વિદેશી ભૂમિ પર યુદ્ધનો ભયાનક દ્રશ્ય પ્રસરી ગયો હતો. યુદ્ધમાં ભાગ લેનારા યોદ્ધાઓના અંગો હથિયારો ઉંચકવામાં વ્યસ્ત હતા, અને આસપાસ અર્ધમૃતકોની ચિંતામાં મન ભટકતું હતું. આખી જમીન મૃતદેહોથી છલકાઈ રહી હતી, અને મરણ પામેલા લોકોની ચીસોથી વાતાવરણ ગુંજી ઉઠ્યું હતું. મૃત્યુ પામતા લોકો પરસ્પર વૈરભાવથી અસ્વસ્થ હતા, રથો તો ભાગ્યના વહેંચણાથી ચાલ્યા જતા હતા. તેમના દાંત લડાઈમાં કામ ના આવતા, અને તેઓ પોતાનું ઘર કે પોતાના આરાધ્ય દેવતાઓને પણ ભૂલી ગયા હતા. રસ્તામાં જ મૃત્યુ પામતા, શરમથી, અનેક વીરોએ ભાગવાનું પસંદ કર્યું. લોહીના વમળથી તેઓ ડરતા નહોતા, પણ બચાવના સ્થળે પહોંચવાની તીવ્ર આકાંક્ષા હતી. અનગિનત તીક્ષ્ણ બાણો યોદ્ધાઓના પ્રાણસ્થાનોમાં ઘૂસી ગયા, દુઃખ અને ચીસોથી વાતાવરણ કંપી ઉઠ્યું. મૃતદેહો એકબીજામાં ગુથાઈ ગયા હતા, અને વિધિ તેમને એવા રીતે ઉછાળી રહી હતી જેમ કોઈ લાશને લટકાવાય. ધ્વજ, છત્ર, સુંદર પંખા અને કમળો ઉડાવાઈ ગયા હતા; દિશાઓ લાલ રંગે રંગાઈ ગઈ હતી, લોહીથી રંગાયેલા કમળો જેમ ઝગમગતા હતા. રથના ચક્રો વમળની જેમ ઘૂમતા, લાલ સમુદ્ર જેવી ભૂમિ પર ફેંકાયેલા ધ્વજ અને પંખાની ઝાંખી દેખાઈ રહી હતી. રથો ઉલટી પડેલા, જાણે ભૂકંપથી શહેરો તૂટી પડ્યા હોય; બધું જ જાણે કોઈ વાવાઝોડાથી ઉખડેલા જંગલ જેવું લાગતું હતું. આખું ક્ષેત્ર જાણે યુગાન્તે બળી ગયેલા વિશ્વ જેવું, કે ઋષિઓએ પીવી નાખેલા સમુદ્ર જેવું, અથવા ભારે વરસાદથી વિનાશ પામેલી ધરતી જેવું દેખાતું હતું. આ જગ્યા ગિધો અને કાગડાઓના ઝુંડથી ભરાઈ ગઈ હતી, અને એમાં નશામાં મરણ પામેલા હાથીઓના દેહો, ભાલા અને ગદાઓ ફેલાઈ ગયેલા હતા. મૃતદેહો જાણે પર્વતો પરથી ઊગેલા તાડના વૃક્ષોની વાડી જેવી લાગતી, અને નદીનાં કાંઠે ઊભેલા વૃક્ષો મૃતદેહોથી ઉંચા થઈ ગયેલા હતા. યુદ્ધમાં મૃત્યુ પામેલા વીરોના શરીર પરથી છૂટી પડેલી ફૂલમાળા અને વસ્ત્રો, તથા શિયાળાઓએ ખેંચેલી આંતરડાંથી બનેલી માળાઓથી મેદાન શોભાયમાન હતું. લોહીથી ભરાયેલા તળાવમાં કમળના જૂથો, ધ્વજ નષ્ટ થઈ ગયેલા, લાલ કાદવમાં ડૂબેલા હતા; અને જેમાં ડૂબતા માણસોની ચીસે તેમના મિત્રોને બોલાવ્યા. હાથીઓના મૃતદેહોથી બનેલી ગુફાઓ, ભયભીત લોકો દ્વારા જોવાતી, વૃક્ષો અને કટેલા વેલો, તથા ભયાનક અવરોધોથી અવરોધિત હતી. લોહીની નદીમાં કાપેલા હાથીના સૂંડ અને ભુજાઓના જૂથો વહેતા હતા, અને તેના લાલ પ્રવાહ પર સફેદ વસ્ત્રો અને ગોળ ઢાલો તરતા હતા. મૃત્યુએ જીવન છીનવી લીધેલા માણસો ભટકતા અને ઝડપથી પડી જતા, અને અહીં-તહીં કપાયેલા મસ્તકવાળા દૈત્ય પડી જતા હતા. લોકો ઉપરથી વરસતા તીક્ષ્ણ બાણોથી ત્રસ્ત થઈને સેના છોડીને ભાગી રહ્યા હતા; તેમના અવાજ અર્ધમૃત, હિચકી સાથે, અને લોહી વહેવાની ધ્વનિ સાથે હતા. તલવાર, રક્તના પ્રવાહથી ધોઈને, ભયાનક તાળ, ઓત્તાળ, વેતાળ અને તાળના નૃત્ય વચ્ચે આગળ વધતી હતી. ભંગાયેલા રથો અને વિખરાયેલા લાકડા વચ્ચે યોદ્ધાઓ જંગલની અંદર છુપાઈ ગયા હતા; જીવતા સૈનિકોની હાજરીથી રથચાલકો અને તેમના ઘોડા ડરી ગયા હતા. કેટલાક મૃતદેહોના મોઢામાં કાદવમિશ્રિત લોહી ભરેલું હતું અને તેઓ હલકી જીવંત ઝંકાર કરતા હતા; કેટલાકના ગળા થોડા ઉંચા હતા, અને શિયાળાઓ તથા કાગડાઓ તેમને જોતા હતા. મેદાન પર ભયાનક માંસાહારી પ્રાણીઓ એક જ ટુકડા માટે ઝઘડી રહ્યા હતા; મૃત્યુ માટે તરસેલા પ્રાણીઓથી આખું સ્થળ ભરાઈ ગયું હતું. અનગિનત ઘોડા, હાથી, માણસો, રાજાઓ અને રથો ઉલટાઈ પડેલા હતા, તેમના ગળા લોહીની નદીઓ બની ગયા હતા; એ મૃત્યુનું મેદાન, ખૂલ્લા હથિયારો અને પર્વતો સાથે, જાણે યુગાન્તે સમગ્ર વિશ્વ અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું હોય એમ લાગતું હતું. ત્યારે, યુદ્ધમાં ઘાયલ થયેલા વીરની જેમ, સૂર્ય પણ સમયથી પરાજિત થઈને અસ્ત થઈ ગયો. તેની કાંતી કાયમ માટે ઓગળી ગઈ, અને તેનો તેજ સમુદ્રમાં છોડાઈ ગયો. આકાશના અરીસામાં યુદ્ધના લોહીથી રંગાઈ ગયેલી સાંજની રેખા ઊભી થઈ, જાણે દિવસના અંતે સૂર્યનું મસ્તક કપાઈ ગયું હોય. પૃથ્વી, પાતાળ, આકાશ અને સર્વ દિશાઓમાંથી અંધકાર જાણે પ્રલયના પાણીને જેમ વહેતો, દરેક તરફથી ઘેરી રહ્યો હતો. જ્યારે અંધકાર છિદ્રાયું, ત્યારે સૂર્ય દિવસના પર્વત પર ફરી દેખાયો, સાંજના લાલ રંગથી શોભિત અને તારકાઓના મુક્તા જેવી ઝાંખીથી અલંકૃત. મૃત, અંધકારમય તળાવો, સ્વાદહીન પાણીથી ભરેલા, તેમાંના કમળો સુકાઈ ગયા, જાણે મૃતકોના હૃદય સુકાઈ ગયા હોય. પાંખો ઝૂકી ગયેલી પક્ષીઓ ઝડપથી ઊંઘી ગયા, તેમની ગળા કાચબાની જેમ અંદર ખેંચાઈ ગઈ; તેઓ પોતાના માળામાં આરામ કરતા, જાણે દરેક અંગમાં કારણો આરામ કરે. પાણીના કમળોની પંક્તિઓ, નજીકના ચંદ્રના શીતળ પ્રકાશથી પ્રસન્ન થઈ, આનંદથી ખીલી ઉઠી, જાણે વીરતામાં સુખ ફૂટી નીકળ્યું હોય. લાલ પાણીથી ભરેલું કમળ તળાવ, સાંજના બાણોથી રક્ષિત, યુદ્ધભૂમિ બની ગયું, જેમાં કમળોએ પોતાનું મુખ બંધ કરી લીધું. ઉપર આકાશ-તળાવ, તારકાકમળોથી શોભિત, અને નીચે પાણીનું આકાશ, કમળો અને તારાઓથી ઝગમગતું હતું. અંધકાર, પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ કરીને, સર્વ દિશામાં વ્યાપી ગયો, જાણે પાણીની લહેરે બધું વ્યાપી લીધું હોય. યુદ્ધભૂમિ ભૂતો અને પ્રેતોના ગીતોથી ગુંજી ઉઠી હતી, હાડકાંની ખખડાટ અને કાગડા-ગિધોની રમતમાં ધ્વનિ થતી હતી. રથના લાકડાંના ચિતા પરથી ઊઠતા જ્વાળાના તેજથી પ્રદેશ તેજસ્વી બની ગયો હતો; ચિતાની આગમાં ચરબી અને માંસ ભસ્મ થઇ રહ્યું હતું, અને 'પચા-પચા' અવાજે ધૂમાડો ઉડતો હતો. મૃતદેહોના હાડકાંના ટુકડા ફાટી છૂટતા અને વિખરાતા, મૃતદેહોના ઢગલા ફેલાઈ ગયેલા; ભૂતપ્રેતો ચિતાસ્થળે જળક્રીડા કરતા, અને સમગ્ર સ્થળ ભયાનક રમતમાં મશગૂલ હતું. કૂતરા, કાગડા, યક્ષો અને ભૂતોના હલ્લાથી જગ્યા જાણે એક જંગલ બની ગઈ હતી, જ્યાં સર્વ પ્રકારના પ્રાણી ભેગા થઈને ઉથલપાથલ કરતા. ઉન્મત્ત ડાકિનીઓ લોહી, માંસ, ચરબી અને મજ્જા છીનવી રહી હતી, જ્યારે પિશાચો રુદિર, ચરબી અને માંસ ચૂસી રહ્યા હતા. સભામાં, ચિતાભૂમિ ખુલ્લી પડી હતી, લોહીના પ્રવાહ અને મૃતદેહોના ઢગલાં સાથે; એક મોટું મૃતદેહ, ચિતાવાળાઓ દ્વારા લાવવામાં આવ્યું, અને તેની પાસે એક ઘોડો મૂકવામાં આવ્યો. સ્થળ પર ભયાનક કંકાલ અને હાડકાંના નૃત્યથી ભરેલું હતું, ખુલ્લા પેટવાળા દેહો, શિયાળાની ચીસ અને ચરબી, લોહી અને આંસુઓના વાદળ સાથે. વહેતી લોહીની નદી, મૃત આત્માઓથી ભરેલી, ધસી રહી હતી; કાગડા કંકાલો ખેંચતા, અને આખું સ્થળ ભૂતપ્રેતોથી ભરાઈ ગયું હતું. મૃતદેહોના ખાલી છાતીમાં યુવાન ભૂતપ્રેતો ઊંઘતા હતા; એકાંતમાં એક વૃક્ષ નીચે એક દૈત્ય, પોતાની પીવાની રમતમાં મગ્ન હતો. આ રીતે, યુદ્ધભૂમિનું દ્રશ્ય ભયાનક, કરુણ અને વિધ્વંસક બની ગયું હતું, જ્યાં જીવન અને મૃત્યુ, પ્રકાશ અને અંધકાર, એકબીજામાં લીન થઈ ગયા હતા.