ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਜੋ ਅਜਨਮਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਇਕ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਚਾਨਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜੰਮੇਗਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਕੋ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਆਰੰਭ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੁਦ੍ਰ ਹੀ ਇਕੋ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਰਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅੱਖਾਂ, ਮੂੰਹ, ਬਾਂਹਾਂ, ਪੈਰ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਜਗਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਸੁਹਾਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਰਹੇ। ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੀਰ ਫੜਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾ ਸਕੀਦਾ ਹੈ—ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੈ, ਨਾ ਛੋਟਾ, ਨਾ ਵੱਡਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭਰਪੂਰ ਹੋਈ ਪਈ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਚਾ ਤੇ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਅਮਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚਿਹਰੇ, ਸਿਰ, ਗਰਦਨ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਹ ਪੁਰਖ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਰ ਚਾਨਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਾ, ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਰਗਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਿਲ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੁਰਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰ, ਅੱਖਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰਖ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ—ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਤੇ ਭੋਜਨ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ, ਮੂੰਹ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਖੁਦ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਅਧੀਨ, ਆਸਰਾ, ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਆਤਮਾ—ਹੰਸ ਵਾਂਗ—ਬਾਹਰ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਾਰੇ ਉਸਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਸੁਖਮ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ, ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਅਜਨਮੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਨਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਇਕੋ ਤੇ ਰੰਗ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਰੰਗ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਉਹੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੂਰਜ, ਉਹੀ ਵਾਯੁ, ਉਹੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ। ਉਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਹੀ ਪਾਣੀ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਹੀ ਔਰਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮਰਦ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੁੰਡਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਕੁੜੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਲੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਦਾ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਜੰਮਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਿਹਰਾ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਕਾਲਾ, ਪਰੋਂ ਵਾਲਾ, ਹਰਾ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਗਰਭ, ਰੁੱਤਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ—ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੈਂ, ਆਪਣੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਅਜਨਮੀ ਹੈ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟਾ, ਕਾਲਾ—ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਅਜਨਮੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਭੋਗ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪਾਸੇ ਲੈਟ ਜਾਂਦਾ, ਦੂਜਾ ਅਜਨਮੀ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਪੰਛੀ, ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਦੋਸਤ, ਇੱਕੋ ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਕੇਵਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ, ਮਨੁੱਖ—ਜੋ ਆਤਮਾ ਹੈ—ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ, ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਦੂਜੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰ, ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣੇ, ਤਾਂ ਭਜਨ ਕੀ ਲਾਭ ਦੇਵੇਗਾ? ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਜਨ, ਯਜਨ, ਕਰਮ, ਵਰਤ, ਪੁਰਾਣਾ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਸਭ ਜਗਤ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਸ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਜਾਣ, ਤੇ ਮਾਇਆਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ। ਉਸਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹੀ ਹਰ ਗਰਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਤੇ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹੀ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਹਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੀਏ? ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਘੀ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।