ఏకో దేవః సర్వభూతేషు గూఢః సర్వవ్యాపీ సర్వభూతాన్తరాత్మా కర్మాధ్యక్షః సర్వభూతాధివాసః సాక్షీ చేతా కేవలో నిర్గుణశ్ చ
ఒకే పరమాత్మ అన్ని జీవుల్లో అంతర్గతంగా, అంతటా వ్యాపించి, అందరిలో అంతరాత్మగా, కర్మలకు అధిక్షణుడిగా, అందరిలో నివసించే వాడిగా, సాక్షిగా, చైతన్యంగా, ఒంటరిగా, గుణరహితుడిగా ఉంటాడు.
ఏకో వశీ నిష్క్రియాణాం బహూణామ్ ఏకం బీజం బహుధా యః కరోతి తమ్ ఆత్మస్థం యే ఽనుపశ్యన్తి ధీరాస్ తేషాం సుఖం శాశ్వతం నేతరేషాం
అచేతనమైన అనేకరూపాలకు అధిపతి, అనేక రూపాలను కలిగించే ఒకే విత్తనం. ఆ పరమాత్మను తనలో స్థిరంగా చూసే ధీరులకు శాశ్వతమైన ఆనందం లభిస్తుంది; ఇతరులకు కాదు.
నిత్యో నిత్యానాం చేతనశ్ చేతనానామ్ ఏకో బహూనాం యో విదధాతి కామాన్ తత్ కారణం సాంఖ్యయోగాధిగమ్యం జ్ఞాత్వా దేవం ముచ్యతే సర్వపాశైః
శాశ్వతులలో శాశ్వతుడు, చైతన్యవంతులలో చైతన్యవంతుడు, అనేకుల కోరికలను నెరవేర్చేవాడు. ఆ కారణాన్ని సాంఖ్యయోగాల ద్వారా తెలుసుకోవాలి. ఆ దైవాన్ని తెలుసుకుంటే అన్ని బంధనాల నుండి విముక్తి లభిస్తుంది.
న తత్ర సూర్యో భాతి న చన్ద్రతారకం నేమా విద్యుతో భాన్తి కుతో ఽయమ్ అగ్నిః తమ్ ఏవ భాన్తమ్ అనుభాతి సర్వం తస్య భాసా సర్వమ్ ఇదం విభాతి
అక్కడ సూర్యుడు ప్రకాశించడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు కూడా వెలిగవు, ఈ మెరుపులు కూడా వెలిగవు, అగ్ని అయితే మరీ కాదు. ఆయన వెలుగు వల్లే అన్నీ ప్రకాశిస్తాయి; ఆయన కాంతితోనే ఈ జగత్తు వెలుగుతుంది.
ఏకో హంసో భువనస్యాస్య మధ్యే స ఏవాగ్నిః సలిలే సంనివిష్టః తమ్ ఏవ విదిత్వాతి మృత్యుమ్ ఏతి నాన్యః పన్థా విద్యతే ఽయనాయ
ఈ జగత్తు మధ్యలో ఉన్న ఏకహంస, నీటిలో స్థితమైన అగ్ని ఆయనే. ఆయనను మాత్రమే తెలుసుకుంటే మరణాన్ని దాటి పోవచ్చు; విముక్తికి వేరే మార్గం లేదు.
స విశ్వకృద్ విశ్వవిద్ ఆత్మయోనిర్ జ్ఞః కాలకాలో గుణీ సర్వవిద్యః ప్రధానక్షేత్రజ్ఞపతిర్ గుణేశః సంసారమోక్షస్థితిబన్ధహేతుః
ఆయనే సృష్టికర్త, అన్నిటిని తెలిసినవాడు, స్వయంభూ, కాలానికి అధిపతి, గుణాలు కలవాడు, సర్వజ్ఞుడు, ప్రాధానికానికి, క్షేత్రజ్ఞుడికి అధిపతి, గుణాల అధిపతి, సంసారం, మోక్షం, స్థితికి కారణమైనవాడు.
స తన్మయో హ్య్ అమృత ఈశసంస్థో జ్ఞః సర్వగో భువనస్యాస్య గోప్తా స ఈశే అస్య జగతో నిత్యమ్ ఏవ నాన్యో హేతుర్ విద్యత ఈశనాయ
ఆయన ఆ తత్వంతో కూడినవాడు, అమృతుడు, పరమాధికారంలో స్థితుడైనవాడు, అన్నిటిని తెలిసినవాడు, జగత్తుకు రక్షకుడు. ఈ లోకాన్ని శాశ్వతంగా పాలించే వాడు ఆయనే; పరిపాలనకు వేరే కారణం లేదు.
యో బ్రహ్మాణం విదధాతి పూర్వం యో వై వేదాంశ్ చ ప్రహిణోతి తస్మై తం హ దేవమ్ ఆత్మబుద్ధిప్రకాశం ముముక్షుర్ వై శరణమ్ అహం ప్రపద్యే
బ్రహ్మను మొదట సృష్టించినవాడు, వేదాలను అతనికి ప్రసాదించినవాడు — ఆ దైవాన్ని, ఆత్మజ్ఞానాన్ని వెలిగించే వాడిని, మోక్షాన్ని కోరుతూ నేను శరణు వెళ్తాను.
నిష్కలం నిష్క్రియం శాన్తం నిరవద్యం నిరఞ్జనమ్ అమృతస్య పరం సేతుం దగ్ధేన్ధనమ్ ఇవానలమ్
భాగాలు లేని, క్రియలు లేని, నిశ్శబ్దంగా ఉండే, ఎలాంటి మచ్చలూ లేని, నిష్కళంకమైన, అమృతానికి పరమమైన దారి, ఇంధనం పూర్తిగా కాలిపోయిన అగ్నిలా ఉండే ఆ పరమాత్మ.
యదా చర్మవద్ ఆకాశం వేష్టయిష్యన్తి మానవాః తదా దేవమ్ అవిజ్ఞాయ దుఃఖస్యాన్తో భవిష్యతి
మనుషులు ఆకాశాన్ని తోలుగా చుట్టగలిగినప్పుడు, ఆ దైవాన్ని తెలుసుకోకుండానే బాధలకు అంతం వస్తుంది.
తపఃప్రభావాద్ దేవప్రసాదాత్ బ్రహ్మ హ శ్వేతాశ్వతరో ఽథ విద్వాన్ అత్యాశ్రమిభ్యః పరమం పవిత్రం ప్రోవాచ సమ్యగ్ ఋషిసఙ్ఘజుష్టమ్
తపస్సు వల్ల, దేవుని కృపతో, జ్ఞాని అయిన శ్వేతాశ్వతరుడు, ఆశ్రమాలకన్నా పై స్థాయిలో ఉన్నవారికి, ఋషులందరూ ఆదరించే పరమ పవిత్రమైన విషయాన్ని సరిగ్గా చెప్పాడు.
వేదాన్తే పరమం గుహ్యం పురాకల్పే ప్రచోదితమ్ నాప్రశాన్తాయ దాతవ్యం నాపుత్రాయాశిష్యాయ వా పునః
వేదాంతంలో పరమ రహస్యాన్ని పురాతనకాలంలో ప్రకటించారు; అది మనస్సు ప్రశాంతంగా లేని వారికి, కుమారుడికాని వారికి, యోగ్యమైన శిష్యుడికాని వారికి చెప్పకూడదు.
యస్య దేవే పరా భక్తిర్ యథా దేవే తథా గురౌ తస్యైతే కథితా హ్య్ అర్థాః ప్రకాశన్తే మహాత్మనః ప్రకాశన్తే మహాత్మనః
దేవునిపై అత్యంత భక్తి ఉన్నవారికి, ఆ భక్తితోనే గురువుపై కూడా ఉన్నవారికి, ఇక్కడ చెప్పిన అర్థాలు మహాత్ముడైన వారికి స్పష్టంగా వెలుగుతాయి, నిజంగా వెలుగుతాయి.