ജ്ഞാനസ്വരൂപമായ ആത്മാവ്, എല്ലാ ദേവതകളും, പ്രാണനും, ജീവികളും ആ അക്ഷരത്തെ അറിയുന്നിടത്ത് സ്ഥാപിതമാണ്, സുമുഖനേ. ആ അക്ഷരത്തെ അറിഞ്ഞവൻ സർവ്വജ്ഞനായി, എല്ലായിടത്തിലും പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പ്രഷ്നോപനിഷത്തിന്റെ നാലാം ചോദ്യം സമാപിച്ചു. പിന്നെ ശൈബ്യ സത്യകാമൻ ഗുരുവിനോടു ചോദിച്ചു: “ഭവതേ, മരണസമയത്ത് മനുഷ്യൻ ഓം എന്ന അക്ഷരത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്താൽ, അവൻ ഏത് ലോകം പ്രാപിക്കും?” അപ്പോഴവൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: “സത്യകാമാ, ഓം അക്ഷരം പരബ്രഹ്മവും അപരബ്രഹ്മവും ആകുന്നു. അതിനാൽ, അറിവുള്ളവൻ അതിന്റെ സഹായത്തോടെ ഒന്നോ രണ്ടോ പ്രാപിക്കുന്നു. ഒരാൾ ഓം എന്നതിന്റെ ഒരു മാത്രം മാത്രം ധ്യാനം ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ഫലമായി അവൻ ശീഘ്രം ഭൂമിയിൽ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു. വേദങ്ങൾ അവനെ മനുഷ്യലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; അവിടെ തപസ്സും ബ്രഹ്മചര്യവും വിശ്വാസവും ഉള്ളവൻ മഹത്വം അനുഭവിക്കുന്നു. രണ്ടു മാത്രകൾ ചേർന്ന് മനസ്സിൽ ലയിച്ചാൽ, യജുര്വേദത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ അവനെ ചന്ദ്രലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; അവിടെ മഹത്വം അനുഭവിച്ചതിനുശേഷം അവൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരുന്നു. എന്നാൽ, ആ പരപുരുഷനെ ഈ ഓം എന്ന അക്ഷരത്തിന്റെ മൂന്നു മാത്രകളോടുകൂടെ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ, സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തോടു ഒന്നിക്കുന്നു; പാമ്പ് തന്റെ കുരു ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു; സാമവേദം അവനെ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; അവിടെ ആ ജിവരാശികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന്, പരമോന്നത പരപുരുഷനെ അവൻ ദർശിക്കുന്നു. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ചില ശ്ലോകങ്ങൾ പറയുന്നു: മൂന്നു മാത്രകളും മരണധാരികളിൽ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു, ഒരിക്കലും വേർപെടുന്നില്ല; പുറം, അകത്ത്, ഇടയിൽ എന്നിങ്ങനെ കർമ്മങ്ങളിൽ ശരിയായി ഉപയോഗിച്ചാൽ, അറിവുള്ളവൻ ചഞ്ചലനാകുന്നില്ല. ഋഗ്വേദം ഉപയോഗിച്ച് ഒന്നിനെ, യജുര്വേദം ഉപയോഗിച്ച് ഇടത്തേതിനെ, സാമവേദം ഉപയോഗിച്ച് ജ്ഞാനികൾ ഗ്രഹിക്കുന്ന അതിനെ, ഈ ഓം അക്ഷരത്തിലൂടെ മാത്രം അറിവുള്ളവൻ ശാന്തവും, ജരയില്ലാത്തതും, അമൃതവും, ഭയരഹിതവും, പരമവും ആന്നതിനെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പ്രഷ്നോപനിഷത്തിന്റെ അഞ്ചാം ചോദ്യം സമാപിച്ചു. പിന്നെ സുകേശ ഭാരദ്വാജൻ ഗുരുവിനോടു ചോദിച്ചു: “ഭവതേ, കോസലരാജകുമാരനായ ഹിരണ്യനാഭൻ എന്നെ സമീപിച്ച് ചോദിച്ചു: ‘ഭാരദ്വാജ, പദേനാർഭാഗങ്ങളുള്ള പുരുഷനെ നീ അറിയുമോ?’ ഞാൻ അവനോടു പറഞ്ഞു: ‘എനിക്ക് അറിയില്ല.’ അറിയാമായിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ പറയാതിരിക്കാൻ എന്ത് കാര്യം? യഥാർത്ഥം പറയാതെ പറയുന്നവന്റെ മൂലവും ഉണങ്ങിപ്പോകും; അതിനാൽ ഞാൻ അസത്യമൊന്നും പറയില്ല. അവൻ മിണ്ടാതെ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി പോയി. ഇപ്പോൾ ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു: ആ പുരുഷൻ എവിടെയാണ്?” അപ്പോള് ഗുരു ഉത്തരം പറഞ്ഞു: “ഇവിടെ തന്നെ, ശരീരത്തിനുള്ളിലാണ്, സുകൃതമേ, ആ പദേനാർഭാഗങ്ങളുള്ള പുരുഷൻ നിലകൊള്ളുന്നത്.” അവൻ ആലോചിച്ചു: “എന്തിൽ നിന്ന് പോവുമ്പോൾ ഞാൻ പോകും? എവിടെയാണെങ്കിൽ ഞാൻ തുടരാം?” അവൻ പ്രാണനെ സൃഷ്ടിച്ചു; പ്രാണനിൽ നിന്ന് ശ്രദ്ദ, ആകാശം, വായു, അഗ്നി, ജലം, ഭൂമി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ്; അന്നം, അന്നത്തിൽ നിന്ന് വീര്യം, തപസ്, വേദങ്ങൾ, കർമ്മങ്ങൾ, ലോകങ്ങൾ, ലോകങ്ങളിൽ നാമങ്ങൾ എന്നിവയെ സൃഷ്ടിച്ചു. നദികൾ സമുദ്രത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഒഴുകി, അവിടെ ചേരുമ്പോൾ അവയുടെ പേരും രൂപവും ഇല്ലാതായി, ഇനി ‘സമുദ്രം’ എന്നേ പറയൂ. അതുപോലെ, ഈ പദേനാർഭാഗങ്ങൾ ആ പുരുഷനെ ലക്ഷ്യമാക്കി ചേർന്നാൽ, അവയുടെ പേരും രൂപവും ഇല്ലാതാവുന്നു; ഇനി പുരുഷനേ മാത്രം പറയപ്പെടുന്നു. അവൻ ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത, അമൃതനായവനാകുന്നു. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ശ്ലോകം പറയുന്നു: ചക്രത്തിന്റെ ആകിലെ നാഭിയിൽ സ്പോകുകൾ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നതുപോലെ, ആ ഭാഗങ്ങൾ അവനിൽ സ്ഥാപിതമാണ്; ആ പുരുഷനെ അറിയുക, മരണഭയം നിങ്ങൾക്കുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ. അവൻ ശിഷ്യന്മാരോട് പറഞ്ഞു: “ഇതുവരെ മാത്രമേ ഞാൻ ഈ പരബ്രഹ്മത്തെ അറിയുന്നുള്ളു; ഇതിൽ ഉയർന്നതൊന്നുമില്ല.” അവർ ഗുരുവിനെ വന്ദിച്ചു: “ഭവാൻ തന്നെ ഞങ്ങളുടെ പിതാവാണ്; അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് പരതത്വത്തിലേക്ക് ഞങ്ങളെ നയിച്ചവൻ. മഹർഷികൾക്ക് വന്ദനം, മഹർഷികൾക്ക് വന്ദനം,” എന്നിങ്ങനെ അവർ പ്രണാമം അർപ്പിച്ചു.