યુદ્ધના મેદાનમાં ભયાનક દૃશ્ય સર્જાયું. એક વીર યોદ્ધાએ ભયજનક સર્વપાસ્ત્ર ઉપાડ્યું—જે બંધન અને પીડા લાવનારા સાપોનું હતું. તેની અસરથી આકાશમાં પહાડ જેવા વિશાળ સાપો છવાઈ ગયા. ધરતી પર પણ એજ દૃશ્ય જોવા મળ્યું—જ્યાં લોટસના દંડ જેવા સાપો ફફડતા હતા અને બધા પર્વતો કાળાં સાપોની ચાદરથી ઢંકાઈ ગયા. ધરતી, તેના પર્વતો અને વનરાજી સર્વે સર્વપાકાર સાપોના સ્વરૂપે છુપાઈ ગઈ અને સહાયહીન બની ગઈ. ત્યારે તીવ્ર તાપવાળી હવા ફૂંકાઈ, જેમાં ચિન્ગારી અને રાખ ભળેલી હતી—જાણે વિષની શક્તિ લઈને આવી હોય. એ તાપ જાણે અગ્નિની ધૂળભરી વાવાઝોડા જેવી હતી. એ સમયે વિદુરથ, મહાશસ્ત્રજ્ઞ, સુપર્ણાસ્ત્ર ઉપાડે છે. એ શસ્ત્રના પ્રભાવથી ગરૂડો ઊભા થાય છે—સુવર્ણ પર્વતો જેવા તેજસ્વી. સર્વ દિશાઓ સુવર્ણ બની જાય છે અને દરેક દિશા પૂર્ણ થાય છે. પર્વતપંખી પક્ષીઓની ગર્જના અને હલચલથી વિસર્જનના પવન ઉઠે છે. સર્પોના ઘણા વર્તુળો, ફણ ફફડાવતા અને ફૂંકારા મારતા, વાદળોના સમૂહમાં મહાન ગર્જનાથી ગૂંજતા હતા. ત્યારે ગરૂડોએ ધરતી પર છવાયેલા એ સર્વ સર્પસમૂહને ભક્ષણ કર્યું—જેમ અગસ્ત્યે કદી સાગર પીધો હતો—અને એ સાપો ફફડતાં અને ફૂંકારા મારતાં પકડાઈ ગયા. જ્યારે ધરતી એ સાપોની ચાદરથી મુક્ત થઈ, ત્યારે તે વિશાળ, નિરંતર અને ઝળહળતી દેખાઈ—જાણે ચાંદીના વિશાળ, જળવિહિન પ્રદેશ જેવી. પછી એ ગરૂડસમૂહ અચાનક અદૃશ્ય થઈ ગયો—જાણે પવનથી દીવો વિખેરાઈ જાય અથવા શરદના વાદળો વિખેરાઈ જાય. પર્વતશ્રેણી પંખીઓથી ઢંકાઈ ગઈ, જાણે વીજળીના ડરથી, અને આખું જગત જાણે સ્વપ્નમાં દેખાતું હોય, કે કલ્પનાનગર ભરી ગયું હોય એમ લાગ્યું. પછી સાગરે અંધકારાસ્ત્ર છોડ્યું—જે ઘન, દ્રષ્ટિહીન અંધકાર પેદા કરે છે. એ અંધકાર કાળા વાદળના પેટ જેવી લાગણી આપતો વધતો ગયો. પર્વતોની ખિંચાઈઓમાં વ્યાપી ગયો અને જાણે એકજ મહાસાગર બની ગયો; પર્વતો માછલીઓ જેવા લાગ્યા અને તારાઓ રત્નો જેવા દેખાયા. એ અંધકાર વધતો રહ્યો—જાણે કાળી કાદવનું મહાસાગર કે દીવાલીનો કાજળ, જે યુગો પસાર થયા છતાં પણ દૂર ન થાય. બધા લોકો જાણે અંધકારના ખાડામાં પડી ગયા; સર્વ દિશામાં બધું નિર્જીવન, જાણે યુગના અંતે બધું જ બંધ થઈ ગયું હોય એમ. ત્યારે વિદુરથ, શ્રેષ્ઠ શસ્ત્રજ્ઞ, પોષક મંત્રોથી સશક્ત, સૂર્યાસ્ત્ર બ્રહ્માંડના ગોળમાં મૂકે છે. પછી, અગસ્ત્ય જેવા સૂર્યોદયે, પોતાની કિરણોથી એ અંધકારના મહાસાગરને પી જાય છે—જેમ શરદ ઋતુમાં શુદ્ધતા હોય. પછી, અંધકારના પડદાથી મુક્ત, નિર્મળ દિશાઓ તેજ પામે છે—જાણે સુંદર સ્ત્રીઓ રાજા સામે પોતાનું સૌંદર્ય પ્રગટ કરે. વનરાજીઓની શ્રેણીઓ સ્પષ્ટ દેખાય છે, જેમ સદ્ગુણીઓના મન લોભના અંધકારથી મુક્ત થાય છે. ત્યારે સાગરે ક્રોધથી તીવ્ર રાક્ષસાસ્ત્ર છોડ્યું—જે મંત્રથી ઉત્પન્ન તીક્ષ્ણ બાણોથી બનેલું હતું. સર્વ દિશાઓથી ભયાનક વનરાક્ષસો ઉગ્રતાથી ઉભા થાય છે—જાણે પાતાળના હાથીની ગર્જનાથી મહાસાગરો ઉથલપાથલ થાય. તેમના પીળા, ઊંચા જટાજૂટમાંથી ધૂમાડો ઉઠે છે, અને ભયાનક તડાકા સાથે અગ્નિ જ્વલંત થાય છે, જાણે ભીંજવેલા ઇંધણથી વધુ પ્રચંડ. આ રાક્ષસો આકાશમાં ઘૂમી ભયજનક ઢોલ જેવી ધ્વનિ કરે છે; તેઓ જાણે ધૂમ્રપટ્ટાવાળા ધડાકા કરતા ધૂમકેતુઓ હોય. તેમના દેહ, કમળ જેવા મુખો, ફણદાર દાંતોથી પકડી લેવામાં આવ્યા છે; તેઓ ઉગ્ર જ્વલંત વાળ જેવી લાગણી આપતા, જાણે રોમકૂપમાંથી અગ્નિ પ્રસરી રહી હોય. ભક્ષણ કરતા, દોડતા, ગર્જન કરતા, એ જાણે વીજળીથી પ્રજ્વલિત વાદળોની જેમ ભય પેદા કરે છે. ત્યારે વિદુરથ, લીલાના પ્રભુ, નારાયણાસ્ત્ર છોડે છે—જે પિશાચોને દૂર કરે છે. એ શ્રેષ્ઠ શસ્ત્રના પ્રભાવથી, રાક્ષસો એક ક્ષણે અદૃશ્ય થઈ જાય છે—જેમ સૂર્યોદયે અંધકાર ગાયબ થઈ જાય. રાક્ષસોની સેના વિખેરી જાય છે અને ત્રણેય લોક જાણે શરદના વાદળો બાદ સ્વચ્છ આકાશ જેવી ઉજળી થઈ જાય છે. પછી સિંધુએ અગ્નિ અસ્ત્ર છોડ્યું—જે આકાશમાં જ્વલંત થઈ ગયું. તેના પ્રભાવથી દિશાઓ જાણે પ્રલય અગ્નિથી દહાઈ ગઈ. સર્વ દિશાઓ ધૂમાડો અને વાદળોથી ઢંકાઈ ગઈ—જાણે આકાશ અને પાતાળ ઘોર અંધકારથી ભરાઈ ગયા. પર્વતો જ્વલંત સ્વરૂપે તેજ પામે છે—જાણે તેઓ સોનાના બનેલા હોય, કે પુષ્પોથી ભરેલા ચંપકવન જેવા. આકાશ, પર્વત અને દિશાઓના કાનન સમૂહો અગ્નિની ઘાટીઓથી છવાઈ ગયા—જાણે મૃત્યુની ઉત્સવમાં કેસરથી લોહી પ્રાપ્ત થયું હોય. લોકોએ નજીકના પ્રકાશનો સ્પર્શ પણ ભયજનક અનુભવ્યો—જાણે મહાસાગરો સહસ્રમૂર્તિ વાંસળીથી વાંકડા થઈ ગયા હોય. પછી, વિદુરથ, શત્રુને હરાવ્યા પછી ફરી પ્રહાર કરે છે; તેમણે વરુણની પૂજા કરી અને પોતાનું શસ્ત્ર છોડ્યું. ચારે બાજુથી જળની લહેરો અંધકારના સમૂહ જેવી આવી, પર્વતો દિશાઓમાંથી ઉપર નીચે વહેવા લાગ્યા—જાણે પ્રવાહી બની ગયા હોય. તે શરદાકાશના ખંડો જેવા, ઝડપી પડતા વાદળો જેવા, ઊંચા ઊભેલા મહાસાગરો જેવા, અથવા પર્વતશ્રેણીના પથ્થરો જેવા લાગ્યા. તેઓ તામાલ વૃક્ષના સમૂહ જેવા ઊભા, રાત્રી જેવા એકઠા, કાજળના ઢગલા જેવા ઉથલપાથલ, કે લોકાલોકના સીમાડા જેવા લાગ્યા. તેઓ પાતાળની ગુફાઓ જેવા વળાંકવાળા, આકાશ જોવા આતુર, અને તેમના સ્વરૂપે મહાન ગર્જના સાથે ધ્વનિ થતી હતી. એ જળસમૂહ, જાણે તપ્ત તાપમાં વેલ લપેટાય, એ રીતે ઝડપી સર્વ જગતમાં સાંજના સમયે વ્યાપી ગયો—જેમ રાત્રિ દિવસને અનુસરે. એ જળએ અગ્નિ સમૂહને શોષી લીધું અને ધરતીને ભરપૂર કરી; સતત વહેતો એ જળ, હવે પ્રવાહીપણ ગુમાવી, સ્પષ્ટ રૂપે પ્રગટ થઈ ગયું.