ശ്വേതാശ്വതരോപനിഷദ്

कालः स्वभावो नियतिर् यदृच्छा भूतानि योनिः पुरुषेति चिन्त्यम् संयोग एषां न त्व् आत्मभावाद् आत्मा ह्य् अनीशः सुखदुःखहेतोः

കാലമാണോ, സ്വഭാവമാണോ, വിധിയാണോ, യാദൃച്ഛികമാണോ, ഭൂതങ്ങളാണോ, ഗര്‍ഭമാണോ, പുരുഷനാണോ ഇതിന് കാരണമെന്ന് ആലോചിക്കേണ്ടത്? ഇവയുടെ കൂട്ടായ്മയല്ല കാരണം, ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവവുമല്ല, കാരണം ആത്മാവ് സന്തോഷത്തിന്റെയും ദുഃഖത്തിന്റെയും കാരണങ്ങളില്‍ സ്വതന്ത്രനല്ല.

ते ध्यानयोगानुगता अपश्यन् देवात्मशक्तिं स्वगुणैर् निगूढाम् यः कारणानि निखिलानि तानि कालात्मयुक्तान्य् अधितिष्ठत्य् एकः

ധ്യാനയോഗപഥം പിന്തുടര്‍ന്നവര് തന്റെ സ്വഭാവത്തില്‍ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദൈവശക്തിയെ കണ്ടു; ആ ഏകന്‍ കാലത്തോടും ആത്മാവിനോടും ചേര്‍ന്നിരിക്കുന്ന എല്ലാ കാരണങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

तम् एकनेमिं त्रिवृतं षोडशान्तं शतार्धारं विंशतिप्रत्यराभिः अष्टकैः षड्भिर् विश्वरूपैकपाशं त्रिमार्गभेदं द्विनिमित्तैकमोहम्

ആ ഏകനെ, മൂന്നു രൂപങ്ങളുള്ള ഏകചക്രത്തെ, പതിനാറില്‍ അവസാനിക്കുന്നതിനെ, അമ്പത് അറ്റങ്ങളും ഇരുപത് പ്രത്യറകളും, എട്ടിന്റെ ആറു കൂട്ടങ്ങളും, എല്ലാ രൂപങ്ങളുടെയും ഏകനായ അധിപനെയും, മൂന്നു വഴികളും രണ്ടു കാരണങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള മായയുമുള്ളവനെയും ഞങ്ങള്‍ ധ്യാനിക്കുന്നു.

पञ्चस्रोतोऽम्बुं पञ्चयोन्युग्रवक्त्रां पञ्चप्राणोर्मिं पञ्चबुद्ध्यादिमूलां पञ्चावर्तां पञ्चदुःखौघवेगां पञ्चाशद्भेदां पञ्चपर्वाम् अधीमः

അഞ്ച് പ്രവാഹങ്ങളുള്ളതിനെ, അഞ്ചു ഉഗ്രവായ്പ്പുകളുള്ളതിനെ, അഞ്ചു പ്രാണങ്ങളുടെ തിരമാലകളുള്ളതിനെ, അഞ്ചു ബുദ്ധീന്ദ്രിയങ്ങളില്‍ വേരൂന്നിയതിനെ, അഞ്ചു ചുഴികളുള്ളതിനെ, അഞ്ചു ദുഃഖങ്ങളുടെ പ്രബലതയുള്ളതിനെ, അമ്പത് വിഭജിച്ചതിനെ, അഞ്ചു സന്ധികളില്‍ അധിഷ്ഠിതമായതിനെ ഞങ്ങള്‍ ധ്യാനിക്കുന്നു.

सर्वाजीवे सर्वसंस्थे बृहन्ते तस्मिन् हंसो भ्राम्यते ब्रह्मचक्रे पृथग् आत्मानं प्रेरितारं च मत्वा जुष्टस् ततस् तेनामृतत्वम् एति

എല്ലാ ജീവികളും ലോകങ്ങളും വിശാലനായ അവനില്‍ വിശ്രമിക്കുന്നു; അവിടെ ഹംസന്‍ ബ്രഹ്മചക്രത്തില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ആത്മാവും പ്രേരകനും വേറെയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയും ഭക്തിയോടെ അവനില്‍ ലയിക്കുകയും ചെയ്താല്‍ അമൃതതയിലേക്ക് എത്താം.

उद्गीतम् एतत् परमं तु ब्रह्म तस्मिंस् त्रयं स्वप्रतिष्ठाक्षरं च अत्रान्तरं ब्रह्मविदो विदित्वा लीना ब्रह्मणि तत्परा योनिमुक्ताः

ഇതാണ് പരമമായ ബ്രഹ്മം, ഉപനിഷത്തുകളില്‍ പാടപ്പെട്ടത്. അതില്‍ മൂന്നു ഘടകങ്ങളും അക്ഷരവും നിലകൊള്ളുന്നു. ഉള്ളിലുള്ള ബ്രഹ്മത്തെ അറിഞ്ഞ്, അതില്‍ ലയിച്ചവര്‍ ഗര്‍ഭബന്ധത്തില്‍ നിന്ന് മോചിതരാവുന്നു.

संयुक्तम् एतत् क्षरम् अक्षरं च व्यक्ताव्यक्तं भरते विश्वम् ईशः अनीशश् चात्मा बध्यते भोक्तृभावाज् ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः

ക്ഷരവും അക്ഷരവും, പ്രകടവും അപ്രകടവും ഈ ഈശ്വരന്‍ ഒരുമിച്ച് വഹിക്കുന്നു. ആത്മാവ് ഈശ്വരനല്ലാത്തതിനാല്‍ അനുഭവഭാവത്തില്‍ പറ്റിയിരിക്കുന്നു. ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞാല്‍ എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളില്‍ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.

ज्ञाज्ञौ द्वाव् अजाव् ईशनीशाव् अजा ह्य् एका भोक्तृभोगार्थयुक्ता अनन्तश् चात्मा विश्वरूपो ह्य् अकर्ता त्रयं यदा विन्दते ब्रह्मम् एतत्

അറിവും അജ്ഞാനവും, ഈശ്വരനും അനീശനും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു അജന്മാക്കളുണ്ട്. ഒരൊറ്റ അജന് അനുഭവത്തിനും അനുഭവിക്കുവാനും ബന്ധമുണ്ട്. അനന്തമായ ആത്മാവ് എല്ലാ രൂപങ്ങളുമുള്ളവനും കര്‍ത്താവല്ല. ഈ മൂന്നു ഘടകങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മത്തെ അറിഞ്ഞാല്‍ മോക്ഷം ലഭിക്കും.

क्षरं प्रधानम् अमृताक्षरं हरः क्षरात्मानाव् ईशते देव एकः तस्याभिध्यानाद् योजनात् तत्त्वभावाद् भूयश् चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः

പ്രകൃതിയാണ് ക്ഷരമായത്; ഹരന്‍ അമൃതമായ അക്ഷരമാണ്. ആ ഏകദൈവം ക്ഷരത്തെയും ആത്മാവിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അവനെ ധ്യാനിക്കുകയും, അവനുമായി ഐക്യപ്പെടുകയും, അവന്റെ യാഥാര്‍ത്ഥ്യം അറിയുകയും ചെയ്താല്‍ അവസാനം ലോകമോഹം അകറ്റപ്പെടും.

ज्ञात्वा देवं सर्वपाशापहानिः क्षीनैः क्लेशैर् जन्ममृत्युप्रहाणिः तस्याभिध्यानात् तृतीयं देहभेदे विश्वैश्वर्यं केवल आप्तकामः

ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞാല്‍ എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും നശിക്കും; കഷ്ടങ്ങള്‍ തീര്‍ന്നാല്‍ ജനനമരണങ്ങള്‍ അവസാനിക്കും. അവനെ ധ്യാനിച്ചാല്‍ മൂന്നാമത്തെ ശരീരമൊഴിവില്‍ ആഗ്രഹങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തിയായവന്‍ ലോകാധിപത്യം നേടുന്നു.

एतज् ज्ञेयं नित्यम् एवात्मसंस्थं नातः परं वेदितव्यं हि किंचित् भोक्ता भोग्यं प्रेरितारं च मत्वा सर्वं प्रोक्तं त्रिविधं ब्रह्मम् एतत्

ഇതാണ് എപ്പോഴും ആത്മാവില്‍ നിലകൊള്ളേണ്ടതും അറിയേണ്ടതും. ഇതിന് അപ്പുറം മറ്റൊന്നും അറിയേണ്ടതില്ല. അനുഭവിക്കുന്നവന്‍, അനുഭവ്യവസ്തു, പ്രേരകന്‍ ഇവയെ പരിഗണിച്ചാല്‍ എല്ലാം പറഞ്ഞതായി, ഈ മൂന്നു ഘടകങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മം പൂര്‍ണ്ണമാകും.

वह्नेर् यथा योनिगतस्य मूर्तिर् न दृश्यते नैव च लिङ्गनाशः स भूय एवेन्धनयोनिगृह्यस् तद्वोभयं वै प्रणवेन देहे

എങ്ങനെ അഗ്നി തന്റെ ഉറവിടത്തില്‍ കാണപ്പെടുന്നില്ല, അതിന്റെ അടയാളം നശിക്കാറില്ല, ഇന്ധനം ചേര്‍ത്താല്‍ വീണ്ടും കിട്ടുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ പ്രണവം വഴി ഇരുവരും ശരീരത്തില്‍ നിലകൊള്ളുന്നു.

स्वदेहम् अरणिं कृत्वा प्रणवं चोत्तरारणिं ध्याननिर्मथनाभ्यासाद् देवं पश्येन् निगूढवत्

തന്റെ ശരീരത്തെ താഴത്തെ അരണി ആക്കി, പ്രണവം മുകളിലെ അരണി ആക്കി, ധ്യാനത്തിന്റെ ആവര്‍ത്തനചര്‍ക്കയിലൂടെ ദൈവത്തെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ കാണണം.

तिलेषु तैलं दधनीव सर्पिर् आपः स्रोतःस्व् अरणीषु चाग्निः एवम् आत्मा आत्मनि गृह्यते ऽसौ सत्येनैनं तपसा यो ऽनुपश्यति

എങ്ങനെ എള്ളില്‍ എണ്ണയും തയിരില്‍ വെണ്ണയും വെള്ളം ഒഴുക്കുകളില്‍ വെള്ളവും അരണിയില്‍ അഗ്നിയും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ ആത്മാവിനെ ആത്മാവില്‍ കണ്ടെത്താം. സത്യത്തിലും തപസ്സിലും ഉറച്ചവന്‍ അവനെ കാണും.

सर्वव्यापिनम् आत्मानं क्षीरे सर्पिर् इवार्पितम् आत्मविद्यातपोमूलं तद् ब्रह्मोपनिषत्परं तद् ब्रह्मोपनिषत्परम्

എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ആത്മാവ് പാല്‍പോലെ നെയ്യായി അവിടെയുണ്ട്. ആത്മജ്ഞാനത്തിലും തപസ്സിലും വേരൂന്നിയതാണ് ഈ പരമ ബ്രഹ്മം; ഇതാണ് ഉപനിഷത്തിന്റെ ഉത്തമബോധനം.

युञ्जानः प्रथमं मनस् तत्वाय सविता धियः अग्नेर् ज्योतिर् निचाय्य पृथिव्या अध्य् आभरत्

ആത്മാവിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, സത്യത്തെ തേടി ആദ്യം മനസ്സിനെ സവിറ്റാവിലേക്ക് തിരിച്ച്, അഗ്നിയുടെ പ്രകാശം ഉണര്‍ത്തി ഭൂമിയില്‍ കൊണ്ടുവരുന്നു.

युक्तेन मनसा वयं देवस्य सवितुः सवे सुवर्गेयाय शक्त्या %

ഏകാഗ്രമായ മനസ്സോടെ, ദൈവമായ സവിറ്റാവിന്റെ ശക്തിയാല്‍ നമ്മള് പ്രകാശലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടുന്നു.

युक्त्वाय मनसा देवान् सुवर् यतो धिया दिवं बृहज् ज्योतिः करिष्यतः सविता प्रसुवाति तान्

ഏകാഗ്രമായ മനസ്സും ഉജ്ജ്വലമായ ബുദ്ധിയും കൊണ്ട്, ദേവന്മാർ വിശാലവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ പ്രകാശത്തെ തേടി, സൃഷ്ടിയുടെ ശക്തിയാൽ അവരെ ഉണർത്തുന്ന സൂര്യനെ സമീപിക്കുന്നു.

युञ्जते मन उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः वि होत्रा दधे वयुनाविद् एक इन् मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः

ജ്ഞാനികൾ അവരുടെ മനസ്സും ചിന്തകളും സർവ്വജ്ഞനായ മഹാനായ ജ്ഞാനിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഒരാൾ യജ്ഞം നടത്തുന്നു; ദൈവമായ സൂര്യന്റെ മഹത്വം അങ്ങനെ സ്ഥാപിതമാകുന്നു.

युजे वां ब्रह्म पूर्व्यं नमोभिर् वि श्लोक एतु पथ्येव सूरेः शृण्वन्ति विश्वे अमृतस्य पुत्रा आ ये धामानि दिवियानि तस्थुः

സമർപ്പണത്തോടെ ഞാൻ നിങ്ങളെ പ്രാചീന ബ്രഹ്മവുമായി ചേർക്കുന്നു; ഈ സ്തുതി സൂര്യന്റെ രഥംപോലെ മുന്നോട്ട് പോവട്ടെ. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അമൃതപുത്രന്മാർ എല്ലാം ഈ സ്തുതി കേൾക്കുന്നു.

अग्निर् यत्राभिमथ्यते वायुर् यत्राधिरुध्यते सोमो यत्रातिरिच्यते तत्र संजायते मनः

എവിടെ അഗ്നി ഉരസലിലൂടെ ഉണരുന്നു, എവിടെ വായു ചലനത്തിലാകുന്നു, എവിടെ സോമം ഒഴുകിപ്പൊങ്ങുന്നു, അവിടെയാണ് മനസ്സും ജനിക്കുന്നത്.

सवित्रा प्रसवेन जुषेत ब्रह्म पूर्व्यम् तत्र योनिं कृणवसे नहि ते पूर्तम् अक्षिपत्

സൂര്യന്റെ സൃഷ്ടിശക്തിയാൽ പ്രാചീന ബ്രഹ്മത്തെ ആദരവോടെ പോഷിപ്പിക്കണം; അവിടെ നീ ജനനസ്ഥാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു, കാരണം നിന്റെ സമർപ്പണം നശിക്കുകയില്ല.

त्रिरुन्नतं स्थाप्य समं शरीरं हृदीन्द्रियाणि मनसा संनिवेश्य ब्रह्मोडुपेन प्रतरेत विद्वान् स्रोतांसि सर्वाणि भयावहानि

ശരീരം മൂന്നു ഭാഗങ്ങളിൽ നേരെ നിലനിർത്തി, ഹൃദയവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും ഒന്നായി ചേർക്കണം. ജ്ഞാനികൾ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വഴികാട്ടിയായ മനസ്സിനെ ഒരു തോണിപോലെ ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാ ഭയകരമായ ഒഴുക്കുകളും കടക്കണം.

प्राणान् प्रपीड्येह स युक्तचेष्टः क्षीने प्राणे नासिकयोच्छ्वसीत दुष्टाश्वयुक्तम् इव वाहम् एनं विद्वान् मनो धारयेताप्रमत्तः

ശ്വാസം അടിച്ചമർത്തി, നിയന്ത്രിതമായ പരിശ്രമത്തോടെ, ശ്വാസം കുറയുമ്പോൾ മൂക്കിലൂടെ ശ്വസിക്കരുത്. കുതിരകൾ നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത രഥക്കാരനുപോലെ, ജ്ഞാനി മനസ്സിനെ അശാന്തമാകാതെ പിടിച്ചിരുത്തണം.

समे शुचौ शर्करावह्निवालुकाविवर्जिते शब्दजलाश्रयादिभिः मनोऽनुकूले न तु चक्षुपीडने गुहानिवाताश्रयणे प्रयोजयेत्

ശുദ്ധവും സമതലവുമായ, കല്ലും അഗ്നിയും മണലും ഇല്ലാത്ത, ശബ്ദം, വെള്ളം മുതലായ വശീകരണങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത, മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ, കണ്ണിന് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കാത്ത, ഗുഹയിലോ കാറ്റ് അടിക്കുന്ന സ്ഥലത്തോ അല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് അഭ്യാസം നടത്തണം.

नीहारधूमार्कानलानिलानां खद्योतविद्युत्स्फटिकाशशीनाम् एतानि रूपाणि पुरःसराणि ब्रह्मण्य् अभिव्यक्तिकराणि योगे

മഞ്ഞ്, പുക, സൂര്യൻ, അഗ്നി, വായു, ജ്വലിക്കുന്ന പുഴുക്കൾ, മിന്നൽ, സ്ഫടികം, ചന്ദ്രൻ—ഇവയാണ് ആദ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന രൂപങ്ങൾ; യോഗത്തിൽ ബ്രഹ്മത്തെ ഇവ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

पृथ्व्यप्तेजोऽनिलखे समुत्थिते पञ्चात्मके योगगुणे प्रवृत्ते न तस्य रोगो न जरा न मृत्युः प्राप्तस्य योगाग्निमयं शरीरम्

ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം എന്നിവ ചേർന്ന യോഗഗുണങ്ങൾ ഉദയിക്കുമ്പോൾ, യോഗാഗ്നിയിൽ രൂപം നേടിയവന് രോഗവും വൃദ്ധിയും മരണവും ഉണ്ടാകില്ല.

लघुत्वम् आरोग्यम् अलोलुपत्वं वर्णप्रसादः स्वरसौष्ठवं च गन्धः शुभो मूत्रपुरीषम् अल्पं योगप्रवृत्तिं प्रथमां वदन्ति

ലഘുത്വം, ആരോഗ്യം, ആസക്തിയില്ലായ്മ, വർണ്ണത്തിന്റെ തെളിച്ചം, മധുരമായ ശബ്ദം, സുഖമുള്ള ഗന്ധം, കുറവ് മൂത്രവും മലവും—ഇവയാണ് യോഗത്തിൽ പുരോഗതിയുടെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.

यथैव बिम्बं मृदयोपलिप्तं तेजोमयं भ्राजते तत् सुधान्तम् तद् वात्मतत्त्वं प्रसमीक्ष्य देही एकः कृतार्थो भवते वीतशोकः

കല്ല് മണ്ണ് പൂശിയ കണ്ണാടി വൃത്തിയാക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതുപോലെ ആത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം കണ്ടാൽ ശരീരധാരി പൂർണ്ണതയും ദുഃഖരഹിതത്വവും നേടുന്നു.