મંત્રસાધના દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલી સિદ્ધિથી, તે વિદ્યાાધર બની ગયો અને એક કાલ સુધી વિદ્યાાધરોની નગરીમાં આનંદ કર્યો. કાળના અંતે, જ્યારે સર્જન ફરી શરૂ થયું, ત્યારે પવન જેવી આકાર ધારણ કરીને, એ ફરી એકવાર ઋષિના પુત્ર તરીકે જન્મ્યો. ત્યારબાદ, ઋષિઓની સાથે રહીને તેણે ગહન તપસ્યા કરી, અને મેરુ પર્વતની ગુફાઓમાં નિર્દોષ રીતે એક મન્વંતર સુધી નિવાસ કર્યો. એ ત્યાં, એક હરણમાંથી માનવાકારમાં તેનો પુત્ર જન્મ્યો. પુત્ર પ્રત્યે પ્રેમથી, એક ક્ષણે જ તે ફરીથી ઘન મોહમાં ફસાઈ ગયો. સતત વિચારતો—“મારો પુત્ર ધનવાન, ગુણવંત અને શાશ્વત રહે”—તે સત્યપ્રતિ પ્રતિબદ્ધતા છોડી દીધી. ધર્મના વિચારોમાંથી દૂર રહી, પુત્રના આનંદ માટે મગ્ન રહી, જ્યારે આયુષ્ય પૂરી થઈ, મૃત્યુએ તેને પવનને સાપ પકડી લે તેમ પકડી લીધો. મન માત્ર આનંદમાં સ્થિર રહી, તે અવસ્થામાં તેનો ચેતનાવિહાર થયો અને તે મધ્ર દેશના રાજાના પુત્ર તરીકે જન્મ્યો, અને પછી મધ્ર દેશનો શાસક બન્યો. લાંબા સમય સુધી મધ્રમાં રાજ કર્યું, બધાં શત્રુઓને જીત્યા, અને ત્યાં જ વૃદ્ધાવસ્થા આવી—જ્યાં કમળ પર તુષાર પડે તેમ. પછી, મધ્રના રાજાની દેહ અને તપસ્વીના વસ્ત્રો છોડી, એ ફરી ઋષિના પુત્ર તરીકે તપસ્વી બન્યો. તે તપસ્વી, મહાન જ્ઞાન અને વ્યથાથી મુક્ત, સમંગા મહાનદીનાં કિનારે ગયો અને ત્યાં તપસ્યા કરી, હે રામ. જન્મના અનેક અવસ્થાઓથી બાંધાયેલ, ભૃગુપુત્ર એ શ્રેષ્ઠ નદી કિનારે મજબૂત વૃક્ષ જેવો સ્થિર રહી આનંદથી રહ્યો. લાંબા સમય પછી, પવન અને સૂર્યથી કાંયાં થયેલું તેનું શરીર, મૂળ કપાઈ ગયેલા વૃક્ષ જેવું જમીન પર પડ્યું. તેનો મન અનિયમિત આનંદ અને વિવિધ અવસ્થાઓમાં ભટકતું, વાડમાં હરણ જેવું વિહરતું. મન ગભરાયેલું, ચક્ર જેવું ફરીને, અંતે સમંગા નદી કિનારે શાંત થયું. શુક્ર, દેહરહિત, એ સંસારની અવસ્થાનો અનુભવતો રહ્યો, અનંત ઘટનાઓથી ભરપૂર, સૂક્ષ્મ છતાં સ્થિર. જ્ઞાનીનું એ શરીર, મંડર પર્વતની ઢાળ પર, તપસ્વી ઉષ્માથી સુકાઈ ગયું, માત્ર ચામડી જ રહી. શરીરનાં છિદ્રોમાંથી પવનની ઠંડક વહેતી, એ કાગડો જેવું ગાય છે, ગતિના દુઃખના અંતના આનંદથી. જીવનશ્વાસ યાદ કરતાં, એ શ્વાસ છોડતી જેમ આંખમાંથી આંસુ વહાવે, જંગલમાં જંગલી પવનથી ધકેલાઈ. મન, દુઃખી, અવસ્થાના ખાડામાં પડેલું, ચમકતા વાદળથી વધુ શ્વેત દાંતની પંક્તિથી હસતું. આંખની ખાલી જગ્યા, જંગલની કૂવામાં મોઢું ખોલીને, પોતાની શૂન્યતા દર્શાવે છે. ઉષ્માથી બળેલી, વરસાદના પાણીથી ભીંજાઈ, પવનથી ઉડેલા ધૂળથી ઢંકાઈ, જાણે પાપથી કલંકિત. સુકા લાકડાં જેવું ડોલતી, પડતી વખતે ગુંજતી, વાદળ આવતાં વરસાદથી માર ખાય છે. પર્વતની નદી કિનારે, મોસમના પ્રવાહથી ઘેરાઈ, જંગલના પથ્થર જેવું, તીક્ષ્ણ પવનથી ઠંડુ. વાંકડા, સુકા આંતરડાંની તાર જેવી, શુદ્ધ છતાં ગુંજતી, જંગલદેવીની વીણા જેવું, ખાલી ચામડીનું પેટ. એ પવિત્ર આશ્રમ, આસક્તિ અને દ્વેષથી મુક્ત, ભૃગુની મહાન તપસ્યાથી, પશુ-પક્ષીઓથી અખંડિત રહ્યો. ભૃગુનું મન, નિયંત્રણ અને શિસ્તથી દેહ સુકાઈ ગયેલું, તપસ્વી બની ભટક્યું; અને દેહ, પવનથી લોહી સુકાઈ, લાંબા સમય સુધી મહાપર્વતના પથ્થર પર પડેલું. આગળ પુત્રને ન જોઈ શક્યો, જેનું મુખ વિનમ્રતાથી ઝૂકેલું; માત્ર ધર્મની સીમા જોઈ, જાણે ધર્મ સ્વરૂપે ઊભું. માત્ર સમય, કંકાલ, વિશાળ અને સામે, દુર્ભાગ્યનું સ્વરૂપ, જાણે ગરીબી દેહ ધારણ કરી. ઉષ્માથી સુકાઈ ગયેલું શરીર, ચામડી ફાટી, સાંધા બહાર, ખાલી પેટની છાંયામાં સૂકાઈ ગયેલ બગડો. આંખની ખાલી જગ્યા, જંગલનાં જંતુઓ સૂતાં; રેશમ Worms, માખીનો પાંજરો બનાવી. પૂર્વે આનંદનું સ્થાન, સુખ-દુઃખ ફળ આપતું, હવે પ્રવાહથી ધોઈ, હસતો સુકા હાડકાંનો ઢગલો. શુદ્ધ કશ્મલ, ચાંદની જેવી તેજસ્વી, શિવલિંગના કંપૂર લિપ્ત મસ્તકની મહિમા પર હસે. સીધા, સુકા, ભસ્મવર્ણ ગળા, માત્ર થોડું માંસ, આત્માની રેખા અનુસરી, જાણે આકાર લંબાવી. કાદવ જેવી ગળા, પ્રવાહમાં માંસ ધોઈ, મુખમાં માત્ર નાસિકા હાડકાં, પૂર્વ સ્વરૂપની સીમા. લાંબી ગળા, મુખ ઉપર, જાણે શ્વાસના વિમોચનને આકાશમાં જોઉ. ડબલ થયેલ પગ, ઘૂંટણ, હાથ, અનંત વિસ્તાર માપે, લાંબી યાત્રાની થાક અને ભયથી ઘસાઈ. ગહન સુકાઈ ગયેલું પેટ, બાકી ચામડી સૃંકુચિત, અજ્ઞાનીઓને હૃદયની સંપૂર્ણ શૂન્યતા બતાવે છે. એ સુકા કંકાલ, હાથીના ફ્રેમ જેવો જોઈ, ભૃગુ ઊભો થયો, ભૂત-ભવિષ્યના સંસ્પર્શને યાદ કર્યા વિના. જોઈને, ક્ષણે જ લાગ્યું—‘શું આ મારો પુત્ર છે, જેનું જીવન ઘણાં પહેલાં છૂટ્યું?’—એ વિચાર આવ્યો. અને તરત જ, પુત્રની ગુમ થયેલી યુવાની જ યાદ આવી, અને સમય પ્રત્યે ગહન, ભયાનક ક્રોધ જન્મ્યો.