યુદ્ધના મેદાનમાં અનગણિત સૈનિકો નિઃસ્તબ્ધ ઊભા હતા, એકબીજાની સામે પડતી ઘાતોને તાકી રહ્યા હતા. દરેક યુદ્ધા પોતાના હૃદયમાં સ્પર્ધાની જ્વાળા લઈને, કરડાયેલી ભ્રૂઓ સાથે, કઠોર અને તણાવભર્યા હતા. તેમની હાડપિંજરો અથડાતા, કવચોની ટકરારની કઠોર ધ્વનિ, અને નિર્ભયતાથી ખાલી પડેલા ચહેરાઓ – બધું જ યુદ્ધના ભયાનક મિજાજને વ્યક્ત કરતું હતું. આ યુદ્ધાઓના જીવન અશ્ચિત્ત અને માત્ર પોતાના સ્થાન અને વ્યવસ્થાપન પર આધારિત હતા. તેમની દેહ ધૂળથી ઢંકાઈ ગયેલી, વૃદ્ધ પુરુષો જેવાં દેખાતા હતા. પ્રારંભિક ઘાતોની દૃષ્ટિથી એક સ્ત્રીનો શ્વાસ ઝડપી રહ્યો હતો, અને તરંગોની ધ્વનિ શાંત પડી હતી – જાણે કોઈ ઊંઘમાં મૂકાઈ ગઈ હોય તેમ. શંખ, ઝાંઝ, ઢોલ અને તુરીની ધ્વનિ હવે સ્થિર થઈ ગઈ હતી, અને સમગ્ર ધરતી ધૂળ અને લોહીથી ઢંકાઈ ગઈ હતી. યુદ્ધભયથી ભાગનારાઓ દ્વારા મેદાન ઇંચે ઇંચે છોડાઈ રહ્યું હતું, અને તે ચમકતા માછલી જેવા યુદ્ધાઓના દેહોથી તથા મકર (જળચર) જેવી વિખૂટેલી પાંખીઓથી છવાઈ ગયું હતું. ધ્વજદંડો અને ધ્વજોના જૂથોએ વૃક્ષોને પણ ઢંકી લીધાં હતાં, અને હાથીઓના ઊંચા સૂંઢથી વનોના દૃશ્ય પણ યુદ્ધક્ષેત્ર જેવા જ લાગતા હતા. આકાશમાં પક્ષીઓના પાંખોના પાંખાટ, શસ્ત્રોની ઘમઘમ, અને ‘ધમડ ધમ’ જેવી અવાજોથી આખું આકાશ યુદ્ધાઓના ઉગ્ર શ્વાસથી ગૂંજી ઉઠ્યું હતું. રથોની વ્યૂહરચના દુષ્ટ અને શૂરવીર દૈત્યોને દબાવી રહી હતી, જ્યારે ગરુડ વ્યૂહના ઘમાસાણથી સર્પોની સેના વિખૂટી ગઈ હતી. શ્યેન વ્યૂહની ભયાનક ગોઠવણી તૂટીને અસંયમમાં આવી ગઈ હતી, અને યુદ્ધાઓના જૂથો પરસ્પર અથડાઈને ધરાશાયી થઈ ગયા હતા. વિભિન્ન વ્યૂહરચનાઓ પોતાની આંતરિક ઘમાસાણથી ભયજનક લાગતી હતી; મહાપરાક્રમી યુદ્ધાઓ પોતાના ભારી ગદાઓ હલાવીને સભાઓને ગૂંજી ઉઠાડતા હતા. કાળી શસ્ત્રોની જાળથી સૂર્ય પણ અંધકારમય થઈ ગયો હતો; તીરોની ધ્વનિ, જાણે પંખી વૃક્ષોને ઝાંખી નાખે તેમ, આખા મેદાનમાં ગૂંજી રહી હતી. આ યુદ્ધ જાણે અસંખ્ય યુગો સુધી ચાલ્યું હોય, પ્રલયના અંતની જેમ, અને જાણે એક જ મહાસાગર વાવાઝોડામાં ઉથલપાથલ થઈ રહ્યો હોય તેમ લાગતું હતું. જાણે પાતાળના અંધકારમાં ખલેલ થઈ હોય, લોકલોકાંતરની કિનારે ઉગ્ર તોફાન જાગ્યું હોય, પાગલનૃત્યથી ધરતી કંપી રહી હોય, અને મહાન નરકના સમૂહોએ ધરતીને ભેદી કાઢી હોય તેમ તે દૃશ્ય હતું. લાંસ, મુગદા, તલવાર અને કુહાડાની ઘમાસાણથી આખું જગત એક અનંત અગમ્ય મહાસાગર બની જશે તેમ લાગતું હતું. એ સમયે, ભગવાનને વિનંતી કરવામાં આવી: “પ્રભુ, કૃપા કરીને આ યુદ્ધ વિશે સંક્ષેપમાં કહેવું, કેમ કે આપના વચનો શ્રવણને આનંદ આપે છે.” આ રીતે, આકાશમાં બે દેવીઓ સુંદર વિમાનમાં બેઠી, સ્થિર અને શાંત, યુદ્ધદર્શન માટે ઉત્સુક થઈને જોઈ રહી હતી. એ જ સમયે, રમણીય પ્રભુના વિરોધી યુદ્ધના ઘોર દુઃખને સહન ન કરી શક્યો અને થાકી ગયો. પ્રલયના સાગરથી ઊઠેલી લહેર જેવો એક ઉગ્ર યુદ્ધા પોતાના વિરોધી પર ગદા ફેંકે છે, જાણે પર્વતની ટોચ પરથી પથ્થર નીચે ફેંકાય. ત્યારબાદ, પ્રલયના સાગરની શક્તિથી બંને સેનાઓ વચ્ચે ભયાનક શસ્ત્રઘાત શરૂ થયો, જેમાંથી અગ્નિ જેવી ચમકતી ચિંચોળીઓ અને ચમકારાં વિખરાઈ ગયા. આકાશમાં વહેતી નદીઓના ટોચે રેખાઓ દૃશ્યમાન થઈ, અને ‘ઝણઝણ’ ધ્વનિ ગૂંજી ઉઠી. શૂરવીરોના લલકાર અને ગર્જના સાથે ધ્વનિ ગૂંજી, જાણે તીરોનો વરસાદ સૂર્યકિરણોની છટા જેવી મેઘોમાંથી વરસી રહ્યો હોય. મેદાન તલવારોના ટકરારા અને ઢાલના ઘમાસાણથી ધધકતું હતું, અને એકબીજાના ઘાતથી તૂટેલા શસ્ત્રોના ટુકડાઓ આખા આકાશમાં વિખરાઈ ગયા હતા. શૂરવીરોના હાથના હલનચલનથી આકાશ પણ વણાઈ ગયું હતું, અને દેવકન્યાઓ ધનુષ્યના તાણ અને રથના ગોળ ઘમાસાણથી ડરીને ભાગી ગઈ. યુદ્ધના ઘમાસાણમાં ગૂંજી ઊઠેલી ધ્વનિ મધમાખીના ઝુંડ જેવી હતી, જાણે એકતા દ્વારા સર્વત્ર પૂર્ણ સમાધિ સ્થપાઈ હોય. શૂરવીરોના માથાં તીરોની ઝાડથી કપાઈ પડતા, અને દેહોની અથડામણથી કવચોની ઘમઘમ ધ્વનિ ગૂંજી રહી હતી. શસ્ત્રોના ઘમાસાણ વચ્ચે ‘હું’ના લલકાર સાથે ઘાત પડતા, અને વહેતી નદીઓની ઉગ્ર તરંગો સર્વ દિશામાં અવિરત વહેતી. શસ્ત્રોના અથડામણ, મુઠ્ઠીથી પકડવામાં આવતી ધ્વનિ, અને ભયાનક વિસ્ફોટના અવાજો દરેક જગ્યાએ સંભળાતા. તલવારોના ટકરારા અને શસ્ત્રોની ધગધગથી યુદ્ધક્ષેત્ર ગૂંજી ઉઠતું, તીરો અને ઘાયલોના ચીસોથી બધું ધમધમતું. ‘ધગ ધગ ધગ’ અવાજ સાથે ગળામાંથી લોહી વહેતું, કપાયેલા હાથ અને માથાં વિખરાતા, અને તૂટેલા શસ્ત્રોના ટુકડાઓથી આકાશ ભરાઈ જતું. ફાટેલા ઢાલમાંથી નીકળતી અગ્નિની ચમકથી વાળ સળગતા, અને પડતા યુદ્ધાઓના તલવારોના ઘમાસાણથી મેદાન ગૂંજી ઉઠતું. ભાલાથી ઘાયલ થયેલા હાથીઓમાંથી લોહી લહેરો બની ઊઠતું, અને દાંતના ઘર્ષણથી ઉગ્ર ઘમાસાણની ધ્વનિ સંભળાતી. મહાગદાઓના ઘમાસાણથી ભયાનક અવાજ ઉઠતો, અને વિરાંગત યુદ્ધાઓના કપાયેલા માથાંઓ કમળની પાંખડીઓ જેવી આકાશમાં વિખરાતા. યુદ્ધાઓ અને હાથીઓના હાથ ઊંચકવાથી ધૂળના વાદળો છવાઈ જતાં, અને વિજયી યુદ્ધાઓ મારેલા શત્રુઓના વાળ પકડતા, પોતે બદલો લેતા. ભય વધતો જાય છે, જ્યારે નખથી આંખ, કાન અને નાક પર ઘા પડે છે; રથો ધ્રુજી રહેલા ધરતી પર હાથીઓના ઘમાસાણથી ઉલટાઈ જાય છે. ભાલાના ઘા પડવાથી લોહીથી ભીંજાયેલા વસ્ત્રો યુદ્ધક્ષેત્રને શોભિત કરે છે, અને શસ્ત્રો ધૂળના વાદળમાં વહેતા છે. મહાસાગરની જેમ ગર્વીલા યુદ્ધા, મૃત્યુના રમતમાં સમાઈ જાય છે, જ્યાં મૃત્યુ જ wild laughter અને રમણમાં આનંદ પામે છે. તે મેઘના ગર્જન જેવી ધ્વનિ કરે છે, જે ગર્વીલા પર્વતો અને રાજહાથીઓના ઘમાસાણથી વીંટી જાય છે; રથના ચક્ર, ભાલા અને ગદાઓ સાથે વૃક્ષો અને નદીકાંઠે યુદ્ધ કરે છે. તે યુદ્ધક્ષેત્રમાં મેણા જેવા ધસી જાય છે, તીરોની જાળ અને વૃક્ષોના ખોખામાંથી પસાર થાય છે, અને ધ્વજ તથા છત્રી મેઘોના ઘમાસાણથી ફાટી વિખરાઈ જાય છે. તે મશીનો, પથ્થરો અને રથના ચક્ર વચ્ચે ધસી જાય છે, તેનું શરીર મૃત્યુથી છિન્નભિન્ન થઈ જાય છે, અને ઘાયલ યુદ્ધાઓની ચીસો ભયાનક રીતે સંભળાય છે. આ રીતે, આ મહાયુદ્ધનું દૃશ્ય ધૂળ, લોહી, શસ્ત્રોની ઘમાસાણ, અને મૃત્યુના તાંડવથી ભરપૂર હતું – જ્યાં દરેક ક્ષણમાં જીવન અને મૃત્યુ એકબીજાને પડકારતા હતા.