യുജേ വാം ബ്രഹ്മ പൂര്വ്യം നമോഭിര് വി ശ്ലോക ഏതു പഥ്യേവ സൂരേഃ ശൃണ്വന്തി വിശ്വേ അമൃതസ്യ പുത്രാ ആ യേ ധാമാനി ദിവിയാനി തസ്ഥുഃ
സമർപ്പണത്തോടെ ഞാൻ നിങ്ങളെ പ്രാചീന ബ്രഹ്മവുമായി ചേർക്കുന്നു; ഈ സ്തുതി സൂര്യന്റെ രഥംപോലെ മുന്നോട്ട് പോവട്ടെ. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അമൃതപുത്രന്മാർ എല്ലാം ഈ സ്തുതി കേൾക്കുന്നു.
അഗ്നിര് യത്രാഭിമഥ്യതേ വായുര് യത്രാധിരുധ്യതേ സോമോ യത്രാതിരിച്യതേ തത്ര സംജായതേ മനഃ
എവിടെ അഗ്നി ഉരസലിലൂടെ ഉണരുന്നു, എവിടെ വായു ചലനത്തിലാകുന്നു, എവിടെ സോമം ഒഴുകിപ്പൊങ്ങുന്നു, അവിടെയാണ് മനസ്സും ജനിക്കുന്നത്.
സവിത്രാ പ്രസവേന ജുഷേത ബ്രഹ്മ പൂര്വ്യമ് തത്ര യോനിം കൃണവസേ നഹി തേ പൂര്തമ് അക്ഷിപത്
സൂര്യന്റെ സൃഷ്ടിശക്തിയാൽ പ്രാചീന ബ്രഹ്മത്തെ ആദരവോടെ പോഷിപ്പിക്കണം; അവിടെ നീ ജനനസ്ഥാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു, കാരണം നിന്റെ സമർപ്പണം നശിക്കുകയില്ല.
ത്രിരുന്നതം സ്ഥാപ്യ സമം ശരീരം ഹൃദീന്ദ്രിയാണി മനസാ സംനിവേശ്യ ബ്രഹ്മോഡുപേന പ്രതരേത വിദ്വാന് സ്രോതാംസി സര്വാണി ഭയാവഹാനി
ശരീരം മൂന്നു ഭാഗങ്ങളിൽ നേരെ നിലനിർത്തി, ഹൃദയവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും ഒന്നായി ചേർക്കണം. ജ്ഞാനികൾ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വഴികാട്ടിയായ മനസ്സിനെ ഒരു തോണിപോലെ ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാ ഭയകരമായ ഒഴുക്കുകളും കടക്കണം.
പ്രാണാന് പ്രപീഡ്യേഹ സ യുക്തചേഷ്ടഃ ക്ഷീനേ പ്രാണേ നാസികയോച്ഛ്വസീത ദുഷ്ടാശ്വയുക്തമ് ഇവ വാഹമ് ഏനം വിദ്വാന് മനോ ധാരയേതാപ്രമത്തഃ
ശ്വാസം അടിച്ചമർത്തി, നിയന്ത്രിതമായ പരിശ്രമത്തോടെ, ശ്വാസം കുറയുമ്പോൾ മൂക്കിലൂടെ ശ്വസിക്കരുത്. കുതിരകൾ നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത രഥക്കാരനുപോലെ, ജ്ഞാനി മനസ്സിനെ അശാന്തമാകാതെ പിടിച്ചിരുത്തണം.
സമേ ശുചൌ ശര്കരാവഹ്നിവാലുകാവിവര്ജിതേ ശബ്ദജലാശ്രയാദിഭിഃ മനോഽനുകൂലേ ന തു ചക്ഷുപീഡനേ ഗുഹാനിവാതാശ്രയണേ പ്രയോജയേത്
ശുദ്ധവും സമതലവുമായ, കല്ലും അഗ്നിയും മണലും ഇല്ലാത്ത, ശബ്ദം, വെള്ളം മുതലായ വശീകരണങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത, മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ, കണ്ണിന് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കാത്ത, ഗുഹയിലോ കാറ്റ് അടിക്കുന്ന സ്ഥലത്തോ അല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് അഭ്യാസം നടത്തണം.
നീഹാരധൂമാര്കാനലാനിലാനാം ഖദ്യോതവിദ്യുത്സ്ഫടികാശശീനാമ് ഏതാനി രൂപാണി പുരഃസരാണി ബ്രഹ്മണ്യ് അഭിവ്യക്തികരാണി യോഗേ
മഞ്ഞ്, പുക, സൂര്യൻ, അഗ്നി, വായു, ജ്വലിക്കുന്ന പുഴുക്കൾ, മിന്നൽ, സ്ഫടികം, ചന്ദ്രൻ—ഇവയാണ് ആദ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന രൂപങ്ങൾ; യോഗത്തിൽ ബ്രഹ്മത്തെ ഇവ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
പൃഥ്വ്യപ്തേജോഽനിലഖേ സമുത്ഥിതേ പഞ്ചാത്മകേ യോഗഗുണേ പ്രവൃത്തേ ന തസ്യ രോഗോ ന ജരാ ന മൃത്യുഃ പ്രാപ്തസ്യ യോഗാഗ്നിമയം ശരീരമ്
ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം എന്നിവ ചേർന്ന യോഗഗുണങ്ങൾ ഉദയിക്കുമ്പോൾ, യോഗാഗ്നിയിൽ രൂപം നേടിയവന് രോഗവും വൃദ്ധിയും മരണവും ഉണ്ടാകില്ല.
ലഘുത്വമ് ആരോഗ്യമ് അലോലുപത്വം വര്ണപ്രസാദഃ സ്വരസൌഷ്ഠവം ച ഗന്ധഃ ശുഭോ മൂത്രപുരീഷമ് അല്പം യോഗപ്രവൃത്തിം പ്രഥമാം വദന്തി
ലഘുത്വം, ആരോഗ്യം, ആസക്തിയില്ലായ്മ, വർണ്ണത്തിന്റെ തെളിച്ചം, മധുരമായ ശബ്ദം, സുഖമുള്ള ഗന്ധം, കുറവ് മൂത്രവും മലവും—ഇവയാണ് യോഗത്തിൽ പുരോഗതിയുടെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.
യഥൈവ ബിമ്ബം മൃദയോപലിപ്തം തേജോമയം ഭ്രാജതേ തത് സുധാന്തമ് തദ് വാത്മതത്ത്വം പ്രസമീക്ഷ്യ ദേഹീ ഏകഃ കൃതാര്ഥോ ഭവതേ വീതശോകഃ
കല്ല് മണ്ണ് പൂശിയ കണ്ണാടി വൃത്തിയാക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതുപോലെ ആത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം കണ്ടാൽ ശരീരധാരി പൂർണ്ണതയും ദുഃഖരഹിതത്വവും നേടുന്നു.
യദ് ആത്മതത്ത്വേന തു ബ്രഹ്മതത്ത്വം ദീപോപമേനേഹ യുക്തഃ പ്രപശ്യേത് അജം ധ്രുവം സര്വതത്ത്വൈര് വിശുദ്ധം ജ്ഞാത്വാ ദേവം മുച്യതേ സര്വപാശൈഃ
ആത്മാവിന്റെ സ്വരൂപം അറിഞ്ഞ്, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സാരമായത്—ജനനമില്ലാത്തത്, ശാശ്വതം, എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും വിശുദ്ധം, ദീപംപോലെയുള്ളത്—കണ്ടാൽ, ആ ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞവൻ എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
ഏഷ ഹ ദേവഃ പ്രദിശോ ഽനു സര്വാഃ പൂര്വോ ഹ ജാതഃ സ ഉ ഗര്ഭേ അന്തഃ സ ഏവ ജാതഃ സ ജനിഷ്യമാനഃ പ്രത്യങ് ജനാസ് തിഷ്ഠതി സര്വതോമുഖഃ
ഈ ദൈവം എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അവൻ എല്ലാറ്റിനും മുമ്പേ ജനിച്ചു; ഗർഭത്തിൽ ഉള്ളവൻ; ജനിച്ചവനും ജനിക്കാൻ പോകുന്നവനും; അവൻ എല്ലാ ജീവികളെയും നേരിട്ട്, എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും മുഖം തിരിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.
യോ ദേവോ അഗ്നൌ യോ അപ്സു യോ വിശ്വം ഭുവനമ് ആവിവേശ യ ഓഷധീഷു യോ വനസ്പതീഷു തസ്മൈ ദേവായ നമോ നമഃ
അഗ്നിയിലും ജലത്തിലും, ഈ ലോകമൊക്കെയും പ്രവേശിച്ചവനിൽ, ഔഷധികളിലും വൃക്ഷങ്ങളിലും ഉള്ളവനിൽ—ആ ദൈവത്തോട് നമസ്കാരം, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
യ ഏകോ ജാലവാന് ഈശത ഈശനീഭിഃ സര്വാംല് ലോകാന് ഈശത ഈശനീഭിഃ യ ഏവൈക ഉദ്ഭവേ സംഭവേ ച യ ഏതദ് വിദുര് അമൃതാസ് തേ ഭവന്തി
സ്വന്തം ശക്തിയിൽ മറഞ്ഞ്, ഒരുവൻ തന്നെ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും തന്റെ ശക്തികൾകൊണ്ട് നിയന്ത്രിക്കുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് ഉത്ഭവത്തിലും വികാസത്തിലും. ഇതറിയുന്നവർ അമൃതരാവുന്നു.
ഏകോ ഹി രുദ്രോ ന ദ്വിതീയായ തസ്ഥേ യ ഇമാംല് ലോകാന് ഈശത ഈശനീഭിഃ പ്രത്യങ് ജനാസ് തിഷ്ഠതി സംചുകോചാന്തകാലേ സംസൃജ്യ വിശ്വാ ഭുവനാനി ഗോപാഃ
രുദ്രൻ ഒരുത്തൻ മാത്രമാണ്, രണ്ടാമൻ ഇല്ല; അവൻ ഈ ലോകങ്ങളെ തന്റെ ശക്തികൾകൊണ്ട് നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അവൻ എല്ലാ ജീവികളെയും നേരിട്ട് നിലകൊള്ളുന്നു; സൃഷ്ടിച്ചും സംരക്ഷിച്ചും അവസാനം എല്ലാം പിൻവലിക്കുന്നു.
വിശ്വതശ്ചക്ഷുര് ഉത വിശ്വതോമുഖോ വിശ്വതോബാഹുര് ഉത വിശ്വതസ്പാത് സം ബാഹുഭ്യാം ധമതി സം പതത്രൈര് ദ്യാവാഭൂമീ ജനയന് ദേവ ഏകഃ
എല്ലാ ദിക്കിലും കണ്ണുകളും മുഖങ്ങളും കൈകളും കാലുകളും ഉള്ളവൻ, ആ ഏകദേവൻ തന്റെ കൈകളും ചിറകുകളും കൊണ്ട് ആകാശവും ഭൂമിയും ഒരുമിച്ച് സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
യോ ദേവാനാം പ്രഭവശ് ചോദ്ഭവശ് ച വിശ്വാധിപോ രുദ്രോ മഹര്ഷിഃ ഹിരണ്യഗര്ഭം ജനയാമാസ പൂര്വം സ നോ ബുദ്ധ്യാ ശുഭയാ സംയുനക്തു
ദേവന്മാരുടെ ആദിയും ഉത്ഭവവും ആയ, ലോകത്തിന്റെ അധിപതിയായ, മഹർഷിയായ രുദ്രൻ ആദിയിൽ ഹിരണ്യഗർഭനെ സൃഷ്ടിച്ചു. ആ ദൈവം നമുക്ക് ശുഭമായ ബുദ്ധി നൽകട്ടെ.
യാ തേ രുദ്ര ശിവാ തനൂര് അഘോരാപാപകാശിനീ തയാ നസ് തനുവാ ശംതമയാ ഗിരിശന്താഭിചാകശീഹി
രുദ്രാ, ഭയപ്പെടുത്താത്തതും പാപം കാണിക്കാത്തതുമായ നിന്റെ ശാന്തമായ രൂപം കൊണ്ടു, മലയിൽ വസിക്കുന്നവാ, ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രകാശിപ്പിക്കണമേ.
യാമ് ഇഷും ഗിരിശന്ത ഹസ്തേ ബിഭര്ഷ്യ് അസ്തവേ ശിവാം ഗിരിത്ര താം കുരു മാ ഹിംസീഃ പുരുഷം ജഗത്
മലയിലെ രക്ഷകനേ, നിന്റെ കൈയിൽ സംരക്ഷണത്തിനായി പിടിക്കുന്ന അമ്പ് ശാന്തമായതാക്കണം; മനുഷ്യനെയും ലോകത്തെയും ദയവായി ഹാനിപ്പിക്കരുത്.
തതഃ പരം ബ്രഹ്മ പരം ബൃഹന്തം യഥാനികായം സര്വഭൂതേഷു ഗൂഢം വിശ്വസ്യൈകം പരിവേഷ്ടിതാരമ് ഈശം തം ജ്ഞാത്വാമൃതാ ഭവന്തി
അതിനുശേഷം, പരമമായ ബ്രഹ്മം, അത്യന്തം വിശാലമായത്, എല്ലാ ജീവികളിലും അവരുടെ രൂപത്തിന് അനുയായമായി മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതും, സർവ്വവിശ്വം ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ഏകാധിപതിയും, ആ ദൈവത്തെ അറിയുന്നവർ അമൃതരാകുന്നു.
വേദാഹമ് ഏതം പുരുഷം മഹാന്തമ് ആദിത്യവര്ണം തമസഃ പരസ്താത് തമ് ഏവ വിദിത്വാതി മൃത്യുമ് ഏതി നാന്യഃ പന്ഥാ വിദ്യതേ ഽയനായ
ഞാൻ ഈ മഹാപുരുഷനെ, സൂര്യനുപോലെയുള്ള പ്രകാശവാനെയും ഇരുണ്ടതിന്റെ അതീതനെയും അറിയുന്നു; അവനെ മാത്രം അറിയുമ്പോൾ മരണത്തെ അതിക്രമിക്കാം — മോക്ഷത്തിനായി വേറെ വഴിയില്ല.
യസ്മാത് പരം നാപരമ് അസ്തി കിംചിദ് യസ്മാന് നാണീയോ ന ജ്യായോ ഽസ്തി കിംചിത് വൃക്ഷ ഇവ സ്തബ്ധോ ദിവി തിഷ്ഠത്യ് ഏകസ് തേനേദം പൂര്ണം പുരുഷേണ സര്വമ്
അവനെക്കാൾ മുകളിലോ ചുരുങ്ങിയതോ വലിയതോ ഒന്നുമില്ല; ഒരു വൃക്ഷംപോലെ ആകാശത്തിൽ ഏകാന്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവനാൽ ഈ സർവ്വം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തതോ യദ് ഉത്തരതരം യദ് അരൂപമ് അനാമയമ് യ ഏതദ് വിദുര് അമൃതാസ് തേ ഭവന്തി അഥേതരേ ദുഃഖമ് ഏവാപിയന്തി
അതിൽ നിന്നും അത്യുന്നതവും രൂപരഹിതവും രോഗരഹിതവുമായതിനെ അറിയുന്നവർ അമൃതരാകുന്നു; മറ്റുള്ളവർ ദു:ഖം മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നു.
സര്വാനനശിരോഗ്രീവഃ സര്വഭൂതഗുഹാശയഃ സര്വവ്യാപീ സ ഭഗവാംസ് തസ്മാത് സര്വഗതഃ ശിവഃ
അവനാണ് എല്ലാ മുഖങ്ങളും തലകളും കഴുത്തുകളും ഉള്ളവൻ; എല്ലാ ജീവികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ; എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ; അതുകൊണ്ട് ശിവൻ എല്ലായിടത്തും സന്നിഹിതനാണ്.
മഹാന് പ്രഭുര് വൈ പുരുഷഃ സത്ത്വസ്യൈഷ പ്രവര്തകഃ സുനിര്മലാമ് ഇമാം പ്രാപ്തിമ് ഈശാനോ ജ്യോതിര് അവ്യയഃ
പുരുഷൻ മഹത്തായ ശക്തിയുള്ളവൻ, സത്ത്വത്തിന്റെ ആരംഭം; ഭരതാവും നിർമലമായ പ്രകാശവും, ഈ പ്രാപ്തി നൽകുന്ന അക്ഷയജ്യോതിയാണ്.
അങ്ഗുഷ്ഠമാത്രഃ പുരുഷോ ഽന്തരാത്മാ സദാ ജനാനാം ഹൃദയേ സംനിവിഷ്ടഃ ഹൃദാ മനീഷാ മനസാഭികൢപ്തോ യ ഏതദ് വിദുര് അമൃതാസ് തേ ഭവന്തി
അംഗുഷ്ഠം വലുപ്പമുള്ള ആന്തരാത്മാവ് എല്ലായ്പ്പോഴും മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഹൃദയത്താൽ, ബുദ്ധിയാൽ, മനസ്സാൽ അവനെ ഗ്രഹിക്കാം; അതറിയുന്നവർ അമൃതരാകുന്നു.
സഹസ്രശീര്ഷാ പുരുഷഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് സ ഭൂമിം വിശ്വതോ വൃത്വാ അത്യതിഷ്ഠദ് ദശാങ്ഗുലമ്
പുരുഷന് ആയിരം തലകളും, ആയിരം കണ്ണുകളും, ആയിരം കാലുകളും ഉണ്ട്; ഭൂമിയെ എല്ലാടും ചുറ്റി, പത്ത് വിരൽ നീളം അതിലപ്പുറം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
പുരുഷ ഏവേദം സര്വം യദ് ഭൂതം യച് ച ഭവ്യമ് ഉതാമൃതത്വസ്യേശാനോ യദ് അന്നേനാതിരോഹതി
ഈ സർവ്വവും — ഉണ്ടായതും വരാനിരിക്കുന്നതും — പുരുഷനാണ്; അവൻ അമൃതതയുടെ അധിപതിയും, അന്നംകൊണ്ട് അതിലപ്പുറം വളരുന്നവനുമാണ്.
സര്വതഃപാണിപാദം തത് സര്വതോഽക്ഷിശിരോമുഖം സര്വതഃശ്രുതിമല് ലോകേ സര്വമ് ആവൃത്യ തിഷ്ഠതി
അവനു എല്ലായിടത്തും കൈകളും കാലുകളും, കണ്ണുകളും തലകളും വായുകളും ഉണ്ട്; എല്ലായിടത്തും കേൾക്കുന്നു; എല്ലാം മൂടി അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
സര്വേന്ദ്രിയഗുണാഭാസം സര്വേന്ദ്രിയവിവര്ജിതം സര്വസ്യ പ്രഭുമ് ഈശാനം സര്വസ്യ ശരണം സുഹൃത്
അവൻ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും അവയില്ലാത്തവനാണ്; അവൻ എല്ലാവിന്റെയും പ്രഭുവും, അധിപനും, അഭയവും, സുഹൃത്തുമാണ്.