઃ
તમારા જેવા સારા માણસો સંપત્તિ આવે ત્યારે તેને નાની નથી ગણતા, અને જ્યારે ન મળે ત્યારે તેની ઈચ્છા પણ કરતા નથી.
અવિઘ્નમ્ આગતેનાદ્ય સુખં વિહરતા ત્વયા । સ્વર્ગઃ પવિત્રતાં યાતુ હરિણેવ જગત્ત્રયમ્
આજે તમે નિર્વિઘ્ન આનંદ માણો છો, એ રીતે સ્વર્ગ પણ પવિત્રતા પામે, જેમ હરણ ત્રણેય લોકને પવિત્ર કરે છે.
સ્વર્ગં સ્વર્ગસમાચારં વેદ્મિ દેવાદિનાયક । કિં તુ સર્વત્ર મે સ્વર્ગો નિયતો ન તુ કુત્રચિત્
દેવો અને બીજા સૌના સ્વામી, હું સ્વર્ગ અને તેની રીતો જાણું છું; પણ મારા માટે સ્વર્ગ બધે છે, કોઈ એક જગ્યાએ નથી બંધાયેલો.
સર્વત્રૈવ હિ તુષ્યામિ સર્વત્રૈવ રમે પ્રભો । અવાઞ્છનત્વાન્ મનસસ્ સર્વત્રાનન્દવાન્ અહમ્
પ્રભુ, હું બધે સંતોષ પામું છું, બધે આનંદ માણું છું; કારણ કે મારા મનમાં કોઈ ઈચ્છા જ નથી, એટલે હું બધે આનંદિત છું.
નિયતં કિઞ્ચિદ્ એકત્ર સ્થિતં સ્વર્ગકમ્ ઈદૃશમ્ । શક્ર ગન્તું ન જાનામિ નાજ્ઞાતં ચ કરોમ્ય્ અહમ્
સ્વર્ગ એક જ જગ્યા પર સ્થિર છે; હે શક્ર, મને ત્યાં કેવી રીતે જવું તે ખબર નથી, અને હું અજાણતાં ક્યારેય કંઈ કરતો નથી.
સાધો વિદિતવેદ્યાનાં પરિપૂર્ણધિયાં સતામ્ । સજ્જનાચરિતં યુક્તં મન્યે ભોગોપસેવનમ્
હે સારા મનુષ્ય, જે જાણવું જોઈએ તે જાણનારા અને પૂર્ણ બુદ્ધિ ધરાવનાર સજ્જનો pleasureનો આનંદ લે છે, એ યોગ્ય છે એવું હું માનું છું.
દેવેશે પ્રોક્તવત્ય્ એવં તૂષ્ણીમ્ એવ સ્થિતે નૃપે । કિમ્ એવં નોપયામ્ય્ એવ ત્વામ્ ઇતિ પ્રોક્તવાન્ હરિઃ
દેવોના રાજાએ આમ કહ્યું પછી રાજા ચૂપ રહ્યો ત્યારે હરિએ પૂછ્યું: 'તમે આમ મારી પાસે કેમ આવતાં નથી?'
બાઢમ્ ઇત્ય્ એવ કાલેન વદતીષચ્ છિખિધ્વજે । કલ્યાણં તે ઽસ્તુ કુમ્ભેતિ વદન્ન્ અન્તર્ધિમ્ આયયૌ
થોડા સમય પછી શિખિધ્વજએ કહ્યું: 'નિષ્ઠા છે,' અને 'કુંભ, તને કલ્યાણ મળે' એમ કહીને તે અદૃશ્ય થઈ ગયો.