एषः दिव्यः सर्वकर्ता महात्मा नित्यं जनानां हृदये प्रतिष्ठितः। हृदयेन बुद्ध्या मनसा च स उपास्यते। यं विदित्वा मनुष्याः अमृतत्वं प्राप्नुवन्ति। तत्र तमसि सति न दिनं न रात्रिः, न सत् नासन्, केवलं शिवः एव तिष्ठति। स एवाक्षरः, स सवितुः श्रेष्ठतमः, यतः प्राचीनं विज्ञानं उत्पन्नम्। तम् न कश्चनोपरि न तिर्यग् न मध्ये गृहीतवान्, तस्य न कश्चन रूपसदृशः अस्ति, यस्य नाम महिमानं व्याप्तम्। तस्य रूपं चक्षुषा न दृश्यते, न केनचित् नेत्रेण पश्यति। ये तम् हृदि स्थितं हृदयेन मनसा च विदुः, ते एव अमृतत्वं प्राप्नुवन्ति। कोऽपि भीतः जनः अजन्मानं मन्यमानः शरणं गच्छति। हे रुद्र, तव शुभेन मुखेन सदा मां पालय। नः पुत्रान् न आयुः न पशून् न अश्वान् हिंसीः। हे रुद्र, नः वीरान् मा हन्, स्तुत्य, त्वां सदा हविषा आह्वयामः। द्वे अक्षरे शाश्वते विद्येते—परं ब्रह्म चापरं च, यत्र विज्ञानमविद्या च निहिते। अविद्या क्षरः, विद्या अमृतम्; यः उभयोः ईश्वरः, स अन्यः। यः सर्वयोनीनाम् एकः अधिपः, सर्वरूपयोनीनां कर्ता, स आदौ जातं कपिलं मुनिं विज्ञानात् धत्ते, एकं च जनयन्तं पश्यति। स ईश्वरः प्रतियोनिं नानात्वेन संहृत्य पुनः सृजति, स एव ईश्वराणां ईश्वरः, महात्मा, सर्वस्याधिपत्यं करोति। स सर्वदिक् प्रकाशयन्, उर्ध्वं तिर्यक् अधः च, सूर्यवत् प्रकाशते, स भगवाँस्सदा सर्वयोनीनां प्रकृतीः एकः अधिष्ठायति। विश्वयोनी स्वप्रकृतिं पचति, सर्वं च पाच्यं विकरोति; स एव सर्वस्य विश्वस्य अधिपः, सर्वगुणान् विधत्ते। यद् गुह्यं परमार्थं ब्रह्म उपनिषत्सु निहितम्, तद् ब्रह्मा ब्रह्मणः मूलं वेद; ये देवाः ऋषयश्च तद् पूर्वं विदुः, ते तदेकत्वेन अमृताः अभवन्। गुणयुक्तः, कर्ता भोक्ता च, नानारूपः, त्रिविधगुणमार्गः, प्राणाधिपः, स्वकर्मानुसारं विचरति। अङ्गुष्ठमात्रः, सूर्यसङ्काशरूपः, संकल्पाभिमानयुक्तः, बुद्धिगुणेन स्वगुणेन च, सूक्ष्मतरः, केशाग्रशतभागभागः दृश्यते। जीवः केशाग्रशतभागस्य शतधा कल्पितस्य च भागः, स चानन्त्याय समर्थः। स न स्त्री न पुरुषः न नपुंसकः; यथायोगं शरीरं गृह्णाति, तथैव स तेन संयुज्यते। इच्छाशक्त्यादिभिः, अन्नपानवर्षैः च, कार्यानुसारी देही जायते, वर्धते, विविधेषु स्थानेषु रूपाणि गृह्णाति। देही स्वगुणैः, कर्मगुणैः, आत्मगुणैः च स्थूलसूक्ष्मरूपाणि विन्दते; अन्यः तेषां संयोगकारणं दृश्यते। अनाद्यन्तं विश्वकर्माणं, बहुरूपं, विश्वस्यैकं प्रभुं ज्ञात्वा सर्वबन्धैः प्रमुच्यते। या सत्त्वेन गृह्यते, निर्निदेश्या, सत्-असत्-कर्ता, शिवः, अङ्गकृदिति, तं विदित्वा देहं त्यजन्ति। केचित् प्राज्ञाः स्वभावं वदन्ति, अन्ये कालमाहुः, केचित् मोहिता भवन्ति; एषा तु दिव्यस्य महिमा, येन विश्वं ब्रह्मचक्रं प्रवर्तते। येनिदं सर्वं नित्यं व्याप्यं, स ज्ञः, कालाध्यक्षः, गुणी, सर्वज्ञः; तेन कर्म नियोज्यते, पृथिव्यादीनि पञ्च महाभूतानि चिन्तनीयानि। यः तानि कर्माणि कृत्वा पुनः संहरति, सत्येन सत्यं संयोगं प्राप्नोति, एकेन वा द्वाभ्यां वा त्रिभिर्वा अष्टाभिः वा, कालेन चात्मगुणैः च। गुणयुक्तानि कर्माणि आरभ्य, सर्वावस्थाः विधाय, यः एवम्, तेषु उपशमितेषु, कृतस्य नाशः भवति; कर्मक्षये तत्त्वमाप्नोति, न अन्यः। स एव आदिः, संयोगकारणं, त्रिकालातीतः, स्वयम् अकलः; स सर्वरूपः, सत्त्वस्य मूलम्, पूज्यः, स्वचित्ते प्रतिष्ठितः, प्रथमतः पूजनीयः। स वृक्षरूपाद्यतीतः, यतः विश्वं विक्रियते; लक्ष्मीपतिं धर्मकृतं, पापनाशकं, आत्मस्थं, अमृतं, सर्वाश्रयं ज्ञात्वा। वयं तं परमं महेश्वरं, परात्परं देवेश्वरं, अधीशानां अधीशं, सर्वातीतं, जगद्वन्द्यं, दिव्यं जानिमहि। न तस्य कर्म अस्ति, न करणं, न तस्य समः वा अतिशयः; तस्य पराशक्तिः विविधैव श्रूयते, स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च। न तस्य लोके अधिपः, न नियन्ता, न लिङ्गम्; स कारणं, करणाधिपः, करणकर्तृनियन्ता नास्ति। स यथा उर्वशी तन्तुभिः, स्वभावेन, एकः दिव्यः स्वयम् आत्मनं तन्तुभिः आवृत्य तिष्ठति; स ब्रह्म नः पोषयतु। एकः दिव्यः सर्वभूतेषु गुहायाम्, व्यापकः, अन्तरात्मा, कर्माध्यक्षः, सर्वभूताधिवासी, साक्षी, चैतन्यस्वरूपः, एकः, निर्गुणः। स निष्क्रियेषु अनेकेषु एकः ईश्वरः, एकबीजः, नानारूपकर्ता; ये ज्ञानी तं आत्मनि स्थितं पश्यन्ति, ते शाश्वतं सुखं प्राप्नुवन्ति, न अन्ये। स नित्यः नित्येषु, चेतनश्चेतनेषु, एको बहूनां कामान् पूरयति; स कारणं साङ्ख्ययोगाभ्यां विज्ञेयः; तं ज्ञात्वा सर्वबन्धैः विमुच्यते। न तत्र सूर्यः प्रकाशते, न चन्द्रतारकं, न इमे विद्युतः, न अग्निः; तस्य तेजसा एव सर्वं प्रकाशते, तस्य ज्योतिषा इदं सर्वं दीप्तम्। एकः हंसः अस्मिन्संसारे, स एव आप्सु स्थितः अग्निः; तम् एव ज्ञात्वा मृत्युम् अतिक्रामति, नान्यः पन्था विमुक्तये। स सर्वस्य कर्ता, सर्वज्ञः, स्वयम्भूः, ज्ञः, कालाध्यक्षः, गुणी, सर्वज्ञः, प्रकृतिपतिः, क्षेत्रज्ञः, गुणेशः, बन्धमोक्षसद्भावकारणम्। स तद्रूपः, अमृतः, ऐश्वर्ये प्रतिष्ठितः, सर्वव्यापी, रक्षकः, सदा विश्वस्य अधिपत्यं करोति, अन्यः न अस्ति ऐश्वर्यकारणम्। यः आदौ ब्रह्माणं सृष्ट्वा वेदानस्य च प्रवर्तकः, तं आत्मविद्याम् इच्छन् अहं शरणं गच्छामि। स अंशरहितः, निष्क्रियः, शान्तः, निर्दोषः, निर्मलः, परमः अमृतस्य सेतु, इव अग्निः उपशान्ते इन्धने। यदा मानवाः आकाशं चर्मवत् परिवेष्टयिष्यन्ति, तदा देवम् अजानन्तः दुःखस्य अन्तं प्राप्स्यन्ति।