കിംകാരണം ബ്രഹ്മ കുതഃ സ്മ ജാതാ ജീവാമഃ കേന ക്വ ച സംപ്രതിഷ്ഠാഃ അധിഷ്ഠിതാഃ കേന സുഖേതരേഷു വര്താമഹേ ബ്രഹ്മവിദോ വ്യവസ്ഥാമ്
എന്താണ് കാരണം? എവിടുനിന്നാണ് നമ്മള് ജനിച്ചത്? എന്തിനാലാണ് നമ്മള് ജീവിക്കുന്നത്, എന്തിലാണ് നമുക്ക് ആധാരം? ആരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് നമ്മള് സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ജീവിക്കുന്നത്? ബ്രഹ്മത്തെ അറിയുന്നവര് ഇതിന്റെ അര്ത്ഥം അന്വേഷിക്കുന്നു.
കാലഃ സ്വഭാവോ നിയതിര് യദൃച്ഛാ ഭൂതാനി യോനിഃ പുരുഷേതി ചിന്ത്യമ് സംയോഗ ഏഷാം ന ത്വ് ആത്മഭാവാദ് ആത്മാ ഹ്യ് അനീശഃ സുഖദുഃഖഹേതോഃ
കാലമാണോ, സ്വഭാവമാണോ, വിധിയാണോ, യാദൃച്ഛികമാണോ, ഭൂതങ്ങളാണോ, ഗര്ഭമാണോ, പുരുഷനാണോ ഇതിന് കാരണമെന്ന് ആലോചിക്കേണ്ടത്? ഇവയുടെ കൂട്ടായ്മയല്ല കാരണം, ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവവുമല്ല, കാരണം ആത്മാവ് സന്തോഷത്തിന്റെയും ദുഃഖത്തിന്റെയും കാരണങ്ങളില് സ്വതന്ത്രനല്ല.
തേ ധ്യാനയോഗാനുഗതാ അപശ്യന് ദേവാത്മശക്തിം സ്വഗുണൈര് നിഗൂഢാമ് യഃ കാരണാനി നിഖിലാനി താനി കാലാത്മയുക്താന്യ് അധിതിഷ്ഠത്യ് ഏകഃ
ധ്യാനയോഗപഥം പിന്തുടര്ന്നവര് തന്റെ സ്വഭാവത്തില് മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദൈവശക്തിയെ കണ്ടു; ആ ഏകന് കാലത്തോടും ആത്മാവിനോടും ചേര്ന്നിരിക്കുന്ന എല്ലാ കാരണങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
തമ് ഏകനേമിം ത്രിവൃതം ഷോഡശാന്തം ശതാര്ധാരം വിംശതിപ്രത്യരാഭിഃ അഷ്ടകൈഃ ഷഡ്ഭിര് വിശ്വരൂപൈകപാശം ത്രിമാര്ഗഭേദം ദ്വിനിമിത്തൈകമോഹമ്
ആ ഏകനെ, മൂന്നു രൂപങ്ങളുള്ള ഏകചക്രത്തെ, പതിനാറില് അവസാനിക്കുന്നതിനെ, അമ്പത് അറ്റങ്ങളും ഇരുപത് പ്രത്യറകളും, എട്ടിന്റെ ആറു കൂട്ടങ്ങളും, എല്ലാ രൂപങ്ങളുടെയും ഏകനായ അധിപനെയും, മൂന്നു വഴികളും രണ്ടു കാരണങ്ങളില് നിന്നുള്ള മായയുമുള്ളവനെയും ഞങ്ങള് ധ്യാനിക്കുന്നു.
പഞ്ചസ്രോതോഽമ്ബും പഞ്ചയോന്യുഗ്രവക്ത്രാം പഞ്ചപ്രാണോര്മിം പഞ്ചബുദ്ധ്യാദിമൂലാം പഞ്ചാവര്താം പഞ്ചദുഃഖൌഘവേഗാം പഞ്ചാശദ്ഭേദാം പഞ്ചപര്വാമ് അധീമഃ
അഞ്ച് പ്രവാഹങ്ങളുള്ളതിനെ, അഞ്ചു ഉഗ്രവായ്പ്പുകളുള്ളതിനെ, അഞ്ചു പ്രാണങ്ങളുടെ തിരമാലകളുള്ളതിനെ, അഞ്ചു ബുദ്ധീന്ദ്രിയങ്ങളില് വേരൂന്നിയതിനെ, അഞ്ചു ചുഴികളുള്ളതിനെ, അഞ്ചു ദുഃഖങ്ങളുടെ പ്രബലതയുള്ളതിനെ, അമ്പത് വിഭജിച്ചതിനെ, അഞ്ചു സന്ധികളില് അധിഷ്ഠിതമായതിനെ ഞങ്ങള് ധ്യാനിക്കുന്നു.
സര്വാജീവേ സര്വസംസ്ഥേ ബൃഹന്തേ തസ്മിന് ഹംസോ ഭ്രാമ്യതേ ബ്രഹ്മചക്രേ പൃഥഗ് ആത്മാനം പ്രേരിതാരം ച മത്വാ ജുഷ്ടസ് തതസ് തേനാമൃതത്വമ് ഏതി
എല്ലാ ജീവികളും ലോകങ്ങളും വിശാലനായ അവനില് വിശ്രമിക്കുന്നു; അവിടെ ഹംസന് ബ്രഹ്മചക്രത്തില് സഞ്ചരിക്കുന്നു. ആത്മാവും പ്രേരകനും വേറെയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയും ഭക്തിയോടെ അവനില് ലയിക്കുകയും ചെയ്താല് അമൃതതയിലേക്ക് എത്താം.
ഉദ്ഗീതമ് ഏതത് പരമം തു ബ്രഹ്മ തസ്മിംസ് ത്രയം സ്വപ്രതിഷ്ഠാക്ഷരം ച അത്രാന്തരം ബ്രഹ്മവിദോ വിദിത്വാ ലീനാ ബ്രഹ്മണി തത്പരാ യോനിമുക്താഃ
ഇതാണ് പരമമായ ബ്രഹ്മം, ഉപനിഷത്തുകളില് പാടപ്പെട്ടത്. അതില് മൂന്നു ഘടകങ്ങളും അക്ഷരവും നിലകൊള്ളുന്നു. ഉള്ളിലുള്ള ബ്രഹ്മത്തെ അറിഞ്ഞ്, അതില് ലയിച്ചവര് ഗര്ഭബന്ധത്തില് നിന്ന് മോചിതരാവുന്നു.
സംയുക്തമ് ഏതത് ക്ഷരമ് അക്ഷരം ച വ്യക്താവ്യക്തം ഭരതേ വിശ്വമ് ഈശഃ അനീശശ് ചാത്മാ ബധ്യതേ ഭോക്തൃഭാവാജ് ജ്ഞാത്വാ ദേവം മുച്യതേ സര്വപാശൈഃ
ക്ഷരവും അക്ഷരവും, പ്രകടവും അപ്രകടവും ഈ ഈശ്വരന് ഒരുമിച്ച് വഹിക്കുന്നു. ആത്മാവ് ഈശ്വരനല്ലാത്തതിനാല് അനുഭവഭാവത്തില് പറ്റിയിരിക്കുന്നു. ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞാല് എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളില് നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
ജ്ഞാജ്ഞൌ ദ്വാവ് അജാവ് ഈശനീശാവ് അജാ ഹ്യ് ഏകാ ഭോക്തൃഭോഗാര്ഥയുക്താ അനന്തശ് ചാത്മാ വിശ്വരൂപോ ഹ്യ് അകര്താ ത്രയം യദാ വിന്ദതേ ബ്രഹ്മമ് ഏതത്
അറിവും അജ്ഞാനവും, ഈശ്വരനും അനീശനും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു അജന്മാക്കളുണ്ട്. ഒരൊറ്റ അജന് അനുഭവത്തിനും അനുഭവിക്കുവാനും ബന്ധമുണ്ട്. അനന്തമായ ആത്മാവ് എല്ലാ രൂപങ്ങളുമുള്ളവനും കര്ത്താവല്ല. ഈ മൂന്നു ഘടകങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മത്തെ അറിഞ്ഞാല് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ക്ഷരം പ്രധാനമ് അമൃതാക്ഷരം ഹരഃ ക്ഷരാത്മാനാവ് ഈശതേ ദേവ ഏകഃ തസ്യാഭിധ്യാനാദ് യോജനാത് തത്ത്വഭാവാദ് ഭൂയശ് ചാന്തേ വിശ്വമായാനിവൃത്തിഃ
പ്രകൃതിയാണ് ക്ഷരമായത്; ഹരന് അമൃതമായ അക്ഷരമാണ്. ആ ഏകദൈവം ക്ഷരത്തെയും ആത്മാവിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അവനെ ധ്യാനിക്കുകയും, അവനുമായി ഐക്യപ്പെടുകയും, അവന്റെ യാഥാര്ത്ഥ്യം അറിയുകയും ചെയ്താല് അവസാനം ലോകമോഹം അകറ്റപ്പെടും.
ജ്ഞാത്വാ ദേവം സര്വപാശാപഹാനിഃ ക്ഷീനൈഃ ക്ലേശൈര് ജന്മമൃത്യുപ്രഹാണിഃ തസ്യാഭിധ്യാനാത് തൃതീയം ദേഹഭേദേ വിശ്വൈശ്വര്യം കേവല ആപ്തകാമഃ
ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞാല് എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും നശിക്കും; കഷ്ടങ്ങള് തീര്ന്നാല് ജനനമരണങ്ങള് അവസാനിക്കും. അവനെ ധ്യാനിച്ചാല് മൂന്നാമത്തെ ശരീരമൊഴിവില് ആഗ്രഹങ്ങള് പൂര്ത്തിയായവന് ലോകാധിപത്യം നേടുന്നു.
ഏതജ് ജ്ഞേയം നിത്യമ് ഏവാത്മസംസ്ഥം നാതഃ പരം വേദിതവ്യം ഹി കിംചിത് ഭോക്താ ഭോഗ്യം പ്രേരിതാരം ച മത്വാ സര്വം പ്രോക്തം ത്രിവിധം ബ്രഹ്മമ് ഏതത്
ഇതാണ് എപ്പോഴും ആത്മാവില് നിലകൊള്ളേണ്ടതും അറിയേണ്ടതും. ഇതിന് അപ്പുറം മറ്റൊന്നും അറിയേണ്ടതില്ല. അനുഭവിക്കുന്നവന്, അനുഭവ്യവസ്തു, പ്രേരകന് ഇവയെ പരിഗണിച്ചാല് എല്ലാം പറഞ്ഞതായി, ഈ മൂന്നു ഘടകങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മം പൂര്ണ്ണമാകും.
വഹ്നേര് യഥാ യോനിഗതസ്യ മൂര്തിര് ന ദൃശ്യതേ നൈവ ച ലിങ്ഗനാശഃ സ ഭൂയ ഏവേന്ധനയോനിഗൃഹ്യസ് തദ്വോഭയം വൈ പ്രണവേന ദേഹേ
എങ്ങനെ അഗ്നി തന്റെ ഉറവിടത്തില് കാണപ്പെടുന്നില്ല, അതിന്റെ അടയാളം നശിക്കാറില്ല, ഇന്ധനം ചേര്ത്താല് വീണ്ടും കിട്ടുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ പ്രണവം വഴി ഇരുവരും ശരീരത്തില് നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്വദേഹമ് അരണിം കൃത്വാ പ്രണവം ചോത്തരാരണിം ധ്യാനനിര്മഥനാഭ്യാസാദ് ദേവം പശ്യേന് നിഗൂഢവത്
തന്റെ ശരീരത്തെ താഴത്തെ അരണി ആക്കി, പ്രണവം മുകളിലെ അരണി ആക്കി, ധ്യാനത്തിന്റെ ആവര്ത്തനചര്ക്കയിലൂടെ ദൈവത്തെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ കാണണം.
തിലേഷു തൈലം ദധനീവ സര്പിര് ആപഃ സ്രോതഃസ്വ് അരണീഷു ചാഗ്നിഃ ഏവമ് ആത്മാ ആത്മനി ഗൃഹ്യതേ ഽസൌ സത്യേനൈനം തപസാ യോ ഽനുപശ്യതി
എങ്ങനെ എള്ളില് എണ്ണയും തയിരില് വെണ്ണയും വെള്ളം ഒഴുക്കുകളില് വെള്ളവും അരണിയില് അഗ്നിയും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ ആത്മാവിനെ ആത്മാവില് കണ്ടെത്താം. സത്യത്തിലും തപസ്സിലും ഉറച്ചവന് അവനെ കാണും.
സര്വവ്യാപിനമ് ആത്മാനം ക്ഷീരേ സര്പിര് ഇവാര്പിതമ് ആത്മവിദ്യാതപോമൂലം തദ് ബ്രഹ്മോപനിഷത്പരം തദ് ബ്രഹ്മോപനിഷത്പരമ്
എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ആത്മാവ് പാല്പോലെ നെയ്യായി അവിടെയുണ്ട്. ആത്മജ്ഞാനത്തിലും തപസ്സിലും വേരൂന്നിയതാണ് ഈ പരമ ബ്രഹ്മം; ഇതാണ് ഉപനിഷത്തിന്റെ ഉത്തമബോധനം.
യുഞ്ജാനഃ പ്രഥമം മനസ് തത്വായ സവിതാ ധിയഃ അഗ്നേര് ജ്യോതിര് നിചായ്യ പൃഥിവ്യാ അധ്യ് ആഭരത്
ആത്മാവിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, സത്യത്തെ തേടി ആദ്യം മനസ്സിനെ സവിറ്റാവിലേക്ക് തിരിച്ച്, അഗ്നിയുടെ പ്രകാശം ഉണര്ത്തി ഭൂമിയില് കൊണ്ടുവരുന്നു.
യുക്തേന മനസാ വയം ദേവസ്യ സവിതുഃ സവേ സുവര്ഗേയായ ശക്ത്യാ %
ഏകാഗ്രമായ മനസ്സോടെ, ദൈവമായ സവിറ്റാവിന്റെ ശക്തിയാല് നമ്മള് പ്രകാശലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടുന്നു.
യുക്ത്വായ മനസാ ദേവാന് സുവര് യതോ ധിയാ ദിവം ബൃഹജ് ജ്യോതിഃ കരിഷ്യതഃ സവിതാ പ്രസുവാതി താന്
ഏകാഗ്രമായ മനസ്സും ഉജ്ജ്വലമായ ബുദ്ധിയും കൊണ്ട്, ദേവന്മാർ വിശാലവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ പ്രകാശത്തെ തേടി, സൃഷ്ടിയുടെ ശക്തിയാൽ അവരെ ഉണർത്തുന്ന സൂര്യനെ സമീപിക്കുന്നു.
യുഞ്ജതേ മന ഉത യുഞ്ജതേ ധിയോ വിപ്രാ വിപ്രസ്യ ബൃഹതോ വിപശ്ചിതഃ വി ഹോത്രാ ദധേ വയുനാവിദ് ഏക ഇന് മഹീ ദേവസ്യ സവിതുഃ പരിഷ്ടുതിഃ
ജ്ഞാനികൾ അവരുടെ മനസ്സും ചിന്തകളും സർവ്വജ്ഞനായ മഹാനായ ജ്ഞാനിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഒരാൾ യജ്ഞം നടത്തുന്നു; ദൈവമായ സൂര്യന്റെ മഹത്വം അങ്ങനെ സ്ഥാപിതമാകുന്നു.
യുജേ വാം ബ്രഹ്മ പൂര്വ്യം നമോഭിര് വി ശ്ലോക ഏതു പഥ്യേവ സൂരേഃ ശൃണ്വന്തി വിശ്വേ അമൃതസ്യ പുത്രാ ആ യേ ധാമാനി ദിവിയാനി തസ്ഥുഃ
സമർപ്പണത്തോടെ ഞാൻ നിങ്ങളെ പ്രാചീന ബ്രഹ്മവുമായി ചേർക്കുന്നു; ഈ സ്തുതി സൂര്യന്റെ രഥംപോലെ മുന്നോട്ട് പോവട്ടെ. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അമൃതപുത്രന്മാർ എല്ലാം ഈ സ്തുതി കേൾക്കുന്നു.
അഗ്നിര് യത്രാഭിമഥ്യതേ വായുര് യത്രാധിരുധ്യതേ സോമോ യത്രാതിരിച്യതേ തത്ര സംജായതേ മനഃ
എവിടെ അഗ്നി ഉരസലിലൂടെ ഉണരുന്നു, എവിടെ വായു ചലനത്തിലാകുന്നു, എവിടെ സോമം ഒഴുകിപ്പൊങ്ങുന്നു, അവിടെയാണ് മനസ്സും ജനിക്കുന്നത്.
സവിത്രാ പ്രസവേന ജുഷേത ബ്രഹ്മ പൂര്വ്യമ് തത്ര യോനിം കൃണവസേ നഹി തേ പൂര്തമ് അക്ഷിപത്
സൂര്യന്റെ സൃഷ്ടിശക്തിയാൽ പ്രാചീന ബ്രഹ്മത്തെ ആദരവോടെ പോഷിപ്പിക്കണം; അവിടെ നീ ജനനസ്ഥാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു, കാരണം നിന്റെ സമർപ്പണം നശിക്കുകയില്ല.
ത്രിരുന്നതം സ്ഥാപ്യ സമം ശരീരം ഹൃദീന്ദ്രിയാണി മനസാ സംനിവേശ്യ ബ്രഹ്മോഡുപേന പ്രതരേത വിദ്വാന് സ്രോതാംസി സര്വാണി ഭയാവഹാനി
ശരീരം മൂന്നു ഭാഗങ്ങളിൽ നേരെ നിലനിർത്തി, ഹൃദയവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും ഒന്നായി ചേർക്കണം. ജ്ഞാനികൾ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വഴികാട്ടിയായ മനസ്സിനെ ഒരു തോണിപോലെ ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാ ഭയകരമായ ഒഴുക്കുകളും കടക്കണം.
പ്രാണാന് പ്രപീഡ്യേഹ സ യുക്തചേഷ്ടഃ ക്ഷീനേ പ്രാണേ നാസികയോച്ഛ്വസീത ദുഷ്ടാശ്വയുക്തമ് ഇവ വാഹമ് ഏനം വിദ്വാന് മനോ ധാരയേതാപ്രമത്തഃ
ശ്വാസം അടിച്ചമർത്തി, നിയന്ത്രിതമായ പരിശ്രമത്തോടെ, ശ്വാസം കുറയുമ്പോൾ മൂക്കിലൂടെ ശ്വസിക്കരുത്. കുതിരകൾ നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത രഥക്കാരനുപോലെ, ജ്ഞാനി മനസ്സിനെ അശാന്തമാകാതെ പിടിച്ചിരുത്തണം.
സമേ ശുചൌ ശര്കരാവഹ്നിവാലുകാവിവര്ജിതേ ശബ്ദജലാശ്രയാദിഭിഃ മനോഽനുകൂലേ ന തു ചക്ഷുപീഡനേ ഗുഹാനിവാതാശ്രയണേ പ്രയോജയേത്
ശുദ്ധവും സമതലവുമായ, കല്ലും അഗ്നിയും മണലും ഇല്ലാത്ത, ശബ്ദം, വെള്ളം മുതലായ വശീകരണങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത, മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ, കണ്ണിന് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കാത്ത, ഗുഹയിലോ കാറ്റ് അടിക്കുന്ന സ്ഥലത്തോ അല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് അഭ്യാസം നടത്തണം.
നീഹാരധൂമാര്കാനലാനിലാനാം ഖദ്യോതവിദ്യുത്സ്ഫടികാശശീനാമ് ഏതാനി രൂപാണി പുരഃസരാണി ബ്രഹ്മണ്യ് അഭിവ്യക്തികരാണി യോഗേ
മഞ്ഞ്, പുക, സൂര്യൻ, അഗ്നി, വായു, ജ്വലിക്കുന്ന പുഴുക്കൾ, മിന്നൽ, സ്ഫടികം, ചന്ദ്രൻ—ഇവയാണ് ആദ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന രൂപങ്ങൾ; യോഗത്തിൽ ബ്രഹ്മത്തെ ഇവ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
പൃഥ്വ്യപ്തേജോഽനിലഖേ സമുത്ഥിതേ പഞ്ചാത്മകേ യോഗഗുണേ പ്രവൃത്തേ ന തസ്യ രോഗോ ന ജരാ ന മൃത്യുഃ പ്രാപ്തസ്യ യോഗാഗ്നിമയം ശരീരമ്
ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം എന്നിവ ചേർന്ന യോഗഗുണങ്ങൾ ഉദയിക്കുമ്പോൾ, യോഗാഗ്നിയിൽ രൂപം നേടിയവന് രോഗവും വൃദ്ധിയും മരണവും ഉണ്ടാകില്ല.
ലഘുത്വമ് ആരോഗ്യമ് അലോലുപത്വം വര്ണപ്രസാദഃ സ്വരസൌഷ്ഠവം ച ഗന്ധഃ ശുഭോ മൂത്രപുരീഷമ് അല്പം യോഗപ്രവൃത്തിം പ്രഥമാം വദന്തി
ലഘുത്വം, ആരോഗ്യം, ആസക്തിയില്ലായ്മ, വർണ്ണത്തിന്റെ തെളിച്ചം, മധുരമായ ശബ്ദം, സുഖമുള്ള ഗന്ധം, കുറവ് മൂത്രവും മലവും—ഇവയാണ് യോഗത്തിൽ പുരോഗതിയുടെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.
യഥൈവ ബിമ്ബം മൃദയോപലിപ്തം തേജോമയം ഭ്രാജതേ തത് സുധാന്തമ് തദ് വാത്മതത്ത്വം പ്രസമീക്ഷ്യ ദേഹീ ഏകഃ കൃതാര്ഥോ ഭവതേ വീതശോകഃ
കല്ല് മണ്ണ് പൂശിയ കണ്ണാടി വൃത്തിയാക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതുപോലെ ആത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം കണ്ടാൽ ശരീരധാരി പൂർണ്ണതയും ദുഃഖരഹിതത്വവും നേടുന്നു.