ഏഷ ദേവോ വിശ്വകര്മാ മഹാത്മാ സദാ ജനാനാം ഹൃദയേ സംനിവിഷ്ടഃ ഹൃദാ മനീഷാ മനസാഭികൢപ്തോ യ ഏതദ് വിദുര് അമൃതാസ് തേ ഭവന്തി
സകലത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും മഹാത്മാവുമായ ഈ ദൈവം എല്ലായ്പ്പോഴും മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഹൃദയത്താൽ, ബുദ്ധിയാൽ, മനസ്സാൽ അവനെ സമീപിക്കാം; ഇതറിയുന്നവർ അമൃതരാവുന്നു.
യദാതമസ് തന് ന ദിവാ ന രാത്രിര് ന സന് ന ചാസച് ഛിവ ഏവ കേവലഃ തദ് അക്ഷരം തത് സവിതുര് വരേണ്യം പ്രജ്ഞാ ച തസ്മാത് പ്രസൃതാ പുരാണീ
അന്ധകാരമുള്ളപ്പോൾ അവിടെ പകലുമില്ല, രാത്രിയും ഇല്ല, സത്തുമില്ല, അസത്തുമില്ല; ശിവൻ മാത്രം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു; അവൻ അക്ഷരനും, സവിറ്റാവിന്റെ ഉത്തമനും, പുരാതനമായ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉറവിടവുമാണ്.
നൈനമ് ഊര്ധ്വം ന തിര്യഞ്ചം ന മധ്യേ പരിജഗ്രഭത് ന തസ്യ പ്രതിമാ അസ്തി യസ്യ നാമ മഹദ് യശഃ
അവനെ മുകളിലും, അകത്തും, അറ്റത്തുമൊന്നും ആരും പിടിച്ചിട്ടില്ല; അവനു സമാനമായൊന്നുമില്ല; അവന്റെ നാമം മഹത്തായ മഹിമയുള്ളതാണു.
ന സംദൃശേ തിഷ്ഠതി രൂപമ് അസ്യ ന ചക്ഷുഷാ പശ്യതി കശ്ചനൈനം ഹൃദാ ഹൃദിസ്ഥം മനസാ യ ഏനമ് ഏവം വിദുര് അമൃതാസ് തേ ഭവന്തി
അവന്റെ രൂപം കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാൻ കഴിയില്ല; ആരും അവനെ നേരിട്ട് കാണുന്നില്ല. ഹൃദയത്തിലും മനസ്സിലും അവൻ വസിക്കുന്നതെന്നു അറിഞ്ഞവർ അമൃതരാവുന്നു.
അജാത ഇത്യ് ഏവം കശ്ചിദ് ഭീരുഃ പ്രപദ്യതേ രുദ്ര യത് ദക്ഷിണം മുഖമ് തേന മാം പാഹി നിത്യമ്
ജനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഭയപ്പെട്ട് ചിലർ അഭയം തേടുന്നു; ഭദ്രമായ മുഖമുള്ള രുദ്രാ, എന്നെ എല്ലായ്പ്പോഴും കാത്തുകൊൾക.
മാ നസ് തോകേ തനയേ മാ ന ആയുഷി മാ നോ ഗോഷു മാ നോ അശ്വേഷു രീരിഷഃ വീരാന് മാ നോ രുദ്ര ഭാമിതോ വധീര് ഹവിഷ്മന്തഃ സദമ് ഇത് ത്വാ ഹവാമഹേ
നമ്മുടെ മക്കളെ, ആയുസ്സിനെ, പശുക്കളെ, കുതിരകളെ, നമ്മുടെ വീരന്മാരെ ഒന്നും ദോഷം ചെയ്യരുതേ രുദ്രാ; നാം എപ്പോഴും നിനക്കു ഹോമം അർപ്പിക്കുന്നു.
ദ്വേ അക്ഷരേ ബ്രഹ്മപരേ ത്വ് അനന്തേ വിദ്യാവിദ്യേ നിഹിതേ യത്ര ഗൂഢേ ക്ഷരം ത്വ് അവിദ്യാ ഹ്യ് അമൃതം തു വിദ്യാ വിദ്യാവിദ്യേ ഈശതേ യസ് തു സോ ഽന്യഃ
രണ്ടു ശാശ്വതമായ അക്ഷരങ്ങൾ ഉണ്ട്; പരബ്രഹ്മവും അനന്തതയും, അവിടെയാണ് വിജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. അജ്ഞാനം നശ്വരമാണ്, വിജ്ഞാനം അമൃതമാണ്; അവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ വേറെയാണു.
യോ യോനിം യോനിമ് അധിതിഷ്ഠത്യ് ഏകോ വിശ്വാനി രൂപാണി യോനീശ് ച സര്വാഃ ഋഷിം പ്രസൂതം കപിലം യസ് തമ് അഗ്രേ ജ്ഞാനൈര് ബിഭര്തി ജായമാനം ച പശ്യേത്
എല്ലാ യോനികളുടെയും യോനിയിൽ ഏകാന്തമായി അധിഷ്ഠിതനായി, എല്ലാ രൂപങ്ങളും യോനികളും സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, ആദിയിൽ ജനിച്ച കപിലമുനിയെ വിജ്ഞാനത്തോടെ നിലനിറുത്തുന്നവനും, ജനിക്കുന്നവനെ കാണുന്നവനും ആണവൻ.
ഏകൈകം ജാലം ബഹുധാ വികുര്വന്ന് അസ്മിന് ക്ഷേത്രേ സംഹരത്യ് ഏഷ ദേവഃ ഭൂയഃ സൃഷ്ട്വാ പതയസ് തഥേശഃ സര്വാധിപത്യം കുരുതേ മഹാത്മാ
ഓരോ ജാലവും പലവിധമാക്കി, ഈ ലോകത്തിൽ ഈ ദൈവം അവയെ പിൻവലിക്കുന്നു; വീണ്ടും സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, അവൻ സർവ്വാധിപതിയായ മഹാത്മാവായി എല്ലാം ഭരിക്കുന്നു.
സര്വാ ദിശ ഊര്ധ്വമ് അധശ് ച തിര്യക് പ്രകാശയന് ഭ്രാജതേ യദ് വാനഡ്വാന് ഏവം സ ദേവോ ഭഗവാന് വരേണ്യോ യോനിസ്വഭാവാന് അധിതിഷ്ഠത്യ് ഏകഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ, മുകളിലും താഴെയും ചുറ്റും എല്ലായിടത്തും പ്രകാശമാകുന്നു; അങ്ങനെ ആ ഭഗവാൻ, മഹത്വമുള്ള ദൈവം, എല്ലായോനികളുടെ സ്വഭാവത്തിൽ ഏകാന്തമായി അധിഷ്ഠിതനാണ്.
യച് ച സ്വഭാവം പചതി വിശ്വയോനിഃ പാച്യാംശ് ച സര്വാന് പരിണാമയേദ് യഃ സര്വമ് ഏതദ് വിശ്വമ് അധിതിഷ്ഠത്യ് ഏകോ ഗുണാംശ് ച സര്വാന് വിനിയോജയേദ് യഃ
വിശ്വയോനി തന്റെ സ്വഭാവം പാകം ചെയ്യുന്നു, പാകമാകേണ്ടതെല്ലാം രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുന്നു; അവൻ ഏകാന്തമായി ഈ സർവ്വവിശ്വം നിയന്ത്രിക്കുന്നു, ഗുണങ്ങളെ എല്ലാം നിശ്ചയിക്കുന്നു.
തദ് വേദഗുഹ്യോപനിഷത്സു ഗൂഢം തദ് ബ്രഹ്മാ വേദതേ ബ്രഹ്മയോനിം യേ പൂര്വം ദേവാ ഋഷയശ് ച തദ് വിദുസ് തേ തന്മയാ അമൃതാ വൈ ബഭൂവുഃ
വേദഗുഹ്യോപനിഷത്തുകളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനെ ബ്രഹ്മാവ് ബ്രഹ്മയോനിയായി അറിയുന്നു; അതിനെ ആദ്യം അറിഞ്ഞ ദേവന്മാരും ഋഷികളും അതിൽ ലയിച്ച് അമൃതരായി.
ഗുണാന്വയോ യഃ ഫലകര്മകര്താ കൃതസ്യ തസ്യൈവ സ ചോപഭോക്താ സ വിശ്വരൂപസ് ത്രിഗുണസ് ത്രിവര്ത്മാ പ്രാണാധിപഃ സംചരതി സ്വകര്മഭിഃ
ഗുണങ്ങളുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ, ഫലപ്രദമായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ, അനുഭവിക്കുന്നവനും ആണവൻ; അനേകം രൂപങ്ങളുള്ളവൻ, മൂന്നു ഗുണങ്ങളുടെയും മൂന്നു മാർഗങ്ങളുടെയും ഉടമ, പ്രാണാധിപതിയായവൻ, തന്റെ കർമ്മങ്ങൾ അനുസരിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
അങ്ഗുഷ്ഠമാത്രോ രവിതുല്യരൂപഃ സംകല്പാഹംകാരസമന്വിതോ യഃ ബുദ്ധേര് ഗുണേനാത്മഗുണേന ചൈവ ആരാഗ്രമാത്രോ ഹ്യ് അവരോ ഽപി ദൃഷ്ടഃ
അംഗുഷ്ഠം വലുപ്പമുള്ളവൻ, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവൻ, സംകല്പവും അഹങ്കാരവും ഉള്ളവൻ, ബുദ്ധിയുടെ ഗുണത്താലും സ്വന്തം ഗുണത്താലും, ഏറ്റവും ചെറുതായിട്ടും, വാലിന്റെ അഗ്രംപോലെയും കാണപ്പെടുന്നു.
വാലാഗ്രശതഭാഗസ്യ ശതധാ കല്പിതസ്യ ച ഭാഗോ ജീവഃ സ വിജ്ഞേയഃ സ ചാനന്ത്യായ കല്പതേ
വാലിന്റെ അഗ്രത്തിന്റെ നൂറിലൊന്നു ഭാഗം വീണ്ടും നൂറായി വിഭജിച്ചതുപോലെയാണ് ജീവൻ; എങ്കിലും അതിന് അനന്തതയിലേക്കു കഴിയുന്ന ശേഷിയുണ്ട്.
നൈവ സ്ത്രീ ന പുമാന് ഏഷ ന ചൈവായം നപുംസകഃ യദ് യച് ഛരീരമ് ആദത്തേ തേന തേന സ യുജ്യതേ
അവൻ സ്ത്രീയുമല്ല, പുരുഷനുമല്ല, നപുംസകനുമല്ല; ഏത് ശരീരം സ്വീകരിച്ചാലും അതിനൊപ്പം അവൻ ഒന്നാകുന്നു.
സംകല്പനസ്പര്ശനദൃഷ്ടിമോഹൈര് ഗ്രാസാമ്ബുവൃഷ്ട്യാ ചാത്മവിവൃദ്ധിജന്മ കര്മാനുഗാന്യ് അനുക്രമേന ദേഹീ സ്ഥാനേഷു രൂപാണ്യ് അഭിസംപ്രപദ്യതേ
സങ്കല്പം, സ്പർശം, കാഴ്ച, മോഹം, അഹാരം, വെള്ളം, മഴ എന്നിവയിലൂടെ, ദേഹിയെന്ന ആത്മാവ് കർമ്മങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് ജനിച്ച് വളരുന്നു; അങ്ങനെ പലസ്ഥലങ്ങളിൽ വിവിധ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു.
സ്ഥൂലാനി സൂക്ഷ്മാണി ബഹൂനി ചൈവ രൂപാണി ദേഹീ സ്വഗുണൈര് വൃണോതി ക്രിയാഗുണൈര് ആത്മഗുണൈശ് ച തേഷാം സംയോഗഹേതുര് അപരോ ഽപി ദൃഷ്ടഃ
ദേഹി തന്റെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടും, കർമ്മഗുണങ്ങൾകൊണ്ടും, ആത്മഗുണങ്ങൾകൊണ്ടും അനേകം സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മരൂപങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; അവയുടെ യോജനത്തിന് മറ്റൊരുത്തൻ കാരണം ആണെന്ന് കാണപ്പെടുന്നു.
അനാദ്യനന്തം കലിലസ്യ മധ്യേ വിശ്വസ്യ സ്രഷ്ടാരമ് അനേകരൂപം വിശ്വസ്യൈകം പരിവേഷ്ടിതാരം ജ്ഞാത്വാ ദേവം മുച്യതേ സര്വപാശൈഃ
ആദിയുമില്ല, അന്ത്യവും ഇല്ലാത്ത, അനേകരൂപനായ ലോകസ്രഷ്ടാവായ, സർവ്വവിശ്വത്തെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന ഏക ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞാൽ, എല്ലാവിധ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
ഭാവഗ്രാഹ്യമ് അനീഡാഖ്യം ഭാവാഭാവകരം ശിവം കലാസര്ഗകരം ദേവം യേ വിദുസ് തേ ജഹുസ് തനുമ്
ഭാവംകൊണ്ട് ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന, കൂടില്ലാത്തവൻ, ഭാവവും അഭാവവും സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശിവൻ, കലകളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ദൈവത്തെ ആരറിയുന്നു, അവർ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
സ്വഭാവമ് ഏകേ കവയോ വദന്തി കാലം തഥാന്യേ പരിമുഹ്യമാനാഃ ദേവസ്യൈഷ മഹിമാ തു ലോകേ യേനേദം ഭ്രാമ്യതേ ബ്രഹ്മചക്രമ്
സ്വഭാവം ചില ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു, മറ്റുചിലർ കാലത്തെ പറയുന്നു, അനേകർ അതിൽ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. എന്നാൽ ഈ ലോകവും ബ്രഹ്മന്റെ ചക്രവും ചലിപ്പിക്കുന്നത് ദൈവത്തിന്റെ മഹത്വമാണ്.
യേനാവൃതം നിത്യമ് ഇദം ഹി സര്വം ജ്ഞഃ കാലകാലോ ഗുണീ സര്വവിദ്യഃ തേനേശിതം കര്മ വിവര്തതേ ഹ പൃഥിവ്യാപ്തേജോഽനിലഖാനി ചിന്ത്യമ്
ഈ സകലവും എല്ലായ്പ്പോഴും ആവർണിക്കുന്നത് ആ ജ്ഞാനിയാണ്; കാലത്തിനും അതിലുമപ്പുറത്തുള്ളവൻ, സകലഗുണങ്ങളോടും സർവ്വജ്ഞതയോടും കൂടിയവൻ. അവനാണ് എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും നിയന്ത്രിക്കുന്നത്; ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം എന്നിവ അവനിൽ ചിന്തിക്കപ്പെടണം.
തത് കര്മ കൃത്വാ വിനിവര്ത്യ ഭൂയസ് തത്ത്വസ്യ തത്ത്വേന സമേത്യ യോഗമ് ഏകേന ദ്വാഭ്യാം ത്രിഭിര് അഷ്ടഭിര് വാ കാലേന ചൈവാത്മഗുണൈശ് ച സൂക്ഷ്മൈഃ
ആ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു പിന്നെ പിന്മാറി, സത്യത്തിന്റെ സത്യത്തിലൂടെ യഥാർത്ഥതയുമായി ഏകതയിൽ എത്തി, ഒന്ന്, രണ്ട്, മൂന്ന്, എട്ട് മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയോ, കാലത്തിലും ആത്മാവിന്റെ സൂക്ഷ്മഗുണങ്ങളിലൂടെയും ഈ ഏകതയിൽ എത്തുന്നു.
ആരഭ്യ കര്മാണി ഗുണാന്വിതാനി ഭാവാംശ് ച സര്വാന് വിനിയോജയേദ് യഃ തേഷാമ് അഭാവേ കൃതകര്മനാശഃ കര്മക്ഷയേ യാതി സ തത്ത്വതോ ഽന്യഃ
ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ പ്രവൃത്തികൾ ആരംഭിച്ച് എല്ലാ ഭാവങ്ങളെയും നിയോഗിക്കുന്നവൻ, അവയൊക്കെ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ നശിക്കുന്നു; പ്രവൃത്തികൾ അവസാനിക്കുമ്പോൾ അവൻ യഥാർത്ഥ സത്യത്തിൽ എത്തുന്നു, മറ്റൊന്നിൽ അല്ല.
ആദിഃ സ സംയോഗനിമിത്തഹേതുഃ പരസ് ത്രികാലാദ് അകലോ ഽപി ദൃഷ്ടഃ തം വിശ്വരൂപം ഭവഭൂതമ് ഈഡ്യം ദേവം സ്വചിത്തസ്ഥമ് ഉപാസ്യ പൂര്വമ്
അവനാണ് ആദി, യോജിപ്പിന്റെയും കാരണത്തിന്റെയും കാരണം, മൂന്നു കാലങ്ങളെയും അതിജീവിച്ചവൻ, സമയത്തിനപ്പുറത്തുള്ളവൻ. സകലരൂപങ്ങളുള്ള, ഭവത്തിന്റെ ഉറവിടമായ, ആരാധ്യനായ ദൈവത്തെ സ്വചിത്തത്തിൽ ആദ്യം ആരാധിക്കണം.
സ വൃക്ഷകാലാകൃതിഭിഃ പരോ ഽന്യോ യസ്മാത് പ്രപഞ്ചഃ പരിവര്തതേ ഽയം ധര്മാവഹം പാപനുദം ഭഗേശം ജ്ഞാത്വാത്മസ്ഥമ് അമൃതം വിശ്വധാമ
വൃക്ഷം, കാലം, രൂപം എന്നിവയെ അതിജീവിച്ചവൻ, അവനിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകം മാറിമാറി നടക്കുന്നത്. ധർമ്മം നൽകുന്ന, പാപം നീക്കുന്ന, ഭാഗ്യത്തിന്റെ നാഥനായ, ആത്മാവിൽ നിലനിൽക്കുന്ന, അമൃതസ്വരൂപിയായ, എല്ലാറ്റിന്റെയും ആധാരമായ ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞാൽ മതി.
തമ് ഈശ്വരാണാം പരമം മഹേശ്വരം തം ദേവതാനാം പരമം ച ദൈവതം പതിം പതീനാം പരമം പരസ്താദ് വിദാമ ദേവം ഭുവനേശമ് ഈഡ്യമ്
നാം അറിയുന്നു, എല്ലാ ഈശ്വരന്മാരിലും പരമനായ മഹേശ്വരനെ, എല്ലാ ദേവതകളിലും ഉന്നതനായ ദൈവത്തെ, എല്ലാ അധിപന്മാരിലും പരമനായ അധിപനെ, എല്ലാറ്റിനും അതീതനായ, ലോകനാഥനായ, ആരാധ്യനായ ദൈവത്തെ.
ന തസ്യ കാര്യം കരണം ച വിദ്യതേ ന തത്സമശ് ചാഭ്യധികശ് ച ദൃശ്യതേ പരാസ്യ ശക്തിര് വിവിധൈവ ശ്രൂയതേ സ്വാഭാവികീ ജ്ഞാനബലക്രിയാ ച
അവനു പ്രവൃത്തി ഇല്ല, ഉപകരണങ്ങളും ഇല്ല; അവനു സമമായവനോ അതിലധികനോ ആരുമില്ല. അവന്റെ പരമശക്തി അനേകംവിധമാണ്, അവന്റെ ജ്ഞാനം, ശക്തി, പ്രവൃത്തി സ്വാഭാവികമാണ്.
ന തസ്യ കശ്ചിത് പതിര് അസ്തി ലോകേ ന ചേശിതാ നൈവ ച തസ്യ ലിങ്ഗം സ കാരണം കരണാധിപാധിപോ ന ചാസ്യ കശ്ചിജ് ജനിതാ ന ചാധിപഃ
ലോകത്തിൽ അവനു യാതൊരു അധിപനും ഇല്ല, ഭരണാധികാരിയും ഇല്ല, അവനു യാതൊരു അടയാളവും ഇല്ല. അവൻ കാരണവും ഉപകരണങ്ങളുടെ അധിപനുമാണ്; അവനു സൃഷ്ടാവോ മറ്റൊരു അധിപനോ ഇല്ല.
യസ് തന്തുനാഭ ഇവ തന്തുഭിഃ പ്രധാനജൈഃ സ്വഭാവതഃ ദേവ ഏകഃ സ്വമ് ആവൃണോതി സ നോ ദധാദ് ബ്രഹ്മാപ്യയമ്
തന്തുവായ്പ്പ് പോലെ തന്തുക്കളാൽ സ്വഭാവതോതിൽ തന്നെ മറയ്ക്കുന്ന ഏക ദൈവം, പ്രധാനം മൂലമുള്ള തന്തുക്കളാൽ സ്വയം ആവർണിക്കുന്നു. ആ ബ്രഹ്മൻ നമ്മെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.