ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪਹਚਾਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਗੇੜ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਕੇ, ਸਰਬ-ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰਲਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ, ਭੋਗ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਤੇ ਕਰਵਾਣ ਵਾਲੇ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਆਪਣੀ ਜੜ 'ਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਈਂਧਨ ਰਾਹੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਓਮ ਦੇ ਜਪ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੇਠਲਾ ਅਰਣੀ ਤੇ ਓਮ ਨੂੰ ਉਪਰਲਾ ਅਰਣੀ ਬਣਾਕੇ, ਧਿਆਨ ਦੀ ਘਸਾਈ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤਿਲਾਂ ਵਿਚ ਤੇਲ, ਦਹੀਂ ਵਿਚ ਘਿਉ, ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਅਰਣੀਆਂ ਵਿਚ ਅੱਗ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਡੀ ਅਤਮਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘਿਉ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦੀ ਉਰਜਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵੀ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਬਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਪੁਜਾਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸਿਫ਼ਤ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ, ਆਦਿ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਆਪਣੀ ਰਾਹੀ ਰਥ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਬੱਚੇ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਣਨ। ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਰਗੜਾਈ ਨਾਲ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਮਾ ਰਸ ਵਗਦਾ ਹੈ — ਓਥੇ ਹੀ ਮਨ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਉਰਜਾ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਪਾਲੋ; ਓਥੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਜਨਮ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਹੁਤੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਰੱਖੋ; ਦਿਲ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਠੇ ਕਰ ਲਵੋ। ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਨੌਕ ਵਾਂਗ ਵਰਤ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੇ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਸ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਰੋਕੋ, ਜਦੋਂ ਸਾਸ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਨਾ ਲਵੋ। ਜਿਵੇਂ ਰਥਵਾਨ ਆਪਣੇ ਉਤਾਵਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸਾਫ, ਸਮਤਲ, ਪੱਥਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਰੇਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਥਾਂ, ਨਾ ਸ਼ੋਰ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਘਨਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਥਕਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਨਾ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਹਵਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ — ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਸਨ ਲਾਓ। ਯੋਗ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਧੁੰਦ, ਧੂੰਆਂ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਜੁੱਗਨੂ, ਬਿਜਲੀ, ਸਫ਼ੈਦ ਪੱਥਰ ਤੇ ਚੰਨਣ — ਇਹ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਘੁੰਮਣੀ ਝਲਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਗ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਵਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਰੋਗ, ਨਾ ਬੁੱਢਾਪਾ, ਨਾ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਲਕਾਪਣ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਘੱਟ ਮਲ–ਮੂਤ੍ਰ — ਇਹ ਯੋਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਦਰਪਣ ਚਮਕ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਅਸਲ ਅਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਦ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸਲ ਅਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਜਨਮਾ, ਸਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ; ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਜੋ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ — ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਰੁਦ੍ਰਾ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਆਖਰ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਖ, ਮੂੰਹ, ਬਾਂਹ ਤੇ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਵਰਗ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀਰਣਯਗਰਭ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਸੁਮਧੁਰ ਤੇ ਅਭੈ ਰੂਪ, ਜੋ ਭੈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਸੀ ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੀ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ। ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਕਰ, ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰਲਾ, ਨਾ ਛੋਟਾ, ਨਾ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ — ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਹੀ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਿਹਰੇ, ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨਾਂ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪੁਰਖ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਾਜਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ; ਉਹੀ ਇਹ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰਲਾ ਪੁਰਖ, ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਜਿਤਨਾ, ਸਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਦਿਲ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਖ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਹਨ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੋਂ ਘੇਰ ਕੇ, ਦੱਸ ਉਂਗਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਖ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ — ਜੋ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ; ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਖੁਦ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰਾਜਾ, ਆਸਰਾ ਤੇ ਦੋਸਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਰੂਪ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਲ ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।