സ്വഭാവമ് ഏകേ കവയോ വദന്തി കാലം തഥാന്യേ പരിമുഹ്യമാനാഃ ദേവസ്യൈഷ മഹിമാ തു ലോകേ യേനേദം ഭ്രാമ്യതേ ബ്രഹ്മചക്രമ്
സ്വഭാവം ചില ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു, മറ്റുചിലർ കാലത്തെ പറയുന്നു, അനേകർ അതിൽ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. എന്നാൽ ഈ ലോകവും ബ്രഹ്മന്റെ ചക്രവും ചലിപ്പിക്കുന്നത് ദൈവത്തിന്റെ മഹത്വമാണ്.
യേനാവൃതം നിത്യമ് ഇദം ഹി സര്വം ജ്ഞഃ കാലകാലോ ഗുണീ സര്വവിദ്യഃ തേനേശിതം കര്മ വിവര്തതേ ഹ പൃഥിവ്യാപ്തേജോഽനിലഖാനി ചിന്ത്യമ്
ഈ സകലവും എല്ലായ്പ്പോഴും ആവർണിക്കുന്നത് ആ ജ്ഞാനിയാണ്; കാലത്തിനും അതിലുമപ്പുറത്തുള്ളവൻ, സകലഗുണങ്ങളോടും സർവ്വജ്ഞതയോടും കൂടിയവൻ. അവനാണ് എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും നിയന്ത്രിക്കുന്നത്; ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം എന്നിവ അവനിൽ ചിന്തിക്കപ്പെടണം.
തത് കര്മ കൃത്വാ വിനിവര്ത്യ ഭൂയസ് തത്ത്വസ്യ തത്ത്വേന സമേത്യ യോഗമ് ഏകേന ദ്വാഭ്യാം ത്രിഭിര് അഷ്ടഭിര് വാ കാലേന ചൈവാത്മഗുണൈശ് ച സൂക്ഷ്മൈഃ
ആ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു പിന്നെ പിന്മാറി, സത്യത്തിന്റെ സത്യത്തിലൂടെ യഥാർത്ഥതയുമായി ഏകതയിൽ എത്തി, ഒന്ന്, രണ്ട്, മൂന്ന്, എട്ട് മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയോ, കാലത്തിലും ആത്മാവിന്റെ സൂക്ഷ്മഗുണങ്ങളിലൂടെയും ഈ ഏകതയിൽ എത്തുന്നു.
ആരഭ്യ കര്മാണി ഗുണാന്വിതാനി ഭാവാംശ് ച സര്വാന് വിനിയോജയേദ് യഃ തേഷാമ് അഭാവേ കൃതകര്മനാശഃ കര്മക്ഷയേ യാതി സ തത്ത്വതോ ഽന്യഃ
ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ പ്രവൃത്തികൾ ആരംഭിച്ച് എല്ലാ ഭാവങ്ങളെയും നിയോഗിക്കുന്നവൻ, അവയൊക്കെ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ നശിക്കുന്നു; പ്രവൃത്തികൾ അവസാനിക്കുമ്പോൾ അവൻ യഥാർത്ഥ സത്യത്തിൽ എത്തുന്നു, മറ്റൊന്നിൽ അല്ല.
ആദിഃ സ സംയോഗനിമിത്തഹേതുഃ പരസ് ത്രികാലാദ് അകലോ ഽപി ദൃഷ്ടഃ തം വിശ്വരൂപം ഭവഭൂതമ് ഈഡ്യം ദേവം സ്വചിത്തസ്ഥമ് ഉപാസ്യ പൂര്വമ്
അവനാണ് ആദി, യോജിപ്പിന്റെയും കാരണത്തിന്റെയും കാരണം, മൂന്നു കാലങ്ങളെയും അതിജീവിച്ചവൻ, സമയത്തിനപ്പുറത്തുള്ളവൻ. സകലരൂപങ്ങളുള്ള, ഭവത്തിന്റെ ഉറവിടമായ, ആരാധ്യനായ ദൈവത്തെ സ്വചിത്തത്തിൽ ആദ്യം ആരാധിക്കണം.
സ വൃക്ഷകാലാകൃതിഭിഃ പരോ ഽന്യോ യസ്മാത് പ്രപഞ്ചഃ പരിവര്തതേ ഽയം ധര്മാവഹം പാപനുദം ഭഗേശം ജ്ഞാത്വാത്മസ്ഥമ് അമൃതം വിശ്വധാമ
വൃക്ഷം, കാലം, രൂപം എന്നിവയെ അതിജീവിച്ചവൻ, അവനിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകം മാറിമാറി നടക്കുന്നത്. ധർമ്മം നൽകുന്ന, പാപം നീക്കുന്ന, ഭാഗ്യത്തിന്റെ നാഥനായ, ആത്മാവിൽ നിലനിൽക്കുന്ന, അമൃതസ്വരൂപിയായ, എല്ലാറ്റിന്റെയും ആധാരമായ ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞാൽ മതി.
തമ് ഈശ്വരാണാം പരമം മഹേശ്വരം തം ദേവതാനാം പരമം ച ദൈവതം പതിം പതീനാം പരമം പരസ്താദ് വിദാമ ദേവം ഭുവനേശമ് ഈഡ്യമ്
നാം അറിയുന്നു, എല്ലാ ഈശ്വരന്മാരിലും പരമനായ മഹേശ്വരനെ, എല്ലാ ദേവതകളിലും ഉന്നതനായ ദൈവത്തെ, എല്ലാ അധിപന്മാരിലും പരമനായ അധിപനെ, എല്ലാറ്റിനും അതീതനായ, ലോകനാഥനായ, ആരാധ്യനായ ദൈവത്തെ.
ന തസ്യ കാര്യം കരണം ച വിദ്യതേ ന തത്സമശ് ചാഭ്യധികശ് ച ദൃശ്യതേ പരാസ്യ ശക്തിര് വിവിധൈവ ശ്രൂയതേ സ്വാഭാവികീ ജ്ഞാനബലക്രിയാ ച
അവനു പ്രവൃത്തി ഇല്ല, ഉപകരണങ്ങളും ഇല്ല; അവനു സമമായവനോ അതിലധികനോ ആരുമില്ല. അവന്റെ പരമശക്തി അനേകംവിധമാണ്, അവന്റെ ജ്ഞാനം, ശക്തി, പ്രവൃത്തി സ്വാഭാവികമാണ്.
ന തസ്യ കശ്ചിത് പതിര് അസ്തി ലോകേ ന ചേശിതാ നൈവ ച തസ്യ ലിങ്ഗം സ കാരണം കരണാധിപാധിപോ ന ചാസ്യ കശ്ചിജ് ജനിതാ ന ചാധിപഃ
ലോകത്തിൽ അവനു യാതൊരു അധിപനും ഇല്ല, ഭരണാധികാരിയും ഇല്ല, അവനു യാതൊരു അടയാളവും ഇല്ല. അവൻ കാരണവും ഉപകരണങ്ങളുടെ അധിപനുമാണ്; അവനു സൃഷ്ടാവോ മറ്റൊരു അധിപനോ ഇല്ല.
യസ് തന്തുനാഭ ഇവ തന്തുഭിഃ പ്രധാനജൈഃ സ്വഭാവതഃ ദേവ ഏകഃ സ്വമ് ആവൃണോതി സ നോ ദധാദ് ബ്രഹ്മാപ്യയമ്
തന്തുവായ്പ്പ് പോലെ തന്തുക്കളാൽ സ്വഭാവതോതിൽ തന്നെ മറയ്ക്കുന്ന ഏക ദൈവം, പ്രധാനം മൂലമുള്ള തന്തുക്കളാൽ സ്വയം ആവർണിക്കുന്നു. ആ ബ്രഹ്മൻ നമ്മെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
ഏകോ ദേവഃ സര്വഭൂതേഷു ഗൂഢഃ സര്വവ്യാപീ സര്വഭൂതാന്തരാത്മാ കര്മാധ്യക്ഷഃ സര്വഭൂതാധിവാസഃ സാക്ഷീ ചേതാ കേവലോ നിര്ഗുണശ് ച
ഏക ദൈവം എല്ലാ ജീവികളിലും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, എല്ലാ ജീവികളുടെ അന്തരാത്മാവാണ്, പ്രവൃത്തികളുടെ മേൽനോട്ടക്കാരൻ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും വാസസ്ഥലമാണ്, സാക്ഷിയും ചൈതന്യവുമാണ്, ഏകതയും ഗുണരഹിതനും ആണവൻ.
ഏകോ വശീ നിഷ്ക്രിയാണാം ബഹൂണാമ് ഏകം ബീജം ബഹുധാ യഃ കരോതി തമ് ആത്മസ്ഥം യേ ഽനുപശ്യന്തി ധീരാസ് തേഷാം സുഖം ശാശ്വതം നേതരേഷാം
അവൻ അനേക നിർക്രിയരിൽ ഏകാധിപതിയാണ്, അനേക രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഏക വിത്താണ്. അവനെ ആത്മാവിൽ കാണുന്ന ജ്ഞാനികൾക്ക് ശാശ്വതമായ സുഖം ലഭിക്കും, മറ്റുള്ളവർക്ക് അല്ല.
നിത്യോ നിത്യാനാം ചേതനശ് ചേതനാനാമ് ഏകോ ബഹൂനാം യോ വിദധാതി കാമാന് തത് കാരണം സാംഖ്യയോഗാധിഗമ്യം ജ്ഞാത്വാ ദേവം മുച്യതേ സര്വപാശൈഃ
അവൻ ശാശ്വതന്മാരിൽ ശാശ്വതനും, ചൈതന്യന്മാരിൽ ചൈതന്യനും, അനേകർക്ക് ആഗ്രഹങ്ങൾ നല്കുന്ന ഏകവൻ. ആ കാരണമാണ് സംഖ്യയും യോഗവും വഴി അറിയേണ്ടത്. ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞാൽ എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
ന തത്ര സൂര്യോ ഭാതി ന ചന്ദ്രതാരകം നേമാ വിദ്യുതോ ഭാന്തി കുതോ ഽയമ് അഗ്നിഃ തമ് ഏവ ഭാന്തമ് അനുഭാതി സര്വം തസ്യ ഭാസാ സര്വമ് ഇദം വിഭാതി
അവിടെ സൂര്യനും, ചന്ദ്രനും, നക്ഷത്രങ്ങളും പ്രകാശിക്കില്ല; ഈ മിന്നലുകളും പ്രകാശിക്കില്ല, അഗ്നി എവിടെയുണ്ട്? അവന്റെ പ്രകാശത്താൽ എല്ലാം പ്രകാശിക്കുന്നു, അവന്റെ വെളിച്ചം കൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം തെളിയുന്നത്.
ഏകോ ഹംസോ ഭുവനസ്യാസ്യ മധ്യേ സ ഏവാഗ്നിഃ സലിലേ സംനിവിഷ്ടഃ തമ് ഏവ വിദിത്വാതി മൃത്യുമ് ഏതി നാന്യഃ പന്ഥാ വിദ്യതേ ഽയനായ
ഈ ലോകത്തിന്റെ നടുവിൽ ഏക ഹംസനാണ്, അവനാണ് വെള്ളത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അഗ്നി. അവനെ മാത്രം അറിഞ്ഞാൽ മരണത്തെ അതിജീവിക്കാം, മോക്ഷത്തിന് മറ്റൊരു വഴി ഇല്ല.
സ വിശ്വകൃദ് വിശ്വവിദ് ആത്മയോനിര് ജ്ഞഃ കാലകാലോ ഗുണീ സര്വവിദ്യഃ പ്രധാനക്ഷേത്രജ്ഞപതിര് ഗുണേശഃ സംസാരമോക്ഷസ്ഥിതിബന്ധഹേതുഃ
അവൻ സകലത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും അറിയുന്നവനും സ്വയംജനിച്ചവനും, കാലത്തിന്റെയും ഗുണങ്ങളുടെയും അധിപനും സർവ്വജ്ഞനുമാണ്. പ്രധാനം, ക്ഷേത്രജ്ഞൻ, ഗുണങ്ങളുടെ നാഥൻ, ബന്ധം, മോക്ഷം, നില എന്നിവയുടെ കാരണവുമാണ്.
സ തന്മയോ ഹ്യ് അമൃത ഈശസംസ്ഥോ ജ്ഞഃ സര്വഗോ ഭുവനസ്യാസ്യ ഗോപ്താ സ ഈശേ അസ്യ ജഗതോ നിത്യമ് ഏവ നാന്യോ ഹേതുര് വിദ്യത ഈശനായ
അവൻ അതിനാൽ നിറഞ്ഞവൻ, അമൃതസ്വരൂപൻ, ഈശ്വരസ്ഥാനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, സർവ്വജ്ഞനും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചവനും ഈ ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകനുമാണ്. അവൻ എപ്പോഴും ഈ ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു, ഈശ്വരതയ്ക്ക് മറ്റൊരു കാരണമില്ല.
യോ ബ്രഹ്മാണം വിദധാതി പൂര്വം യോ വൈ വേദാംശ് ച പ്രഹിണോതി തസ്മൈ തം ഹ ദേവമ് ആത്മബുദ്ധിപ്രകാശം മുമുക്ഷുര് വൈ ശരണമ് അഹം പ്രപദ്യേ
ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ചവനും, വേദങ്ങൾ അവനിലേക്ക് അയച്ചവനും, ആത്മബുദ്ധിയുടെ പ്രകാശമായ ആ ദൈവത്തോടാണ് മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നത്.
നിഷ്കലം നിഷ്ക്രിയം ശാന്തം നിരവദ്യം നിരഞ്ജനമ് അമൃതസ്യ പരം സേതും ദഗ്ധേന്ധനമ് ഇവാനലമ്
ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തത്, പ്രവർത്തനമില്ലാത്തത്, സമാധാനപരമായത്, കുറ്റമില്ലാത്തത്, മായ്ച്ചുകളഞ്ഞത്, അമൃതത്തിലേക്കുള്ള പരമമായ പാലം, ഇന്ധനം തീർന്നുപോയ അഗ്നിപോലെ.
യദാ ചര്മവദ് ആകാശം വേഷ്ടയിഷ്യന്തി മാനവാഃ തദാ ദേവമ് അവിജ്ഞായ ദുഃഖസ്യാന്തോ ഭവിഷ്യതി
മനുഷ്യർ ആകാശം ചർമ്മംപോലെ പൊതിയുമ്പോൾ, ദൈവത്തെ അറിയാതെ, ദു:ഖത്തിന് അവസാനം വരും.
തപഃപ്രഭാവാദ് ദേവപ്രസാദാത് ബ്രഹ്മ ഹ ശ്വേതാശ്വതരോ ഽഥ വിദ്വാന് അത്യാശ്രമിഭ്യഃ പരമം പവിത്രം പ്രോവാച സമ്യഗ് ഋഷിസങ്ഘജുഷ്ടമ്
തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ, ദൈവാനുഗ്രഹത്താൽ, ശ്വേതാശ്വതരൻ എന്ന ജ്ഞാനി, ആശ്രമങ്ങളെ അതിജീവിച്ചവർക്കും, ഋഷിസംഘം ആദരിക്കുന്ന പരമശുദ്ധി ശരിയായി ഉപദേശിച്ചു.
വേദാന്തേ പരമം ഗുഹ്യം പുരാകല്പേ പ്രചോദിതമ് നാപ്രശാന്തായ ദാതവ്യം നാപുത്രായാശിഷ്യായ വാ പുനഃ
വേദാന്തത്തിൽ പരമരഹസ്യം പുരാതനകാലത്ത് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; മനസ്സു ശാന്തിയില്ലാത്തവർക്കും, പുത്രനല്ലാത്തവർക്കും, യോഗ്യശിഷ്യനല്ലാത്തവർക്കും ഇത് നൽകരുത്.
യസ്യ ദേവേ പരാ ഭക്തിര് യഥാ ദേവേ തഥാ ഗുരൌ തസ്യൈതേ കഥിതാ ഹ്യ് അര്ഥാഃ പ്രകാശന്തേ മഹാത്മനഃ പ്രകാശന്തേ മഹാത്മനഃ
ദൈവത്തിൽ പരമമായ ഭക്തിയും, ദൈവത്തിൽപോലെ ഗുരുവിലും അതുപോലെയുള്ള ഭക്തിയും ഉള്ള മഹാത്മാവിന്, ഇവിടെ പറഞ്ഞ അർത്ഥങ്ങൾ തെളിഞ്ഞു കാണപ്പെടും, തീർച്ചയായും തെളിഞ്ഞു കാണപ്പെടും.