હે બ્રાહ્મણ, મનના ખજાનાને આવરી લેતી, ઈચ્છા એ જૂના વાંસળી જેવી છે—તે સુસ્તી અને અંધકારથી જાળ બાંધીને, ક્યારેય આનંદમાં ઉજવાતી નથી. ઈચ્છા સતત અશુદ્ધ રહે છે, કડવાશની પાગલપનથી ભરેલી, લાંબી, પાતળી અને આસક્તિથી ઘન છે—અંધ ખીણમાં ફેલાયેલી ઝાંખી લતાની જેમ. ઈચ્છા ખાલી છે, કોઈ આનંદ નથી લાવતી, તે ઊંચી ઉડીને પણ સંપૂર્ણ નિર્જળ અને નિષ્ફળ રહે છે; તે અનિષ્ઠ, ક્રૂર અને સુકાઈ ગયેલા ફૂલ જેવી છે. મન એને ખેંચતું નથી, છતાં ઈચ્છા બધું પછાડે છે; છતાં કોઈ પરિણામ નથી મળતું—જાણે વૃદ્ધ વેશ્યા જેવી. સંસારના રંગભૂમિ પર, વિવિધ રસોથી ભરેલા જીવનના મંચોમાં, ઈચ્છા એ વૃદ્ધ નૃત્યંગના જેવી છે. વૃદ્ધાવસ્થાના વૃક્ષ પર ચડીને, પતન અને વિપત્તિના ફળોની માળ પહેરી, લાંબા સંસારના જંગલમાં ઈચ્છા ઝેરી લતાની જેમ ફેલાયેલી છે. જ્યાં સફળતા શક્ય નથી, ત્યાં પણ તે ઉન્માદિત ગતિથી દોડે છે; ઈચ્છા આનંદ વિના નૃત્ય કરે છે, જાણે વૃદ્ધ નૃત્યંગના. ધુમ્મસમાં તે જોરથી ફફડાય છે, પણ પ્રકાશ આવતા શાંત થાય છે; દુઃખના વહેળામાં, ઈચ્છા ચંચળ મોરની જેમ સ્થિર થઈ જાય છે. એ મલિન, અશાંત અને ભારે છે, લાંબા સમય સુધી અંદર ખાલી રહે છે; એક ક્ષણ માટે આનંદ મેળવે છે, જાણે ઈચ્છાની વરસાદી ઋતુમાં તરંગ. ગમેલું છોડીને, રહેતું છોડીને, તે એક વૃક્ષથી બીજા વૃક્ષ પર, એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિ તરફ, પક્ષીની જેમ ઉડી જાય છે. સંતોષ મળ્યા પછી પણ, જ્યાં માર્ગ અશક્ય છે, ત્યાં પણ આગળ વધે છે; ફળની ઈચ્છા રાખે છે. લાંબા સમય સુધી તે એક જગ્યાએ રહેતી નથી—આસક્તિના ચંચળ વાંદરા જેવી. એનું કરેલું, પછી બીજું કરે છે; બધું ગડમગડ છે. ઈચ્છા સતત પ્રયત્ન કરે છે, જાણે કોઈ દૈવી શક્તિથી ચાલિત. એક ક્ષણે તે નીચે ઉતરે છે, એક ક્ષણે આકાશમાં ઉડી જાય છે, એક ક્ષણે દિશાઓના ઝાડમાં ભટકે છે—હૃદયના કમળ તરફ ખેંચાયેલી ઈચ્છાની મધમાખી. સંસારના બધા દોષોમાં, ઈચ્છા એકલાં prolonged દુઃખ લાવે છે; મહેલમાં રહેતા પણ એમાં કડક બંધાયેલા રહે છે. એ સંપૂર્ણ સુસ્તી આપે છે, સત્ય દૃષ્ટિમાં સર્વોચ્ચ અવરોધ છે; ઈચ્છા ઘન અંધકારથી ભરેલાં વાદળોની માળ છે. સંસારના કાર્યોમાં વ્યસ્ત તમામ જીવો માટે, ઈચ્છા મનના દાગમાં ગૂંથાયેલો તાંત છે—બંધનનું દોર. ઈચ્છા અનેક રંગોની છે, ગુણહીન, લાંબી અને અશુદ્ધિમાં સ્થાયી; ખાલી, ખાલીપામાં જ મૂળ ધરાવે છે—એ ઈન્દ્રધનુષ જેવા સ્વભાવ ધરાવે છે. એ સદગુણોની પાકતી ખેતીને વીજળીની જેમ તોડી નાખે છે; સંપત્તિના કમળ માટે તुषાર, અંધકાર માટે લાંબી રાત. એ સંસારના નાટકમાં અભિનેત્રી છે, શરીરના પાંજરમાં પંખી, મનના જંગલમાં હરણ, પ્રેમના સંગીતની વાંસળી. એ ક્રિયા સમુદ્ર પર તરંગ છે, મોહના હાથીની સાંકળ, માર્ગ પર આનંદદાયક વટવૃક્ષ, અને દુઃખના જલકુંમળ માટે ચાંદની. એ વૃદ્ધાવસ્થા, મૃત્યુ અને પીડાના દુઃખની રત્નપેટી છે; સતત મસ્ત, દુઃખ અને રોગોમાં રમતી. એક ક્ષણે શુદ્ધ અને સ્પષ્ટ, એક ક્ષણે અંધકારનું ટુકડો—તરસ આકાશના માર્ગ જેવી છે, એક ક્ષણે ધુમ્મસ જેવી ઘન. શાંતિ અને ચંચળતાની નિવૃત્તિ માટે તરસ દૂર થવી જોઈએ; એ ઘન અંધકાર જેવી કાળી છે, જાણે દૈત્યોને દૂર કરવા. આ જગત તરસની ઝેરી કોલેરાને પછાડે છે, ત્યાં સુધી ભટકતું, મૌન, વિખરાયેલા મનોભાવ સાથે રહે છે. આ સમગ્ર જગત ચિંતાની તરસમાંથી મુક્ત થઈ દુઃખ છોડે છે; ચિંતાની કોલેરાનું મંત્ર એ ચિંતાનો ત્યાગ છે. ઘાસ, પથ્થર, લાકડાં વગેરે—લાભની શંકા સાથે—તરસ તળાવના માછલીની જેમ અંદર હલચલ કરે છે. શરીરમાં જન્મેલી તરસની પીડા, રોગની જેમ, ઝડપથી—even મહાન વ્યક્તિને ખુલ્લા અવસ્થામાં લાવે છે, જેમ સૂર્યકિરણ કમળને ખોલે છે. તરસ બાંસની લતાની જેમ છે—અંદર ખાલી, ગાંઠોથી ભરેલી, લાંબી, કાંટા અને અંકુરો ધરાવતી, હંમેશા મોતીથી શોભાયમાન—બહારથી દેખાય છે. આશ્ચર્ય અને વિલક્ષણ છે કે—even મહાન બુદ્ધિશાળી પણ, શુદ્ધ વિવેકના તલવારથી, તરસને કાપી શકે છે, જ્યારે એ તો કાપવી અત્યંત અઘરી છે. હે બ્રાહ્મણ, તલવારની ધાર, વીજળી, કે તપેલા લોખંડના ચિંગારી પણ, હૃદયમાં રહેલી તરસ જેટલી તીક્ષ্ণ નથી. તરસ દીવાલી જેવી છે—એનું ટોચ કાળું, શરીર તેલથી લાંબું, તેજસ્વી, અને સ્પર્શથી દહન કરે છે. પર્વત મેરુ જેવી સ્થિરતા ધરાવતો વિવેકી, વીર, કે સર્વોચ્ચ મનુષ્ય—even એક ક્ષણે તરસ તેને ઘાસના ટુકડા સમાન બનાવી શકે છે. તરસ મહાન વિંધ્ય જંગલ જેવી છે—વિશાળ, ઘન, ભયંકર, વાદળ અને ધૂળના ગાઢ સમૂહથી, ઘન અંધકાર અને ભારે ધુમ્મસથી ભરેલી. તરસ, બધાની સામે હોવા છતાં, દરેક જગતમાં દેખાતી હોવા છતાં, ઓળખવી અઘરી છે; એ દુગ્ધ સમુદ્રની સપાટી પર ચંચળ તરંગમાળ જેવી છે—મીઠી, પણ શક્તિશાળી. આ શરીર અંદરથી ભેજયુક્ત, ગૂંથાયેલા બંધારણવાળું, પરિવર્તનશીલ અને દુઃખથી ભરેલું છે; સંસારમાં ચંચળતાથી ચાલે છે, અને માત્ર પીડાનું સ્ત્રોત છે. એ અજ્ઞાની હોવા છતાં, જાણનારો દેખાય છે, ખોટી આત્મતા દર્શાવે છે; તર્કથી એ મને ઉત્તમ કે નીચ જણાય છે, ન તો નિર્જીવ છે, ન તો ચેતન. એ નિર્જીવ અને ચેતન વચ્ચે અટકેલું છે, અસ્થિર અને અનિશ્ચિત આશાઓ સાથે; discernment કે મૂર્ખતા નથી, માત્ર મોહ જ ઉત્પન્ન કરે છે. એ થોડો આનંદ અને થોડું દુઃખ અનુભવે છે; શરીર જેટલું દયનિય, તેટલું કોઈ નથી—એ નીચ અને ગુણહીન છે. એ સતત આવવું અને જવું છે, દાંત અને વાળથી શોભાયમાન, દરેક ક્ષણે ખુલતી ફૂલની સ્મિતથી સજ્જ. એની બાહો શાખાઓ જેવી છે, હાડકાંના સ્તંભથી સારી રીતે ટેકાયેલી, માથું એ મોટી ફળ છે, જે ગળાની બેઠક પર ટકેલું છે, અને આંખો મધમાખીના ઝૂંડ જેવી છે. આ રીતે, હે બ્રાહ્મણ, ઈચ્છા અને તરસ સંસારના જીવનમાં, મન, શરીર અને જીવને બંધન, પીડા અને મોહમાં જાળવી રાખે છે.