ઇચ્છાનિચ્છાદૃશોર્ ઐક્યાત્ સમત્વાત્ સર્વવસ્તુષુ । વયં ન સેચ્છા નાનિચ્છાઃ કુર્વસ્ તેનૈતદ્ ઈપ્સિતમ્
ઇચ્છા અને અનિચ્છા વચ્ચે એકરૂપતા અને સર્વ વસ્તુઓમાં સમતા હોવાથી, અમને કોઈ ઇચ્છા કે અનિચ્છા નથી; તેથી જેવું ઇચ્છિત છે, એવું જ અમે કરીએ છીએ.
કૃતેનાનેન કાર્યેણ ન શુભં નાશુભં સખે । પશ્યામિ તન્ મહાબુદ્ધે યથેચ્છસિ તથા કુરુ
મિત્ર, આ કર્યાથી હું તેમાં ન તો શુભ અને ન તો અશુભ કંઈ જોઈ શકતો નથી; તેથી, મહાન બુદ્ધિવાળા, તું જેવું ઇચ્છે છે એવું જ કર.
સમતાં સમ્પ્રયાતેન ચેતસેદં જગત્ત્રયમ્ । ખરૂપમ્ એવ પશ્યામિ યથેચ્છસિ તથાચર
સમતા ધરાવતી મનથી હું આ ત્રણેય લોકને માત્ર ખાલી જગ્યા જેવું જ જોઈ રહ્યો છું; તું જેવું ઇચ્છે છે એવું જ કર.
યદ્ય્ એવં તન્ મહીપાલ લગ્નમ્ અદ્યૈવ શોભનમ્ । રાકેયં શ્રાવણસ્યાસ્ય હ્યસ્ સર્વં ગણિતં મયા
જો એવું હોય તો, રાજા, આજે જ આ શુભ લગ્ન સંપન્ન થવા દે; શ્રાવણ મહિનાની આ પૂર્ણિમા રાત્રિ વિશે બધું મેં પહેલેથી જ વિચાર્યું છે.
રાત્રાવ્ અદ્યોદિતે ચન્દ્રે પરિપૂર્ણકલામલે । જન્યત્રં નૌ મહાબાહો દ્વયોર્ એવ ભવિષ્યતિ
હે મહાબાહુ, આજે રાત્રે જ્યારે પૂર્ણચંદ્ર નિખૂટ તેજ સાથે આકાશમાં ઉગશે, ત્યારે આપણું લગ્ન ફક્ત તું અને હું, બંને વચ્ચે જ થશે.
મહેન્દ્રાદ્રિશિરશ્શૃઙ્ગસાનાવ્ અસ્મિન્ મનોરમે । રત્નદીપપ્રકાશાઢ્યમણિમન્દિરમણ્ડિતે
આ મનોહર મહેન્દ્ર પર્વતની ચોટી પર, રત્નોથી ઝગમગતા અને મણિથી શોભતા મંદિરોની વચ્ચે,
પુષ્પભારાનતોત્તુઙ્ગવૃક્ષજન્યવિરાજિતે । વનપુષ્પલતાલાસ્યનારીનૃત્તમનોહરે
ફૂલોથી ભરેલા ઊંચા વૃક્ષો અને વનમાલાઓથી શોભાયમાન, તેમજ ફૂલોથી સજ્જ નર્તકી યુવતીઓના નૃત્યથી આ સ્થાન મોહક બન્યું છે.
નિશિ વ્યોમગતાસ્ તારા ભર્ત્રા પૂર્ણેન્દુના સહ । આવયોઃ પરિપશ્યન્તુ કર્ણાન્તાગતલોચનાઃ
રાત્રે, આકાશમાં રહેલી તારા અને તેમનો સ્વામી પૂર્ણચંદ્ર, બંને આપણને તાકીને, ધ્યાનપૂર્વક આપણું સાક્ષી બનશે.
ઉત્તિષ્ઠાત્મવિવાહાર્થં કુર્વઃ કાનનકોટરાત્ । રાજંશ્ ચન્દનપુષ્પાદિસમ્ભારં રત્નસંયુતમ્
હે રાજા, આપણાં લગ્ન માટે ઊઠો અને જંગલની ગુફામાંથી ચંદન, ફૂલ અને અન્ય સામગ્રી, રત્નોથી શોભાયમાન, એકત્ર કરો.
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા કુમ્ભ ઉત્થાય સહ તેન મહીભૃતા । કુસુમાવચયં ચક્રે તથા રત્નાદિસઞ્ચયમ્
આ રીતે કહ્યા પછી, કુંભા રાજા સાથે ઊભા થયા અને બંનેએ ફૂલો અને રત્નો સહિતની વસ્તુઓ ભેગી કરી.
તતો મુહૂર્તમાત્રેણ રત્નસાનૌ સમે શુભે । સમાલમ્ભનપુષ્પાઢ્યાસ્ તાભ્યાં વૈ રાશયઃ કૃતાઃ
પછી થોડા જ સમયમાં, તે શુભ અને સમતલ રત્નશિખરે, બંનેએ વિધિ માટે ફૂલોથી ભરેલા ઢગલા તૈયાર કર્યા.
હારામ્બરમણીન્દ્રાદિરાશયસ્ તે વિરેજિરે । સૌભાગ્યસ્યેવ કામેન કોશાઃ કાલેન સમ્ભૃતાઃ
હાર, વસ્ત્રો અને મોંઘા રત્નોના ઢગલા એવી રીતે ઝગમગ્યા, જાણે ઇચ્છા અને સમયથી એકઠા થયેલા સૌભાગ્યના ખજાના હોય.
તથા જન્યત્રસમ્ભારં કૃત્વા કાઞ્ચનકન્દરે । યયતુસ્ તૌ મહામિત્રે સ્નાતું મન્દાકિનીં નદીમ્
સ્નાન માટે જરૂરી વસ્તુઓ ભેગી કરીને, એ બે મહાન મિત્રોએ સુવર્ણ ગુફામાં જઈને મન્દાકિની નદીમાં સ્નાન કરવા ગયા.
તત્રૈનં સ્નપયામ્ આસ મહારાજમ્ અથાદરાત્ । ગજકુમ્ભોપમસ્કન્ધં કુમ્ભો મઙ્ગલપૂર્વકમ્
ત્યાં, પૂરેપૂરા આદર સાથે, હાથીના ખભા જેટલા મોટા ઘડાથી મહારાજાને શુભ વિધિપૂર્વક સ્નાન કરાવાયું.
ભવિષ્યદ્વનિતારૂપાં ભવિષ્યત્પતિતાં ગતઃ । ચૂડાલાં સ્નપયામ્ આસ કુમ્ભરૂપધરાં પ્રિયામ્
પછી, જે ભવિષ્યમાં પત્ની બનવાની હતી એવી, ઘડાનું રૂપ ધારણ કરેલી ચૂડાલાને પણ તેણે પ્રેમથી સ્નાન કરાવ્યું.
પૂજયામ્ આસતુસ્ સ્નાતૌ તત્ર દેવાન્ પિતૄન્ મુનીન્ । યથા ક્રિયાફલે ઽનિચ્છૌ ક્રિયાત્યાગે તથૈવ તૌ
સ્નાન કર્યા પછી, બંનેએ ત્યાં દેવતાઓ, પિતૃઓ અને ઋષિઓની પૂજા કરી, જેમ કર્મના ફળની ઈચ્છા ન રાખનારા લોકો વિધિ કરીને પછી તેને ત્યાગે છે એમ.
નિત્યં જ્ઞાનરસાતૃપ્તૌ વ્યવસ્થાર્થં જગત્સ્થિતેઃ । ચક્રાતે ભોજનં ભવ્યૌ તાવ્ અન્યોઽન્યસમીરિતૌ
જ્ઞાનના રસથી હંમેશા તૃપ્ત રહેતાં, પણ જગતની વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે એ માટે, એ બે મહાન વ્યક્તિઓએ ભોજન તૈયાર કર્યું અને એકબીજાને પીરસ્યું.
કલ્પવૃક્ષદુગૂલાનિ પરિધાય સિતાનિ તૌ । ફલાનિ ભુક્ત્વા જન્યત્રસ્થાનમ્ આયયતુઃ ક્રમાત્
કામનાવૃક્ષના તંતુમાંથી બનેલા સફેદ વસ્ત્રો પહેરી, એ બંનેએ ફળ ખાધાં અને ધીરે ધીરે પોતાના નિવાસસ્થાને પાછા ગયા.
એતાવતાત્ર કાલેન તયોર્ જન્યત્રસોત્કયોઃ । પ્રિયં કર્તુમ્ ઇવાસ્તાદ્રૌ ઝગિત્ય્ એવાવિશદ્ રવિઃ
આ રીતે, જ્યારે એ બે સાધનામાં તત્પર રહી સમય પસાર કર્યો, ત્યારે સૂર્ય પશ્ચિમ પર્વતમાં જલદીથી લય પામ્યો, જાણે એમના માટે કોઈ પ્રિય કાર્ય કરવા ગયો હોય.
અથ સન્ધ્યાક્રમે વૃત્તે કૃતે જપ્યાઘમર્ષણે । વિવાહદર્શનાયેવ તારાજાલે ખમ્ આગતે
પછી સાંજનો સમય આવતા અને પાપ નાશ માટે જપ પૂર્ણ થતાં, આકાશમાં તારાઓ આવી ગયા, જાણે લગ્નદર્શન કરવા આવ્યા હોય.
મિથુનૈકસખી યામા કુમુદોત્કરહાસિની । પ્રાલેયજાલપ્રકરં વિકિરન્તી સમાયયૌ
મિથુનનું સાથ આપતી, કમળના ફૂલોથી હસતી અને ઠંડા હિમકણો છાંટતી રાત આવી.
રત્નદીપાન્ બહૂન્ સમ્યક્ કુમ્ભસ્ સાનાવ્ અયોજયત્ । જ્યોતીંષીન્દ્વર્કયુક્તાનિ પદ્મોદ્ભવ ઇવામ્બરાત્
કુંભએ અનેક રત્નમય દીવા સુંદર રીતે ગોઠવ્યા, જાણે કમળમાંથી જન્મેલો દેવ ચાંદ્ર અને સૂર્ય સાથે આકાશમાં પ્રકાશ ફેલાવે છે.
ભૂષયામ્ આસ રાજાનં સ્ત્રીત્વં ગચ્છન્ નિશામુખે । ચન્દનાગુરુકર્પૂરપૂરૈર્ મૃગજકુઙ્કુમૈઃ
રાતના અંતે, સ્ત્રીરૂપ ધારણ કરીને, તેણે રાજાને ચંદન, અગર, કપૂર અને હરણકુંકુમથી સુગંધિત કરીને શણગાર્યો.
હારકેયૂરકટકૈસ્ તથા કલ્પલતાંશુકૈઃ । સ્રગ્દામૈર્ અવતંસૈશ્ ચ માલ્યૈશ્ ચ વિવિધોમ્ભિતૈઃ
પછી તેણે રાજાને હાર, કડાં, ચુડાં, કલ્પલતાના ફૂલોની વણાટવાળી વણમાલા, ફૂલોના ગજરા, કાનના વળય અને વિવિધ સુંદર ફૂલોની માળાઓથી શોભાવ્યો.
તથા કલ્પલતાગુચ્છૈર્ મન્દારૈઃ પારિજાતકૈઃ । સન્તાનૈર્ બહુરત્નૈશ્ ચ મૌલિના ચેન્દુરૂપિણા
એવી રીતે ઈચ્છા પૂરી કરતી વેલીઓના ગુચ્છો, મંદાર અને પારિજાતના ફૂલો, અનેક રત્નોથી શોભતા સંતાન ફૂલો અને ચાંદની જેવું મુગટ વડે શોભતા હતા.
એતાવતાથ કાલેન વધૂત્વં કુમ્ભ આયયૌ । ઘનસ્તનતટાક્રાન્તો બભૂવાશુ વિલાસવાન્
થોડા સમય પછી કુંભા કન્યાવસ્થામાં આવી, તેની છાતી ગાઢ અને સુંદર બની, અને તે તરત જ惹કશ અને મોહક દેખાવા લાગી.
ઇદં સઞ્ચિન્તયામ્ આસ સમ્પન્નો ઽયમ્ અહં વધૂઃ । કામાયાત્મા મયાદેયઃ કાર્યં કાલોચિતં કિલ
તે વિચારી: 'હવે હું સંપૂર્ણ કન્યા બની ગઈ છું; મારું શરીર ઇચ્છા માટે છે, અને હવે યોગ્ય સમયે જે કરવું જોઈએ તે કરવું જોઈએ.'
ઇયમ્ અસ્મિ વધૂઃ કાન્તા ભર્તાયં મે પુરસ્ સ્થિતઃ । ગૃહાણ કામ મામ્ એહિ કાલો ઽયં તવ હૃચ્છય
હું આ પ્રિય કન્યા છું અને મારો પતિ મારા સામે ઊભો છે; આવો, મને સ્વીકારો, કારણ કે આ જ સમય છે તમારા મનની ઈચ્છા પૂરી કરવાનો.'
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય ભર્તારમ્ અગ્રસ્થમ્ અભિમણ્ડિતમ્ । ઉદયન્તમ્ ઇવાદિત્યં રતિઃ કામમ્ ઇવાહ સા
આ રીતે વિચારીને, રતિ પોતાના પતિની સામે શોભાયમાન બની ઉભી રહી, જાણે ઊગતો સૂર્ય હોય તેમ, અને ઇચ્છા જેમ કામને મળે છે એમ તેણે પોતાના પતિ પાસે પહોંચી.
અહં મદનિકા નામ ભાર્યાસ્મિ તવ માનદ । પતયે તે પ્રણામો ઽયં સસ્નેહં ક્રિયતે મયા
હું મદનિકા નામની, તમારી પત્ની છું, હે માન્યવર; આ વંદન હું પ્રેમપૂર્વક આપને અર્પણ કરું છું.