ਏष ਦੇਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸਦਾ ਜਨਾਨਾਂ ਹृਦਯੇ ਸਂਨਿਵਿष੍ਟਃ ਹृਦਾ ਮਨੀषਾ ਮਨਸਾਭਿਕॢਪ੍ਤੋ ਯ ਏਤਦ੍ ਵਿਦੁਰ੍ ਅਮृਤਾਸ੍ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਇਹ ਦਿਵਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਦਿਲ, ਬੁਧੀ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾਤਮਸ੍ ਤਨ੍ ਨ ਦਿਵਾ ਨ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਨ ਸਨ੍ ਨ ਚਾਸਚ੍ ਛਿਵ ਏਵ ਕੇਵਲਃ ਤਦ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਤਤ੍ ਸਵਿਤੁਰ੍ ਵਰੇਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਚ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਸृਤਾ ਪੁਰਾਣੀ
ਜਦ ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਨਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਨਾ-ਹੋਣਾ; ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹੈ; ਉਹ ਅਟੱਲ, ਉਹ ਸਾਵਿਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਬੁਧੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਨੈਨਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚਂ ਨ ਮਧ੍ਯੇ ਪਰਿਜਗ੍ਰਭਤ੍ ਨ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਅਸ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ ਮਹਦ੍ ਯਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਉਪਰੋਂ, ਨਾ ਪਾਸੋਂ, ਨਾ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਫੜਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨ ਸਂਦृਸ਼ੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਰੂਪਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨੈਨਂ ਹृਦਾ ਹृਦਿਸ੍ਥਂ ਮਨਸਾ ਯ ਏਨਮ੍ ਏਵਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਅਮृਤਾਸ੍ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਜਾਤ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਭੀਰੁਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਯਤ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਮੁਖਮ੍ ਤੇਨ ਮਾਂ ਪਾਹਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍
ਕੁਝ ਡਰਪੋਕ ਮਨੁੱਖ 'ਅਜਨਮਾ' ਸਮਝ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਮਾ ਨਸ੍ ਤੋਕੇ ਤਨਯੇ ਮਾ ਨ ਆਯੁषਿ ਮਾ ਨੋ ਗੋषੁ ਮਾ ਨੋ ਅਸ਼੍ਵੇषੁ ਰੀਰਿषਃ ਵੀਰਾਨ੍ ਮਾ ਨੋ ਰੁਦ੍ਰ ਭਾਮਿਤੋ ਵਧੀਰ੍ ਹਵਿष੍ਮਨ੍ਤਃ ਸਦਮ੍ ਇਤ੍ ਤ੍ਵਾ ਹਵਾਮਹੇ
ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ, ਸਾਡੀ ਉਮਰ ਨੂੰ, ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਂਆਂ ਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੀਂ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਸਾਡੇ ਵਿਰਲੇ ਬੀਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਮਾਰੀਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸੱਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਦ੍ਵੇ ਅਕ੍ਸ਼ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰੇ ਤ੍ਵ੍ ਅਨਨ੍ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਦ੍ਯੇ ਨਿਹਿਤੇ ਯਤ੍ਰ ਗੂਢੇ ਕ੍ਸ਼ਰਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਮृਤਂ ਤੁ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਦ੍ਯੇ ਈਸ਼ਤੇ ਯਸ੍ ਤੁ ਸੋ ऽਨ੍ਯਃ
ਦੋ ਅਬਾਦੀ ਅੱਖਰ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਾਸਵੰਤ ਅਗਿਆਨ ਹੈ, ਅਮਰ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਯੋ ਯੋਨਿਂ ਯੋਨਿਮ੍ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਏਕੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਰੂਪਾਣਿ ਯੋਨੀਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ ऋषਿਂ ਪ੍ਰਸੂਤਂ ਕਪਿਲਂ ਯਸ੍ ਤਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਜ੍ਞਾਨੈਰ੍ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਜਾਯਮਾਨਂ ਚ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍
ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜਣਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇਕੱਲਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਤੇ ਜਣਨੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਪਿਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉੱਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਏਕੈਕਂ ਜਾਲਂ ਬਹੁਧਾ ਵਿਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸਂਹਰਤ੍ਯ੍ ਏष ਦੇਵਃ ਭੂਯਃ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਤਯਸ੍ ਤਥੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਕੁਰੁਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾ
ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਇਕ ਜਾਲ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਇਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੜ ਰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਅਧਸ਼੍ ਚ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਨ੍ ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਯਦ੍ ਵਾਨਡ੍ਵਾਨ੍ ਏਵਂ ਸ ਦੇਵੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਰੇਣ੍ਯੋ ਯੋਨਿਸ੍ਵਭਾਵਾਨ੍ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਏਕਃ
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ — ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ, ਤੇ ਪਾਸੋਂ — ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਸਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਡਾ, ਪੂਜਣਯੋਗ, ਇਕੱਲਾ ਸਾਰੀਆਂ ਜਣਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਚ੍ ਚ ਸ੍ਵਭਾਵਂ ਪਚਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਃ ਪਾਚ੍ਯਾਂਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪਰਿਣਾਮਯੇਦ੍ ਯਃ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਤਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਏਕੋ ਗੁਣਾਂਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਦ੍ ਯਃ
ਸਾਰੀਆਂ ਜਣਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਵ ਪਕਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਪਕਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੂਪ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਵੇਦਗੁਹ੍ਯੋਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਗੂਢਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੇਦਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਨਿਂ ਯੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਾ ऋषਯਸ਼੍ ਚ ਤਦ੍ ਵਿਦੁਸ੍ ਤੇ ਤਨ੍ਮਯਾ ਅਮृਤਾ ਵੈ ਬਭੂਵੁਃ
ਜੋ ਗੁਪਤ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਜਾਣਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ।
ਗੁਣਾਨ੍ਵਯੋ ਯਃ ਫਲਕਰ੍ਮਕਰ੍ਤਾ ਕृਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੈਵ ਸ ਚੋਪਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸ੍ ਤ੍ਰਿਗੁਣਸ੍ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਪਃ ਸਂਚਰਤਿ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਕਰਮ ਤੇ ਫਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੀਤੇ ਦਾ ਭੋਗ ਵੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰੋ ਰਵਿਤੁਲ੍ਯਰੂਪਃ ਸਂਕਲ੍ਪਾਹਂਕਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤੋ ਯਃ ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ ਗੁਣੇਨਾਤ੍ਮਗੁਣੇਨ ਚੈਵ ਆਰਾਗ੍ਰਮਾਤ੍ਰੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਵਰੋ ऽਪਿ ਦृष੍ਟਃ
ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਰੂਪ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬੁਧੀ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਵਾਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਲਾਗ੍ਰਸ਼ਤਭਾਗਸ੍ਯ ਸ਼ਤਧਾ ਕਲ੍ਪਿਤਸ੍ਯ ਚ ਭਾਗੋ ਜੀਵਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਚਾਨਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਜੀਵ ਨੂੰ ਵਾਲ ਦੇ ਸਿਰੇ ਦੇ ਸੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਫੇਰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਵੰਡ ਕੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਅਨੰਤ ਬਣਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਨੈਵ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨ ਪੁਮਾਨ੍ ਏष ਨ ਚੈਵਾਯਂ ਨਪੁਂਸਕਃ ਯਦ੍ ਯਚ੍ ਛਰੀਰਮ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸ ਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਨਾ ਔਰਤ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਦ, ਨਾ ਹੀ ਨਪੁੰਸਕ। ਜੋ-ਜੋ ਸਰੀਰ ਉਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਕਲ੍ਪਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਦृष੍ਟਿਮੋਹੈਰ੍ ਗ੍ਰਾਸਾਮ੍ਬੁਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਚਾਤ੍ਮਵਿਵृਦ੍ਧਿਜਨ੍ਮ ਕਰ੍ਮਾਨੁਗਾਨ੍ਯ੍ ਅਨੁਕ੍ਰਮੇਨ ਦੇਹੀ ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਰੂਪਾਣ੍ਯ੍ ਅਭਿਸਂਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਇੱਛਾ, ਛੂਹ, ਨਜ਼ਰ, ਭੁਲੇਖੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰਾਹੀਂ, ਜਿੰਦ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਤੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਖ-ਵਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥੂਲਾਨਿ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਚੈਵ ਰੂਪਾਣਿ ਦੇਹੀ ਸ੍ਵਗੁਣੈਰ੍ ਵृਣੋਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਗੁਣੈਰ੍ ਆਤ੍ਮਗੁਣੈਸ਼੍ ਚ ਤੇषਾਂ ਸਂਯੋਗਹੇਤੁਰ੍ ਅਪਰੋ ऽਪਿ ਦृष੍ਟਃ
ਜਿੰਦ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ, ਕਰਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਆਤਮਕ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਮੋਟੇ ਤੇ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਚੁਣਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਦ੍ਯਨਨ੍ਤਂ ਕਲਿਲਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸ੍ਰष੍ਟਾਰਮ੍ ਅਨੇਕਰੂਪਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯੈਕਂ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਾਰਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਸ਼ੈਃ
ਜੋ ਆਰੰਭ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਘੇਰਨਹਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍ ਅਨੀਡਾਖ੍ਯਂ ਭਾਵਾਭਾਵਕਰਂ ਸ਼ਿਵਂ ਕਲਾਸਰ੍ਗਕਰਂ ਦੇਵਂ ਯੇ ਵਿਦੁਸ੍ ਤੇ ਜਹੁਸ੍ ਤਨੁਮ੍
ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਕੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 'ਘਰ ਰਹਿਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਤੇ ਅਭਾਵ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਕਲਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਭਾਵਮ੍ ਏਕੇ ਕਵਯੋ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਾਲਂ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਪਰਿਮੁਹ੍ਯਮਾਨਾਃ ਦੇਵਸ੍ਯੈष ਮਹਿਮਾ ਤੁ ਲੋਕੇ ਯੇਨੇਦਂ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਰਮ੍
ਕੁਝ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਨੂੰ, ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨਾਵृਤਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਃ ਕਾਲਕਾਲੋ ਗੁਣੀ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਃ ਤੇਨੇਸ਼ਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਵਰ੍ਤਤੇ ਹ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਪ੍ਤੇਜੋऽਨਿਲਖਾਨਿ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਰਮ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਭੂਯਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸਮੇਤ੍ਯ ਯੋਗਮ੍ ਏਕੇਨ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ ਅष੍ਟਭਿਰ੍ ਵਾ ਕਾਲੇਨ ਚੈਵਾਤ੍ਮਗੁਣੈਸ਼੍ ਚ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੈਃ
ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਸੱਚ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ ਜੋਗ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਇੱਕ, ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਅੱਠ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸੁਖਮ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ।
ਆਰਭ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਨਿ ਭਾਵਾਂਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਿਨਿਯੋਜਯੇਦ੍ ਯਃ ਤੇषਾਮ੍ ਅਭਾਵੇ ਕृਤਕਰ੍ਮਨਾਸ਼ਃ ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯੇ ਯਾਤਿ ਸ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ऽਨ੍ਯਃ
ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਇਹ ਸਭ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਆਦਿਃ ਸ ਸਂਯੋਗਨਿਮਿਤ੍ਤਹੇਤੁਃ ਪਰਸ੍ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਦ੍ ਅਕਲੋ ऽਪਿ ਦृष੍ਟਃ ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਭਵਭੂਤਮ੍ ਈਡ੍ਯਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਮ੍
ਉਹ ਹੀ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਆਪ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਉਸ ਵਿਅਪਕ ਰੂਪ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਪੂਜਣਯੋਗ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ ਵृਕ੍ਸ਼ਕਾਲਾਕृਤਿਭਿਃ ਪਰੋ ऽਨ੍ਯੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ ऽਯਂ ਧਰ੍ਮਾਵਹਂ ਪਾਪਨੁਦਂ ਭਗੇਸ਼ਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਤ੍ਮਸ੍ਥਮ੍ ਅਮृਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਧਾਮ
ਉਹ ਰੁੱਖ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਗ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਧਰਮ ਲਿਆਉਂਦਾ ਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਮਰ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਜਾਣ ਕੇ।
ਤਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਪਰਮਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਚ ਦੈਵਤਂ ਪਤਿਂ ਪਤੀਨਾਂ ਪਰਮਂ ਪਰਸ੍ਤਾਦ੍ ਵਿਦਾਮ ਦੇਵਂ ਭੁਵਨੇਸ਼ਮ੍ ਈਡ੍ਯਮ੍
ਅਸੀਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵਤਾ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਉਹ ਦਿਵਿਆ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪੂਜਣਯੋਗ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰਣਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਨ ਤਤ੍ਸਮਸ਼੍ ਚਾਭ੍ਯਧਿਕਸ਼੍ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਰਾਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਵਿਵਿਧੈਵ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕੀ ਜ੍ਞਾਨਬਲਕ੍ਰਿਯਾ ਚ
ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਜਾਂ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਰਮ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਨ ਚੇਸ਼ਿਤਾ ਨੈਵ ਚ ਤਸ੍ਯ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸ ਕਾਰਣਂ ਕਰਣਾਧਿਪਾਧਿਪੋ ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ ਜਨਿਤਾ ਨ ਚਾਧਿਪਃ
ਉਸ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਹਕਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ। ਉਹ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਸਾਧਨਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਜਣਨਹਾਰ ਜਾਂ ਉਪਰਲਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ ਤਨ੍ਤੁਨਾਭ ਇਵ ਤਨ੍ਤੁਭਿਃ ਪ੍ਰਧਾਨਜੈਃ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ਦੇਵ ਏਕਃ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਵृਣੋਤਿ ਸ ਨੋ ਦਧਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪ੍ਯਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਜਾਲੀ ਆਪਣੀ ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜਾਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਸਾਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਵੇ।