ਯਦ੍ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦੀਪੋਪਮੇਨੇਹ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਅਜਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵੈਰ੍ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਸ਼ੈਃ
ਜਦ ਆਤਮ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁਰਤ—ਜੋ ਅਜਨਮਾ, ਸਦੀਵੀ, ਤੇ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਦੀਪ ਵਾਂਗ—ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏष ਹ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ੋ ऽਨੁ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪੂਰ੍ਵੋ ਹ ਜਾਤਃ ਸ ਉ ਗਰ੍ਭੇ ਅਨ੍ਤਃ ਸ ਏਵ ਜਾਤਃ ਸ ਜਨਿष੍ਯਮਾਨਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ ਜਨਾਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ; ਉਹ ਗਰਭ ਵਿਚ ਹੈ; ਉਹ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਯੋ ਦੇਵੋ ਅਗ੍ਨੌ ਯੋ ਅਪ੍ਸੁ ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭੁਵਨਮ੍ ਆਵਿਵੇਸ਼ ਯ ਓषਧੀषੁ ਯੋ ਵਨਸ੍ਪਤੀषੁ ਤਸ੍ਮੈ ਦੇਵਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚ ਹੈ—ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਯ ਏਕੋ ਜਾਲਵਾਨ੍ ਈਸ਼ਤ ਈਸ਼ਨੀਭਿਃ ਸਰ੍ਵਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਈਸ਼ਤ ਈਸ਼ਨੀਭਿਃ ਯ ਏਵੈਕ ਉਦ੍ਭਵੇ ਸਂਭਵੇ ਚ ਯ ਏਤਦ੍ ਵਿਦੁਰ੍ ਅਮृਤਾਸ੍ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਉਹ ਇਕਲਾ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਵਧਣ ਵਿਚ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕੋ ਹਿ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯ ਤਸ੍ਥੇ ਯ ਇਮਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਈਸ਼ਤ ਈਸ਼ਨੀਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ ਜਨਾਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਂਚੁਕੋਚਾਨ੍ਤਕਾਲੇ ਸਂਸृਜ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਗੋਪਾਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਇਕਲਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਉਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖੋ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਬਾਹੁਰ੍ ਉਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ੍ਪਾਤ੍ ਸਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਧਮਤਿ ਸਂ ਪਤਤ੍ਰੈਰ੍ ਦ੍ਯਾਵਾਭੂਮੀ ਜਨਯਨ੍ ਦੇਵ ਏਕਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੱਖ, ਮੂੰਹ, ਬਾਂਹ ਤੇ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਸ਼੍ ਚੋਦ੍ਭਵਸ਼੍ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਧਿਪੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਹਰ੍षਿਃ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ ਨੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼ੁਭਯਾ ਸਂਯੁਨਕ੍ਤੁ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰੁਦਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇ।
ਯਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਸ਼ਿਵਾ ਤਨੂਰ੍ ਅਘੋਰਾਪਾਪਕਾਸ਼ਿਨੀ ਤਯਾ ਨਸ੍ ਤਨੁਵਾ ਸ਼ਂਤਮਯਾ ਗਿਰਿਸ਼ਨ੍ਤਾਭਿਚਾਕਸ਼ੀਹਿ
ਹੇ ਰੁਦਰ, ਤੇਰੀ ਸੁਭਾਵਕ ਰੂਪ ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੰਦ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਪਾ।
ਯਾਮ੍ ਇषੁਂ ਗਿਰਿਸ਼ਨ੍ਤ ਹਸ੍ਤੇ ਬਿਭਰ੍ष੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਵੇ ਸ਼ਿਵਾਂ ਗਿਰਿਤ੍ਰ ਤਾਂ ਕੁਰੁ ਮਾ ਹਿਂਸੀਃ ਪੁਰੁषਂ ਜਗਤ੍
ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਤੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਉਸ ਤੀਰ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰ ਦੇ; ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੀਂ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਬृਹਨ੍ਤਂ ਯਥਾਨਿਕਾਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਗੂਢਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯੈਕਂ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਾਰਮ੍ ਈਸ਼ਂ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਮृਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਬ੍ਰਹਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵੱਡਾ, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹੈ, ਉਸ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਾਹਮ੍ ਏਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਂ ਤਮਸਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ ਤਮ੍ ਏਵ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਮृਤ੍ਯੁਮ੍ ਏਤਿ ਨਾਨ੍ਯਃ ਪਨ੍ਥਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ऽਯਨਾਯ
ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਂ ਨਾਪਰਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਾਣੀਯੋ ਨ ਜ੍ਯਾਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ ਇਵ ਸ੍ਤਬ੍ਧੋ ਦਿਵਿ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਏਕਸ੍ ਤੇਨੇਦਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਪੁਰੁषੇਣ ਸਰ੍ਵਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਤੇ ਨਾ ਵੱਡਾ; ਉਹ ਇਕਲਿਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਰਖ਼ਤ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤੋ ਯਦ੍ ਉਤ੍ਤਰਤਰਂ ਯਦ੍ ਅਰੂਪਮ੍ ਅਨਾਮਯਮ੍ ਯ ਏਤਦ੍ ਵਿਦੁਰ੍ ਅਮृਤਾਸ੍ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਥੇਤਰੇ ਦੁਃਖਮ੍ ਏਵਾਪਿਯਨ੍ਤਿ
ਜੋ ਹੋਰੋਂ ਉੱਚਾ, ਰੂਪ ਰਹਿਤ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਨਨਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰੀਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗੁਹਾਸ਼ਯਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਸ ਭਗਵਾਂਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਗਤਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਿਹਰੇ, ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਹਨ; ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਮਹਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ ਵੈ ਪੁਰੁषਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯੈष ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਾਮ੍ ਇਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਮ੍ ਈਸ਼ਾਨੋ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਅਵ੍ਯਯਃ
ਪੁਰਖ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਤਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ; ਮਾਲਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਇਹ ਪਹੁੰਚ, ਅਟੱਲ ਜੋਤ, ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਃ ਪੁਰੁषੋ ऽਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਸਦਾ ਜਨਾਨਾਂ ਹृਦਯੇ ਸਂਨਿਵਿष੍ਟਃ ਹृਦਾ ਮਨੀषਾ ਮਨਸਾਭਿਕॢਪ੍ਤੋ ਯ ਏਤਦ੍ ਵਿਦੁਰ੍ ਅਮृਤਾਸ੍ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਅੰਗੂਠੇ ਜਿਤਨਾ ਪੁਰਖ, ਅੰਦਰਲਾ ਆਤਮਾ, ਸਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਦਿਲ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਪੁਰੁषਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ ਸ ਭੂਮਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋ ਵृਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਯਤਿष੍ਠਦ੍ ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਮ੍
ਪੁਰਖ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ ਹਨ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਕੇ, ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨਾਲ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰੁष ਏਵੇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦ੍ ਭੂਤਂ ਯਚ੍ ਚ ਭਵ੍ਯਮ੍ ਉਤਾਮृਤਤ੍ਵਸ੍ਯੇਸ਼ਾਨੋ ਯਦ੍ ਅਨ੍ਨੇਨਾਤਿਰੋਹਤਿ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪੁਰਖ ਹੀ ਹੈ—ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਤੇ ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਪਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤਃਪਾਣਿਪਾਦਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਤੋऽਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੋਮੁਖਂ ਸਰ੍ਵਤਃਸ਼੍ਰੁਤਿਮਲ੍ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ; ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਣਾਭਾਸਂ ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ ਈਸ਼ਾਨਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਸੁਹृਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰਖਵਾਲਾ, ਆਸਰਾ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।
ਨਵਦ੍ਵਾਰੇ ਪੁਰੇ ਦੇਹੀ ਹਂਸੋ ਲੇਲਾਯਤੇ ਬਹਿਃ ਵਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਵਰਸ੍ਯ ਚਰਸ੍ਯ ਚ
ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਦੇਹੀ ਹੰਸ ਬਾਹਰ ਖੇਡਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਦੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਅਪਾਣਿਪਾਦੋ ਜਵਨੋ ਗ੍ਰਹੀਤਾ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ ਸ਼ृਣੋਤ੍ਯ੍ ਅਕਰ੍ਣਃ ਸ ਵੇਤ੍ਤਿ ਵੇਦ੍ਯਂ ਨ ਚ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਵੇਤ੍ਤਾ ਤਮ੍ ਆਹੁਰ੍ ਅਗ੍ਰ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮ੍
ਹੱਥ ਪੈਰ ਬਿਨਾਂ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਅੱਖਾਂ ਬਿਨਾਂ ਵੇਖਦਾ, ਕੰਨਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਣੋਰ੍ ਅਣੀਯਾਨ੍ ਮਹਤੋ ਮਹੀਯਾਨ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਗੁਹਾਯਾਂ ਨਿਹਿਤੋ ऽਸ੍ਯ ਜਨ੍ਤੋਃ ਤਮ੍ ਅਕ੍ਰਤੁਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਵੀਤਸ਼ੋਕੋ ਧਾਤੁਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ ਮਹਿਮਾਨਮ੍ ਈਸ਼ਮ੍
ਆਤਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕਾ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਕਾ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਹਮ੍ ਏਤਮ੍ ਅਜਰਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਵਿਭੁਤ੍ਵਾਤ੍ ਜਨ੍ਮਨਿਰੋਧਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਹਿ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍
ਮੈਂ ਇਸ ਬਿਨਾ ਉਮਰ ਦੇ, ਪੁਰਾਣੇ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਨਮ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਯ ਏਕੋ ऽਵਰ੍ਣੋ ਬਹੁਧਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯੋਗਾਦ੍ ਵਰ੍ਣਾਨ੍ ਅਨੇਕਾਨ੍ ਨਿਹਿਤਾਰ੍ਥੋ ਦਧਾਤਿ ਵਿ ਚੈਤਿ ਚਾਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਆਦੌ ਸ ਦੇਵਃ ਸ ਨੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼ੁਭਯਾ ਸਂਯੁਨਕ੍ਤੁ
ਜੋ ਇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰੰਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਇਨਾਂ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਿਰ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਜੋੜੇ।
ਤਦ੍ ਏਵਾਗ੍ਨਿਸ੍ ਤਦ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ ਤਦ੍ ਵਾਯੁਸ੍ ਤਦ੍ ਉ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ ਤਦ੍ ਏਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਦ੍ ਆਪਸ੍ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਹੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਵਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਚੰਦ ਹੈ; ਉਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਂ ਪੁਮਾਨ੍ ਅਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰ ਉਤ ਵਾ ਕੁਮਾਰੀ ਤ੍ਵਂ ਜੀਰ੍ਣੋ ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਞ੍ਚਸਿ ਤ੍ਵਂ ਜਾਤੋ ਭਵਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਤੂੰ ਔਰਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮਰਦ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੁੰਡਾ ਹੈਂ ਤੇ ਕੁੜੀ ਵੀ; ਤੂੰ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੈਂ ਜੋ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਨੀਲਃ ਪਤਙ੍ਗੋ ਹਰਿਤੋ ਲੋਹਿਤਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤਡਿਦ੍ਗਰ੍ਭ ऋਤਵਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਅਨਾਦਿਮਾਂਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਵਿਭੁਤ੍ਵੇਨ ਵਰ੍ਤਸੇ ਯਤੋ ਜਾਤਾਨਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ
ਕਾਲਾ, ਪੰਖ ਵਾਲਾ, ਹਰਾ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਭ, ਰੁੱਤਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ—ਬਿਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੈਥੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਅਜਾਮ੍ ਏਕਾਂ ਲੋਹਿਤਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣਾਂ ਬਹ੍ਵੀਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृਜਮਾਨਾਂ ਸਰੂਪਾਃ ਅਜੋ ਹ੍ਯ੍ ਏਕੋ ਜੁषਮਾਣੋ ऽਨੁਸ਼ੇਤੇ ਜਹਾਤ੍ਯ੍ ਏਨਾਂ ਭੁਕ੍ਤਭੋਗਾਮ੍ ਅਜੋ ऽਨ੍ਯਃ
ਇਕ ਅਜਨਮਾ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ, ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸੇ ਵਰਗੇ ਹਨ; ਇਕ ਅਜਨਮਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਤੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਅਜਨਮਾ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਗ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾ ਸੁਪਰ੍ਣਾ ਸਯੁਜਾ ਸਖਾਯਾ ਸਮਾਨਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰਿषਸ੍ਵਜਾਤੇ ਤਯੋਰ੍ ਅਨ੍ਯਃ ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਸ੍ਵਾਦ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਸ਼੍ਨਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਯੋ ਅਭਿਚਾਕਸ਼ੀਤਿ
ਦੋ ਪੰਛੀ, ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਦੋਸਤ, ਇੱਕੋ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਕ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਨਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।