પછી, એ મહાન કાળી રાક્ષસી, જે બિલાડીની આંખ જેવા રત્નના શિખર જેવી તેજસ્વી હતી, પાતળી થવા માટે તત્પર થઈ, તો તે કાજળ જેવી મેઘરેખા જેવી દેખાવા લાગી. તેણે પોતાનું મેઘસમાન રૂપ ત્યજીને, પહેલા વૃક્ષનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું; પછી એ માણસ જેટલી મોટી થઈ, ત્યારબાદ હાથ જેટલી, પછી વિસામટ જેટલી, પછી આંગળી જેટલી. ત્યારપછી તે મસૂરના દાણા જેટલી નાની બની, અને પછી સૂઈ જેવી નાની થઈ ગઈ. તે પછી, એ સૂઈ રેશમી સૂઈ જેવી, કમળના રેશમના તંતુ જેવી સુંદર, અને મનગમતી ઊંચાઈએ ઊભી રહી, જાણે વિચારના પર્વતનું શિખર હોય. એ કાળી સૂઈ સંપૂર્ણ ચોખ્ખી, ગોળ અને નિર્વિકાર હતી, અને સૂક્ષ્મ શરીરે વળાઈને, પવનના પ્રવાહે આકાશમાં ફરી રહી હતી. એ સૂઈ દેખાતી તો હતી, પણ તેમાં લોહાની જરાય પદાર્થતા ન હતી; તે માત્ર ચેતનાનો ખેલ હતો, જાણે સ્વપ્નમાં સૂઈ દેખાય તેવી. એ સૂઈ રત્નમય સૂઈ જેવી ગોળ અને ચમકદાર હતી, મનની કલ્પનાથી જોડાયેલી, વજ્રની કિરણરેખા જેવી સુંદર, અને લાકડાની દોરી જેવી લયબદ્ધ હતી. કાળી કમળના પરાગના તંતુ જેવી, પવન સાથે વહેતી, નાની અને પારદર્શક રંધ્રવાળી, જાણે આકાશની પાપડી જેવી, અત્યંત સૂક્ષ્મ અને દૃષ્ટિથી પારદર્શક હતી. એ સૂઈ, પોતાના તીરે દોરી પકડીને, ગોળ પૂંછડી અને ચમકતા તીરે, વિશાળ શાંતિ માટે દેખાતી હતી અને ઉત્તમ મૌનના સંકલ્પમાં પ્રવેશી હતી. દૂરથી જોતા તે દીવા જેવી દેખાતી, અને શુદ્ધ સત્તામાં સ્થિત હતી; દૂરથી તેના મોહક મુખથી જાણે આકાશમાં કંઇક ઉચ્ચારતી હોય તેમ લાગતું. એ રાક્ષસી અર્ધ-મુદ્રિત આંખોથી, નાજુક દીવાની જ્યોત જેવી, રેશમ જેવી મૃદુ વાળવાળી, અને તાજી સ્નાન પછીનું ભેજ額 પર રાખીને, રમતી કિશોરીની જેમ દેખાતી હતી. તેની દોરી, જાણે કમળના તંતુ જેવી, બહારની દુનિયાની જિજ્ઞાસાથી ઊભી રહી હતી, અને મુખ્ય નાડી જેવી સ્થિત, ચાંદની કિરણ જેવી સુંદર રીતે આગળ વધી રહી હતી. તેના ઇન્દ્રિયો સંયમિત હતા, અને પોતાનો પ્રાણવાયુ બહાર તરફ વહેતો હતો, પણ કોઈએ ધ્યાન ન આપ્યું, જાણે બૌદ્ધ સાધુની ચેતનાની ધારા. તેની બુદ્ધિ, શૂન્યતાના સિદ્ધાંત જેવી સૂક્ષ્મ, કટાક્ષના પવન જેવી, અથવા ઝાંખી જ્યોતવાળી સૂઈ જેવી, તીક્ષ્ણ પણ અદૃશ્ય હતી. તેને પકડવા માટે દર્શાવવામાં આવી હતી, પણ તેણે તેનો ઉપયોગ કર્યો નહીં; અને એ રાક્ષસી એ વાતનું ચિંતન પણ ન કરતી—અહો, અજ્ઞાન કેવી રીતે પોતાની જાતે દેખાડે છે! સૂઈના તીરે, તેણે તેની શૂન્યતા પર વિચાર કર્યો નહીં, માત્ર પોતાના મનના અભિપ્રાયને જ જોઇને આરામથી બેઠી રહી. કોઈ પણ વિચાર વિના, સૂઈના હેતુની ઈચ્છા તેના મંદમતિ મનમાં રહી; જેનું મન અનેક વિષયોમાં વિખેરાયેલું હોય, તેમાં પૂર્વ-પશ્ચાત્તાપ કે વિચાર ઉદભવે નહીં. કોઈ વસ્તુ, શક્તિશાળી હોય છતાં, કલ્પનાથી પોતાનું સ્વરૂપ બદલે છે; જેમ કે દર્પણમાં ઇચ્છિત રૂપો દેખાય છે અને ફૂંકથી બદલાય જાય છે. આ રાક્ષસી, જેણે પોતાનું વિશાળ શરીર ત્યજીને સૂઈનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું, તેને મહાન મરણ પણ સુખદ લાગ્યું. સાચે જ, એક જ વસ્તુમાં આસક્તિ ધરાવનારની સ્થિતિ કેટલી કઠિન! રાક્ષસી એ પોતાના ઇચ્છાથી શરીર ત્યજી દીધું, જાણે વાંસની પાંખડી હોય. અન્ય મન, એક જ વસ્તુમાં વધુ ગર્વથી, નાશ પામે છે; પણ રાક્ષસી, પોતાના ભક્ષકત્વના ગર્વથી, પોતાના શરીરના વિનાશને પણ નોંધ્યું નહીં. અતિ આસક્તિ ધરાવનારા અજ્ઞાનીઓને વિનાશમાં પણ આનંદ મળે છે; રાક્ષસી, શરીર વિહોણી અને સૂઈરૂપે, સંપૂર્ણ સંતોષમાં રહી. પછી, બીજી ચેતના એ (સૂઈમાં) આસક્ત થઈ, અને એ જીવંત સૂઈ બની; જે આકાશ સ્વરૂપ, નિરૂપમ, અને આકાશના કાર્યોને શરીરરૂપે ધરાવતી હતી. તે પ્રકાશમય તંતુઓની ધાર જેવી દેખાઈ, જીવતંતુથી બનેલી, તીક્ષ્ણ પીડાની આકારવાળી, અને તે રંધ્રમાંથી પડતી સૂર્યકિરણ જેવી સુંદર હતી. તે તલવારની ધાર જેવી, અણુઓની પંક્તિ જેવી, ફૂલોની સુગંધની રેખા જેવી, અને અત્યંત સૂક્ષ્મ કળાના સ્વરૂપે દેખાતી હતી. તે પાપમય સ્વભાવવાળી, મનની ગતિ જેવી, અને બીજાની જીવાવસ્થાને ભેદવાનો અંતિમ હેતુ ધરાવતી રહી. આ રીતે, તેનું શરીર બે સૂઈઓથી બનેલું ઊભું થયું; જંગલી ચોખાના છોડ જેવી પાતળી, અને સૂતરના તંતુ જેવી નાજુક. એ દ્વિ-સૂઈ સ્વરૂપે, તે મનુષ્યોના હૃદયમાં પ્રવેશી, તેમને ભેદતી રહી; પછી, ક્રૂર બની, દસેય દિશાઓમાં ભટકતી રહી. પોતાના સંકલ્પના બળે, તે ક્યારેક હલકી, ક્યારેક ભારે બની જાય છે; અને પોતાના ભયાનક કાંકડા જેવા સ્વરૂપનો ત્યાગ કરીને, ફરીથી સૂઈના સ્વરૂપે આવી. નબળા લોકો માટે તો નાની વસ્તુ પણ અત્યંત લોભનીય બની જાય છે; રાક્ષસી એ તપથી સૂઈ જેવી ભૂતાવસ્થા પ્રાપ્ત કરી. પુણ્યશાળી શરીર ધરાવનારી વ્યક્તિઓ માટે પણ જન્મનો બંધન છૂટતું નથી; રાક્ષસી એ પોતાના કર્મોના પરિણામે સૂઈ જેવી ભૂતાવસ્થા પ્રાપ્ત કરી. જ્યારે તે દિશાઓના અંત સુધી પવનના પ્રવાહે ભટકવા લાગી, ત્યારે તેનું મોટું શરીર ત્યાં જ વિઘટિત થઈ ગયું, જાણે શરદના વાદળો વિઘટે છે તેમ. પછી, તે કોઈ નિર્બળ, કૃશ, અથવા સ્થૂળ શરીરવાળા મનુષ્યના શરીરમાં પ્રવેશી, ત્યાં પવન-સૂઈ રૂપે તીવ્ર હિજકાની જેમ દર્દદાયક રોગ બની જાય છે. પવિત્ર અને જ્ઞાનવાનના સૂક્ષ્મ શરીરમાં પ્રવેશી, જીવ-સૂઈ રૂપે આંતરિક હિજકાની જેમ રોગ ઉત્પન્ન કરે છે. આ રીતે, ક્યારેક એ ભટકતું મન સંતોષ પામે છે; ક્યારેક તે પુણ્યથી, મંત્ર અને ઔષધ વિધિથી નાશ પામે છે. વર્ષો સુધી એ ફક્ત ભટકવામાં મગ્ન રહી, અને બે શરીરો સાથે, આકાશમાં અને પૃથ્વી પર ગમતી રહી. પૃથ્વી પર તે ધૂળથી છુપાયેલી છે; હાથમાં આંગળીથી છુપાયેલી; આકાશમાં તેજથી ઢંકાયેલી; કપડામાં દોરીથી છૂપાયેલી. અંદર, તે નસોના પ્રવાહમાં વસે છે, દુર્ભાગ્યશાળી, પીળા ધૂળવાળા, સુકાઈ ગયેલા નદીના પટમાં, અને જૂના સૂકા ઘાસની રેખામાં. અર્થહીન, છાયારહિત, ખાલી, શ્વાસ આપતી જગ્યાએ; જ્યાં માખીઓ પવનથી ઉડાડી દેવામાં આવે છે, જ્યાં શુભ વૃક્ષ પણ નથી. મોટાં, ગાંઠવાળાં હાડકાંમાં, હંમેશા ધ્રુજતી ધરતી પર; અને બીજાના કપડાના શુદ્ધ કિરણોથી સર્જાયેલી માયામાં. આ રીતે, એ કાળી રાક્ષસીની અદભૂત અને વિચિત્ર યાત્રા, સૂઈના અતિસૂક્ષ્મ રૂપથી અનેક જીવનોમાં ભટકતી રહી.