મહાન યુદ્ધના મેદાનમાં, એક વિરાટ વીરના માથા પર ક્રૂર કુહાડાઓના ઘા પડ્યા હતા અને તેની વસ્ત્ર પર તૂટેલા તલવારોના ઝલકતા નિશાન દેખાતા હતા. તેની આસપાસની ધરતી ભાલા અને બાણોથી ઢંકાઈ ગઈ હતી, અને સૈન્યના ગર્જનામાં રાક્ષસો ઉછળી પડતા, ગદા ઝૂલાવતાં, ભયાનક દ્રશ્ય ઊભું થતું. એ વીર આકાશમાં ઊભો રહ્યો હતો—તેના આસપાસ વીરતાના ભાલા અને શૂળોથી શોભિત દ્વાર જેવા, અને તેની તલવાર ભસુંદાએ તોડી નાખી હતી, જે આકાશમાં વલય બની ગઈ હતી. તે વીર ભાલા અને બાંસના જંગલમાં નાચતા મોર જેવો લાગતો હતો; તેની સેના રાજાએ સન્માનિત કરી હતી અને તે બધા તલવાર અને ભાલાની વરસાદમાં આનંદ અનુભવી રહ્યા હતા. દેવકન્યાઓ વીરને પકડવા આતુર બની, હર્ષથી હાથ ઉંચા કરી રહી હતી; ચારેય દિશાઓમાં સૈનિકોની ધ્વનિ ગૂંજતી, તેમની બાંયડી ઝંકારી રહી હતી. ભયાનક સૈનિકો ભાલાના પ્રહારથી દબાઈ ગયા હતા; હાથીઓની પંક્તિઓ ચક્ર અને રથના ચક્રોથી તૂટી ગઈ હતી. મદમાં ચૂર હાથીઓ પર કુહાડાઓની વરસાદ થઈ રહી હતી, અને તેઓ એકસાથે પડી જતાં; યોદ્ધાઓ ગદા ઝુલાવતાં, દુશ્મનોને ડરાવતાં, વિખેરાઈ ગયા હતા. રથ અને વૃક્ષો યંત્રો તથા પથ્થરોના ઘા થી તૂટી પડ્યા હતા; કમળ જેવા ફિકાશ પડછાયાવાળા છત્રો તલવારથી કાપી નાખાયા હતા. ધરતી પર સૈન્યના અવશેષો ભટકાઈ રહ્યા હતા, મિસાઈલના ઘા થી વિખેરાઈ ગયા હતા; હાથીઓના પાટા દબાઈ ગયા અને માથા કપાયેલા ધડ ઢગલાબંધ પડ્યા હતા. હાથીઓને અંકુશના ઘા અને વીર સૈનિકોના નાદથી રોકી દેવામાં આવ્યા; કૌશલ્યવાન વીરોએ પોતાના સાથીઓના વિયોગમાં શોક વ્યક્ત કર્યો. લોકો કમળની પાંખડી જેવી પડી રહ્યા હતા, પેટ ચીરી નાખતા કતાર જેવા શસ્ત્રોથી; શિવતાંડવનું દ્રશ્ય સર્જાયું, ત્રિશૂલ ઉંચા અને ચહેરા ઉગ્ર. ધનુર્ધરો દોડતા, તૂંટેલા તીરથી ભરેલા તૂણીઓ સાથે, પક્ષીઓની જેમ ધ્વનિ ઊઠી; કેટલાક ગાદા અને ઢાલ સાથે પરાક્રમ બતાવતા, તો કેટલાક યુદ્ધનૃત્ય કરતાં. વીર સૈનિકોના વીજળી જેવા મુક્કાથી દબાઈ, એ વીર ફલકની જેમ આકાશમાં ઉડી ગયો, તેની રથની ચાદર લહેરાતી. મદમાં ચૂર હાથીઓ અને ઘોડાઓ અંકુશથી પકડી લેવાયા, વીર રાજાઓના ધ્વજ પવનમાં લહેરાતા, ગદા અને યુદ્ધના ઘા થી ગુંજાટ વધી ગયો. ઊંચા મહેલો અને મિનારો તૂટીને ધરતી ખોદાઈ ગઈ; દૂધિયા ધનુષ્યથી છોડાયેલા તીરો દ્વારા પથ્થરનાં પંક્તિઓ તૂટી ગઈ. દુશ્મન બંને બાજુથી હાથીઓને દાતરથી કાપી નાખતા; યુદ્ધભૂમિ વિશાળ ઉખાળામાંથી ફેલાયેલા તાણાં જેવા ધાન્યથી ભરાઈ ગઈ, અને સૈન્યપંખીઓ વાદળ જેવા સાંકળથી બંધાઈ ગયા. તીરોની વરસાદ વીર સૈનિકોની ધારા જેવી પડી; વીરોના પાંખો ગભરાટમાં ઉછળી રહ્યા, યુદ્ધનો ગર્જનાટ પ્રલયકાળમાં પર્વતો દોળાઈ જાય તેમ ઊઠ્યો. પછી રાજાઓ, સૈનિકો, મંત્રીઓ અને ઉત્સુક દર્શકો વચ્ચે ઉત્સાહભર્યા શબ્દો ઊઠ્યા. આકાશમાં વીરોના માથા તારાઓ જેવી શોભા આપતા, ચાલતી કુંવરી અથવા ઉડતા પક્ષીઓ જેવી દૃશ્યમાળા સર્જાતી. જુઓ, લોહીની ધારા વડે પવન લાલ થઈ ગયા છે, અને એ વીર સૂર્યમેઘો મધ્યાહ્ને ઝળહળતા લાગે છે. "બહેન, આ આકાશમાં શું ઊભું છે, જે ઘાસફૂસ જેવું લાગે છે?"—"હે વીર, આ ઘાસફૂસ નથી, પણ તીરોના વાદળો છે." જેટલા ધૂળકણ ધરતી પર લોહીથી ભીંજાય છે, એટલા વર્ષો સુધી વીરોનુ લોક આકાશમાં રહે છે. "ભય ન રાખો—આ વાદળી કમળપાંખડી જેવી ચમકતી તલવારો નથી; આ તો લક્ષ્મીજીના રમુજી દૃષ્ટિ છે, જે વીરને જુએ છે." મદનદેવ પણ સ્વર્ગના યૌવનાં સ્ત્રીઓના કમરપટ્ટા ઢીલા કરવા આતુર બનીને આગળ વધ્યા છે. તેમનાં હાથ કમળનાં દંડ જેવા ચમકે છે, અંગુળીઓ લાલ કળીઓ જેવી, આંખો પુષ્પગોચ્છ જેવી મદભરી, અને સુગંધ મધમાખી જેવી મીઠી. નંદનવનની દેવીઓ પણ તમારી રાહ જુએ છે, મીઠા વચનોથી નૃત્ય માટે આમંત્રણ આપે છે. આ સૈન્ય ગામડાની દુષ્ટ સ્ત્રી જેવી છે, જે કઠોર કુહાડાથી પોતાના જ પ્રેમી દુશ્મનને નુકસાન પહોંચાડે છે. "હાય, મારા પિતાનું માથું, તેજસ્વી કુંડલોથી શોભિત, તીરે ઉડતું સૂર્ય પાસે પહોંચી ગયું, જાણે કાળે લઈ ગયું હોય, આઠમો ગ્રહ બનીને." એક વીર બંને હાથ ઝડપથી ઉંચા કરે છે અને 'चित्रदण्ड' નામનું ચક્ર પગે સાંકળથી બાંધેલું, બે વિશાળ પથ્થરો સાથે ઘુમાવે છે. યમદૂત જેવો ઊંચો વીર દક્ષિણ દિશાથી આવે છે, ચારેય બાજુથી સૈન્યને ભેગું કરીને કહે છે: "ચાલો, જેમ આવ્યા તેમ પાછા જઇએ, યમરાજ જેવી વિધિ છે." જુઓ, માથા કપાયેલા ધડ, તાજા કપાયેલા માથા સાથે, શિયાળ અને ગિધ સાથે યુદ્ધભૂમિ પર નૃત્ય કરે છે, હાથ હલાવે છે. દેવમંડળોમાં ચર્ચા થાય છે: "કયા બીજા લોકમાં આ વીર જશે? કોણ જશે, ક્યાંથી જશે?" આવી ગયેલી સેનાઓ દરિયાએ નદીઓને ગળી જાય તેમ ગળી રહી છે, તેમની ગોઠવણી માછલી અને ઘોડિયા જેવી છે—વીર ખરેખર મુશ્કેલીમાં છે. ધરતી હાથીઓના ધડથી ઢંકાઈ ગઈ છે, જેમ કે ભારે વરસાદે પર્વતની ખીણોમાં પાણી ભરાઈ જાય. "હાય, મારું માથું ભાલાથી લઈ જવામાં આવ્યું!"—એવું કહેવા પ્રયત્ન કરે છે, પણ માત્ર કપાયેલા માથા "માથું લઈ જવામાં આવ્યું" એમ આકાશમાં પક્ષીઓ જેવી ધ્વનિ કરે છે. જેમ યંત્રના પથ્થરોની વરસાદ વરસે છે, તેમ અમારા પર વરસાવવામાં આવે છે; જાળીઓના સાંકળથી આ સૈન્યને જકડી લેવામાં આવે. તમારા પોતાના, અર્ધમૃત, મોહિત પુરુષોને તમે—અતિદુષ્ટ—પગના ઘા થી મારી નાખો. સ્વર્ગકન્યાઓના સમૂહમાં, વાળ ઉડાડતાં ઉત્સાહથી, એક દૈવિક શરીરવાળો વીર તમારી બાજુએ આવી પહોંચ્યો છે—જુઓ. સ્વર્ગની નદીના કાંઠે, સુવર્ણ કમળો咲ે છે, ઠંડક અને સુગંધિત પવનમાં, દૂરથી એક જણ આવી રહ્યો છે. વિભિન્ન શસ્ત્રોના ઘા થી મહાપર્વતોની ચોટીઓ તૂટીને આકાશમાં ધમાલ મચાવે છે, જાણે તારા પડી ગયા હોય. આ રીતે એ યુદ્ધભૂમિમાં અવિરત રક્તપાત, વીરતા, અને દેવલોક સુધી પહોંચતી કથા સર્જાઈ રહી હતી.