મહાન યુદ્ધ માટે બે વિશાળ સેનાઓ, જેમ કે શાંત અને ગાઢ મહાસાગરો, અડગ અને ગર્વભેર, પોતાના-પોતાના રાજાના નેતૃત્વ હેઠળ સામસામે ઊભી રહી. બંને પક્ષના યોદ્ધાઓ સંપૂર્ણ સજ્જ અને કટિબદ્ધ, ઊર્જાવાન અને સતર્ક હતા—જેમ કે હવનથી પ્રગટેલી અગ્નિ, તેમનાં ચહેરા પર પ્રથમ ઘાતની રાહ જોતી તીવ્રતા સ્પષ્ટ દેખાતી. તેઓએ નિખાલસ, નિર્વિકાર તલવારો હવામાં લહેરાવી, અને રણભૂમિ પર કટારીઓ, ભાલાં, ગદાઓ અને ઢાલોની ઝાંખી છવાઈ ગઈ. યોદ્ધાઓની દોડથી ધરતી ધ્રુજી ઉઠી—જેમ કે ગરુડના પાંખોથી વનકાંપ આવે—અને તેમના હાથની સોનાની વળયીઓ ઉગતા સૂર્યપ્રકાશમાં ઝગમગતી. બંને સેનાઓ એકબીજાની સામે રોષથી શસ્ત્ર ઉઠાવી, આંખોમાં આંખો ગાળી, જાણે કોઈ અદ્ભુત ચિત્રકામમાં ચિતરાઈ ગયા હોય. તેમની વિધિવત રચાયેલ પંક્તિઓ લાંબી લીટીઓમાં ગોઠવાઈ, અને સમગ્ર આકાશ તેમના ભયાનક, અણિવાર્ય ઘમાસાનના ગર્જનથી ગુંજી ઉઠ્યું. પ્રભાતમાં, જ્યારે ઢોલ, શંખ અને વાદ્યોના નાદ થોડા સમયથી થમ્યા હતા, બંને પક્ષની ગોઠવણી સ્થિર અને નિષ્ક્રિય હતી. હવે બંને સેનાઓ વચ્ચે માત્ર બે ધનુષ્ય જેટલું અંતર હતું—મધ્યમાં એક પુલ, જાણે કલ્પનાના પવનથી વિભાજિત થયેલ એક જ ઉગ્ર મહાસાગર. રાજા, આકસ્મિક કૃત્યના સંકટથી ભયભીત, તેમના હૃદયમાં કંપન અનુભવતો હતો—જેમ કે તડકામાં બબડતા દેડકાના કંટમાં કંપન. સેનામાં અણગણિત યોદ્ધાઓ, પોતાના પ્રાણ ત્યાગવા તૈયાર, ધનુષ્ય તાણીને તીરો કાન સુધી લાવી, યુદ્ધ માટે આતુર ઊભા હતા. બધા યોદ્ધાઓ સ્થિર, ઘાત પડવાની રાહ જોતા, ભયાનક સ્પર્ધામાં ભૃકુટિ ચઢાવી, મનથી અને શરીરે તણાવગ્રસ્ત. શરીરનો અથડામણ, કટિબદ્ધ કવચોની કરકશ અવાજ, અને નિર્ભય યોદ્ધાઓના ચહેરા ભયમુક્ત હોવા છતાં થાકથી ખંખેરી ઉઠેલા હતા. તેમનું જીવન માત્ર પોતાના સ્થાનો અને ગોઠવણી પર આધારિત, ધૂળથી ઢંકાયેલા શરીર વૃદ્ધ જેવા દેખાતા. યુદ્ધના પ્રારંભિક ઘાત જોતી શ્વાસ ઝડપથી ચાલતી, અને હવે તરંગો શમાઈ ગયાં—રણભૂમિ જાણે ઊંઘમાં લીન થઈ ગઈ. શંખ, ઢોલ, ઝાંઝ અને તુરીઓનો ઘમાસાન અવાજ શાંત થઈ ગયો હતો. ધરા સર્વત્ર ધૂળ અને લોહીથી ઢંકાઈ ગઈ. જે યોદ્ધાઓ પલાયનનો ઇરાદો ધરાવતા, તેઓ એક-એક ઇંચ ભૂમિ છોડતા ગયા; અને રણભૂમિ પર મીન જેવા ચમકતા મૃતદેહો અને મકર સમૂહો વિખરાઈ ગયા. ધ્વજ અને ધ્વજાવળીઓ વૃક્ષોને પણ ઢાંકી ગઈ, અને હાથીઓના ઊંચા સુંડથી વનકાંપ આવી, આખું રણભૂમિ જાણે જંગલ બની ગયું. આકાશમાં પક્ષીઓના પાંખો, શસ્ત્રોના ઘમાસાન અવાજ, અને ‘ધમડ ધમ’ના નાદથી આખું ગગન ગુંજી ઉઠ્યું. રથોની ગોઠવણી દુષ્ટ અને પરાક્રમી દૈત્યોથી અથડાઈ, જયારે ગરુડ-વ્યૂહના ઘમાસાનમાં સર્પ-સેનાઓ છૂટા પડી ગઈ. શ્યેન-વ્યૂહના ભયાનક ગોઠવણમાં ભંગ પડી ગયો, અને વીરોએ પરસ્પર અથડાઈ, અનેક બળવાન પળભર માં ધૂળીમાં મળી ગયા. વિવિધ યુદ્ધ-વ્યૂહો, આંતરિક ઘમાસાનથી ભયાનક, અને મહલોમાં ગદા લહેરાવતા યોદ્ધાઓના ઘોષથી ગુંજતા. કાળા શસ્ત્રોની જાળીથી સૂર્ય મંદ પડી ગયો, અને તીરોનો અવાજ, જાણે પંખા ઝાડે પવનથી ધ્રુજતું હોય, આખા મેદાનમાં ગાજી ઉઠ્યો. આ યુદ્ધ જાણે અનંત યુગોથી ચાલ્યું હોય, અને પ્રલયના પવનથી ઉગ્ર થયેલા એક જ મહાસાગર સમાન ઉછળી પડ્યું. જાણે પાતાળના અંધકારમાં વાવાઝોડું ઉઠ્યું હોય, લોકલોકાંતરના કિનારાની ઉગ્ર લહેરો, ઉન્મત્તોના નૃત્યથી ધ્રુજી ઉઠેલા, અને મહાપાતાળનો અંધકાર ધરાને ફાડી નીકળી આવ્યો હોય. લાંસ, ગદા, તલવાર અને કટારીના ઘમાસાનથી આખું જગત એક અગમ્ય મહાસાગર બની જાય એવું લાગતું, જાણે ઉકળેલા જળના પ્રવાહથી બધું ડૂબી જશે. એ સમયે, એક ભક્ત પ્રભુને વિનંતી કરે છે: “હે ભગવાન, કૃપા કરીને આ યુદ્ધનું સંક્ષિપ્ત વર્ણન કરો, કેમ કે આપના વચન શ્રોતાના કાનને આનંદ આપે છે.” આ દરમિયાન, આકાશમાં બે દેવીઓ, યુદ્ધ જોવાની ઇચ્છાથી, સુંદર અને સુસજ્જ વિમાનમાં બેસી, સ્થિર અને નિષ્કમપ રહી. યુદ્ધના રમણિય પ્રભુના વિરોધી, ભયાનક પીડા સહન કરી ન શકતા, ધીમે ધીમે ક્ષીણ થવા લાગ્યા. એ સમયે, પ્રલયના મહાસાગરમાંથી ઊઠેલી લહેર જેવી, એક ભયાનક વીરએ પોતાના શત્રુના છાતી પર ગદા ફેંકી—જેમ કે પર્વતની ટોચ પરથી પથ્થર ખસેડાય. પછી, બંને સેનાઓ વચ્ચે પ્રલયના મહાસાગર જેવી ઉગ્ર અથડામણ શરૂ થઈ, જેમાં શસ્ત્રો એકબીજા સાથે અથડાઈ, ચમકતા તારા અને અગ્નિની ઝાંખી છોડી. આકાશમાં વહેતી ધારા જેવી રેખાઓ દેખાઈ, અને ‘ઝણઝણ’ના ઘોષથી આખું વાતાવરણ ગુંજી ઉઠ્યું. વીરોનાં ઘોષ સાથે ઘમાસાનના ગર્જન મિશ્રિત થઈ ગયા, અને તીરોના વરસાદે જાણે મેઘ વચ્ચે સૂર્યકિરણોની છાંયાવાદળી પાંજરીઓ રચી. રણભૂમિ તલવારના ઘર્ષણ અને ઢાલના અથડામણથી ધધકતી, અને શસ્ત્રોના ટુકડા, પરસ્પર ઘાતથી તૂટી, આકાશમાં વિખરાઈ ગયા. આકાશમાં વીરોનાં હાથે હલનચલન થતું, અને સ્વર્ગકન્યાઓ ધનુષ્યના ટાણાં અને રથના ચક્રથી ભયભીત થઈ ઝડપથી દોડતી. યુદ્ધના ઘોષ મધમાખીના ગુંજ જેવો ઘન અવાજ પેદા કરતા, જાણે એકતા દ્વારા કોઈ પરમ સમાધિમાં સ્થિર થઈ જાય. અગ્નિસ્માન તીરોની ઝમાવટથી વીરોનાં મસ્તકના ટુકડા છિન્ન થઈ ગયા, અને શરીર અથડાવાથી કવચના ઘોષ ગુંજી ઉઠ્યા. ‘હું’ના ઘોષ સાથે શસ્ત્રોના ઘમાસાન અથડામણ, અને વહેતી ધારા જેવી ઉગ્ર લહેરો સર્વ દિશામાં દોડતી. શસ્ત્ર અથડાવાની ઘમાસાન અવાજ, મુઠ્ઠીમાં પકડાયેલા શસ્ત્રોના ટકરાવ અને ભયાનક ‘ક્રેકલિંગ’ અવાજ સર્વત્ર વ્યાપી ગયા. તલવારના ઘર્ષણ અને પ્રજ્વલિત શસ્ત્રોના ઘોષથી મેદાન ધમધમતું, તીરો અને ઘાયલોના રડારા સાથે ગુંજતું. ‘ધગ ધગ ધગ’ અવાજ ગુંજતો, ઘાયલોના ગળામાંથી લોહી વહેતું, કપાયેલા હાથ-મસ્તક છૂટા પડી, અને તૂટી ગયેલી તલવારના ટુકડાઓથી આખું આકાશ જાણે ભરાઈ ગયું. આ રીતે, એ યુદ્ધનું દ્રશ્ય ભયાનક, ગૌરવમય અને અવિસ્મરણીય બની, જ્યાં શૂરવીરતા, ભય અને વિજયના ક્ષણો એકસાથે ઝળહળી ઉઠ્યા.