ଯୁଜେ ଵାଂ ବ୍ରହ୍ମ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ନମୋଭିର୍ ଵି ଶ୍ଲୋକ ଏତୁ ପଥ୍ଯେଵ ସୂରେଃ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵିଶ୍ଵେ ଅମୃତସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ଆ ଯେ ଧାମାନି ଦିଵିଯାନି ତସ୍ଥୁଃ
ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ ଭକ୍ତିରେ ଏକତ୍ର କରୁଛି । ଏହି ସ୍ତୁତି ଗାଡ଼ି ପରି ତାର ମାର୍ଗରେ ଯାଉ । ସମସ୍ତ ଅମୃତର ସନ୍ତାନମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ଅଛନ୍ତି ।
ଅଗ୍ନିର୍ ଯତ୍ରାଭିମଥ୍ଯତେ ଵାଯୁର୍ ଯତ୍ରାଧିରୁଧ୍ଯତେ ସୋମୋ ଯତ୍ରାତିରିଚ୍ଯତେ ତତ୍ର ସଂଜାଯତେ ମନଃ
ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ଘଷଣାରେ ଜଳିଉଛି, ବାୟୁ ଚଳିଉଛି, ଏବଂ ସୋମ ଭରିଉଛି, ସେଠି ମନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ସଵିତ୍ରା ପ୍ରସଵେନ ଜୁଷେତ ବ୍ରହ୍ମ ପୂର୍ଵ୍ଯମ୍ ତତ୍ର ଯୋନିଂ କୃଣଵସେ ନହି ତେ ପୂର୍ତମ୍ ଅକ୍ଷିପତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ସୃଜନଶୀଳ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମାକୁ ସମ୍ମାନ କର । ସେଠି ତୁମେ ଯୋନି ତିଆରି କର, କାରଣ ତୁମର ଅର୍ପଣ କ୍ଷୟ ହୁଏନି ।
ତ୍ରିରୁନ୍ନତଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ସମଂ ଶରୀରଂ ହୃଦୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ମନସା ସଂନିଵେଶ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମୋଡୁପେନ ପ୍ରତରେତ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସ୍ରୋତାଂସି ସର୍ଵାଣି ଭଯାଵହାନି
ତିନିଠି ସ୍ଥାନରେ ଶରୀରକୁ ସିଧା ଓ ନିଶ୍ଚଳ ରଖ । ହୃଦୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ଏକସାଥି ରଖ । ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, ମନକୁ ନୌକା ଭାବେ ନେଇ, ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଧାରାକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି ।
ପ୍ରାଣାନ୍ ପ୍ରପୀଡ୍ଯେହ ସ ଯୁକ୍ତଚେଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀନେ ପ୍ରାଣେ ନାସିକଯୋଚ୍ଛ୍ଵସୀତ ଦୁଷ୍ଟାଶ୍ଵଯୁକ୍ତମ୍ ଇଵ ଵାହମ୍ ଏନଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ମନୋ ଧାରଯେତାପ୍ରମତ୍ତଃ
ଶ୍ୱାସକୁ ଚାପ ଦେଇ, ନିୟମିତ ଚେଷ୍ଟାରେ, ଶ୍ୱାସ କମିଗଲାବେଳେ ନାକ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଅସାଧୁ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇଥିବା ରଥିକ ପରି, ଜ୍ଞାନୀ ଅଚଳ ଓ ଅସ୍ଥିର ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ସମେ ଶୁଚୌ ଶର୍କରାଵହ୍ନିଵାଲୁକାଵିଵର୍ଜିତେ ଶବ୍ଦଜଲାଶ୍ରଯାଦିଭିଃ ମନୋଽନୁକୂଲେ ନ ତୁ ଚକ୍ଷୁପୀଡନେ ଗୁହାନିଵାତାଶ୍ରଯଣେ ପ୍ରଯୋଜଯେତ୍
ଏକ ସଫା, ସମତଳ ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠି ପଥର, ଅଗ୍ନି, ବାଲି ନାହିଁ, ଶବ୍ଦ, ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିକ୍ଷୋଭ ନାହିଁ, ମନକୁ ଖୁସି ଦେଉଥିବା, କିନ୍ତୁ ଚକ୍ଷୁକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନଥିବା, ଗୁହା କିମ୍ବା ବାୟୁ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ନୁହେଁ, ସେଠି ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ନୀହାରଧୂମାର୍କାନଲାନିଲାନାଂ ଖଦ୍ଯୋତଵିଦ୍ଯୁତ୍ସ୍ଫଟିକାଶଶୀନାମ୍ ଏତାନି ରୂପାଣି ପୁରଃସରାଣି ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଅଭିଵ୍ଯକ୍ତିକରାଣି ଯୋଗେ
କୁହୁ, ଧୂଆଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଜୁହୁମାଣି, ବିଜୁଳି, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ୍, ଚନ୍ଦ୍ର—ଏହି ଆକୃତିମାନେ ପ୍ରଥମେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଯୋଗରେ ବ୍ରହ୍ମାକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ।
ପୃଥ୍ଵ୍ଯପ୍ତେଜୋଽନିଲଖେ ସମୁତ୍ଥିତେ ପଞ୍ଚାତ୍ମକେ ଯୋଗଗୁଣେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ନ ତସ୍ଯ ରୋଗୋ ନ ଜରା ନ ମୃତ୍ଯୁଃ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗାଗ୍ନିମଯଂ ଶରୀରମ୍
ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଯୋଗର ଗୁଣ ଉଦ୍ଭବ ହେଲାବେଳେ, ଯେଉଁଠି ଯୋଗାଗ୍ନିରେ ଶରୀର ତିଆରି ହୋଇଛି, ସେଠି ରୋଗ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ ।
ଲଘୁତ୍ଵମ୍ ଆରୋଗ୍ଯମ୍ ଅଲୋଲୁପତ୍ଵଂ ଵର୍ଣପ୍ରସାଦଃ ସ୍ଵରସୌଷ୍ଠଵଂ ଚ ଗନ୍ଧଃ ଶୁଭୋ ମୂତ୍ରପୁରୀଷମ୍ ଅଲ୍ପଂ ଯୋଗପ୍ରଵୃତ୍ତିଂ ପ୍ରଥମାଂ ଵଦନ୍ତି
ହାଲୁକା ଶରୀର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଲୋଭ ନଥିବା, ଚମଡ଼ର ଚାହା, ମଧୁର ସ୍ୱର, ସୁଗନ୍ଧ, ଅଳ୍ପ ମୁତ୍ର ଓ ପୂରିଷ—ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଗତିର ଚିହ୍ନ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ ।
ଯଥୈଵ ବିମ୍ବଂ ମୃଦଯୋପଲିପ୍ତଂ ତେଜୋମଯଂ ଭ୍ରାଜତେ ତତ୍ ସୁଧାନ୍ତମ୍ ତଦ୍ ଵାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଦେହୀ ଏକଃ କୃତାର୍ଥୋ ଭଵତେ ଵୀତଶୋକଃ
ଯେପରି ମାଟି ଲଗିଥିବା ଆଇନା ପରିସ୍କାର କଲେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ସେପରି ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପକୁ ଦେଖିଲେ, ଜୀବ ନିଜେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଃଖ ହୀନ ହୁଏ ।
ଯଦ୍ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵେନ ତୁ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଦୀପୋପମେନେହ ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରପଶ୍ଯେତ୍ ଅଜଂ ଧ୍ରୁଵଂ ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵୈର୍ ଵିଶୁଦ୍ଧଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦେଵଂ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାଶୈଃ
ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପ ଜାଣିବା ଦ୍ୱାରା, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୀପ ପରି ଅଜନ୍ମା, ଚିରନ୍ତନ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ତେବେ ଦେବତାକୁ ଜାଣି, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ।
ଏଷ ହ ଦେଵଃ ପ୍ରଦିଶୋ ଽନୁ ସର୍ଵାଃ ପୂର୍ଵୋ ହ ଜାତଃ ସ ଉ ଗର୍ଭେ ଅନ୍ତଃ ସ ଏଵ ଜାତଃ ସ ଜନିଷ୍ଯମାନଃ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ ଜନାସ୍ ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵତୋମୁଖଃ
ଏହି ଦେବତା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ଠାରୁ ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ସେ ଗର୍ଭରେ ଅଛନ୍ତି; ସେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ନେବେ; ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ ରଖି ଉଭୟ ଅଛନ୍ତି ।
ଯୋ ଦେଵୋ ଅଗ୍ନୌ ଯୋ ଅପ୍ସୁ ଯୋ ଵିଶ୍ଵଂ ଭୁଵନମ୍ ଆଵିଵେଶ ଯ ଓଷଧୀଷୁ ଯୋ ଵନସ୍ପତୀଷୁ ତସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ନମୋ ନମଃ
ଯେ ଦେବତା ଅଗ୍ନିରେ, ଜଳରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଔଷଧି ଓ ଗଛରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ ।
ଯ ଏକୋ ଜାଲଵାନ୍ ଈଶତ ଈଶନୀଭିଃ ସର୍ଵାଂଲ୍ ଲୋକାନ୍ ଈଶତ ଈଶନୀଭିଃ ଯ ଏଵୈକ ଉଦ୍ଭଵେ ସଂଭଵେ ଚ ଯ ଏତଦ୍ ଵିଦୁର୍ ଅମୃତାସ୍ ତେ ଭଵନ୍ତି
ଏକମାତ୍ର ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶାସନ କରନ୍ତି । ସେ ଏକା ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିକାଶରେ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯେଉଁମାନେ ଅଧିଗମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମୃତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଏକୋ ହି ରୁଦ୍ରୋ ନ ଦ୍ଵିତୀଯାଯ ତସ୍ଥେ ଯ ଇମାଂଲ୍ ଲୋକାନ୍ ଈଶତ ଈଶନୀଭିଃ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ ଜନାସ୍ ତିଷ୍ଠତି ସଂଚୁକୋଚାନ୍ତକାଲେ ସଂସୃଜ୍ଯ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ଗୋପାଃ
ଏକା ରୁଦ୍ର ଅଛନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହିଁ; ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶାସନ କରନ୍ତି । ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ଶେଷକାଳରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସଂକୋଚ କରି, ସୃଷ୍ଟି ଓ ରକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି ।
ଵିଶ୍ଵତଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ ଉତ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖୋ ଵିଶ୍ଵତୋବାହୁର୍ ଉତ ଵିଶ୍ଵତସ୍ପାତ୍ ସଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଧମତି ସଂ ପତତ୍ରୈର୍ ଦ୍ଯାଵାଭୂମୀ ଜନଯନ୍ ଦେଵ ଏକଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚକ୍ଷୁ, ମୁହଁ, ହାତ, ପା ଥିବା, ଏକ ଦେବତା ଦିନ ଓ ଜମିକୁ ଏକସାଥି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତକୁ ଚଳାଇଥାନ୍ତି ।
ଯୋ ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଭଵଶ୍ ଚୋଦ୍ଭଵଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵାଧିପୋ ରୁଦ୍ରୋ ମହର୍ଷିଃ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଂ ଜନଯାମାସ ପୂର୍ଵଂ ସ ନୋ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶୁଭଯା ସଂଯୁନକ୍ତୁ
ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଆଦିକାରଣ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାୟକ ରୁଦ୍ର ମହାର୍ଷି, ସେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ସେ ଆମକୁ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ।
ଯା ତେ ରୁଦ୍ର ଶିଵା ତନୂର୍ ଅଘୋରାପାପକାଶିନୀ ତଯା ନସ୍ ତନୁଵା ଶଂତମଯା ଗିରିଶନ୍ତାଭିଚାକଶୀହି
ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମର ଶିବ ଦେହ, ଯାହା ଭୟଜନକ ନୁହେଁ ଓ ଦୁଷ୍ଟତା ଦେଖାଏ ନାହିଁ, ସେ ଶାନ୍ତ ଦେହରେ, ହେ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା, ଆମ ପାଇଁ ଆଲୋକ ଦେଖାନ୍ତୁ।
ଯାମ୍ ଇଷୁଂ ଗିରିଶନ୍ତ ହସ୍ତେ ବିଭର୍ଷ୍ଯ୍ ଅସ୍ତଵେ ଶିଵାଂ ଗିରିତ୍ର ତାଂ କୁରୁ ମା ହିଂସୀଃ ପୁରୁଷଂ ଜଗତ୍
ହେ ପାହାଡ଼ର ନାଥ, ତୁମେ ଯେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ହାତରେ ଧରିଥିବା ତୀର, ହେ ପାହାଡ଼ର ରକ୍ଷକ, ସେ ତୀରକୁ ଶିବ କର, ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱକୁ କେବେ ଆଘାତ ଦିଅନି।
ତତଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ବୃହନ୍ତଂ ଯଥାନିକାଯଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଗୂଢଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯୈକଂ ପରିଵେଷ୍ଟିତାରମ୍ ଈଶଂ ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵାମୃତା ଭଵନ୍ତି
ତାପରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ବିଶାଳ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଦେହରେ ଲୁଚିଥିବା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରିଥିବା ଏକମାତ୍ର ନାୟକ; ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜାଣିଲେ ଲୋକେ ଅମୃତ ହେଇଯାନ୍ତି।
ଵେଦାହମ୍ ଏତଂ ପୁରୁଷଂ ମହାନ୍ତମ୍ ଆଦିତ୍ଯଵର୍ଣଂ ତମସଃ ପରସ୍ତାତ୍ ତମ୍ ଏଵ ଵିଦିତ୍ଵାତି ମୃତ୍ଯୁମ୍ ଏତି ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା ଵିଦ୍ଯତେ ଽଯନାଯ
ମୁଁ ଏହି ମହା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଅନ୍ଧକାରରୁ ସେ ଦୂର; ଏହି ପୁରୁଷକୁ ଜାଣିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାଯାଏ—ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ।
ଯସ୍ମାତ୍ ପରଂ ନାପରମ୍ ଅସ୍ତି କିଂଚିଦ୍ ଯସ୍ମାନ୍ ନାଣୀଯୋ ନ ଜ୍ଯାଯୋ ଽସ୍ତି କିଂଚିତ୍ ଵୃକ୍ଷ ଇଵ ସ୍ତବ୍ଧୋ ଦିଵି ତିଷ୍ଠତ୍ଯ୍ ଏକସ୍ ତେନେଦଂ ପୂର୍ଣଂ ପୁରୁଷେଣ ସର୍ଵମ୍
ତାଙ୍କୁ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, କିଛି ଛୋଟ କିମ୍ବା ବଡ଼ ନାହିଁ; ଗଛ ଭଳି ଆକାଶରେ ସେ ଏକା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ପୁରି ଯାଇଛି।
ତତୋ ଯଦ୍ ଉତ୍ତରତରଂ ଯଦ୍ ଅରୂପମ୍ ଅନାମଯମ୍ ଯ ଏତଦ୍ ଵିଦୁର୍ ଅମୃତାସ୍ ତେ ଭଵନ୍ତି ଅଥେତରେ ଦୁଃଖମ୍ ଏଵାପିଯନ୍ତି
ଯେଉଁଠାରେ ଉଚ୍ଚତମ, ନିରାକାର ଓ ଦୁଃଖ ରହିତ; ଏହାକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ଅମୃତ ହେଇଯାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ କେବଳ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵାନନଶିରୋଗ୍ରୀଵଃ ସର୍ଵଭୂତଗୁହାଶଯଃ ସର୍ଵଵ୍ଯାପୀ ସ ଭଗଵାଂସ୍ ତସ୍ମାତ୍ ସର୍ଵଗତଃ ଶିଵଃ
ସେ ସମସ୍ତ ମୁହଁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳାର ମାଲିକ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ହୃଦୟରେ ବସିଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି; ଏହିପରି ଶିବ ସମସ୍ତଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ମହାନ୍ ପ୍ରଭୁର୍ ଵୈ ପୁରୁଷଃ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯୈଷ ପ୍ରଵର୍ତକଃ ସୁନିର୍ମଲାମ୍ ଇମାଂ ପ୍ରାପ୍ତିମ୍ ଈଶାନୋ ଜ୍ଯୋତିର୍ ଅଵ୍ଯଯଃ
ପୁରୁଷ ମହାନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସତ୍ତ୍ୱର ଆରମ୍ଭକାରୀ; ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଚମକୁଥିବା ଏହି ନାୟକ ଅବିନାଶୀ ଆଲୋକର ଲାଭ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରଃ ପୁରୁଷୋ ଽନ୍ତରାତ୍ମା ସଦା ଜନାନାଂ ହୃଦଯେ ସଂନିଵିଷ୍ଟଃ ହୃଦା ମନୀଷା ମନସାଭିକୢପ୍ତୋ ଯ ଏତଦ୍ ଵିଦୁର୍ ଅମୃତାସ୍ ତେ ଭଵନ୍ତି
ଅଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣର ଏହି ପୁରୁଷ, ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ସଦା ଲୋକମାନଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବସିଥାନ୍ତି; ହୃଦୟ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ମନରେ ଅନୁଭବ ହୁଅନ୍ତି; ଏହି ଜ୍ଞାନ ରଖିଥିବା ଲୋକେ ଅମୃତ ହେଇଯାନ୍ତି।
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସହସ୍ରପାତ୍ ସ ଭୂମିଂ ଵିଶ୍ଵତୋ ଵୃତ୍ଵା ଅତ୍ଯତିଷ୍ଠଦ୍ ଦଶାଙ୍ଗୁଲମ୍
ପୁରୁଷର ହଜାର ମୁଣ୍ଡ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ହଜାର ପାଦ; ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆବୃତ କରି, ସେ ଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଅଧିକ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି।
ପୁରୁଷ ଏଵେଦଂ ସର୍ଵଂ ଯଦ୍ ଭୂତଂ ଯଚ୍ ଚ ଭଵ୍ଯମ୍ ଉତାମୃତତ୍ଵସ୍ଯେଶାନୋ ଯଦ୍ ଅନ୍ନେନାତିରୋହତି
ପୁରୁଷ ଏକା ଏହି ସମସ୍ତ—ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ଯାହା ହେବ; ସେ ଅମୃତତ୍ୱର ନାୟକ, ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କରିଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵତଃପାଣିପାଦଂ ତତ୍ ସର୍ଵତୋଽକ୍ଷିଶିରୋମୁଖଂ ସର୍ଵତଃଶ୍ରୁତିମଲ୍ ଲୋକେ ସର୍ଵମ୍ ଆଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି
ସମସ୍ତଠାରେ ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦ, ସମସ୍ତଠାରେ ଚକ୍ଷୁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ମୁଖ; ସମସ୍ତଠାରେ ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କରି ସେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।
ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯଗୁଣାଭାସଂ ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯଵିଵର୍ଜିତଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରଭୁମ୍ ଈଶାନଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ଶରଣଂ ସୁହୃତ୍
ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଗୁଣରେ ପ୍ରକାଶିତ, ଯଦିଓ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରହିତ; ସମସ୍ତର ନାୟକ, ଶାସକ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ମିତ୍ର।