એક વાર, એક સ્ત્રીના અંગો સોનાની જેમ ઝળહળતા અને સુંદર હતા, અને તેના હોઠો બિંબફળ જેટલા પક્વ હતાં. તેના પતિના મનમાં જે છબી હતી, એ જ છબી તેના વિચારથી એ સ્ત્રીમાં દેખાતી હતી. પછી, એ પતિની જેમ જ સ્વરૂપ ધારણ કરીને, એ સ્ત્રી ચિત્તમાં આશ્ચર્યચકિત થઈ ઊભી રહી; અને પતિના મૃત્યુ થતાં જ, એ પણ તરત જ પ્રાણ છોડીને જતી રહી. એ સ્ત્રી પતિના પહેલાં જ દેખાઈ, જે પતિ પણ તમારા પોતાના વિચારનો અંશ હતો. મન જે કંઈ ભૌતિક રૂપે અનુભવે છે, એ પોતે જ જાણે છે. એ જાણે છે કે આ સત્ય નથી, પણ સૂક્ષ્મ શરીરની કલ્પના છે; મન જે ભૌતિક વસ્તુઓ perceives કરે છે, એ જાણે છે કે એ ખરેખર સાચી નથી. સૂક્ષ્મ શરીરની કલ્પના પછી બીજા વ્યક્તિમાં ઉદ્ભવે છે; એટલે, મૃત્યુના જ્ઞાનથી ફરી જન્મની માયા ઊભી થાય છે. તમે આ બધાના જ્ઞાતા છો, અને તમારે આ સમજાયું છે; તેથી, એ પતિએ તમને જોયા, અને તમે પણ તેને જોયા. તમે આ આત્મામાં સ્થિત છો, કારણ કે ચેતન્ય સર્વત્ર વ્યાપી છે; બ્રહ્મ સર્વત્ર છે, તેથી જે કંઈ જન્મે છે, જ્યાં અને જેમ, એ બધું એ જ છે. ત્યાં, એ ત્વરિત રીતે એવું બની જાય છે; પોતાની શક્તિથી, એ આવું perceives કરે છે. સર્વ શક્તિમાન રહી, એ જ્યાં જ્યાં જે શક્તિ ઉઠાવે છે, ત્યાં ત્યાં એ પ્રગટ થાય છે. એ ત્યાં જ સ્થિત રહી અને તેજથી ઝળહળતી રહી, પ્રબળ સંકલ્પના બળે; મૃત્યુ અને મોહના ક્ષણે, એ પતિ-પત્નીનું જોડી ત્યાં જ રહ્યું. પછી, બંનેના હૃદયમાં એ સમજ ઊભી થઈ, દેખાવના બળે: ‘આ અમારા પિતા છે, અને આ પણ અમારા માતા છે.’ ‘આ શરીર છે, આ સંપત્તિ છે, આ પૂર્વે કરેલી ક્રિયા છે; અમે બંને આવું લગ્ન કર્યું, અને નામે એકતા પ્રાપ્ત કરી.’ અને એ બંનેના લોકો પણ ત્યાં જ સાચા બની ગયા; જેમ સ્વપ્ન અનુભવ સીધા જ પ્રગટ છે, એનું ઉદાહરણ અહીં છે. એવી રમતમાં, મને પણ રમતમાં પૂજવામાં આવી; ‘હું વિધવા ન થાંઉ’—આ વિચાર સાથે, મેં પણ તેને મારા પતિ તરીકે પસંદ કર્યો. એ રીતે, આ ઈચ્છા કરતા, એ છોકરી અગાઉ મૃત્યુ પામી હતી; અહીં, હું તમારી ચેતન્ય અંશોમાં ચેતન્ય તત્વ છું. કુટુંબની દેવીએ હંમેશા પૂજા કરવી જોઈએ; તેથી હું આ કરું છું. પછી, તેની પ્રાણશક્તિ, શ્વાસના રૂપમાં, શરીર છોડીને બહાર નીકળી જાય છે. મનના નિર્દેશથી, એ મોઢાના ટોચે પહોંચે છે, શરીર પાછળ રહી જાય છે. પછી, મૃત્યુના બેભાનપનના અંતે, આ જ ઘરમાં, એ જગે છે; તેના ચિત્તમાં પ્રતિબિંબ રૂપે ચેતન્ય જીવાત્મા દ્વારા જોવા મળે છે. એ Deer જેવી આંખો ધરાવતી, પૂર્ણ ચંદ્રના ચહેરા જેવી તેજસ્વી, ગર્વીલી અને પ્રિય, પતિ સાથે આનંદ માણવાની ઈચ્છા ધરાવતી, પૂર્વ સ્મૃતિઓ સાથે, ઉત્સાહી ચહેરા, આંતરિક સ્વભાવ સંયમિત, મૂળ તેજ સાથે, ખીલી રહેલી કમળ જેવી દેખાય છે. હવે, એ સ્ત્રીને આશીર્વાદ મળ્યો, અને આ જ શરીરથી, એ રાજાને મળે છે, પતિને મેળવવાની ઇચ્છા સાથે, આકાશના માર્ગે સ્વર્ગલોક તરફ જાય છે. આવું વિચારી, આનંદથી, મહા મકરનું ધ્વજ ઊંચું રાખીને, એ પંખી જેવી આકાશમાં ઉડી ગઈ. ત્યાં, એ કન્યાને કલ્યાણ માટે સંદેશ મળ્યો, જાણે એ તેના મનના મહા દર્પણમાંથી બહાર આવી. 'હું તમારી દીકરી છું, મિત્ર જ્ઞાપ્તિ; સુંદર, તમારું સ્વાગત છે. હું માત્ર તમારી રાહ જોઈને આકાશમાર્ગમાં રહી છું.' 'પાણી જેવી આંખ ધરાવતી દેવિ, મને મારા પતિ સુધી લઈ જાવ; મહાન લોકોનું દર્શન કદી વ્યર્થ નથી.' 'ચાલો ત્યાં જઈએ,' એમ કહી, કન્યાએ રસ્તો બતાવવાની ઈચ્છા સાથે આકાશમાં સામે ઊભી રહી. એના પાછળ જઈ, એ વાતાવરણના ખાડામાં પહોંચી, જે નિરમળ અને ઝળહળતું હતું, જાણે સુંદર હાથ અથવા સરસ રેખા. પછી, વાદળના માર્ગને પાર કરીને, પવનના પ્રવાહમાં ઉડી, સૂર્યના માર્ગને વટાવી, તારાઓના લોકમાં પ્રવેશ કર્યો. પવન, ઇન્દ્ર, દેવો અને સિદ્ધોના લોકને ઝડપથી પાર કરીને, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવના બ્રહ્માંડની બહારના આવરણ સુધી પહોંચી. જેમ પાત્રની અંદરનું ઠંડું બહારની દિવાલે લાગે, તેમ એ, સંકલ્પના બળે, બ્રહ્માંડની બહાર આવી. એ bewilderment અંદર અનુભવતી હતી, જે માત્ર તેના મન દ્વારા સર્જાયેલા શરીરો અને ઈચ્છાના તેજથી ઊભી થઈ હતી. પછી, નવ આવરણ—જળ અને અન્ય—પાર કરીને, બ્રહ્માંડની બહાર મહા ચેતન્ય-આકાશના વિસ્તૃત ક્ષેત્રમાં પહોંચી. અતિ ઝડપથી, એ એવા વિસ્તૃત ક્ષેત્રમાં દોડી, જેની સીમા અને અંત દેખાતાં નથી, ગરુડ કરતાં પણ વધુ, દરેક દિશામાં, અને કરોડો યુગોમાં પણ. ત્યાં, અસંખ્ય કરોડો બ્રહ્માંડ-અંડા છે, જે એકબીજાને દેખાતા નથી, જાણે વિશાળ વનમાં ફળ. એમાંના એકમાં, વિશાળ સીમાવાળા શહેરમાં, એ અંદર પ્રવેશી, જાણે કે કીડો ફળની અંદર જાય. પછી, બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ અને અન્ય દિવ્ય લોકને વટાવી, તારાઓના માર્ગની નીચેની ભવ્ય પૃથ્વી-મંડળમાં પહોંચી. એ પૃથ્વી-મંડળમાં આવી, એના શહેર અને મંડપમાં પ્રવેશી, પુષ્પગુપ્તના મૃતદેહ પાસે ઊભી રહી. એ સમયે, ત્યાં એ કન્યા દેખાઈ નહીં; સુંદર ચહેરાવાળી, માયા તરીકે ઓળખાતી છોકરી, ક્યાંક જતી રહી હતી. પતિના ચહેરા પર નજર કરીને, જે મૃતદેહરૂપે પડ્યો હતો, એ સ્ત્રીએ પોતાના જ જ્ઞાનથી, સ્થિતિનો સત્ય બોધ કર્યો. 'આ મારા પતિ છે, જે સિંધુ દ્વારા યુદ્ધમાં માર્યા ગયા; હીરોના લોક પ્રાપ્ત કરીને, હવે થોડા આરામમાં છે.' 'દેવીએ કૃપા કરીને, હું આ સ્વરૂપે તેને મળી છું; હું ધન્ય છું, કારણ કે મારા જેવો બીજો કોઈ નથી.' આવું વિચારી, એ સુંદર પંખો હાથમાં લઈને, પતિને પંખો મારવા લાગી, જાણે આકાશ ચંદ્રને વાદળના વર્તુળથી પંખો કરે. તેના સેવકો, કન્યાઓ અને જાગૃત રાજા પુછશે, 'દેવિ, તમે કોણ છો, કઈ રીતે અને કઈ ઈચ્છા સાથે આવી છો?