ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵਪਾਸ਼ਾਪਹਾਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ੀਨੈਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ੈਰ੍ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਪ੍ਰਹਾਣਿਃ ਤਸ੍ਯਾਭਿਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ ਤृਤੀਯਂ ਦੇਹਭੇਦੇ ਵਿਸ਼੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਕੇਵਲ ਆਪ੍ਤਕਾਮਃ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਭ ਬੰਧਨ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦੁੱਖ ਘਟ ਜਾਣ ਤੇ ਜਣਮ ਮੌਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੀਆਂ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਜ੍ ਜ੍ਞੇਯਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਸਂਸ੍ਥਂ ਨਾਤਃ ਪਰਂ ਵੇਦਿਤਵ੍ਯਂ ਹਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਭੋਕ੍ਤਾ ਭੋਗ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਰਂ ਚ ਮਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮ੍ ਏਤਤ੍
ਇਹ ਸਦਾ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਭੋਗੀ, ਭੋਗ ਤੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨੇਰ੍ ਯਥਾ ਯੋਨਿਗਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨੈਵ ਚ ਲਿਙ੍ਗਨਾਸ਼ਃ ਸ ਭੂਯ ਏਵੇਨ੍ਧਨਯੋਨਿਗृਹ੍ਯਸ੍ ਤਦ੍ਵੋਭਯਂ ਵੈ ਪ੍ਰਣਵੇਨ ਦੇਹੇ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਮੂਰਤ ਉਸ ਦੀ ਜੜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਟਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਇੰਧਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਜੜ ਤੋਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਆਤਮਾ ਤੇ ਓਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਸ੍ਵਦੇਹਮ੍ ਅਰਣਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਵਂ ਚੋਤ੍ਤਰਾਰਣਿਂ ਧ੍ਯਾਨਨਿਰ੍ਮਥਨਾਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ ਦੇਵਂ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ ਨਿਗੂਢਵਤ੍
ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੇਠਲਾ ਅਰਣੀ ਤੇ ਓਮ ਨੂੰ ਉਪਰਲਾ ਅਰਣੀ ਬਣਾਕੇ, ਧਿਆਨ ਦੀ ਰਗੜ ਨਾਲ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲੇषੁ ਤੈਲਂ ਦਧਨੀਵ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ ਆਪਃ ਸ੍ਰੋਤਃਸ੍ਵ੍ ਅਰਣੀषੁ ਚਾਗ੍ਨਿਃ ਏਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਆਤ੍ਮਨਿ ਗृਹ੍ਯਤੇ ऽਸੌ ਸਤ੍ਯੇਨੈਨਂ ਤਪਸਾ ਯੋ ऽਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਤਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ, ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਘੀ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਅਰਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਿਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ ਇਵਾਰ੍ਪਿਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਤਪੋਮੂਲਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਪਨਿषਤ੍ਪਰਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਪਨਿषਤ੍ਪਰਮ੍
ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਆਤਮਾ, ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘੀ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਇਹ ਹੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।
ਯੁਞ੍ਜਾਨਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਨਸ੍ ਤਤ੍ਵਾਯ ਸਵਿਤਾ ਧਿਯਃ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਨਿਚਾਯ੍ਯ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਅਧ੍ਯ੍ ਆਭਰਤ੍
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਸੱਚ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਵਿਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਦਾ ਚਾਨਣ ਜਗਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੁਕ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ ਵਯਂ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸਵਿਤੁਃ ਸਵੇ ਸੁਵਰ੍ਗੇਯਾਯ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ %
ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਯ ਮਨਸਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਸੁਵਰ੍ ਯਤੋ ਧਿਯਾ ਦਿਵਂ ਬृਹਜ੍ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਕਰਿष੍ਯਤਃ ਸਵਿਤਾ ਪ੍ਰਸੁਵਾਤਿ ਤਾਨ੍
ਸੁਰਤ ਜੋੜ ਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬੁਝ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੁਞ੍ਜਤੇ ਮਨ ਉਤ ਯੁਞ੍ਜਤੇ ਧਿਯੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਬृਹਤੋ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ ਵਿ ਹੋਤ੍ਰਾ ਦਧੇ ਵਯੁਨਾਵਿਦ੍ ਏਕ ਇਨ੍ ਮਹੀ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸਵਿਤੁਃ ਪਰਿष੍ਟੁਤਿਃ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ, ਪੂਜਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਤਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੁਜੇ ਵਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੂਰ੍ਵ੍ਯਂ ਨਮੋਭਿਰ੍ ਵਿ ਸ਼੍ਲੋਕ ਏਤੁ ਪਥ੍ਯੇਵ ਸੂਰੇਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਅਮृਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾ ਆ ਯੇ ਧਾਮਾਨਿ ਦਿਵਿਯਾਨਿ ਤਸ੍ਥੁਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਭਜਨ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਚੱਲੇ। ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਅਸਮਾਨੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਸੁਣਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਯਤ੍ਰਾਭਿਮਥ੍ਯਤੇ ਵਾਯੁਰ੍ ਯਤ੍ਰਾਧਿਰੁਧ੍ਯਤੇ ਸੋਮੋ ਯਤ੍ਰਾਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸਂਜਾਯਤੇ ਮਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਰਗੜ ਕੇ ਜਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਮਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਉਥੇ ਮਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਵਿਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਸਵੇਨ ਜੁषੇਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੂਰ੍ਵ੍ਯਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਯੋਨਿਂ ਕृਣਵਸੇ ਨਹਿ ਤੇ ਪੂਰ੍ਤਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍
ਸੂਰਜ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਂਭੋ। ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਜਨਮ ਦਾ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭੇਟ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਤ੍ਰਿਰੁਨ੍ਨਤਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਮਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਹृਦੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਨਸਾ ਸਂਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਡੁਪੇਨ ਪ੍ਰਤਰੇਤ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭਯਾਵਹਾਨਿ
ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਠੀਕ ਰੱਖੋ; ਦਿਲ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਨੌਕ ਵਾਂਗ ਵਰਤ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਪੀਡ੍ਯੇਹ ਸ ਯੁਕ੍ਤਚੇष੍ਟਃ ਕ੍ਸ਼ੀਨੇ ਪ੍ਰਾਣੇ ਨਾਸਿਕਯੋਚ੍ਛ੍ਵਸੀਤ ਦੁष੍ਟਾਸ਼੍ਵਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਵਾਹਮ੍ ਏਨਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਮਨੋ ਧਾਰਯੇਤਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ
ਸਾਸ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਜਦ ਸਾਸ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਨਾ ਲਓ। ਜਿਵੇਂ ਉਲਝੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸਮੇ ਸ਼ੁਚੌ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਵਹ੍ਨਿਵਾਲੁਕਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ ਸ਼ਬ੍ਦਜਲਾਸ਼੍ਰਯਾਦਿਭਿਃ ਮਨੋऽਨੁਕੂਲੇ ਨ ਤੁ ਚਕ੍ਸ਼ੁਪੀਡਨੇ ਗੁਹਾਨਿਵਾਤਾਸ਼੍ਰਯਣੇ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍
ਸਾਫ, ਸਮਤਲ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਪੱਥਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਰੇਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਸ਼ੋਰ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹੋਣ। ਮਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਨਾ ਗੁਫਾ ਜਾਂ ਹਵਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਉਥੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ।
ਨੀਹਾਰਧੂਮਾਰ੍ਕਾਨਲਾਨਿਲਾਨਾਂ ਖਦ੍ਯੋਤਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸ੍ਫਟਿਕਾਸ਼ਸ਼ੀਨਾਮ੍ ਏਤਾਨਿ ਰੂਪਾਣਿ ਪੁਰਃਸਰਾਣਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿਕਰਾਣਿ ਯੋਗੇ
ਕੁਹਾਸਾ, ਧੂੰਆਂ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਜੁਗਨੂ, ਬਿਜਲੀ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਤੇ ਚੰਦ—ਇਹ ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪृਥ੍ਵ੍ਯਪ੍ਤੇਜੋऽਨਿਲਖੇ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤੇ ਪਞ੍ਚਾਤ੍ਮਕੇ ਯੋਗਗੁਣੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਨ ਤਸ੍ਯ ਰੋਗੋ ਨ ਜਰਾ ਨ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਗਾਗ੍ਨਿਮਯਂ ਸ਼ਰੀਰਮ੍
ਜਦ ਯੋਗ ਦੇ ਗੁਣ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ—ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਪਾ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਰੋਗ, ਨਾ ਬੁਢਾਪਾ, ਨਾ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲਘੁਤ੍ਵਮ੍ ਆਰੋਗ੍ਯਮ੍ ਅਲੋਲੁਪਤ੍ਵਂ ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸ੍ਵਰਸੌष੍ਠਵਂ ਚ ਗਨ੍ਧਃ ਸ਼ੁਭੋ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਮ੍ ਅਲ੍ਪਂ ਯੋਗਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਥਮਾਂ ਵਦਨ੍ਤਿ
ਹਲਕਾਪਣ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਲੋਭ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਘੱਟ ਪਿਸਾਬ-ਪਖਾਣਾ—ਇਹ ਯੋਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥੈਵ ਬਿਮ੍ਬਂ ਮृਦਯੋਪਲਿਪ੍ਤਂ ਤੇਜੋਮਯਂ ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਤਤ੍ ਸੁਧਾਨ੍ਤਮ੍ ਤਦ੍ ਵਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਹੀ ਏਕਃ ਕृਤਾਰ੍ਥੋ ਭਵਤੇ ਵੀਤਸ਼ੋਕਃ
ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਆਇਨਾ ਸਾਫ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦੀਪੋਪਮੇਨੇਹ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਅਜਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵੈਰ੍ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਸ਼ੈਃ
ਜਦ ਆਤਮ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁਰਤ—ਜੋ ਅਜਨਮਾ, ਸਦੀਵੀ, ਤੇ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਦੀਪ ਵਾਂਗ—ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏष ਹ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ੋ ऽਨੁ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪੂਰ੍ਵੋ ਹ ਜਾਤਃ ਸ ਉ ਗਰ੍ਭੇ ਅਨ੍ਤਃ ਸ ਏਵ ਜਾਤਃ ਸ ਜਨਿष੍ਯਮਾਨਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ ਜਨਾਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ; ਉਹ ਗਰਭ ਵਿਚ ਹੈ; ਉਹ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਯੋ ਦੇਵੋ ਅਗ੍ਨੌ ਯੋ ਅਪ੍ਸੁ ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭੁਵਨਮ੍ ਆਵਿਵੇਸ਼ ਯ ਓषਧੀषੁ ਯੋ ਵਨਸ੍ਪਤੀषੁ ਤਸ੍ਮੈ ਦੇਵਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚ ਹੈ—ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਯ ਏਕੋ ਜਾਲਵਾਨ੍ ਈਸ਼ਤ ਈਸ਼ਨੀਭਿਃ ਸਰ੍ਵਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਈਸ਼ਤ ਈਸ਼ਨੀਭਿਃ ਯ ਏਵੈਕ ਉਦ੍ਭਵੇ ਸਂਭਵੇ ਚ ਯ ਏਤਦ੍ ਵਿਦੁਰ੍ ਅਮृਤਾਸ੍ ਤੇ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਉਹ ਇਕਲਾ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਵਧਣ ਵਿਚ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕੋ ਹਿ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯ ਤਸ੍ਥੇ ਯ ਇਮਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਈਸ਼ਤ ਈਸ਼ਨੀਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ ਜਨਾਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਂਚੁਕੋਚਾਨ੍ਤਕਾਲੇ ਸਂਸृਜ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਗੋਪਾਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਇਕਲਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਉਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖੋ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਬਾਹੁਰ੍ ਉਤ ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ੍ਪਾਤ੍ ਸਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਧਮਤਿ ਸਂ ਪਤਤ੍ਰੈਰ੍ ਦ੍ਯਾਵਾਭੂਮੀ ਜਨਯਨ੍ ਦੇਵ ਏਕਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੱਖ, ਮੂੰਹ, ਬਾਂਹ ਤੇ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਸ਼੍ ਚੋਦ੍ਭਵਸ਼੍ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਧਿਪੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਹਰ੍षਿਃ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ ਨੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼ੁਭਯਾ ਸਂਯੁਨਕ੍ਤੁ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰੁਦਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇ।
ਯਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਸ਼ਿਵਾ ਤਨੂਰ੍ ਅਘੋਰਾਪਾਪਕਾਸ਼ਿਨੀ ਤਯਾ ਨਸ੍ ਤਨੁਵਾ ਸ਼ਂਤਮਯਾ ਗਿਰਿਸ਼ਨ੍ਤਾਭਿਚਾਕਸ਼ੀਹਿ
ਹੇ ਰੁਦਰ, ਤੇਰੀ ਸੁਭਾਵਕ ਰੂਪ ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੰਦ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਪਾ।
ਯਾਮ੍ ਇषੁਂ ਗਿਰਿਸ਼ਨ੍ਤ ਹਸ੍ਤੇ ਬਿਭਰ੍ष੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਵੇ ਸ਼ਿਵਾਂ ਗਿਰਿਤ੍ਰ ਤਾਂ ਕੁਰੁ ਮਾ ਹਿਂਸੀਃ ਪੁਰੁषਂ ਜਗਤ੍
ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਤੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਉਸ ਤੀਰ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰ ਦੇ; ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੀਂ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਬृਹਨ੍ਤਂ ਯਥਾਨਿਕਾਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਗੂਢਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯੈਕਂ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਾਰਮ੍ ਈਸ਼ਂ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਮृਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਬ੍ਰਹਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵੱਡਾ, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹੈ, ਉਸ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।