તરસ દીવાના જ્યોત જેવી છે—જેમના ટોચે કાળું કાજળ છે, શરીર લાંબું છે તેલથી, તેજસ્વી છે અને સ્પર્શે બળે છે. એવી તરસ, માઉન્ટ મેરુ જેટલા અડગ જ્ઞાનીને, મહાવીર પુરુષને કે સૌથી દૃઢ મનુષ્યને પણ એક ક્ષણમાં ઘાસફૂસ સમાન કરી નાખે છે. તરસ વિંધ્યાના ઘન, વિશાળ, ભયાનક જંગલ જેવી છે—ઘણી ઘાટ છાંયાં, ધૂળ, ઘેરું અંધકાર અને ભારે કુંધારથી ભરેલી. તરસ, જે સર્વે જગતમાં છે અને દરેકે અનુભવાય છે, છતાં ઓળખવી અઘરી છે; તે દુધિયા મહાસાગર પર તરંગમાળાની જેમ ચંચળ છે—મીઠી પણ શક્તિશાળી. આ શરીર અંદરથી ભેજાળ, જટિલ રચનાવાળું, બદલાતું રહેતું અને દુઃખથી ભરેલું છે; જગતમાં સતત ચંચળ છે અને માત્ર પીડાનું સ્ત્રોત છે. અજ્ઞાન હોવા છતાં જાણનારા સમાન દેખાય છે, ખોટી અસ્મિતાનું પ્રદર્શન કરે છે; વિચારવાથી તે ક્યારેક ઉન્નત તો ક્યારેક નીચ લાગે છે—ન તો સંપૂર્ણ જડ છે, ન જાગૃત. તે જડતા અને જાગૃતિ વચ્ચે ઝૂલતું રહે છે, આશાઓ અનિશ્ચિત અને અસ્થિર છે; discernment કે મૂર્ખતા નથી, માત્ર ભ્રાંતિ ઉત્પન્ન કરે છે. શરીર થોડું આનંદ આપે છે, થોડું દુઃખ—એટલું દયનીય કંઈ નથી; નિકૃષ્ટ અને ગુણવિહિન છે. સતત આવવું-જવું ચાલે છે, દાંત અને વાળથી શોભિત છે, દરેક ક્ષણે હસતાં ફૂલોની જેમ ખીલતું રહે છે. તેની બાહો ડાળીઓ જેવી, હાડકાંના સ્તંભે ટકી છે; માથું મોટું ફળ છે જે ગળાની બેઠકે આરામ કરે છે, આંખો મધમાખીના ઝુંડ જેવી છે. હાથપગ કુમળાં કોશાં, નસો લોહી અને રસની નદીઓ, પગની ઘૂંટીઓ, અને કર્મપંખીઓનો નિવાસસ્થાન છે. આ શરીર-વૃક્ષ, તેની છાંયાં સાથે, અનેક જીવ યાત્રિકોનું આશ્રય છે; કોણ પોતાનું, કોણ પરકું—અહીં કોણ સાચું સ્વજન, કોણ અજાણ્યું? શરીર માત્ર ભાર વહન માટે વારંવાર લેવાતું હોય ત્યારે, જેમ કોઈ પોતાને નાવ કે વેલ સાથે ઓળખતું નથી, તેમ આ શરીરને આત્મા માનવું મૂર્ખાઈ છે. આ શરીર-વન, અનેક ખાડા-ખાંચો અને વાળના વૃક્ષોથી ભરેલું, ખાલી છે—અહીં કોણ વિશ્વાસ રાખી શકે? ચામ, સ્નાયુ અને હાડકાંથી બનેલી મજબૂત રચનામાં, હું બિલાડીની જેમ અંદર રહેતો નથી, સતત અવાજ વચ્ચે. મનનો વાંદરો સંસારના જંગલમાં ઉગ્ર બની ગયો છે, ચિંતાઓના ઝુંડરૂપે, લાંબા દુઃખના કીડા દ્વારા ઘાયલ છે. શરીર તૃષ્ણાના સાપનું ઘર છે, ક્રોધના કાગડાનો નિવાસ છે; તેનું હાસ્ય ફૂલ છે, વૃક્ષ ભવ્ય છે, અને પુણ્ય-પાપના મહાફળ આપે છે. તેનું થડ દૃઢ છે, બાહોની જાળ સુંદર છે, હાથ મનોહર ગૂછાં જેવા છે, અને અંગ કુમળાં કોશાં જે પવનથી હલનચાલ કરે છે. તે ઇન્દ્રિયપંખીઓથી આધાર પામે છે, ઘૂંટીઓ સુંદર, ત્વચા મસૃણ, પોતાની જ તળાવની છાંયાંથી શોભિત છે, અને કામના યાત્રિકો અહીં આવે છે. માથા પર લાંબી ઘાસ જેવી વાળ ઉગે છે, અંદર ખાલી ભાગમાં અહંકારનો વૃદ્ધ ગિદ્ધ વસે છે. આ શરીર-વૃક્ષ, ઉદ્ભવતી વૃત્તિઓના જાળમાં મૂળ ધરાવતું, નબળું છે, એનાથી મને સુખ નથી. શરીર એ અહંકાર નામના ગૃહસ્થનું મહાન ઘર છે—તે તૂટી પડે કે ઊભું રહે, એની સ્થિરતાનો મને શું અર્થ? આ શરીરનું ઘર, ઇન્દ્રિયો પશુઓની જેમ લાઈનમાં, ચૈતન્યથી ભરેલું, અને કામના દાગે દૂષિત—all this is not desirable to me. આ શરીરનું ઘર, હાડકાં અને લાકડાં જેવા સંધિઓના અથડામણથી ભરેલું, આંતરડાંના દોરાથી બંધાયેલું, મને નથી ભાવતું. સ્નાયુ-તંતુથી ખેંચાયેલું, લોહીના લાલ પ્રવાહથી ભેજાળ, વૃદ્ધાવસ્થાની રાખથી સફેદ, પણ મને નથી ગમતું. અસંખ્ય ક્રિયાઓ અને દશાઓથી ભરેલું, વ્યર્થ મોહમાં સ્થિર, ખોટા આસક્તિના મહા સ્તંભે ટકેલું, મને નથી ગમતું. આ શરીરનું ઘર, ભૂખ-તરસની પીડાથી ઉદ્ભવેલા રડકા અવાજોથી ગુંજતું, સુખના શય્યા જેવું દેખાય છે, પણ કામના દાસીથી દાઝેલું છે—મને નથી ગમતું. ઇન્દ્રિય વિષયોના દૂષિત પાત્રોથી ભરેલું, અજ્ઞાનના ક્ષાર-વિષમાં રેલાયેલું, મને નથી ગમતું. પગ ઘૂંટીઓ પર, ઘૂંટીઓ સ્તંભ, માથું ટોચ, લાંબી દૃઢ બાહો, પણ મનને નથી ભાતું. હે બ્રહ્મન, આ શરીરનું ઘર, આંખો રૂપે બારી, બુદ્ધિનું અંગન જ્યાં વિચારો રમે છે, ચિંતા તેની દીકરી છે—મને નથી ભાતું. માથા પર વાળનું છાપરું, કાન ચાંદ જેવી મિનાર, લાંબી આંગળીઓ projected beams જેવી—મને નથી ભાતું. ઘન વાળની કૂંપળોથી દિવાલો ઢંકાયેલી, ખાલી પીઠ—મને નથી ભાતું. નખ, હાડકાં, નાભિ આધાર, આંતરડાં અંદરના લાકડા, અને પવન વિવિધ અવાજો પેદા કરે છે—મને નથી ભાતું. આંખો બારીની જેમ હંમેશા ખુલ્લી, શ્વાસનું ચંચળ પવન સતત આવતું-જતું—મને નથી ભાતું. મોં ભયાનક દ્વાર છે, વાંદરા જેવી જીભ બેસી છે, દાંત-હાડકાં દેખાય છે—મને નથી ભાતું. ત્વચા મસૃણ પ્લાસ્ટર, સતત ચંચળ હલનચાલ, મન ઈચ્છાની કડક કોડથી સતત ખોદાય છે—મને નથી ભાતું. ક્ષણભર માટે શરીર દીવાના પ્રકાશથી તેજસ્વી લાગે છે, સુખમાં સુંદર દેખાય છે; ક્ષણભર માટે તેજની લહેરોથી ભરાય છે, છતાં એ માંસના ઘરમાં મને આનંદ નથી. મારું શરીર સર્વ રોગોનું નિવાસસ્થાન છે, ચામડીના વાંકડા અને સફેદ વાળનું શહેર છે, દરેક દુઃખથી ભરેલું જંગલ છે—મને નથી ભાતું. એ ખોખલું, ખાલી, ઇન્દ્રિયોથી બગડેલું, હૃદયમાં અંધકારનું જંગલ છે—આ શરીર-વન મને નથી ભાતું. હે પૂજ્ય મુનિઓ, હું આ શરીરનું ઘર વહન કરી શકતો નથી, જેમ ઓછી શક્તિ ધરાવતો માણસ કાદવમાં ફસાયેલી હાથીને ઉંચકવા અસમર્થ હોય, તેમ.