યુદ્ધના મેદાનમાં બંને વીરોએ, રાજાશ્રયી અસ્ત્રનો પ્રહાર કરી, ભયાનક યુદ્ધ શરૂ કર્યું. બંને બળવાન અને પરાક્રમી યુદ્ધવીરો અંતે એકબીજા સાથે સંધિ પર આવી ગયા. એ સમયે, અગ્નિ અસ્ત્રે શત્રુના રથને ભસ્મ કરી નાખ્યો; પછી તે જંગલને દહન કરીને, ગુફામાંથી બહાર નીકળતા સિંહની જેમ, નદી તરફ વેગથી આગળ વધ્યું. નજીકની નદીએ વરુણાસ્ત્ર વડે અગ્નિ અસ્ત્રને પ્રતિબંધિત કર્યો; એ વીર પોતાનો રથ છોડીને, હાથમાં તલવાર અને ઢાલ લઈને જમીન પર આવી ગયો. આ વીરે પળવારમાં જ પોતાની તલવારથી શત્રુના રથના ઘોડાની ખુરોને કમળના ડાંઠની જેમ સરળતાથી કપાઈ નાખ્યા. વિદુરથ પણ હવે રથ વિનાનું થઈ, ઢાલ અને તલવાર લઈને ઊભો રહ્યો; બંને વીર, સમાન ઉત્સાહ અને શસ્ત્રોથી સજ્જ, યુદ્ધ માટે પરિભ્રમણ કરવા લાગ્યા. તેમની તલવારો એકબીજા સાથે અથડાઈ, દાંત ઘસાતાની જેમ ચમકી, અને લોકો એ દ્રશ્ય જોઈને અચંબિત રહી ગયા. વિદુરથએ ભાલા (ભાલ) પકડી, પોતાની તલવાર ફેંકી દીધી; એ ભાલ સમુદ્રમાં વીજળી કે મહાપ્રલય જેવી ગર્જનાથી પડ્યો. એ ભાલ અખંડિત રહી, અને સીધો શત્રુના છાતીમાં વાગ્યો, જેમ કે મન ન હોય એવી પ્રિયાએ પતિ પર પડવું. આ ભયંકર ઘા છતાં, વીરનું મૃત્યુ થયું નહીં; માત્ર રક્તની ધારા સાપના ઘા જેવી બહાર નીકળી. એ વીરને એ રીતે દુઃખી જોઈને, જેમ ચાંદનીથી અંધકાર દૂર થાય છે, તદ્દેશલિલા તેજસ્વી અને આનંદિત થઈ, પોતાની ભૂતકાળની રમણીઓની વાત કરવા લાગી. "હે દેવી, જુઓ—અમારા પતિને નરસિંહે સંહાર્યા છે; દૈત્ય સિંધુના બળવાન ગળાને સિંહના પાંજરે, હજારો ભાલ જેવા તીક્ષ્ણ નખોથી ફાડી નાખ્યા છે. જેમ વાવની સરોવરમાં વસતા સરપોના રાજા ઉપર વાવાઝોડું ફૂંકાય, એમ તેનું રક્ત છાતીમાંથી તીક્ષ્ણ બાણ જેવી ધ્વનિ સાથે વહે છે. હાય, કેવી ભયાનક ઘટના! સિંધુ માટે રથ લાવવામાં આવ્યો છે; તે સુવર્ણમય છે, મેરુ પર્વતની ચોટી જેવી ઝળહળતી, કમળના વલય જેવી ફરતી. જુઓ, દેવી, તેનું રથ ગદાથી ચકનાચુર થઈ ગયું છે, જેમ કે સુવર્ણનગરી પર્વતના પડવાથી નષ્ટ થાય. મારા પતિએ રથ પર ચઢવા માટે પ્રયાણ કર્યું, પણ ઈન્દ્રના વજ્રથી કે સમુદ્રના ગદાથી ઘાયલ થયો છે. મોહકતાથી દગો આપી, તેણે ઝડપથી રથ પર આરોહણ કર્યું—જુઓ, યુદ્ધમાં મારા પતિનું તેજ કીધું છે! હાય, હાય, કેટલું ભયાનક! એ સિંધુએ જોરથી રાજકુમારના રથને પકડી લીધો, જેમ વાંદરો પર્વત પર કે ડાળ પર ચડે. જુઓ, મારા પતિ પર તલવારના ઘા વાગ્યા છે, અને તે લાલ પર્વત જેવી ઝગમગી રક્ત વહાવે છે. હાય, હાય, કેવી ભયાનક ઘટના! એ સિંધુએ તલવારથી મારા પતિના પગ કપાઈ નાખ્યા છે, જેમ વૃક્ષને આરાથી કાપી નાખે. હાય, હાય, હું મરી ગઈ, દહન થઈ ગઈ, નષ્ટ થઈ ગઈ; મારા પતિના બંને ઘૂંટણ કમળના ડાંઠ જેવી કાપી નાખ્યા છે." આ રીતે બોલીને, પોતાના પતિના દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ, એ દેવી ડાળ કપાઈ ગયેલી વેલ જેવી ભૂમિ પર બેભાન પડી ગઈ. વિદુરથ પણ, ઘૂંટણ કપાઈ ગયાં હોવા છતાં, શત્રુ પર ઘા કરતાં કરતાં, જડમૂળ કપાયેલું વૃક્ષ જેમ પડી જાય, એમ ઝડપથી રથ પર પડી ગયો. પડી પડતાં જ રથચાલકે તેને રથમાં બેસાડીને દૂર લઈ ગયો; એ સમયે ઉત્સાહિત ઘોડાએ તેના ગળામાં ઘા કર્યો. ગળું અડધું કપાઈ ગયેલું, એ વીર ઘોડાના પીછેહઠે રથમાં મહેલમાં દાખલ થયો, જેમ લક્ષ્મી કમળમાં પ્રવેશે. પણ એ ઘર, સરસ્વતીના શક્તિથી યુક્ત હતું, એમાં એ પ્રવેશી શક્યો નહીં—મધમાખી blazing અગ્નિમાં પ્રવેશી ન શકે તેમ. તેનું શરીર પાતળું, ગળાની ઘા પરથી રક્તથી લથપથ, કપડાં લાલ રંગે રંગાઈ ગયેલા; રથચાલકે તેને દેવી પાસે મૂકી, પોતે ઘરમાં પ્રવેશી, મૃત્યુશૈયા પર પડ્યો—એ રીતે શત્રુથી બચી ગયો. "રાજા મર્યા, રાજા મર્યા!"—આ હાકલ પડતાં સમગ્ર રાજ્યમાં ભય વ્યાપી ગયો. આખી પ્રજા પોતાનું ઘર-સામાન લઈને ભાગી પડી; શહેર રડતી સ્ત્રીઓથી ભરાઈ ગયું, અને બધે ભાગદોડનો કિલ્લો ઊભો થયો. લોકો ભાગી રહ્યા, રસ્તાઓમાં રડવાની હાકલ, સ્ત્રીઓનું અપહરણ, અને એકબીજા પર લૂંટફાટથી યુદ્ધનું ચિહ્ન છવાઈ ગયું. વિજયમાં નાચતા વિદેશી સૈનિકોની ગુંજ, અને શહેર રાજા, હાથી, ઘોડા, ગુપ્તચર અને દૂત વગર વેરાન થઈ ગયું. દરવાજા ખોલવાની અવાજ, ખજાનાં ખુલવાની ઘમઘમ, અને દુશ્મન સૈનિકોની દહેશત—બધા લૂંટેલી રેશમી વસ્ત્રોથી ઘેરાયેલા. મહેલના પ્રાંગણમાં મૃતદેહોના આંતરડી, છરીથી બહાર કાઢેલા, અને રાજમહેલના અંતઃપુરમાં ચંડાળ અને શ્વપચોના ઢગલા. સામાન્ય લોકો ભોજન માટે તરસ્યા, ઘરેથી ખોરાક લૂંટાઈ ગયો, અને બાળકો જમીન પર પડ્યા, સોનાથી લદાયેલા લૂંટારૂઓના પગથી કચડાયા. અંતઃપુરની યુવતીઓ, અજાણ્યા પુરુષોના હુમલાથી વાળ બગડેલા, અને રસ્તાઓ કિંમતી રત્નોથી ભરાઈ ગયેલા, જે ભાગતા ચોરોના હાથમાંથી પડી ગયા. વાસલીઓમાં અફરાતફરી, ઘોડા-રથ અથડાઈ ગયા, અને મુખ્ય મંત્રીઓ રાજતિલકની તૈયારીમાં વ્યસ્ત. મુખ્ય શિલ્પીઓ ઢાળ પર ઊભા રહીને રાજનગરી બાંધી રહ્યા, અને રાજાના પ્રિયજન કૂવા, બારી, છજાથી પડી રહ્યા. શહેર વિજયના નારાથી ગુંજી ઉઠ્યું, અસંખ્ય યોદ્ધાઓથી ભરાઈ ગયું, અને પોતાનાં રાજાઓના સેના સમુદ્ર જેવી મજબૂત ઊભી રહી. રાજાના પ્રિયજન ગામો લૂંટાઈ રહ્યા હોવાથી ભાગી રહ્યા, અને પડોશી પ્રદેશોમાં પણ શહેરો અને ગામો લૂંટાઈ રહ્યા. રસ્તાઓ અનંત ચોરી અને કઠોર વાણીથી અવરોધાઈ ગયા, અને મહાન, શક્તિશાળી લોકોના તેજથી દિવસની તપન વધતી ગઈ. મૃત સ્વજનો માટે રડવાની હાકલ, વાદ્યયંત્રોની ધ્વનિ, અને ઘોડા-હાથીઓનો ભયંકર અવાજ—આ બધું એકસાથે ગુંજી ઉઠ્યું.