ଵେଦାହମ୍ ଏତଂ ପୁରୁଷଂ ମହାନ୍ତମ୍ ଆଦିତ୍ଯଵର୍ଣଂ ତମସଃ ପରସ୍ତାତ୍ ତମ୍ ଏଵ ଵିଦିତ୍ଵାତି ମୃତ୍ଯୁମ୍ ଏତି ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଵିଦ୍ଯତେ ଽଯନାଯ
ମୁଁ ଏହି ମହା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଅନ୍ଧକାରରୁ ସେ ଦୂର; ଏହି ପୁରୁଷକୁ ଜାଣିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାଯାଏ—ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ।
ଯସ୍ମାତ୍ ପରଂ ନାପରମ୍ ଅସ୍ତି କିଂଚିଦ୍ ଯସ୍ମାନ୍ ନାଣୀଯୋ ନ ଜ୍ଯାଯୋ ଽସ୍ତି କିଂଚିତ୍ ଵୃକ୍ଷ ଇଵ ସ୍ତବ୍ଧୋ ଦିଵି ତିଷ୍ଠତ୍ଯ୍ ଏକସ୍ ତେନେଦଂ ପୂର୍ଣଂ ପୁରୁଷେଣ ସର୍ଵମ୍
ତାଙ୍କୁ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, କିଛି ଛୋଟ କିମ୍ବା ବଡ଼ ନାହିଁ; ଗଛ ଭଳି ଆକାଶରେ ସେ ଏକା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ପୁରି ଯାଇଛି।
ତତୋ ଯଦ୍ ଉତ୍ତରତରଂ ଯଦ୍ ଅରୂପମ୍ ଅନାମଯମ୍ ଯ ଏତଦ୍ ଵିଦୁର୍ ଅମୃତାସ୍ ତେ ଭଵନ୍ତି ଅଥେତରେ ଦୁଃଖମ୍ ଏଵାପିଯନ୍ତି
ଯେଉଁଠାରେ ଉଚ୍ଚତମ, ନିରାକାର ଓ ଦୁଃଖ ରହିତ; ଏହାକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ଅମୃତ ହେଇଯାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ କେବଳ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵାନନଶିରୋଗ୍ରୀଵଃ ସର୍ଵଭୂତଗୁହାଶଯଃ ସର୍ଵଵ୍ଯାପୀ ସ ଭଗଵାଂସ୍ ତସ୍ମାତ୍ ସର୍ଵଗତଃ ଶିଵଃ
ସେ ସମସ୍ତ ମୁହଁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳାର ମାଲିକ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ହୃଦୟରେ ବସିଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି; ଏହିପରି ଶିବ ସମସ୍ତଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ମହାନ୍ ପ୍ରଭୁର୍ ଵୈ ପୁରୁଷଃ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯୈଷ ପ୍ରଵର୍ତକଃ ସୁନିର୍ମଲାମ୍ ଇମାଂ ପ୍ରାପ୍ତିମ୍ ଈଶାନୋ ଜ୍ଯୋତିର୍ ଅଵ୍ଯଯଃ
ପୁରୁଷ ମହାନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସତ୍ତ୍ୱର ଆରମ୍ଭକାରୀ; ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଚମକୁଥିବା ଏହି ନାୟକ ଅବିନାଶୀ ଆଲୋକର ଲାଭ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରଃ ପୁରୁଷୋ ଽନ୍ତରାତ୍ମା ସଦା ଜନାନାଂ ହୃଦଯେ ସଂନିଵିଷ୍ଟଃ ହୃଦା ମନୀଷା ମନସାଭିକୢପ୍ତୋ ଯ ଏତଦ୍ ଵିଦୁର୍ ଅମୃତାସ୍ ତେ ଭଵନ୍ତି
ଅଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣର ଏହି ପୁରୁଷ, ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ସଦା ଲୋକମାନଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବସିଥାନ୍ତି; ହୃଦୟ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ମନରେ ଅନୁଭବ ହୁଅନ୍ତି; ଏହି ଜ୍ଞାନ ରଖିଥିବା ଲୋକେ ଅମୃତ ହେଇଯାନ୍ତି।
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସହସ୍ରପାତ୍ ସ ଭୂମିଂ ଵିଶ୍ଵତୋ ଵୃତ୍ଵା ଅତ୍ଯତିଷ୍ଠଦ୍ ଦଶାଙ୍ଗୁଲମ୍
ପୁରୁଷର ହଜାର ମୁଣ୍ଡ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ହଜାର ପାଦ; ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆବୃତ କରି, ସେ ଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଅଧିକ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି।
ପୁରୁଷ ଏଵେଦଂ ସର୍ଵଂ ଯଦ୍ ଭୂତଂ ଯଚ୍ ଚ ଭଵ୍ଯମ୍ ଉତାମୃତତ୍ଵସ୍ଯେଶାନୋ ଯଦ୍ ଅନ୍ନେନାତିରୋହତି
ପୁରୁଷ ଏକା ଏହି ସମସ୍ତ—ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ଯାହା ହେବ; ସେ ଅମୃତତ୍ୱର ନାୟକ, ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କରିଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵତଃପାଣିପାଦଂ ତତ୍ ସର୍ଵତୋଽକ୍ଷିଶିରୋମୁଖଂ ସର୍ଵତଃଶ୍ରୁତିମଲ୍ ଲୋକେ ସର୍ଵମ୍ ଆଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି
ସମସ୍ତଠାରେ ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦ, ସମସ୍ତଠାରେ ଚକ୍ଷୁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ମୁଖ; ସମସ୍ତଠାରେ ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କରି ସେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।
ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯଗୁଣାଭାସଂ ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯଵିଵର୍ଜିତଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରଭୁମ୍ ଈଶାନଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ଶରଣଂ ସୁହୃତ୍
ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଗୁଣରେ ପ୍ରକାଶିତ, ଯଦିଓ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରହିତ; ସମସ୍ତର ନାୟକ, ଶାସକ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ମିତ୍ର।
ନଵଦ୍ଵାରେ ପୁରେ ଦେହୀ ହଂସୋ ଲେଲାଯତେ ବହିଃ ଵଶୀ ସର୍ଵସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସ୍ଥାଵରସ୍ଯ ଚରସ୍ଯ ଚ
ନଉ ଦ୍ୱାର ଥିବା ଶରୀରରେ, ଦେହୀ, ହଂସ, ବାହାରେ ଖେଳା କରେ; ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଅଚଳ ଓ ଚଳ ଦୁଇଁର ନାୟକ।
ଅପାଣିପାଦୋ ଜଵନୋ ଗ୍ରହୀତା ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅଚକ୍ଷୁଃ ସ ଶୃଣୋତ୍ଯ୍ ଅକର୍ଣଃ ସ ଵେତ୍ତି ଵେଦ୍ଯଂ ନ ଚ ତସ୍ଯାସ୍ତି ଵେତ୍ତା ତମ୍ ଆହୁର୍ ଅଗ୍ର୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ମହାନ୍ତମ୍
ହାତ ପାଦ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ଚକ୍ଷୁ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି, କାନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତି; ଜଣାଯିବା ଯାହାକୁ ଜାଣନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେହି ତାଙ୍କୁ ଜାଣିପାରିନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଓ ମହା ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅଣୋର୍ ଅଣୀଯାନ୍ ମହତୋ ମହୀଯାନ୍ ଆତ୍ମା ଗୁହାଯାଂ ନିହିତୋ ଽସ୍ଯ ଜନ୍ତୋଃ ତମ୍ ଅକ୍ରତୁଂ ପଶ୍ଯତି ଵୀତଶୋକୋ ଧାତୁପ୍ରସାଦାନ୍ ମହିମାନମ୍ ଈଶମ୍
ଆତ୍ମା ସବୁଠୁ ଛୋଟ ଠାରୁ ଛୋଟ, ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଠାରୁ ବଡ଼, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ହୃଦୟରେ ଲୁଚିଥିବା; ଯିଏ ଚାହିଦା ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ମନର ଶୁଦ୍ଧତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମହିମା ଦେଖିପାରନ୍ତି।
ଵେଦାହମ୍ ଏତମ୍ ଅଜରଂ ପୁରାଣଂ ସର୍ଵାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵଗତଂ ଵିଭୁତ୍ଵାତ୍ ଜନ୍ମନିରୋଧଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ଯସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ହି ପ୍ରଵଦନ୍ତି ନିତ୍ଯମ୍
ମୁଁ ଏହି ଅଜର, ପୁରାତନ, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବାକୁ ଜାଣିଛି; ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମର ଶେଷ ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଏବଂ ସଦା ତାଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।
ଯ ଏକୋ ଽଵର୍ଣୋ ବହୁଧା ଶକ୍ତିଯୋଗାଦ୍ ଵର୍ଣାନ୍ ଅନେକାନ୍ ନିହିତାର୍ଥୋ ଦଧାତି ଵି ଚୈତି ଚାନ୍ତେ ଵିଶ୍ଵମ୍ ଆଦୌ ସ ଦେଵଃ ସ ନୋ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶୁଭଯା ସଂଯୁନକ୍ତୁ
ଯିଏ ଏକା ରଙ୍ଗହୀନ, ଶକ୍ତିର ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କରେ, ବିଭିନ୍ନ ଅର୍ଥ ସ୍ଥାପନ କରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ଚଳାଉଛି; ସେ ଦେବତା ଆମକୁ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏକତ୍ର କରୁନ୍।
ତଦ୍ ଏଵାଗ୍ନିସ୍ ତଦ୍ ଆଦିତ୍ଯସ୍ ତଦ୍ ଵାଯୁସ୍ ତଦ୍ ଉ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ତଦ୍ ଏଵ ଶୁକ୍ରଂ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ ଆପସ୍ ତତ୍ ପ୍ରଜାପତିଃ
ସେଇ ଅଗ୍ନି, ସେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସେଇ ବାୟୁ, ସେଇ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ସେଇ ଚମକ, ସେଇ ବ୍ରହ୍ମା, ସେଇ ଜଳ, ସେଇ ପ୍ରଜାପତି।
ତ୍ଵଂ ସ୍ତ୍ରୀ ତ୍ଵଂ ପୁମାନ୍ ଅସି ତ୍ଵଂ କୁମାର ଉତ ଵା କୁମାରୀ ତ୍ଵଂ ଜୀର୍ଣୋ ଦଣ୍ଡେନ ଵଞ୍ଚସି ତ୍ଵଂ ଜାତୋ ଭଵସି ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ
ତୁମେ ଜନା, ତୁମେ ପୁରୁଷ, ତୁମେ ଶିଶୁ ଓ ଶିଶୁଣୀ, ତୁମେ ବୃଦ୍ଧ ଦଣ୍ଡ ନେଇ ଚାଲୁଛ, ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ ଦେଇ ଦେଖାଯାଉଛ।
ନୀଲଃ ପତଙ୍ଗୋ ହରିତୋ ଲୋହିତାକ୍ଷସ୍ ତଡିଦ୍ଗର୍ଭ ଋତଵଃ ସମୁଦ୍ରାଃ ଅନାଦିମାଂସ୍ ତ୍ଵଂ ଵିଭୁତ୍ଵେନ ଵର୍ତସେ ଯତୋ ଜାତାନି ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା
ନୀଳ, ପତଙ୍ଗ, ହରିତ, ଲାଲ ଆଖି, ବିଜୁଳିର ଗର୍ଭ, ଋତୁ, ସମୁଦ୍ର—ଆରମ୍ଭହୀନ, ତୁମେ ତୁମ ଅପାରତାରେ ବ୍ୟାପିତ, ଯାଁଠୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଅଜାମ୍ ଏକାଂ ଲୋହିତଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣାଂ ବହ୍ଵୀଃ ପ୍ରଜାଃ ସୃଜମାନାଂ ସରୂପାଃ ଅଜୋ ହ୍ଯ୍ ଏକୋ ଜୁଷମାଣୋ ଽନୁଶେତେ ଜହାତ୍ଯ୍ ଏନାଂ ଭୁକ୍ତଭୋଗାମ୍ ଅଜୋ ଽନ୍ଯଃ
ଏକ ଅଜା, ଲାଲ, ଧଳା ଓ କଳା, ଅନେକ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଏକ ଅଜା ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କରି ତାଙ୍କ ସହ ରହେ, ଅନ୍ୟ ଅଜା ଭୋଗ କରି ଛାଡି ଦେଇଥାଏ।
ଦ୍ଵା ସୁପର୍ଣା ସଯୁଜା ସଖାଯା ସମାନଂ ଵୃକ୍ଷଂ ପରିଷସ୍ଵଜାତେ ତଯୋର୍ ଅନ୍ଯଃ ପିପ୍ପଲଂ ସ୍ଵାଦ୍ଵ୍ ଅତ୍ତ୍ଯ୍ ଅନଶ୍ନନ୍ନ୍ ଅନ୍ଯୋ ଅଭିଚାକଶୀତି
ଦୁଇଟି ପକ୍ଷୀ, ଏକତ୍ର, ମିତ୍ର, ଏକ ଗଛକୁ ଆଲିଂଗନ କରିଛନ୍ତି; ଏକ ପକ୍ଷୀ ମଧୁର ଫଳ ଖାଉଛି, ଅନ୍ୟଟି ଖାଇନାହିଁ, ଦେଖୁଛି।
ସମାନେ ଵୃକ୍ଷେ ପୁରୁଷୋ ନିମଗ୍ନୋ ଅନୀଶଯା ଶୋଚତି ମୁହ୍ଯମାନଃ ଜୁଷ୍ଟଂ ଯଦା ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯମ୍ ଈଶଂ ଅସ୍ଯ ମହିମାନମ୍ ଇତି ଵୀତଶୋକଃ
ସେଇ ଗଛରେ, ପୁରୁଷ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଅଶକ୍ତ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଭ୍ରମିତ; ଯେତେବେଳେ ସେ ଅନ୍ୟ, ଈଶ୍ୱର ଓ ତାଙ୍କର ମହିମା ଦେଖେ, ସେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଋଚୋ ଅକ୍ଷରେ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ ଯସ୍ମିନ୍ ଦେଵା ଅଧି ଵିଶ୍ଵେ ନିଷେଧୁଃ ଯସ୍ ତନ୍ ନ ଵେଦ କିମ୍ ଋଚା କରିଷ୍ଯତି ଯ ଇତ୍ ତଦ୍ ଵିଦୁସ୍ ତ ଇମେ ସମାସତେ
ଅକ୍ଷୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆକାଶରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ବସିଛନ୍ତି, ଯଦି କେହି ଏହାକୁ ଜାଣିନାହିଁ, ତେବେ ମନ୍ତ୍ର କଣ କରିପାରିବ? ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ଛନ୍ଦାଂସି ଯଜ୍ଞାଃ କ୍ରତଵୋ ଵ୍ରତାନି ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଯଚ୍ ଚ ଵେଦା ଵଦନ୍ତି ଅସ୍ମାନ୍ ମାଯୀ ସୃଜତେ ଵିଶ୍ଵମ୍ ଏତତ୍ ତସ୍ମିଂଶ୍ ଚାନ୍ଯୋ ମାଯଯା ସଂନିରୁଦ୍ଧଃ
ମନ୍ତ୍ର, ଯଜ୍ଞ, କ୍ରତୁ, ଉପବାସ, ଗତ, ଆଗାମୀ ଓ ଯାହା ବେଦ କହେ—ଏହି ସମସ୍ତ ମାୟାବୀ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟଜଣ ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ବନ୍ଧା ରହିଛି।
ମାଯାଂ ତୁ ପ୍ରକୃତିଂ ଵିଦ୍ଯାନ୍ ମାଯିନଂ ତୁ ମହେଶ୍ଵରଂ ତସ୍ଯାଵଯଵଭୂତୈସ୍ ତୁ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ଇଦଂ ଜଗତ୍
ମାୟାକୁ ପ୍ରକୃତି ଭାବରେ ଜାଣ, ମାୟାବୀକୁ ମହେଶ୍ୱର ଭାବରେ; ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ୟାପିତ।
ଯୋ ଯୋନିଂ-ଯୋନିମ୍ ଅଧିତିଷ୍ଠତ୍ଯ୍ ଏକୋ ଯସ୍ମିନ୍ନ୍ ଇଦଂ ସଂ ଚ ଵି ଚୈତି ସର୍ଵମ୍ ତମ୍ ଈଶାନଂ ଵରଦଂ ଦେଵମ୍ ଈଡ୍ଯଂ ନିଚାଯ୍ଯେମାଂ ଶାନ୍ତିମ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତମ୍ ଏତି
ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋନିରେ ଏକା ଅଧିଷ୍ଠାନ କରିଛି; ଯାଁଠି ଏହି ସମସ୍ତ ଚଳାଉଛି ଓ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛି; ସେ ଦୟାଳୁ, ଦେବତା, ଦାନଦାତା, ପୂଜ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତି ମିଳେ।
ଯୋ ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଭଵଶ୍ ଚୋଦ୍ଭଵଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵାଧିକୋ ରୁଦ୍ରୋ ମହର୍ଷିଃ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଂ ପଶ୍ଯତ ଜାଯମାନଂ ସ ନୋ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶୁଭଯା ସଂଯୁନକ୍ତୁ
ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଉଦ୍ଭବ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ରୁଦ୍ର, ମହାର୍ଷି; ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା ଦେଖ; ସେ ଆମକୁ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏକତ୍ର କରୁନ୍।
ଯୋ ଦେଵାନାମ୍ ଅଧିପୋ ଯସ୍ମିଂଲ୍ ଲୋକା ଅଧିଶ୍ରିତାଃ ଯ ଈଶେ ଅସ୍ଯ ଦ୍ଵିପଦଶ୍ ଚତୁଷ୍ପଦଃ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ
ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ, ଯାଁଠି ଲୋକମାନେ ଆଧାର କରିଛନ୍ତି; ଯିଏ ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦର ଶାସନ କରନ୍ତି; କେଉଁ ଦେବତାକୁ ଆମେ ହବି ଦେଇ ପୂଜିବା?
ସୂକ୍ଷ୍ମାତିସୂକ୍ଷ୍ମଂ କଲିଲସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ସ୍ରଷ୍ଟାରମ୍ ଅନେକରୂପଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯୈକଂ ପରିଵେଷ୍ଟିତାରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶିଵଂ ଶାନ୍ତିମ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତମ୍ ଏତି
ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଠାରୁ ଅଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅସ୍ପଷ୍ଟତାର ମଧ୍ୟରେ, ବିଶ୍ୱର ସୃଜନକାରୀ, ଅନେକ ରୂପରେ, ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କରିଥିବା ଏକ; ଶିବଙ୍କୁ ଜାଣିଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତି ମିଳେ।
ସ ଏଵ କାଲେ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପ୍ତା ଵିଶ୍ଵାଧିପଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଗୂଢଃ ଯସ୍ମିନ୍ ଯୁକ୍ତା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ଦେଵତାଶ୍ ଚ ତମ୍ ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୃତ୍ଯୁପାଶାଂଶ୍ ଛିନତ୍ତି
ସେଇ କାଳରେ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ବିଶ୍ୱର ନାୟକ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଲୁଚି ରହିଛି; ଯାଁଠି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର; ଏହିପରି ଜାଣିଲେ ମୃତ୍ୟୁର ବନ୍ଧନ କଟିଯାଏ।
ଘୃତାତ୍ ପରଂ ମଣ୍ଡମ୍ ଇଵାତିସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶିଵଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଗୂଢଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯୈକଂ ପରିଵେଷ୍ଟିତାରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦେଵଂ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାଶୈଃ
ଘୃତରୁ ଅଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶିବଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଲୁଚିଥିବା, ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରିଥିବା ଏକକୁ ଜାଣିଲେ; ଦେବତାକୁ ଜାଣିଲେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।