જ્યારે અંધકારની લપટો સાથે તારાઓ અને ચાંદ પણ ઓગળી ગયા, ત્યારે મારું ચહેરું પણ થાકેલું અને ફીકું દેખાતું હતું. જંગલના શિયાળાના ચીસો ધીમા પડ્યા, અને ઠંડીથી પીડાતા લોકોના દાંતના કટકટાટ પણ શાંત થઈ ગયા. એ સમયે, હું પૂર્વ દિશા તરફ જોયું, જ્યાં સવારની લાલિમા દ્રાક્ષરાસ જેવી ચમકતી હતી, અને એને જોઈને એવું લાગ્યું કે એ દિશા મારો મજાક ઉડાવે છે, જ્યારે હું અંદરથી ઉદાસ હતો. એક પળમાં, હું સૂર્યને આકાશના દ્વાર તરફ ઉગતા જોયો, જાણે અજ્ઞાનને જ્ઞાન મળ્યું હોય, કે ગરીબને સોનું મળ્યું હોય. પછી, હું ઊભો થયો અને મારી ઢાળને અથડાવી, twilightના નૃત્યમાં મગ્ન થયેલા કોઈ વ્યક્તિની જેમ, હાથીની ચામડી પર લાકડીથી વાગી. ત્યારબાદ, હું એ વિશાળ જંગલમાં રમવા નીકળી પડ્યો, જેમ સમય જગતના ઘરથી પસાર થાય છે અને તેના જીવોને વિલયની અગ્નિ જેમ ભસ્મ કરે છે. એ પ્રાચીન, નિર્જન જંગલમાં, કોઈ જીવતો જીવ દેખાયો નહીં—જેમ મૂર્ખના શરીરમાં માત્ર ધર્મનો અંશ હોય છે. માત્ર પક્ષીઓ, નિર્ભય અને ચંચળ, cicī અને kūcī અવાજ કરતી, ત્યાં ફરતા હતા. જ્યારે સૂર્ય આકાશના એક અઠ્ઠા ભાગ સુધી ઉગ્યો, ત્યારે મેં લતાઓને તાજી ધોઈ હોય એવી દેખાઈ, જેમાં માત્ર ઝાંખી શીશી પડેલી હતી. જંગલમાં ભટકતા, મેં એક યુવતીને જોયી, જે ચોખા લઇ રહી હતી, અને હાથમાં સોનાનો અમૃતથી ભરેલો ઘડો હતો—જેમ માધવીને રાક્ષસ પકડી લે. હું તેની નજીક ગયો, એ કાળી, ત્રણ તારાં જેવી આંખો ધરાવતી, ઝાંખા વસ્ત્રમાં, જાણે ચાંદ રાતને મળે. મેં કહ્યું, "હે યુવતી, આ કઠિન સંજોગોમાં મને જલદી ભોજન આપ; પીડિતોની પીડા દૂર કરવાથી સમૃદ્ધિ વધે છે." મારી અંદર ઉગતી ભૂખ કાળાં સાપ જેવી છે, જે જૂના વૃક્ષના ખોખામાં લપસી રહે છે. પણ મેં વિનંતી કરી છતાં, એએ મને કંઈ આપ્યું નહીં—જેમ ધન, જોરથી માગવામાં આવે છતાં, કિસ્મત ખરાબ લોકો પાસે જ આપે છે. લાંબા સમય પછી, જ્યારે હું સતત પાછળ ગયો, ત્યારે થોડું ભોજન મને મળ્યું, જેમ ઊભેલા માણસને છાંયાં મળે. એ યુવતી બોલી, "મને ચંડાલા સ્ત્રી તરીકે ઓળખ, ગળામાં અને હાથમાં હાર અને કડાં પહેરેલા, રાક્ષસી જેવી, અને માણસ, ઘોડા, હાથીના ચહેરા ધરાવતી." એણે કહ્યું, "માત્ર માગવાથી તું મને ભોજન નહીં મેળવશે, જેમ ગામ બહાર જન્મેલા માણસમાં સાચી ઉન્નતિ નથી." આવું કહીને, એ દરેક પગલાંએ લડખડાતી, ઝાડમાં અદૃશ્ય થઈ ગઈ, અને એની વાતો રમૂજી રીતે છૂટી ગઈ. પછી એ બોલી, "હું તને ભોજન આપું તો તું મારો પતિ બનવો પડશે; વિશ્વમાં પરસ્પર પ્રેમ વગર લાભ મળતો નથી." "મારો પિતા, પુક્કસ, મૃદુ જીવોને કટલ માટે હાંકે છે, ભૂખ્યા અને ધૂળથી ઢંકાયેલા, જાણે શમશાનના પિશાચ." "આ ભોજન એના પતિ તરીકે સ્થાયી થયા પછી એને આપવામાં આવે છે; પ્રિય પતિને જીવનથી પણ સન્માન આપવો જોઈએ." પછી મેં કહ્યું, "હે સુવર્તા, adversityમાં જાતિ, ધર્મ અને કુટુંબના ભેદ વિચારવામાં આવે છે, હું તારો પતિ બનીશ." ત્યારબાદ, એએ મને ચોખાનો અર્ધો ભાગ આપ્યો, જેમ માધવીના અમૃતનો અર્ધો ભાગ ઈન્દ્ર અને અગ્નિને મળ્યો હતો. મેં જાંબુ ફળનો રસ પીધો, અને પુક્કસનું ચોખા ખાધા, અને ત્યાં, મારો મન ભ્રમથી ઘેરાયેલું, આરામ કર્યો. એ, મોસમના વાદળ જેવી કાળી, મને સરોવર જેવી ભરાઈ, અને મને હાથ પકડી, જાણે જીવન શરીર બહાર હોય, એ રીતે ખેંચી કાઢ્યું. એ મારી પિતાને મળી, જે ભયાનક સ્વરૂપ અને કાર્ય ધરાવતો, ભયાનક, અવિચી (નરક) જેવી ડાઠવાળું શરીર ધરાવતો હતો. એ, જે મને જોડાયેલી હતી, એને પોતાના સ્વાર્થ માટે પિતાને સમર્પિત કરી, જેમ મધમાખી હાથીને ચુપચાપ ચોંટે છે. પિતાએ કહ્યું, "અવશ્ય," અને જ્યારે દિવસ સમાપ્ત થયો, ત્યારે એએ અમને મુક્ત કર્યા, જાણે મૃત્યુના બે સેવક દાંતથી બાંધેલા હોય. દિવસના અંતે, અમે એ જંગલમાંથી ભૂતની જેમ બહાર નીકળ્યા, જેમ ધૂંધ અને વાદળો છૂટા પડે. પળમાં, twilight સમયે, અમે ગામ પહોંચ્યા, જાણે શમશાનમાંથી બીજાં મોટા શમશાનમાં ભૂત આવી ગયા. ત્યાં, લોહીથી ભેજાયેલી જમીન પર માખીઓના ઝુંડ હતા, અને વનસ્વ, ઘોડા, વાંદરા, પંખી, કાગડા—એના અવશેષો છૂટાં પડેલા હતા. પંખીઓ ભેજયુક્ત આંતરડાંની જાળીઓ પર ઊડી રહ્યા હતા, અને કૂતરાંના પગ લીંબુના ગાંઠાં સાથે ગલીઓમાં ચોંટેલા હતા. પંખીઓ સૂકા, ભારે ચરબીના ઢગલાં પર બેઠાં હતા, અને તેમની નજર લોહીથી ભેજાયેલી ચામડી, માંસ અને લોહી પર હતી. બાળકો હાથમાં કાચા માંસના ટુકડા પકડી, buzzing માખીઓ ખેંચી રહ્યા હતા, અને વૃદ્ધ ચંડાલાઓ, ફાટેલા અને ભયાનક, રડતા બાળકો પર ચીસો પાડી રહ્યા હતા. અમે એ સ્થળમાં પ્રવેશ કર્યો, જ્યાં જમીન પર ખોપડી અને આંતરડાં વિખેરાયેલા હતા—ભયાનક, દુર્ગંધયુક્ત ઘર, જાણે યુગના અંતે મૃત્યુના સહાયક બની ગયા હોઈએ. પછી, સાસરાના નવા ઘરે, હું બેથી પાનના નાના બેઠકે ચિંતાતુર બેસી ગયો. મારી સાસુ, આંખમાં અશ્રુ લઈને, મને—પુત્ર-મહેનતને—સ્વાગત માટે શબ્દો કહ્યા. ત્યારબાદ, હું મૃગચર્મની બેઠકે આરામ કરીને, ત્યાં એકઠા થયેલા ચંડાલાઓના ભોજન ભોજન કર્યું, જાણે મોટા પાપના ફળ ભોગવી રહ્યો હોઈ. ત્યાં બોલાયેલા પ્રેમાળ શબ્દો પણ, દેખાવમાં સુખદ, પણ અંતે અનંત દુઃખનાં બીજ, અને હકીકતમાં, અશુભ હતા. પછી, એક દિવસ, જ્યારે આકાશ તારા સાથે સ્વચ્છ અને શોભાયમાન હતું, વિવિધ વિધિઓ, હલચલ, અને વસ્ત્ર-ધનના દાન સાથે, નવા જીવનની શરૂઆત થઈ.