મહાસંગ્રામના મેદાનમાં, જેમ વાદળો આકાશમાં ઉઠી અને વ્યાપી જાય છે, એ જ રીતે અસલાહોની અનગિનત ભીડ ઊભી થઈ, અને એ દ્રશ્ય ઉછળતી, ફરતી તરંગોની જેમ લાગતું, જાણે સાગર જ ઉછળી રહ્યો હોય. આકાશની વનરાજી સફેદ છત્રોથી ભરાઈ ગઈ, જે શત ચંદ્રની જેમ ઝળહળતી હતી; ધનુષ્યબાણોની ઘનતા ટીડાની ટોળી જેવી હતી, અને ભાલાઓ કાગડાઓ પોતાના ખાડામાં ઘૂસે છે એ રીતે તીરતી હતી. કેકયાના યોદ્ધાઓ, જેમના મસ્તક પરના તિજોરીઓ બગલાની ટોળીઓથી આકાશમાં ઉછળી ગયા, પંખીઓના ચીસથી તેમની વાળ અને માલાઓ ફાટીને, તેઓ વિલાપ કરવા લાગ્યા. ગર્જનાથી ભરેલી ચીસો, જાણે ભયંકર જીવોની ગર્જના હોય, હિમાલયની દીકરીઓને ઉન્માદમાં ફેંકી, તેમના શરીર એ શોરથી overcome થઈ ગયા. બાંસ, દયાના અજ્ઞાત પક્ષીઓથી overwhelm થઈ, હલાઈ અને પાંખો ગુમાવી, જાણે ઉગ્ર પવનથી ધૂળ ઉડતી હોય. હથિયારોની શક્તિથી પાગલ થઈ, પોતાના કવચ અને સુવર્ણ વસ્ત્રો છોડી, નંદનના આનંદદાતા યોદ્ધાઓ નૃત્ય, હાસ્ય અને ગીત ગાયું. ઘંટોના ઝણકારની ગૂંજન ઊઠી, કારણ કે હથિયારોના વરસાદ પડ્યો; બાણોની પવનથી ધૂળની જેમ વિખેરાઈ ગયો. કૌરવો, શૈવ હથિયારોના પ્રહારો અને ફરતા ભાલાઓથી તૂટી, જાણે આકાશમાં લઈ જવાયેલા મૃતદેહો, દેવોની જેમ દેખાયા. પાંડવોની નગર, ધરતી જેવી સ્થિર, એ યોદ્ધાઓની વીરતા અને જલવાથી હલાઈ ગઈ. ઉદ્દેહકના યોદ્ધાઓ, કાશીના ઉન્મત્ત સૈનિકો દ્વારા,尖ભાલાની જેમ, વિભાજિત થઈ, જાણે હાથીઓથી કમળ ફાટ્યું હોય. બ્રહ્મવાસંતકની સેના, ફરતા ચક્રોથી કાપાઈ, જમીન પર પડી, જાણે મહાન લાકડીઓથી વૃક્ષો કપાઈ ગયા. ભોક્કણકના વનમાં જઠરો દ્વારા કાપા પડ્યા, અને ભદ્રના ભગવાન, નજીક ઊભા રહી, અગ્નિબાણોના વરસાદથી તેને દહન કર્યું. કાશીના વૃદ્ધ હાથીઓ, યુદ્ધની લતામાં ફસાઈ, અજાણતાં જ ભયંકર અગ્નિમાં સૂકા ઇંધણની જેમ ભસ્મ થઈ ગયા. ત્રિગર્તના યોદ્ધાઓ, યુદ્ધના ઘૂંટાળામાં ફર્યા પછી, ઘાસના પાંદડા જેવા અપ્રભાવી બની, વિખેરાયેલા મસ્તક સાથે પાતાળમાં પ્રવેશી ગયા. મગધના પવનવહી, પર્વત અને સાગર-પ્રકાશિત યોદ્ધાઓ, યુદ્ધમાં overwhelm થઈ, ઉદાસીથી કાદવમાં ડૂબી ગયા, જાણે વૃદ્ધ હાથી કાદવમાં ફસાઈ જાય. જહ્નુએ યુદ્ધભૂમિમાં યોદ્ધાઓની ચેતનાને છીનવી લીધી, જેમ રોશનીએ રસ્તે પડેલા ફૂલોની નાજુકતા નષ્ટ કરે છે. કૌશલાઓ, પૌરવોના ઉગ્ર આક્રમણને સહન ન કરી શક્યા, બાળકોની જેમ, મંગળ, ભાલા, તીર અને જાવલિનના વરસાદથી તૂટી પડ્યા. તેમના અંગો તીરો દ્વારા કાપાઈ, તેઓ પર્વત પરના મોતી વૃક્ષોની જેમ, ગાઢ લોહી વહાવી, ભયથી ભાગી ગયા. લોખંડના તીરોના વરસાદ, શક્તિશાળી હથિયારોની પવનથી ઉછળીને, સાગર પર મધમાખીની ટોળી જેવી તેજસ્વી દેખાઈ. તીરોના વાદળો, વરસાદી વાદળોની જેમ, તીરોની ઝાંખીથી ભરાઈ, વૃક્ષો તીરોની પાંખોથી ઢંકાઈ, તેમના છોડ ઝડપથી છૂટી પડ્યા. પ્રાચીન વન, તેના જીવ સાથે, હથિયારોની શક્તિથી તૂટી, જાણે તાણાયેલા નાજુક તાંતણાં ફાટ્યા હોય. લોકોની ભીડ રથો પર પડી, રથના ચકરા ઊભા, યોદ્ધાઓના મસ્તક દટાયેલા કે ઊંચા, જાણે વાદળો પર્વતો પર પડ્યા. સાલ અને પામના ઘન જંગલમાં પહોંચીને, એ માનવોની જંગલ બની, જ્યાં હાથ કપાઈ, અને ઊંચા ત્રાંકોની જંગલ બની. સુંદર સ્ત્રીઓ, યુવાનીથી ઉન્મત્ત, મેરુ પર્વતના બગીચા અને વનમાં, વીર પુરુષોની છાંયામાં આનંદ માણતી હતી. યોદ્ધાઓની lofty વન, યુદ્ધના ચીસથી ઝળહળતી, ત્યાં સુધી કે દુશ્મનોએ તેને ઘેરી, જાણે જગતના અંતની અગ્નિથી ધધકતી. કેટલાક, Hun તથા દૈત્યોની જોડે, શત્રુઓને માર્યા પછી, કર્ણ અને દશર્ણા તરફ પંખીઓ પાણી તરફ જાય છે તેમ ભાગી ગયા. કાશીના યોદ્ધાઓ, તાજિક સૈનિકોની શક્તિથી, અવાજ ભંગાઈ અને તેજ ગુમાવી, સૂકા પ્રવાહમાં કમળ જેવી મલિન થઈ ગયા. તીરો, ભાલા, લાંસ અને ગદાના ઘેરા પટ્ટામાં ઘેરાઈ, તેઓ ભાગી, કર્કોટા નામના નરકમાં ફેંકાઈ ગયા. કુરુક્ષેત્રના યોદ્ધાઓ, સાધુઓના વેશમાં આવેલા યોદ્ધાઓથી ઘેરાઈ, સ્પષ્ટપણે અશક્ત બની, જાણે દૂષિતો દ્વારા ગુણો પરાજિત થાય છે. દ્રવિડોએ પલમાં, વટવૃક્ષના વાસી યોદ્ધાઓના મસ્તક તીરો દ્વારા કપાઈ, કમળની જેમ ઝડપથી ભાગી ગયા. સરસ્વતી અને આદિત્ય, શરૂઆતથી અંત સુધી, વિજય પ્રાપ્ત કરી, જાણે વિદ્વાન વિવાદમાં, તેઓ distressed કે પરાજિત થયા નહીં. દ્વાર, તૂટી ગયેલા અવશેષ અને નાના ઢગાથી બંધ થઈ ગયા; પરમ તેજસ્વી, જાણે ઈંધણ વિના બુઝાઈ ગયેલી અગ્નિ જેવી, દેખાઈ. આ બધું કેટલું વર્ણવી શકાય? જ્યારે જિભની ભીડ ગાઢ થૂકથી વ્યથિત થાય છે, તો વાસુકી પણ યુદ્ધભૂમિના મહિમાનું વર્ણન કરી શકતો નથી. અત્યંત ઉગ્ર યુદ્ધમાં, ભયંકર યોદ્ધાઓ અને અશાંત કળબળ સાથે, શરૂઆતથી અંત સુધી, અનિયંત્રિત, ઉગ્ર અને ભયંકર શોર સાથે, પથ્થરોના વરસાદમાં, મિસાઈલો દ્વારા ઉદ્વેલ નદીઓમાં, અને કમળની પંક્તિઓમાં, અશાંત કળબળ સાથે. આકાશમાં, એકબીજામાં, ફળ, ટોચ અને અગ્નિના ચિંગારી સાથે, દૂર-દૂર તીરોની નદીઓમાં આવતી અને પડતી. કપાયેલા મસ્તક, પગ અને કમળના ચકરા સાથે તરંગો, હથિયારોની ધારા અને મંડાકિની નદીઓના જૂથોથી ભરાયેલા સાગર. યুদ্ধના દ્વાર પર, હથિયારોના પાવડરના ઘન વાદળ, પવનથી ઉદ્વેલ, નિરંતર accomplished યોદ્ધાઓના શરીરને દુ:ખ આપતા, વાંદરા અને કાચબાઓને પીડા પહોંચાડતા. વીર, પોતાનાં વીરત્વથી મીઠું રૂપ ધરાવતો, પૂર્વ તેજનો અંશ લઈને, હથિયારોના પ્રહારોથી થાકેલો, ધીમી પડ્યો. ઘોડા થાકી ગયા, મુખ્ય હથિયારો તૂટી ગયા, તેજ ગુમાવી, સેના અને સૂર્ય, બંને, તેમના તેજમાં ધીમી પડી ગઈ. આ રીતે, યુદ્ધભૂમિમાં, અનંત કળબળ, વીરતા, અને ભયંકર દ્રશ્યો વચ્ચે, મહાસંગ્રામની ગાથા વિભિન્ન ઘટનાઓથી ઝળહળતી રહી.