ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯੋਪਨਿषਦ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਘਟੀਆ ਨਾ ਸਮਝੋ—ਇਹੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਆਖਰਕਾਰ, ਸਾਸ ਹੀ ਭੋਜਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੋਜਨ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੋਜਨ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਪਸ਼ੂ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਠੁਕਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ—ਇਹ ਵੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਜੋਤ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜੋਤ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਜੋਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੋਜਨ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਪਸ਼ੂ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਭੋਜਨ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਲਿਆ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਵਾਲਾ, ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਪਦੇਸ਼ ਅਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਸਰਾ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕਰੋ—ਇਹ ਵੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਹੜੇ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਭੋਜਨ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਭੋਜਨ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੱਧ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਅੰਤ ਰਾਹੀਂ ਵੀ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਭੋਜਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਸਰਾ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰੇ। ਜਦ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਿਹੜੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ, ਵਧ ਭੋਜਨ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਉਹ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ "ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ," ਸਗੋਂ "ਉਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।" ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹੋ ਹੀ ਵਾਪਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੱਧ ਉਮਰ ਜਾਂ ਬੁੱਢਾਪੇ ਵਿੱਚ, ਘੱਟ ਸਮਰਥਾ ਨਾਲ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ "ਸੁਰੱਖਿਆ" ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ; "ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ" ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਦੀ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਹਨ; "ਕਿਰਿਆ" ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ; "ਚਲਣ" ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ; "ਮੁਕਤੀ" ਗੁਦਾ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਗੁਣ ਹਨ। ਪਰ ਦੇਵਤੇ ਗੁਣ ਵੀ ਹਨ: "ਤ੍ਰਿਪਤੀ" ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ, "ਤਾਕਤ" ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਲਈ ਧਿਆਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ: "ਸੁਰੱਖਿਆ" ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ—ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। "ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ" ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ। "ਕਿਰਿਆ" ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ, "ਚਲਣ" ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ, "ਮੁਕਤੀ" ਗੁਦਾ ਵਿੱਚ—ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਹਨ।