ॐ शं नो मित्रः शं वरुणः । शं नो भवत्वर्यमा । शं न इन्द्रो बृहस्पतिः । शं नो विष्णुरुरुक्रमः । नमो ब्रह्मणे । नमस्ते वायो । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्म वदिष्यामि । ऋतं वदिष्यामि । सत्यं वदिष्यामि । तन्मामवतु । तद्वक्तारमवतु । अवतु माम् । अवतु वक्तारम् । ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ इति शिक्षावल्यां प्रथमोऽनुवाकः
ఓం. మిత్రుడు మనకు శుభం కలిగించాలి. వరుణుడు మనకు శుభం కలిగించాలి. అర్యమన్ మనకు శుభం కలిగించాలి. ఇంద్రుడు, బృహస్పతి మనకు శుభం కలిగించాలి. విస్తారమైన అడుగుల విష్ణువు మనకు శుభం కలిగించాలి. బ్రహ్మకు నమస్కారం. వాయువుకు నమస్కారం. నీవే ప్రత్యక్ష బ్రహ్మవు. నేను నిన్నే ప్రత్యక్ష బ్రహ్మ అని పలుకుతాను. నేను ధర్మాన్ని పలుకుతాను. నేను సత్యాన్ని పలుకుతాను. అది నన్ను కాపాడాలి. అది ఉపాధ్యాయునిని కాపాడాలి. నన్ను కాపాడాలి. ఉపాధ్యాయునిని కాపాడాలి. ఓం శాంతి శాంతి శాంతి.
यैरिमे गिरिभिः पूर्वं पदवाक्यप्रमाणतः। व्याख्याताः सर्ववेदान्तास्तान्नित्यं प्रणतोऽस्म्यहं
ఈ ఉపదేశాలను పదాలు, వాక్యాలు, ప్రమాణాలతో పురాతన కాలంలో వివరించిన వేదాంతాచార్యులకు నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.
तैत्तिरीयकसारस्य मयाचार्यप्रसाददः। विस्पष्टार्थरुचीनां हि व्याख्येयं संप्रणीयते
నా గురువు అనుగ్రహంతో, స్పష్టమైన అర్థాన్ని ఇష్టపడే నేను, తైత్తిరీయ సంప్రదాయ సారాన్ని వివరంగా రచించాను.
ॐ शीक्षां व्याख्यास्यामः । वर्णः स्वरः । मात्रा बलम् । साम सन्तानः । इत्युक्तः शीक्षाध्यायः
ఓం. నేను శిక్షను వివరించబోతున్నాను. అక్షరాలు, స్వరాలు, మాపు, బలం, గానం, అనుసంధానం — ఇవే శిక్షాధ్యాయంగా చెప్పబడింది.
सह नौ यशः । सह नौ ब्रह्मवर्चसम् । अथातः संहिताया उपनिषदं व्याख्यास्यामः । पञ्चस्वधिकरणेषु । अधिलोकमधिज्यौतिषमधिविद्यमधिप्रजमध्यात्मम् । ता महासँहिता इत्याचक्षते । अथाधिलोकम् । पृथिवी पूर्वरूपम् । द्यौरुत्तररूपम् । आकाशः सन्धिः
सन्धानम् । इत्यधिलोकम् । अथाधिजौतिषम् । अग्निः पूर्वरूपम् । आदित्य उत्तररूपम् । आपः सन्धिः । वैद्युतः सन्धानम् । इत्यधिज्यौतिषम् । अथाधिविद्यम् । आचार्यः पूर्वरूपम्
అనుసంధానం — ఇదే లోకాలపై. ఇప్పుడు జ్యోతిష్కాలకు సంబంధించినది: అగ్ని ముందరి రూపం, ఆదిత్యుడు తరువాతి రూపం, నీరు అనుసంధానం, మెరుపు అనుసంధానం — ఇదే జ్యోతిష్కాలపై. ఇప్పుడు విద్యకు సంబంధించినది: గురువు ముందరి రూపం.
अन्तेवास्युत्तररूपम् । विद्या सन्धिः । प्रवचनँसन्धानम् । इत्यधिविद्यम् । अथाधिप्रजम् । माता पूर्वरूपम् । पितोत्तररूपम् । प्रजा सन्धिः । प्रजननँसन्धानम् । इत्यधिप्रजलम्
శిష్యుడు తరువాతి రూపం, విద్య అనుసంధానం, ఉపదేశం అనుసంధానం — ఇదే విద్యపై. ఇప్పుడు సంతానానికి సంబంధించినది: తల్లి ముందరి రూపం, తండ్రి తరువాతి రూపం, సంతానం అనుసంధానం, ప్రసవం అనుసంధానం — ఇదే సంతానంపై.
अथाध्यात्मम् । अधरा हनुः पूर्वरूपम् । उत्तरा हनुरुत्तररूपम् । वाक्सन्धिः । जिह्वा सन्धानम् । इत्यध्यात्मम् । इतीमा महासँहिताः । य एवमेता महासँहिता व्याख्याता वेद । सन्धीयते प्रजया पशुभिः ब्रह्मवर्चसेनान्नाद्येन सुवर्गेण लोकेन
ఇప్పుడు ఆత్మకు సంబంధించినది: దిగువ దవడ ముందరి రూపం, పై దవడ తరువాతి రూపం, మాట అనుసంధానం, నాలుక అనుసంధానం — ఇదే ఆత్మపై. ఇవే మహాసంహితలు. ఈ మహాసంహితలను ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు సంతానంతో, పశువులతో, బ్రహ్మవర్చసుతో, అన్నపాన్యాలతో, స్వర్గలోకంతో అనుసంధానమవుతారు.
यश्छन्दसामृषभो विश्वरूपः । छन्दोभ्योऽध्यमृतात्संबभूव । स मेन्द्रो मेधया स्पृणोतु । अमृतस्य देव धारणो भूयासम् । शरीरं मे विचर्षणम् । जिह्वा मे मधुमत्तमा । कर्णाभ्यां भूरि विश्रुवम् । ब्रह्मणः कोशोऽसि मेधया पिहितः । श्रुतं मे गोपाय
आवहन्ती वितन्वाना कुर्वाणाऽचीरमात्मनः । वासाँसि मम गावश्च । अन्नपाने च सर्वदा । ततो मे श्रियमावह । लोमशां पशुभिः सह स्वाहा । आमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । विमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । प्रमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । दमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । शमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा
सुवरिति वा एतास्तिस्रो व्याहृतयः । तासामुह स्मैतां चतुर्थीं माहाचमस्यः प्रवेदयते । मह इति । तद् ब्रह्म । स आत्मा । अङ्गान्यन्या देवताः । भूरिति वा अयं लोकः । भुव इत्यन्तरिक्षम् । सुवरित्यसौ लोकः
భూ, భువ, స్వ — ఇవి మూడు వ్యాహృతులు. మహాచమస్యుడు నాలుగవదాన్ని వివరించాడు — మహః అని. అది బ్రహ్మ, అదే ఆత్మ. మిగతా దేవతలు దాని అవయవాలు. భూ అంటే ఈ లోకం, భువ అంటే మధ్యలోకం, స్వ అంటే పరలోకం.
मह इत्यादित्यः । आदित्येन वाव सर्वे लोका महीयन्ते । भूरिति वा अग्निः । भुव इति वायुः । सुवरित्यादित्यः । मह इति चन्द्रमाः । चन्द्रमसा वाव सर्वाणि ज्योतीँषि महीयन्ते । भूरिति वा ऋचः । भुव इति सामानि । सुवरिति यजूँषि
మహః అంటే సూర్యుడు. సూర్యుని వల్ల అన్ని లోకాలు మహత్తుగా ఉంటాయి. భూ అంటే అగ్ని, భువ అంటే వాయువు, స్వ అంటే సూర్యుడు, మహః అంటే చంద్రుడు. చంద్రుని వల్ల అన్ని జ్యోతులు మహత్తుగా ఉంటాయి. భూ అంటే ఋగ్వేదం, భువ అంటే సామవేదం, స్వ అంటే యజుర్వేదం.
मह इति ब्रह्म । ब्रह्मणा वाव सर्वे वेदा महीयन्ते । भूरिति वै प्राणः । भुव इत्यपानः । सुवरिति व्यानः । मह इत्यन्नम् । अन्नेन वाव सर्वे प्राणा महीयन्ते । ता वा एताश्चतस्रश्चतुर्धा । चतस्रश्चतस्रो व्याहृतयः । ता यो वेद । स वेद ब्रह्म । सर्वेऽस्मै देवा बलिमावहन्ति
स य एषोऽन्तरहृदय आकाशः । तस्मिन्नयं पुरुषो मनोमयः । अमृतो हिरण्मयः । अन्तरेण तालुके । य एष स्तन इवावलम्बते | सेन्द्रयोनिः । यत्रासौ केशान्तो विवर्तते । व्यपोह्य शीर्षकपाले | भूरित्यग्नौ प्रतितिष्ठति । भुव इति वायौ
ఈ హృదయంలో ఉన్న ఆకాశంలో, మనస్సుతో కూడిన, అమృతమైన, బంగారు వర్ణమైన పురుషుడు నివసిస్తున్నాడు. నోటిలో మధ్యలో, తాలువులో, సెన్సుల మూలంలో, జుట్టు విడిపడే చోట, కపాలాన్ని దాటి — భూ అగ్నిలో నిలుస్తుంది, భువ వాయువులో నిలుస్తుంది.
सुवरित्यादित्ये । मह इति ब्रह्मणि । आप्नोति स्वाराज्यम् । आप्नोति मनसस्पतिम् । वाक्पतिश्चक्षुष्पतिः । श्रोत्रपतिर्विज्ञानपतिः । एतत्ततो भवति । आकाशशरीरं ब्रह्म । सत्यात्म प्राणारामं मन आनन्दम् । शान्तिसमृद्धममृतम् । इति प्राचीनयोग्योपास्स्व
స్వ సూర్యునిలో, మహః బ్రహ్మలో నిలుస్తుంది. అతడు రాజ్యాధికారం పొందుతాడు. మనస్సుపై, మాటపై, చూపుపై, వినికిడిపై, జ్ఞానంపై అధికారం పొందుతాడు. ఇలానే అవుతాడు. బ్రహ్మకు ఆకాశం శరీరం, సత్యమే స్వరూపం, ప్రాణంలో ఆనందం, మనస్సే ఆనందం, శాంతి, సంపూర్ణత, అమృతత్వం. ఇదే విధంగా ధ్యానం చేయాలి, ఓ పురాతనుడా.
अहं वृक्षस्य रेरिवा कीर्तिः पृष्ठं गिरेरिव । ऊर्ध्वपवित्रो वाजिनीवस्वमृतमस्मि । द्रविणँसवर्चसम् । सुमेधा अमृतोक्षितः । इति त्रिशङ्कोर्वेदानुवचनम्
నేనే ఈ లోకవృక్షాన్ని కదిలించేవాడిని; నా కీర్తి పర్వత శిఖరంలా ఎత్తుగా వెలుగుతుంది. నేను పవిత్రుడను, పైకి ఎదిగినవాడిని; ధనవంతుడిని, శక్తివంతుడిని, అమృతుడిని. నాకు తేజస్సు ఉంది, మంచి బుద్ధి ఉంది, అమృతంలో తడిసినవాడిని. ఇదే త్రిశంకువు వేదానువచనం.
मातृदेवो भव । पितृदेवो भव । आचार्यदेवो भव । अतिथिदेवो भव । यान्यनवद्यानि कर्माणि तानि सेवितव्यानि । नो इतराणि । यान्यस्माकꣳ सुचरितानि तानि त्वयोपास्यानि । नो इतराणि
నీ తల్లిని దేవతలా గౌరవించు. నీ తండ్రిని దేవతలా గౌరవించు. నీ గురువును దేవతలా గౌరవించు. నీ అతిథిని దేవతలా గౌరవించు. నిందించదగినవి కాని పనులను మాత్రమే చేయాలి; ఇతర పనులను చేయకూడదు. మనం మంచిగా చేసిన పనులను నువ్వు అనుసరించాలి; ఇతర పనులను కాదు.
ये के चास्मच्छ्रेयाँसो ब्राह्मणाः तेषां त्वयाऽऽसनेन प्रश्वसितव्यम् । श्रद्धया देयम् । अश्रद्धयाऽदेयम् । श्रिया देयम् । ह्रिया देयम् । भिया देयम् । संविदा देयम् । अथ यदि ते कर्मविचिकित्सा वा वृत्तविचिकित्सा वा स्यात्
మనకంటే గొప్ప బ్రాహ్మణులకు నీవు ఆసనం ఇచ్చి గౌరవించాలి. విశ్వాసంతో దానం చేయాలి. విశ్వాసం లేకుండా దానం చేయకూడదు. ఆనందంగా దానం చేయాలి. లజ్జతో దానం చేయాలి. భయంతో దానం చేయాలి. జ్ఞానంతో దానం చేయాలి. ఏదైనా పని లేదా ప్రవర్తనపై సందేహం కలిగితే—
ये यत्र ब्राह्मणाः संमर्शिनः । युक्ता आयुक्ताः । अलूक्षा धर्मकामाः स्युः । यथा ते तत्र वर्तेरन् । तथा वर्तेथाः । अथाभ्याख्यातेषु । ये तत्र ब्राह्मणाः संमर्शिनः । युक्ता आयुक्ताः । अलूक्षा धर्मकायाः स्युः । यथा ते तेषु वर्तेरन् । तथा तेषु वर्तेथाः । एष आदेशः । एष उपदेशः । एषा वेदोपनिषत् । एतदनुशासनम् । एवमुपासितव्यम् । एवमु चैतदुपास्यम्
మనిద్దరం కీర్తిని పొందుదాం. మనిద్దరం బ్రహ్మవర్చసును పొందుదాం. ఇప్పుడు సంహితలోని రహస్యార్థాన్ని ఐదు భాగాల్లో వివరించబోతున్నాను. అవి లోకానికి, జ్యోతిష్కాలకు, విద్యకు, సంతానానికి, ఆత్మకు సంబంధించినవి. వీటిని మహాసంహితలు అంటారు. లోకానికి సంబంధించినది: భూమి ముందరి రూపం, ద్యులు తరువాతి రూపం, ఆకాశం అనుసంధానం.
ఛందస్సుల్లో రుషభుడు, అనేక రూపాలవాడు, అమృతమైన వేదాల నుండి ఉద్భవించిన వాడు — ఆ ఇంద్రుడు నాకు మేధను ప్రసాదించాలి. దేవా! నేను అమృతాన్ని మోయగలవాడిని కావాలి. నా శరీరం బలంగా ఉండాలి. నా నాలుక మధురంగా ఉండాలి. నా చెవులు ఎక్కువ వినగలవిగా ఉండాలి. నీవు బ్రహ్మణికి పాత్రవు, మేధతో కప్పబడి ఉన్నావు. నేను వినినదాన్ని కాపాడు.
వస్త్రాలు, పశువులు, అన్నపాన్యాలు ఎల్లప్పుడూ నాకు లభించాలి. అందువల్ల నాకు శ్రేయస్సు కలుగజేయి, మేకలతో కూడిన పశువులతో కలిపి. స్వాహా! బ్రహ్మచారులు నా దగ్గరకు రావాలి. స్వాహా! బ్రహ్మచారులు నా దగ్గరకు చేరాలి. స్వాహా! బ్రహ్మచారులు నా చుట్టూ చేరాలి. స్వాహా! బ్రహ్మచారులు నా దగ్గర దమంతో ఉండాలి. స్వాహా! బ్రహ్మచారులు నా దగ్గర శాంతితో ఉండాలి. స్వాహా!
यशो जनेऽसानि स्वाहा । श्रेयान् वस्यसोऽसानि स्वाहा । तं त्वा भग प्रविशानि स्वाहा । स मा भग प्रविश स्वाहा । तस्मिन् सहस्रशाखे । निभगाहं त्वयि मृजे स्वाहा । यथाऽऽपः प्रवतायन्ति यथा मासा अहर्जरम् । एवं मां ब्रह्मचारिणः धातरायन्तु सर्वतः स्वाहा । प्रतिवेशोऽसि प्र मा भाहि प्र मा पद्यस्व
జనంలో నాకు కీర్తి కలగాలి. స్వాహా! ధనికులకంటే నేను శ్రేష్ఠుడిని కావాలి. స్వాహా! భగవా! నేను నిన్ను చేరాలి. స్వాహా! భగవా! నువ్వు నన్ను చేరాలి. స్వాహా! వేల కొమ్మలతో నీవులో నేను పవిత్రుడిని కావాలి. స్వాహా! నీళ్లలా ఎలా ప్రవహిస్తాయో, మాసాలు సంవత్సరాలవైపుకు ఎలా పోతాయో, అలాగే అన్ని వైపుల నుంచి బ్రహ్మచారులు నన్ను చేరాలి. స్వాహా! నువ్వు పొరుగువాడివి; నన్ను హాని చేయవద్దు, నన్ను వదిలిపెట్టవద్దు.
మహః అంటే బ్రహ్మ. బ్రహ్మ వల్ల అన్ని వేదాలు మహత్తుగా ఉంటాయి. భూ అంటే ప్రాణం, భువ అంటే అపానం, స్వ అంటే వ్యానం, మహః అంటే అన్నం. అన్నం వల్ల అన్ని ప్రాణులు మహత్తుగా ఉంటాయి. ఇవి నాలుగు నాలుగు విధాలుగా ఉన్నాయి. నాలుగు నాలుగు వ్యాహృతులు. వాటిని ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు బ్రహ్మను తెలుసుకుంటారు. అన్ని దేవతలు వారికి బలిని సమర్పిస్తాయి.
पृथिव्यन्तरिक्षं द्यौर्दिशोऽवान्तरदिशाः । अग्निर्वायुरादित्यश्चन्द्रमा नक्षत्राणि । आप ओषधयो वनस्पतय आकाश आत्मा । इत्यधिभूतम् । अथाध्यात्मम् । प्राणो व्यानोऽपान उदानः समानः । चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् त्वक् । चर्म माँसँस्नावास्थिमज्जा । एतदधि विधाय ऋषिरवोचत् । पाङ्क्तं वा इदँ सर्वम् । पाङ्क्तेनैव पाङ्क्तँ स्पृणोतीति
భూమి, మధ్యలోకం, ఆకాశం, దిక్కులు, ఉపదిక్కులు; అగ్ని, వాయువు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు; నీళ్లు, మొక్కలు, వృక్షాలు, ఆకాశం, ఆత్మ — ఇవే బాహ్యప్రపంచం. ఇప్పుడు అంతర్గతంగా: ప్రాణం, వ్యానం, అపానం, ఉదాన, సమాన; కంటి, చెవి, మనస్సు, మాట, చర్మం; మాంసం, పేశీలు, నరాలు, ఎముకలు, మజ్జ. వీటిని ఏర్పాటు చేసి ఋషి ఇలా అన్నాడు: "ఇది అంతా అయిదు భాగాలుగా ఉంది; అయిదుతో అయిదు నిండిపోతుంది."
ओमिति ब्रह्म । ओमितीदँसर्वम् । ओमित्येतदनुकृतिर्हस्म वा अप्यो श्रावयेत्याश्रावयन्ति । ओमिति सामानि गायन्ति । ओँशोमिति शस्त्राणि शँसन्ति । ओमित्यध्वर्युः प्रतिगरं प्रतिगृणाति । ओमिति ब्रह्मा प्रसौति । ओमित्यग्निहोत्रमनुजानाति । ओमिति ब्राह्मणः प्रवक्ष्यन्नाह ब्रह्मोपाप्नवानीति ब्रह्मैवोपाप्नोति
ఓం అనేది బ్రహ్మ. ఓం అనేది ఇది అంతా. ఓంతోనే "మాకు శ్రావణం చేయించు" అని పఠిస్తారు. ఓంతోనే సామగానం చేస్తారు. ఓంతోనే శాస్త్రాలు పలుకుతారు. ఓంతోనే అధ్వర్యువు ప్రతిగ్రహాన్ని స్వీకరిస్తాడు. ఓంతోనే బ్రహ్మా అనుమతిస్తాడు. ఓంతోనే అగ్నిహోత్రాన్ని అనుమతిస్తారు. ఓంతోనే బ్రాహ్మణుడు ఉపదేశించబోతూ "నాకు బ్రహ్మను పలికినాను" అంటాడు. అప్పుడు అతడు బ్రహ్మను పొందుతాడు.
ऋतं च स्वाध्यायप्रवचने च । सत्यं च स्वाध्यायप्रवचने च । तपश्च स्वाध्यायप्रवचने च । दमश्च स्वाध्यायप्रवचने च । शमश्च स्वाध्यायप्रवचने च । अग्नयश्च स्वाध्यायप्रवचने च । अग्निहोत्रं च स्वाध्यायप्रवचने च । अतिथयश्च स्वाध्यायप्रवचने च । मानुषं च स्वाध्यायप्रवचने च । प्रजा च स्वाध्यायप्रवचने च । प्रजनश्च स्वाध्यायप्रवचने च । प्रजातिश्च स्वाध्यायप्रवचने च । सत्यमिति सत्यवचा राथीतरः । तप इति तपोनित्यः पौरुशिष्टिः । स्वाध्यायप्रवचने एवेति नाको मौद्गल्यः । तद्धि तपस्तद्धि तपः
సత్యం, స్వాధ్యాయం, బోధన; నిజాయితీ, స్వాధ్యాయం, బోధన; తపస్సు, స్వాధ్యాయం, బోధన; ఇంద్రియ నియమం, స్వాధ్యాయం, బోధన; మనశ్శాంతి, స్వాధ్యాయం, బోధన; అగ్ని ఆరాధన, స్వాధ్యాయం, బోధన; అగ్నిహోత్రం, స్వాధ్యాయం, బోధన; అతిథి సేవ, స్వాధ్యాయం, బోధన; మానవ సేవ, స్వాధ్యాయం, బోధన; సంతానం, స్వాధ్యాయం, బోధన; సంతానోత్పత్తి, స్వాధ్యాయం, బోధన; వంశ పరంపర, స్వాధ్యాయం, బోధన. "సత్యమే" అని సత్యవాచ రాథీతరుడు అన్నారు. "తపస్సే" అని తపోనిత్య పౌరుషిష్ఠుడు చెప్పారు. "స్వాధ్యాయం, బోధన మాత్రమే ముఖ్యం" అని నాక మౌద్గల్యుడు చెప్పారు. ఇదే తపస్సు, ఇదే తపస్సు.
वेदमनूच्याचार्योऽन्तेवासिनमनुशास्ति । सत्यं वद । धर्मं चर । स्वाध्यायान्मा प्रमदः । आचार्याय प्रियं धनमाहृत्य प्रजातन्तुं मा व्यवच्छेत्सीः । सत्यान्न प्रमदितव्यम्। धर्मान्न प्रमदितव्यम् । कुशलान्न प्रमदितव्यम् । भूत्यै न प्रमदितव्यम् । स्वाध्यायप्रवचनाभ्यां न प्रमदितव्यम् । देवपितृकार्याभ्यां न प्रमदितव्यम्
వేదాన్ని పఠించిన తరువాత గురువు శిష్యుడిని ఇలా ఉపదేశిస్తాడు: "సత్యం చెప్పు. ధర్మాన్ని ఆచరించు. స్వాధ్యాయాన్ని, బోధనను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. గురువుకి ఇష్టమైన దానాన్ని సమర్పించి, వంశాన్ని నిలిపివేయవద్దు. సత్యాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. ధర్మాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. శ్రేయస్సును నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. సంపదను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. స్వాధ్యాయాన్ని, బోధనను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. దేవతలు, పితృదేవతలకు సంబంధించిన కర్తవ్యాలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు."
ఎక్కడైతే ధర్మాన్ని కోరే, స్వార్థం లేని బ్రాహ్మణులు చర్చిస్తారో, వారు ఎలా ప్రవర్తిస్తారో, నువ్వు కూడా అలా ప్రవర్తించాలి. ఇదే విధంగా, ఇప్పటికే చెప్పిన విషయాల్లో కూడా, అలాంటి బ్రాహ్మణులు ఎలా ప్రవర్తిస్తారో, నువ్వు కూడా అలా ప్రవర్తించాలి. ఇదే ఆదేశం. ఇదే ఉపదేశం. ఇదే వేదోపనిషత్తు రహస్యము. ఇదే ఆజ్ఞ. ఇలా ఆచరించాలి. ఇదే విధంగా అనుసరించాలి.
शं नो मित्रः शं वरुणः । शं नो भवत्वर्यमा । शं न इन्द्रो बृहस्पतिः । शं नो विष्णुरुरुक्रमः । नमो ब्रह्मणे । नमस्ते वायो । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वामेव प्रत्यक्षं ब्रह्मावादिषम् । ऋतमवादिषम् । सत्यमवादिषम् । तन्मामावीत् । तद्वक्तारमावीत् । आवीन्माम् । आवीद्वक्तारम् । ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः
మిత్రుడు మనకు శుభం కలిగించాలి. వరుణుడు మనకు శుభం కలిగించాలి. అర్యమా మనకు శుభం కలిగించాలి. ఇంద్రుడు, బృహస్పతి మనకు శుభం కలిగించాలి. విష్ణువు, విశాలంగా అడుగేసేవాడు, మనకు శుభం కలిగించాలి. బ్రహ్మకు నమస్కారం. వాయువుకు నమస్కారం. నీవే ప్రత్యక్ష బ్రహ్మ. నిన్నే ప్రత్యక్ష బ్రహ్మ అని నేను ప్రకటించాను. నేను ధర్మాన్ని చెప్పాను. నేను సత్యాన్ని చెప్పాను. అది నన్ను కాపాడాలి. అది ఉపాధ్యాయునిని కాపాడాలి. నన్ను కాపాడాలి. ఉపాధ్యాయునిని కాపాడాలి. ఓం శాంతి శాంతి శాంతి.
ॐ ब्रह्मविदाप्नोति परम् । तदेषाऽभ्युक्ता । सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म । यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् । सोऽश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चितेति ॥ तस्माद्वा एतस्मादात्मन आकाशः संभूतः । आकाशाद्वायुः । वायोरग्निः । अग्नेरापः । अद्भ्यः पृथिवी । पृथिव्या ओषधयः । ओषधीभ्योऽन्नम् । अन्नात्पुरुषः । स वा एष पुरुषोऽन्नरसमयः । तस्येदमेव शिरः । अयं दक्षिणः पक्षः । अयमुत्तरः पक्षः । अयमात्मा । इदं पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति
ఓం. బ్రహ్మను తెలిసినవాడు పరమాన్ని పొందుతాడు. దీనిపై ఇలా చెప్పబడింది: బ్రహ్మ సత్యం, జ్ఞానం, అనంతం. ఎవడు ఆ బ్రహ్మను, గుహలో, పరమాకాశంలో నిగూఢంగా ఉన్నదాన్ని తెలుసుకుంటాడో, వాడు జ్ఞానంతో కూడిన బ్రహ్మతో కలిసి అన్ని కోరికలను అనుభవిస్తాడు. ఈ ఆత్మ నుంచే ఆకాశం పుట్టింది; ఆకాశం నుంచి వాయువు; వాయువు నుంచి అగ్ని; అగ్ని నుంచి నీరు; నీటిలో నుంచి భూమి; భూమిలో నుంచి మొక్కలు; మొక్కల నుంచి అన్నం; అన్నం నుంచి మనిషి. ఈ మనిషి అన్నరసంతో కూడినవాడు. అతనికి ఇది తల, ఇది కుడి వైపు, ఇది ఎడమ వైపు, ఇది శరీరం, ఇది పుచ్చం, ఆధారం. దీనిపైనా ఒక శ్లోకం ఉంది.
अन्नाद्वै प्रजाः प्रजायन्ते । याः काश्च पृथिवीँ श्रिताः । अथो अन्नेनैव जीवन्ति । अथैनदपि यन्त्यन्ततः । अन्नँ हि भूतानां ज्येष्ठम् । तस्मात् सर्वौषधमुच्यते । सर्वं वै तेऽन्नमाप्नुवन्ति । येऽन्नं ब्रह्मोपासते । अन्नँ हि भूतानां ज्येष्ठम् । तस्मात् सर्वौषधमुच्यते । अन्नाद् भूतानि जायन्ते । जातान्यन्नेन वर्धन्ते । अद्यतेऽत्ति च भूतानि । तस्मादन्नं तदुच्यत इति । तस्माद्वा एतस्मादन्नरसमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा प्राणमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव । तस्य पुरुषविधताम्। अन्वयं पुरुषविधः । तस्य प्राण एव शिरः । व्यानो दक्षिणः पक्षः । अपान उत्तरः पक्षः । आकाश आत्मा । पृथिवी पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति
అన్నం వల్లే భూతాలు పుడతాయి; భూమిపై ఉన్నవారు అన్నం వల్లే బ్రతుకుతారు. చివరికి అన్నంలోనే లీనమవుతారు. అన్నం భూతాల్లో పెద్దది కాబట్టి, అన్నాన్ని అన్ని ఔషధంగా అంటారు. అన్నాన్ని బ్రహ్మగా భావించి ఆరాధించే వారికి అన్నం లభిస్తుంది. అన్నం వల్లే భూతాలు పుడతాయి; పుట్టినవారు అన్నం వల్ల పెరుగుతారు. అన్నాన్ని భూతాలు తింటాయి, భూతాలను అన్నం తింటుంది; అందుకే దాన్ని అన్నం అంటారు. ఈ అన్నరసమయ ఆత్మలోపల మరో ఆత్మ ఉంది, అది ప్రాణమయం. దానివల్ల ఇది నిండి ఉంటుంది. అది కూడా మనిషి రూపంలో ఉంటుంది. దానికి ప్రాణమే తల, వ్యానము కుడి వైపు, అపానము ఎడమ వైపు, ఆకాశం శరీరం, భూమి పుచ్చం, ఆధారం. దీనిపైనా ఒక శ్లోకం ఉంది.
प्राणं देवा अनु प्राणन्ति । मनुष्याः पशवश्च ये । प्राणो हि भूतानामायुः । तस्मात् सर्वायुषमुच्यते । सर्वमेव त आयुर्यन्ति । ये प्राणं ब्रह्मोपासते । प्राणो हि भूतानामायुः । तस्मात् सर्वायुषमुच्यत इति । तस्यैष एव शारीर आत्मा । यः पूर्वस्य तस्माद्वा एतस्मात् प्राणमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा मनोमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव । तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य यजुरेव शिरः । ऋग्दक्षिणः पक्षः । सामोत्तरः पक्षः । आदेश आत्मा । अथर्वाङ्गिरसः पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति
దేవతలు, మనుషులు, జంతువులు ప్రాణంతో బ్రతుకుతారు. ప్రాణమే భూతాల ఆయువు; అందుకే దాన్ని సర్వాయుషం అంటారు. ప్రాణాన్ని బ్రహ్మగా భావించి ఆరాధించే వారు సంపూర్ణ ఆయువు పొందుతారు. ప్రాణమే భూతాల ఆయువు; అందుకే దాన్ని సర్వాయుషం అంటారు. దీనికి శరీర ఆత్మ పూర్వంలాగే ఉంటుంది. ఈ ప్రాణమయ ఆత్మలోపల మరో ఆత్మ ఉంది, అది మనోమయం. దానివల్ల ఇది నిండి ఉంటుంది. అది కూడా మనిషి రూపంలో ఉంటుంది. దానికి యజుర్వేదమే తల, ఋగ్వేదం కుడి వైపు, సామవేదం ఎడమ వైపు, ఉపదేశం శరీరం, అథర్వాంగిరసు పుచ్చం, ఆధారం. దీనిపైనా ఒక శ్లోకం ఉంది.
यतो वाचो निवर्तन्ते । अप्राप्य मनसा सह । आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् । न बिभेति कदाचनेति । तस्यैष एव शारीर आत्मा । यः पूर्वस्य तस्माद्वा एतस्मान्मनोमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा विज्ञानमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव । तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य श्रद्धैव शिरः । ऋतं दक्षिणः पक्षः । सत्यमुत्तरः पक्षः । योग आत्मा । महः पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति
అది మాటలు, మనసు చేరని ఆనందం. బ్రహ్మానందాన్ని తెలిసినవాడు ఎప్పుడూ ఎలాంటి భయాన్నీ అనుభవించడు. దీనికి శరీర ఆత్మ పూర్వంలాగే ఉంటుంది. ఈ మనోమయ ఆత్మలోపల మరో ఆత్మ ఉంది, అది విజ్ఞానమయం. దానివల్ల ఇది నిండి ఉంటుంది. అది కూడా మనిషి రూపంలో ఉంటుంది. దానికి విశ్వాసమే తల, ఋతం కుడి వైపు, సత్యం ఎడమ వైపు, ఏకాగ్రత శరీరం, మహత్తు పుచ్చం, ఆధారం. దీనిపైనా ఒక శ్లోకం ఉంది.
विज्ञानं यज्ञं तनुते । कर्माणि तनुतेऽपि च । विज्ञानं देवाः सर्वे । ब्रह्म ज्येष्ठमुपासते । विज्ञानं ब्रह्म चेद्वेद । तस्माच्चेन्न प्रमाद्यति शरीरे पाप्मनो हित्वा । सर्वान्कामान्समश्नुत इति । तस्यैष एव शारीर आत्मा । यः पूर्वस्य । तस्माद्वा एतस्माद्विज्ञानमयात् । अन्योऽन्तर आत्माऽऽनन्दमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव । तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य प्रियमेव शिरः । मोदो दक्षिणः पक्षः । प्रमोद उत्तरः पक्षः । आनन्द आत्मा । ब्रह्म पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति
విజ్ఞానం యజ్ఞాన్ని చేస్తుంది; అది కర్మలను కూడా చేస్తుంది. అన్ని దేవతలు విజ్ఞానాన్ని బ్రహ్మగా ఆరాధిస్తారు. ఎవడు విజ్ఞానాన్ని బ్రహ్మగా తెలుసుకుంటాడో, అతను తప్పు చేయకుండా ఉంటే, శరీరాన్ని వదిలిన తర్వాత అన్ని కోరికలను పొందుతాడు. దీనికి శరీర ఆత్మ పూర్వంలాగే ఉంటుంది. ఈ విజ్ఞానమయ ఆత్మలోపల మరో ఆత్మ ఉంది, అది ఆనందమయం. దానివల్ల ఇది నిండి ఉంటుంది. అది కూడా మనిషి రూపంలో ఉంటుంది. దానికి ప్రియమే తల, మోదం కుడి వైపు, ప్రమోదం ఎడమ వైపు, ఆనందం శరీరం, బ్రహ్మ పుచ్చం, ఆధారం. దీనిపైనా ఒక శ్లోకం ఉంది.