ચાંદનીથી ઝળહળતી દિવાલો પાસે વહેતી નદીઓમાંથી સુવર્ણ શાખાઓ પડતી હતી, અને સુંદર મોતીની ઝણઝણ સાથે મ Coral ની ડાળીઓથી શોભિત હતી. ત્યાં શુભ ચિહ્નોવાળા, સફેદ અને સુકાં, અત્યંત તેજસ્વી અને વેગવંત ઘોડાઓ ઊભા હતા, જેમના પગલાંઓના જોરથી તેઓ દોડતા-દોડતા પાણીની જેમ વહેતા હતા. એ ઘોડાઓના કુદરતી ગતિને પવન પણ પછાડી શકતો નહોતો; તેઓ એમ લાગતા કે પોતાના પાછળના ભાગને ફેંકી, આકાશને પીતા હોય. એ રથમાં, આખા આઠ ચંદ્રોની શોભા જેવાં, યક્ત-પૂછડીના ચમકતા વિસ્ક સાથે harness થયેલા, અને આઠ ઘોડાઓ સાથે જોડાયેલા, જેમના ઘોડાઓના હણકારથી દિશાઓ ગુંજી ઉઠી. એ પછી, એક ડંઢાર, મેઘના ગર્જન જેવો, ડંઢાર ડુંગરની દિવાલો સાથે અથડાતો, ઢોલનો અવાજ ઊભો થયો. લશ્કરમાં, ઉન્મત્ત સૈનિકોના ઉધરસ અને ઘંટીઓની ઝણઝણ, હથિયારોની અથડામણથી અવાજો ભરી ઉઠ્યા. ધનુષના તડતડાટ, બાણોની સીટી અને કવચની અથડામણના અવાજો સંભળાયા. પ્રજ્વલિત અગ્નિની તડતડાટ, પીડિતોની બૂમ, યુદ્ધવીરોના પરસ્પર શોર અને કવિઓની વ્યાકુળ હુકાર સાથે યુદ્ધની ભયાનકતા પ્રસરી. આ અવાજ, પથ્થરમાંથી ઘડાયેલો હોય તેમ, સમગ્ર બ્રહ્માંડના ખોખામાં ભયાનક અને સ્પષ્ટ બની, દશ દિશાઓમાં વ્યાપી ગયો. પછી, એક મોટો ધૂળનો ઢગલો ઊભો થયો, જે સૌરમાર્ગને અવરોધતો હતો, અને એ ધૂળ જેવી અંધકારથી પૃથ્વીનું સપાટી આકાશ તરફ ઉઠી ગયું. મહાનગરી એમ લાગી કે જાણે ગર્ભમાં બંધાય ગઈ હોય; અંધકાર ઘન થઈ ગયો, યુવાનીમાં વધતી અજ્ઞાનતા જેવો. ક્યાંક દીવોની ઝૂંપડીઓ દૂર થઈ ગઈ, જેમ કે દિવસમાં તારાઓ અદૃશ્ય થઈ જાય; રાતના જીવાતોની ટોળીઓ તાકાત ભેગી કરવા લાગી. એ બે કન્યાઓ એ મહાયુદ્ધનું દૃશ્ય જોઈ રહી હતી, તેમનાં હૃદય ધબકતા, તેમનાં દૃષ્ટિ દેવી દ્વારા અપાયેલી વિશાળ હતી. એ પછી, ઘરોમાં હથિયારોની ગુંજ ઊભી થઈ, જળથી ભરાયેલા એક મહાસાગર જેવી અગ્નિની ગુંજ સાથે. રાજા, બાણોથી શત્રુ સેના ખેંચી, પોતાના પાંખોથી પ્રેરિત, વિરોધી સેના વચ્ચે માઉન્ટ મેરુ જેવી ભવ્યતાથી પ્રવેશ કર્યો. એ પછી, ગુણોના અલગ અવાજો, તડતડાટ સાથે, બાણોની પંક્તિઓએ પોતે ઘડેલા વાદળોથી એક નૌકા બનાવી. વિવિધ હથિયારો, પક્ષીઓ જેવી, આકાશમાં ઉડી ગયા; દરેક દિશામાં, હથિયારોની તેજસ્વી ઝાંઝ હતી. હથિયારો, અથડામણથી આગના દીવાઓ જેવી, ચક્રાકાર ફરતા; યુદ્ધવીરોની વાદળો ગર્જન કરતાં, બાણોની ધાર વરસાવતાં. ક્રૂર હથિયારો, ગૃધ્ર જેવી, વીરોની દેહ પર ધસી પડતા; કેટલાક તડતડાટ સાથે, હથિયારોના બળે આકાશમાં કચડી પડતા. અંધકાર ઝડપથી દૂર થઈ ગયો, હથિયારોની ઝળહળતી જ્યોતિથી વિસર્જિત; આખી સેના એમ લાગી કે જાણે નવી સ્ત્રીઓના બારીક વાળથી ઢંકાઈ ગઈ હોય. મૂંઢા દેહો નૃત્યમંડળમાં ઊભા થયા; દૈત્યકન્યાઓ યુદ્ધની કપટની બૂમો પાડી. હાથીઓની સેના, ઉન્મત્ત અને અથડાતી, ગર્જના સાથે ટકરાઈ; ઉન્મત્ત નદીઓ પથ્થરોને આકાશમાં ફેંકતી વહેતી. રથો જંગલની સુકાં પાંદાં જેવી ધરતી પર પડ્યા; યુદ્ધના પર્વતમાંથી લાલ નદીઓ વહે, મૃતદેહોને વરસાદની જેમ વરસાવતી. ધૂળના વાદળ, લોહીથી અંધાર, હથિયારોની આગથી શાંત થયા; યુદ્ધના અવાજો, માત્ર યુદ્ધ પર જ કેન્દ્રિત, મૃત્યુની નિશ્ચિતતા સાથે ભય પેદા કરતા. માત્ર ઉલટપલટ અને ગુંજથી ભરેલું યુદ્ધ ઊભું થયું, તલવારના મોજાંથી ઉથલાવતું, વાદળો ઉપર અશાંતિ ન હતી. સેના અથડાઈ, જાણે શમશાનની આરતી હોય; બાણોની તડતડાટ વરસાદ જેવી પડી, અને મહાન હથિયારોની અથડામણ તેજસ્વી અવાજે ગુંજી; છતાં રાતમાં બધું ઢંકાઈ ગયું, જાણે ઊંઘમાં હોય. આ ભયાનક, ઉલટપલટ યુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું ત્યારે, જ્ઞાનદેવી પોતાના સ્વરૂપને રમતાં સંબોધિત કરે છે. "દેવી, કેમ આપણા સ્વામી આ યુદ્ધમાં ન જીતે છે, ન હારે છે? કહો, તમે પ્રસન્ન હોવ છતાં, એ યુદ્ધમાં હાથીઓ ભાગી જાય છે." "લાંબા સમયથી રાજા વિદુરાથ મને પૂજે છે, પણ વિદુરાથે વિજય માટે મને નથી પૂજ્યો." "એથી, માત્ર એ જ વિજયી થાય છે; વિદુરાથ જીતતો નથી. આ જ્ઞાન, આ આંતરિક ચેતન જ બધું નિર્ધારિત કરે છે, જે રીતે થાય છે." "જે પણ એ મને કરાવવાનું કહેછે, હું તરત જ એ કરું છું. જે રીતે કોઈ મને બોલાવે છે, એ પ્રમાણે હું ફળ આપું છું." "હું પોતે કંઈ કરું નથી, જેમ અગ્નિ પોતે તાપ ધરાવતો નથી; એ મને 'યુદ્ધમાં વિજય મળે' એવી ભાવના સાથે પૂજે છે." "પ્રતિમા સ્વરૂપ ધારણ કરીને, એ એ રીતે ફળ પામે છે; વિદુરાથે આ બાબત ધ્યાનમાં લીધું નથી, મેં એને ઉપદેશ આપ્યો હતો." "અને એ સાથે, હું નિશ્ચય કર્યો કે મુક્તિ પામું; તેથી, વિદુરાથે એ દેહ સાથે અને પોતાની પત્ની સાથે—" "અને, તું પણ, યોગ્ય સમયે, એ યુવકને મુક્તિ અપાવશે; એના શત્રુ રાજા સિંધુ છે; પૃથ્વી પરના સિંહાસન પર એને મારી, એ વિજયી બની રાજ્ય કરશે." એ પછી, અંધકારના ઢગલા, બલિની સેના જેવી, ચાલ્યા; નિર્જીવ દેહો ફેંકાયા, અને સાંજના સમયે, આકાશમાં તારાઓ દેખાયા. ધીરે-ધીરે, યુદ્ધના પર્વત જેવો ક્ષેત્ર ભયાનક બન્યો; વિશ્વ એમ લાગ્યું કે જાણે કાળી શાહીથી ભરેલા મહાસાગરમાંથી ઊંચું ઉઠી ગાયું. સૂર્યકિરણો, સુવર્ણની ધારા જેવી, પર્વતો અને મહાન યુદ્ધવીરો પર પડ્યા, લોહીની ઝાંઝ જેવી શોભા પેદા કરી. પછી, આકાશ અને યુદ્ધ ક્ષેત્ર, ભટકતા સર્પ જેવી બાહૂઓથી, અને સુવર્ણની ઝાંઝ જેવી તેજસ્વી શોભાથી શોભિત બન્યા. કાનમાં પહેરેલા દાગીનાંથી, રત્નોની ઝાંઝ પ્રસરી; મસ્તકોથી, ક્ષેત્ર વૃદ્ધ કમળોના તળાવ જેવું થયું; હથિયારો દ્વારા, આકાશ છીદ્રિત થયું, અને બાણોથી, એ હરણની ટોળી જેવું ભરાઈ ગયું.