ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦେଵଂ ସର୍ଵପାଶାପହାନିଃ କ୍ଷୀନୈଃ କ୍ଲେଶୈର୍ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁପ୍ରହାଣିଃ ତସ୍ଯାଭିଧ୍ଯାନାତ୍ ତୃତୀଯଂ ଦେହଭେଦେ ଵିଶ୍ଵୈଶ୍ଵର୍ଯଂ କେଵଲ ଆପ୍ତକାମଃ
ଦେବତାକୁ ଜାଣିଲେ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଦୁଃଖ ଶେଷ ହେଲେ, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ମିଟିଯାଏ। ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ତୃତୀୟ ଦେହ ବିଚ୍ଛେଦରେ, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱର ଶାସନ ମିଳେ।
ଏତଜ୍ ଜ୍ଞେଯଂ ନିତ୍ଯମ୍ ଏଵାତ୍ମସଂସ୍ଥଂ ନାତଃ ପରଂ ଵେଦିତଵ୍ଯଂ ହି କିଂଚିତ୍ ଭୋକ୍ତା ଭୋଗ୍ଯଂ ପ୍ରେରିତାରଂ ଚ ମତ୍ଵା ସର୍ଵଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତ୍ରିଵିଧଂ ବ୍ରହ୍ମମ୍ ଏତତ୍
ଏହିଠିକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଏହା ସଦା ଆତ୍ମାରେ ବସିଛି; ଏହାଠାରୁ ଅପରେ କିଛି ଜାଣିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଭୋଗକର୍ତ୍ତା, ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁ ଓ ପ୍ରେରକ ଭାବି, ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ବ୍ରହ୍ମ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଇଛି।
ଵହ୍ନେର୍ ଯଥା ଯୋନିଗତସ୍ଯ ମୂର୍ତିର୍ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ନୈଵ ଚ ଲିଙ୍ଗନାଶଃ ସ ଭୂଯ ଏଵେନ୍ଧନଯୋନିଗୃହ୍ଯସ୍ ତଦ୍ଵୋଭଯଂ ଵୈ ପ୍ରଣଵେନ ଦେହେ
ଯେପରି ଅଗ୍ନିର ଆକୃତି ତାହାର ମୂଳରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ତାହାର ଚିହ୍ନ ମିଟିଯାଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଇଂଧନ ଦ୍ୱାରା ପୁନି ମୂଳରୁ ମିଳିଯାଏ, ସେପରି ଦେହରେ ଓଁକାର ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ମିଳିଥାଏ।
ସ୍ଵଦେହମ୍ ଅରଣିଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଣଵଂ ଚୋତ୍ତରାରଣିଂ ଧ୍ଯାନନିର୍ମଥନାଭ୍ଯାସାଦ୍ ଦେଵଂ ପଶ୍ଯେନ୍ ନିଗୂଢଵତ୍
ନିଜ ଦେହକୁ ତଳ ଅରଣି ଏବଂ ଓଁକୁ ଉପର ଅରଣି କରି, ଧ୍ୟାନର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ଲୁଚିଥିବା ପରି ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ତିଲେଷୁ ତୈଲଂ ଦଧନୀଵ ସର୍ପିର୍ ଆପଃ ସ୍ରୋତଃସ୍ଵ୍ ଅରଣୀଷୁ ଚାଗ୍ନିଃ ଏଵମ୍ ଆତ୍ମା ଆତ୍ମନି ଗୃହ୍ଯତେ ଽସୌ ସତ୍ଯେନୈନଂ ତପସା ଯୋ ଽନୁପଶ୍ଯତି
ଯେପରି ତିଳରେ ତେଲ, ଦହିରେ ଘିଅ, ପାଣିରେ ଝରଣା, ଅରଣିରେ ଅଗ୍ନି ଲୁଚିଥାଏ, ସେପରି ଆତ୍ମା ଆତ୍ମାରେ ଧରାଯାଏ। ଯିଏ ସତ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଦେଖେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ସର୍ଵଵ୍ଯାପିନମ୍ ଆତ୍ମାନଂ କ୍ଷୀରେ ସର୍ପିର୍ ଇଵାର୍ପିତମ୍ ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯାତପୋମୂଲଂ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମୋପନିଷତ୍ପରଂ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମୋପନିଷତ୍ପରମ୍
ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆତ୍ମା, ଦୁଧରେ ଘିଅ ପରି ଲୁଚିଥାଏ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ମୂଳିତ। ଏହିଠି ଉପନିଷଦର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ଉପନିଷଦର ପରମ ଉପଦେଶ।
ଯୁଞ୍ଜାନଃ ପ୍ରଥମଂ ମନସ୍ ତତ୍ଵାଯ ସଵିତା ଧିଯଃ ଅଗ୍ନେର୍ ଜ୍ଯୋତିର୍ ନିଚାଯ୍ଯ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଧ୍ଯ୍ ଆଭରତ୍
ଯିଏ ନିଜ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ସବିତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ଅଗ୍ନିର ଆଲୋକକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଆଣେ।
ଯୁକ୍ତେନ ମନସା ଵଯଂ ଦେଵସ୍ଯ ସଵିତୁଃ ସଵେ ସୁଵର୍ଗେଯାଯ ଶକ୍ତ୍ଯା %
ଏକାଗ୍ର ମନ ସହିତ, ଆମେ ଦେବତା ସବିତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକର ଲୋକକୁ ଯାଉଛୁ।
ଯୁକ୍ତ୍ଵାଯ ମନସା ଦେଵାନ୍ ସୁଵର୍ ଯତୋ ଧିଯା ଦିଵଂ ବୃହଜ୍ ଜ୍ଯୋତିଃ କରିଷ୍ଯତଃ ସଵିତା ପ୍ରସୁଵାତି ତାନ୍
ଏକାଗ୍ର ମନ ଓ ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଦେବତାମାନେ ଏହି ବିଶାଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆଲୋକକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି । ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କର ସୃଜନଶୀଳ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ।
ଯୁଞ୍ଜତେ ମନ ଉତ ଯୁଞ୍ଜତେ ଧିଯୋ ଵିପ୍ରା ଵିପ୍ରସ୍ଯ ବୃହତୋ ଵିପଶ୍ଚିତଃ ଵି ହୋତ୍ରା ଦଧେ ଵଯୁନାଵିଦ୍ ଏକ ଇନ୍ ମହୀ ଦେଵସ୍ଯ ସଵିତୁଃ ପରିଷ୍ଟୁତିଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତାଙ୍କର ମନ ଓ ଚିନ୍ତାକୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବଡ଼ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏକ ପୁରୋହିତ ଯଥାଯଥିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଏହି ବିଶାଳ ସ୍ତୁତି ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ ।
ଯୁଜେ ଵାଂ ବ୍ରହ୍ମ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ନମୋଭିର୍ ଵି ଶ୍ଲୋକ ଏତୁ ପଥ୍ଯେଵ ସୂରେଃ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵିଶ୍ଵେ ଅମୃତସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ଆ ଯେ ଧାମାନି ଦିଵିଯାନି ତସ୍ଥୁଃ
ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ ଭକ୍ତିରେ ଏକତ୍ର କରୁଛି । ଏହି ସ୍ତୁତି ଗାଡ଼ି ପରି ତାର ମାର୍ଗରେ ଯାଉ । ସମସ୍ତ ଅମୃତର ସନ୍ତାନମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ଅଛନ୍ତି ।
ଅଗ୍ନିର୍ ଯତ୍ରାଭିମଥ୍ଯତେ ଵାଯୁର୍ ଯତ୍ରାଧିରୁଧ୍ଯତେ ସୋମୋ ଯତ୍ରାତିରିଚ୍ଯତେ ତତ୍ର ସଂଜାଯତେ ମନଃ
ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ଘଷଣାରେ ଜଳିଉଛି, ବାୟୁ ଚଳିଉଛି, ଏବଂ ସୋମ ଭରିଉଛି, ସେଠି ମନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ସଵିତ୍ରା ପ୍ରସଵେନ ଜୁଷେତ ବ୍ରହ୍ମ ପୂର୍ଵ୍ଯମ୍ ତତ୍ର ଯୋନିଂ କୃଣଵସେ ନହି ତେ ପୂର୍ତମ୍ ଅକ୍ଷିପତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ସୃଜନଶୀଳ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମାକୁ ସମ୍ମାନ କର । ସେଠି ତୁମେ ଯୋନି ତିଆରି କର, କାରଣ ତୁମର ଅର୍ପଣ କ୍ଷୟ ହୁଏନି ।
ତ୍ରିରୁନ୍ନତଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ସମଂ ଶରୀରଂ ହୃଦୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ମନସା ସଂନିଵେଶ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମୋଡୁପେନ ପ୍ରତରେତ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସ୍ରୋତାଂସି ସର୍ଵାଣି ଭଯାଵହାନି
ତିନିଠି ସ୍ଥାନରେ ଶରୀରକୁ ସିଧା ଓ ନିଶ୍ଚଳ ରଖ । ହୃଦୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ଏକସାଥି ରଖ । ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, ମନକୁ ନୌକା ଭାବେ ନେଇ, ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଧାରାକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି ।
ପ୍ରାଣାନ୍ ପ୍ରପୀଡ୍ଯେହ ସ ଯୁକ୍ତଚେଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀନେ ପ୍ରାଣେ ନାସିକଯୋଚ୍ଛ୍ଵସୀତ ଦୁଷ୍ଟାଶ୍ଵଯୁକ୍ତମ୍ ଇଵ ଵାହମ୍ ଏନଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ମନୋ ଧାରଯେତାପ୍ରମତ୍ତଃ
ଶ୍ୱାସକୁ ଚାପ ଦେଇ, ନିୟମିତ ଚେଷ୍ଟାରେ, ଶ୍ୱାସ କମିଗଲାବେଳେ ନାକ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଅସାଧୁ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇଥିବା ରଥିକ ପରି, ଜ୍ଞାନୀ ଅଚଳ ଓ ଅସ୍ଥିର ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ସମେ ଶୁଚୌ ଶର୍କରାଵହ୍ନିଵାଲୁକାଵିଵର୍ଜିତେ ଶବ୍ଦଜଲାଶ୍ରଯାଦିଭିଃ ମନୋଽନୁକୂଲେ ନ ତୁ ଚକ୍ଷୁପୀଡନେ ଗୁହାନିଵାତାଶ୍ରଯଣେ ପ୍ରଯୋଜଯେତ୍
ଏକ ସଫା, ସମତଳ ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠି ପଥର, ଅଗ୍ନି, ବାଲି ନାହିଁ, ଶବ୍ଦ, ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିକ୍ଷୋଭ ନାହିଁ, ମନକୁ ଖୁସି ଦେଉଥିବା, କିନ୍ତୁ ଚକ୍ଷୁକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନଥିବା, ଗୁହା କିମ୍ବା ବାୟୁ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ନୁହେଁ, ସେଠି ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ନୀହାରଧୂମାର୍କାନଲାନିଲାନାଂ ଖଦ୍ଯୋତଵିଦ୍ଯୁତ୍ସ୍ଫଟିକାଶଶୀନାମ୍ ଏତାନି ରୂପାଣି ପୁରଃସରାଣି ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଅଭିଵ୍ଯକ୍ତିକରାଣି ଯୋଗେ
କୁହୁ, ଧୂଆଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଜୁହୁମାଣି, ବିଜୁଳି, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ୍, ଚନ୍ଦ୍ର—ଏହି ଆକୃତିମାନେ ପ୍ରଥମେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଯୋଗରେ ବ୍ରହ୍ମାକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ।
ପୃଥ୍ଵ୍ଯପ୍ତେଜୋଽନିଲଖେ ସମୁତ୍ଥିତେ ପଞ୍ଚାତ୍ମକେ ଯୋଗଗୁଣେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ନ ତସ୍ଯ ରୋଗୋ ନ ଜରା ନ ମୃତ୍ଯୁଃ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗାଗ୍ନିମଯଂ ଶରୀରମ୍
ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଯୋଗର ଗୁଣ ଉଦ୍ଭବ ହେଲାବେଳେ, ଯେଉଁଠି ଯୋଗାଗ୍ନିରେ ଶରୀର ତିଆରି ହୋଇଛି, ସେଠି ରୋଗ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ ।
ଲଘୁତ୍ଵମ୍ ଆରୋଗ୍ଯମ୍ ଅଲୋଲୁପତ୍ଵଂ ଵର୍ଣପ୍ରସାଦଃ ସ୍ଵରସୌଷ୍ଠଵଂ ଚ ଗନ୍ଧଃ ଶୁଭୋ ମୂତ୍ରପୁରୀଷମ୍ ଅଲ୍ପଂ ଯୋଗପ୍ରଵୃତ୍ତିଂ ପ୍ରଥମାଂ ଵଦନ୍ତି
ହାଲୁକା ଶରୀର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଲୋଭ ନଥିବା, ଚମଡ଼ର ଚାହା, ମଧୁର ସ୍ୱର, ସୁଗନ୍ଧ, ଅଳ୍ପ ମୁତ୍ର ଓ ପୂରିଷ—ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଗତିର ଚିହ୍ନ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ ।
ଯଥୈଵ ବିମ୍ବଂ ମୃଦଯୋପଲିପ୍ତଂ ତେଜୋମଯଂ ଭ୍ରାଜତେ ତତ୍ ସୁଧାନ୍ତମ୍ ତଦ୍ ଵାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଦେହୀ ଏକଃ କୃତାର୍ଥୋ ଭଵତେ ଵୀତଶୋକଃ
ଯେପରି ମାଟି ଲଗିଥିବା ଆଇନା ପରିସ୍କାର କଲେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ସେପରି ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପକୁ ଦେଖିଲେ, ଜୀବ ନିଜେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଃଖ ହୀନ ହୁଏ ।
ଯଦ୍ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵେନ ତୁ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଦୀପୋପମେନେହ ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରପଶ୍ଯେତ୍ ଅଜଂ ଧ୍ରୁଵଂ ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵୈର୍ ଵିଶୁଦ୍ଧଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦେଵଂ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାଶୈଃ
ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପ ଜାଣିବା ଦ୍ୱାରା, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦୀପ ପରି ଅଜନ୍ମା, ଚିରନ୍ତନ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ତେବେ ଦେବତାକୁ ଜାଣି, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ।
ଏଷ ହ ଦେଵଃ ପ୍ରଦିଶୋ ଽନୁ ସର୍ଵାଃ ପୂର୍ଵୋ ହ ଜାତଃ ସ ଉ ଗର୍ଭେ ଅନ୍ତଃ ସ ଏଵ ଜାତଃ ସ ଜନିଷ୍ଯମାନଃ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ ଜନାସ୍ ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵତୋମୁଖଃ
ଏହି ଦେବତା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ଠାରୁ ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ସେ ଗର୍ଭରେ ଅଛନ୍ତି; ସେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ନେବେ; ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ ରଖି ଉଭୟ ଅଛନ୍ତି ।
ଯୋ ଦେଵୋ ଅଗ୍ନୌ ଯୋ ଅପ୍ସୁ ଯୋ ଵିଶ୍ଵଂ ଭୁଵନମ୍ ଆଵିଵେଶ ଯ ଓଷଧୀଷୁ ଯୋ ଵନସ୍ପତୀଷୁ ତସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ନମୋ ନମଃ
ଯେ ଦେବତା ଅଗ୍ନିରେ, ଜଳରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଔଷଧି ଓ ଗଛରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ ।
ଯ ଏକୋ ଜାଲଵାନ୍ ଈଶତ ଈଶନୀଭିଃ ସର୍ଵାଂଲ୍ ଲୋକାନ୍ ଈଶତ ଈଶନୀଭିଃ ଯ ଏଵୈକ ଉଦ୍ଭଵେ ସଂଭଵେ ଚ ଯ ଏତଦ୍ ଵିଦୁର୍ ଅମୃତାସ୍ ତେ ଭଵନ୍ତି
ଏକମାତ୍ର ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶାସନ କରନ୍ତି । ସେ ଏକା ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିକାଶରେ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯେଉଁମାନେ ଅଧିଗମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମୃତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଏକୋ ହି ରୁଦ୍ରୋ ନ ଦ୍ଵିତୀଯାଯ ତସ୍ଥେ ଯ ଇମାଂଲ୍ ଲୋକାନ୍ ଈଶତ ଈଶନୀଭିଃ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ ଜନାସ୍ ତିଷ୍ଠତି ସଂଚୁକୋଚାନ୍ତକାଲେ ସଂସୃଜ୍ଯ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ଗୋପାଃ
ଏକା ରୁଦ୍ର ଅଛନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହିଁ; ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶାସନ କରନ୍ତି । ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ଶେଷକାଳରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସଂକୋଚ କରି, ସୃଷ୍ଟି ଓ ରକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି ।
ଵିଶ୍ଵତଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ ଉତ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖୋ ଵିଶ୍ଵତୋବାହୁର୍ ଉତ ଵିଶ୍ଵତସ୍ପାତ୍ ସଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଧମତି ସଂ ପତତ୍ରୈର୍ ଦ୍ଯାଵାଭୂମୀ ଜନଯନ୍ ଦେଵ ଏକଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚକ୍ଷୁ, ମୁହଁ, ହାତ, ପା ଥିବା, ଏକ ଦେବତା ଦିନ ଓ ଜମିକୁ ଏକସାଥି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତକୁ ଚଳାଇଥାନ୍ତି ।
ଯୋ ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଭଵଶ୍ ଚୋଦ୍ଭଵଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵାଧିପୋ ରୁଦ୍ରୋ ମହର୍ଷିଃ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଂ ଜନଯାମାସ ପୂର୍ଵଂ ସ ନୋ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶୁଭଯା ସଂଯୁନକ୍ତୁ
ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଆଦିକାରଣ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାୟକ ରୁଦ୍ର ମହାର୍ଷି, ସେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ସେ ଆମକୁ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ।
ଯା ତେ ରୁଦ୍ର ଶିଵା ତନୂର୍ ଅଘୋରାପାପକାଶିନୀ ତଯା ନସ୍ ତନୁଵା ଶଂତମଯା ଗିରିଶନ୍ତାଭିଚାକଶୀହି
ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମର ଶିବ ଦେହ, ଯାହା ଭୟଜନକ ନୁହେଁ ଓ ଦୁଷ୍ଟତା ଦେଖାଏ ନାହିଁ, ସେ ଶାନ୍ତ ଦେହରେ, ହେ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା, ଆମ ପାଇଁ ଆଲୋକ ଦେଖାନ୍ତୁ।
ଯାମ୍ ଇଷୁଂ ଗିରିଶନ୍ତ ହସ୍ତେ ବିଭର୍ଷ୍ଯ୍ ଅସ୍ତଵେ ଶିଵାଂ ଗିରିତ୍ର ତାଂ କୁରୁ ମା ହିଂସୀଃ ପୁରୁଷଂ ଜଗତ୍
ହେ ପାହାଡ଼ର ନାଥ, ତୁମେ ଯେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ହାତରେ ଧରିଥିବା ତୀର, ହେ ପାହାଡ଼ର ରକ୍ଷକ, ସେ ତୀରକୁ ଶିବ କର, ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱକୁ କେବେ ଆଘାତ ଦିଅନି।
ତତଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ବୃହନ୍ତଂ ଯଥାନିକାଯଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଗୂଢଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯୈକଂ ପରିଵେଷ୍ଟିତାରମ୍ ଈଶଂ ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵାମୃତା ଭଵନ୍ତି
ତାପରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ବିଶାଳ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଦେହରେ ଲୁଚିଥିବା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରିଥିବା ଏକମାତ୍ର ନାୟକ; ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜାଣିଲେ ଲୋକେ ଅମୃତ ହେଇଯାନ୍ତି।