ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷದ್

तन् ह स ऋषिरुवच भूय एव तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया संवत्सरं संवत्स्यथ यथाकामं प्रश्नान् पृच्छत यदि विज्ञास्यामः सर्वं ह वो वक्ष्याम इति

ಆ ಮಹರ್ಷಿಯವರು ಅವರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀವು ಒಂದು ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿ. ನಂತರ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ. ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.'

अथ कबन्धी कत्यायन उपेत्य पप्रच्छ । भगवन् कुते ह वा इमाः प्रजाः प्रजायन्त इति

ಆಮೇಲೆ ಕಬಂಧಿ ಕಾತ್ಯಾಯನನು ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಕೇಳಿದನು: 'ಭಗವಂತನೇ, ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ಜೀವಿಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ?'

तस्मै स होवाच प्रजाकामो वै प्रजापतिः स तपोऽतप्यत स तपस्तप्त्वा स मिथुनमुत्पादयते । रयिं च प्रणं चेत्येतौ मे बहुधा प्रजाः करिष्यत इति

ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಪಿಪ್ಪಲಾದರು ಹೇಳಿದರು: 'ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ತಪಸ್ಸುಮಾಡಿದನು. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಂತರ ಅವನು ಒಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ಅದು ರಯಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣ. 'ಈ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.'

आदित्यो ह वै प्राणो रयिरेव चन्द्रमा रयिर्वा एतत् सर्वं यन्मूर्तं चामूर्तं च तस्मान्मूर्तिरेव रयिः

ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಾಣ, ಚಂದ್ರನು ರಯಿ. ರೂಪವುಳ್ಳದು ಮತ್ತು ರೂಪವಿಲ್ಲದದು—ಈ ಎಲ್ಲವೂ ರಯಿಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೂಪವುಳ್ಳದನ್ನೆಲ್ಲ ರಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

अथादित्य उदयन्यत्प्राचीं दिशं प्रविशति तेन प्राच्यान् प्राणान् रश्मिषु सन्निधत्ते । यद्दक्षिणां यत् प्रतीचीं यदुदीचीं यदधो यदूर्ध्वं यदन्तरा दिशो यत् सर्वं प्रकाशयति तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु सन्निधत्ते

ಸೂರ್ಯನು ಉದಯವಾಗುವಾಗ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅವನು ಪೂರ್ವದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ, ಕೆಳ, ಮೇಲಿನ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಪಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ.

स एष वैश्वानरो विश्वरुपः प्राणोऽग्निरुदयते । तदेतदृचाऽभ्युक्तम्

ಈ ಸೂರ್ಯನು ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ ವೈಶ್ವಾನರ ಅಗ್ನಿಯೂ ಹೌದು; ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಣರೂಪಿಯೂ ಹೌದು. ಇದನ್ನು ಋಚ್ಛಂದದಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम् । सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः प्राणः प्रजानामुदयत्येष सूर्यः

ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಹೊಳೆಯುವ, ಎಲ್ಲ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ, ಪರಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವಾದ, ಏಕಮಾತ್ರ ಬೆಳಕಾಗಿ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಉಜ್ವಲಗೊಳಿಸುವ ಸೂರ್ಯನು, ಸಾವಿರಾರು ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ನೂರಾರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಾಣವಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च । तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव लोकमभिजयन्ते । त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषयः प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते । एष ह वै रयिर्यः पितृयाणः

ವರ್ಷವೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಯನ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಯಾರು ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ 'ಇದು ಸಾಕಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಚಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುವ ಋಷಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ರಯಿಯ ಮಾರ್ಗ, ಪಿತೃಗಳ ಮಾರ್ಗ.

अथोत्तरेण तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया विद्ययाऽऽत्मानमन्विष्यादित्यमभिजयन्ते । एतद्वै प्राणानामायतनमेतदमृतमभयमेतत् परायणमेतस्मान्न पुनरावर्तन्त इत्येष निरोधस्तदेष श्लोकः

ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಹುಡುಕುವವರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಪ್ರಾಣಗಳ ನಿವಾಸ, ಅಮೃತ, ಭಯವಿಲ್ಲದ ಪರಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನಿಯಮ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವೂ ಇದೆ.

पञ्चपादं पितरं द्वादशाकृतिं दिव आहुः परे अर्धे पुरीषिणम् । अथेमे अन्य उ परे विचक्षणं सप्तचक्रे षडर आहुरर्पितमिति

ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ತಂದೆಗೆ ಐದು ಕಾಲುಗಳಿವೆ, ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳಿವೆ, ಅವನು ಮೇಲಿನ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಅವನು ಏಳು ಚಕ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆರು ಅಕ್ಷಗಳಿರುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

मासो वै प्रजापतिस्तस्य कृष्णपक्ष एव रयिः शुक्लः प्रणस्तस्मादेत ऋषयः शुक्ल इष्टं कुर्वन्तीतर इतरस्मिन्

ತಿಂಗಳೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷವು ರಯಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷವು ಪ್ರಾಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ಋಷಿಗಳು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇತರ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

अहोरात्रो वै प्रजापतिस्तस्याहरेव प्राणो रात्रिरेव रयिः प्राणं वा एते प्रस्कन्दन्ति ये दिवा रत्या संयुज्यन्ते ब्रह्मचर्यमेव तद्यद्रात्रौ रत्या संयुज्यन्ते

ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಪ್ರಾಣ, ರಾತ್ರಿ ರಯಿ. ಹಗಲು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡಿದವರು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

अन्नं वै प्रजापतिस्ततो ह वै तद्रेतस्तस्मादिमाः प्रजाः प्रजायन्त इति

ಅನ್ನವೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅದರಿಂದ ವೀರ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

तद्ये ह वै तत् प्रजापतिव्रतं चरन्ति ते मिथुनमुत्पादयन्ते । तेषामेवैष ब्रह्मलोको येषां तपो ब्रह्मचर्यं येषु सत्यं प्रतिष्टितम्

ಯಾರು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಂತಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. austerity, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವು ಯಾರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

तेषामसौ विरजो ब्रह्मलोको न येषु जिह्ममनृतं न माया चेति

ಅವರಿಗೇ ಆ ಪವಿತ್ರವಾದ, ಮಲಿನತೆರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ, ಸುಳ್ಳು ಅಥವಾ ಮೋಸವಿಲ್ಲ.

इति प्रश्नोपनिषदि प्रथमः प्रश्नः ॥ अथ हैनं भार्गवो वैदर्भिः पप्रच्छ । भगवन् कत्येव देवाः प्रचां दिधारयन्ते कतर एतत् प्रकशयन्ते कः पुनरेषां वरिष्ठ इति

ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಷ್ನೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಗಿಯಿತು. ನಂತರ ಭಾರ್ಗವನು ವೈದರ್ಭಿಯ ಮಗನು ಕೇಳಿದನು: 'ಭಗವಂತನೇ, ಎಷ್ಟು ದೇವತೆಗಳು ಈ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ? ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ? ಮತ್ತೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ?'

तस्मै स होवाचाकाशो ह वा एष देवो वायुरग्निरापः पृथिवी वाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्रं च । ते प्रकाश्याभिवदन्ति वयमेतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामः

ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಪಿಪ್ಪಲಾದರು ಹೇಳಿದರು: 'ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ನೀರು, ಭೂಮಿ, ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿ—ಈ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, 'ನಾವು ಈ ದೇಹವನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಲದಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಉಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ.'

तान् वरिष्ठः प्राण उवाच । मा मोहमापद्यथ अहमेवैतत् पञ्चधाऽऽत्मानं प्रविभज्यैतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामीति तेऽश्रद्दधाना बभूवुः

ಆಗ ಪ್ರಾಣನು, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀವು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಡಿ. ನಾನು ಒಂದೇ, ನನ್ನನ್ನು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಈ ದೇಹವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.' ಆದರೆ ಅವರು ಇದನ್ನು ನಂಬಲಿಲ್ಲ.

सोऽभिमानादूर्ध्वमुत्क्रामत इव तस्मिन्नुत्क्रामत्यथेतरे सर्व एवोत्क्रामन्ते तस्मि/श्च प्रतिष्ठमाने सर्व एव प्रतिष्ठन्ते । तद्यथा मक्षिका मधुकरराजानमुत्क्रामन्तं सर्व एवोत्क्रमन्ते तस्मि/ष्च प्रत्ष्ठमाने सर्व एव प्रतिष्टन्त एवम् वाङ्मनष्चक्षुः श्रोत्रं च ते प्रीताः प्राणं स्तुन्वन्ति

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಾಣನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡನು; ಅವನು ಏರಿದಾಗ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಏರಿದವು. ಅವನು ಉಳಿದಾಗ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಉಳಿದವು. ಹೇಗೆ ಜೇನುಹುಳಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜನು ಏರಿದಾಗ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತವೆಯೋ, ಅವನು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ ಅವು ಕೂಡ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು, ಕಣ್ಣು, ಮತ್ತು ಕಿವಿ—allವು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರಾಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿತು.

एषोऽग्निस्तपत्येष सूर्य एष पर्जन्यो मघवानेष वायुः एष पृथिवी रयिर्देवः सदसच्चामृतं च यत्

ಈ ಪ್ರಾಣನೇ ಬೆಂಕಿಯಾಗಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗ್ನಿ, ಈ ಪ್ರಾಣನೇ ಸೂರ್ಯ, ಈ ಪ್ರಾಣನೇ ಮಳೆಕೊಡುವ ಪರ್ಜನ್ಯ, ಈ ಪ್ರಾಣನೇ ಗಾಳಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ಈ ಪ್ರಾಣನೇ ಭೂಮಿಯೂ, ಸಂಪತ್ತಿನ ದೇವರೂ, ಸತ್ಯವೂ ಅಸತ್ಯವೂ, ಅಮೃತವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

अरा इव रथनाभौ प्राणे सर्वं प्रतिष्ठितम् । ऋचो यजूँषि सामानि यज्ञः क्षत्रं ब्रह्म च

ರಥದ ಚಕ್ರದ ನಾಭಿಗೆ ಎಲೆಗಳು ಹೇಗೆ ಜೋಡನೆಯಾಗಿವೆ, ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಾಣನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ: ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಯಜ್ಞ, ರಾಜಕೀಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ—allವು ಪ್ರಾಣನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.

प्रजापतिश्चरसि गर्भे त्वमेव प्रतिजायसे । तुभ्यं प्राण प्रजास्त्विमा बलिं हरन्ति यः प्रणैः प्रतितिष्ठसि

ಪ್ರಾಣನೇ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಆಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ನೀನೇ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ. ಪ್ರಾಣನೇ, ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಿನಗೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಪ್ರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೀಯೆ.

देवानामसि वह्नितमः पितृणां प्रथमा स्वधा । ऋषीणां चरितं सत्यमथर्वाङ्गिरसामसि

ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು; ಪಿತೃಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಮೊದಲ ಸ್ವಧಾ; ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅವರ ನಡವಳಿಯ ಸತ್ಯ; ನೀನೇ ಅಥರ್ವಣ ಮತ್ತು ಅಂಗಿರಸರೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ.

इन्द्रस्त्वं प्राण तेजसा रुद्रोऽसि परिरक्षिता । त्वमन्तरिक्षे चरसि सूर्यस्त्वं ज्योतिषां पतिः

ಪ್ರಾಣನೇ, ನೀನು ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರನು; ನೀನೇ ರುದ್ರನು, ರಕ್ಷಕನು; ನೀನು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀಯೆ; ನೀನೇ ಸೂರ್ಯನು, ಬೆಳಕಿನ ಒಡೆಯನು.

यदा त्वमभिवर्षस्यथेमाः प्राण ते प्रजाः । आनन्दरूपास्तिष्ठन्ति कामायान्नं भविष्यतीति

ಪ್ರಾಣನೇ, ನೀನು ಮಳೆ ಸುರಿದಾಗ, ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ, 'ನಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಅನ್ನ ಸಿಗುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತವೆ.

व्रात्यस्त्वं प्राणैकर्षरत्ता विश्वस्य सत्पतिः । वयमाद्यस्य दातारः पिता त्वं मातरिश्व नः

ಪ್ರಾಣನೇ, ನೀನು ಯಾತ್ರಿಕನು, ಏಕೈಕ ಸಾರಥಿಯೂ, ಸಕಲ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು. ನಾವು ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ನೀಡುವವರು; ನೀನೇ ನಮ್ಮ ತಂದೆ, ಮಾತರಿಶ್ವನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ.

या ते तनूर्वाचि प्रतिष्ठिता या श्रोत्रे या च चक्षुषि । या च मनसि सन्तता शिवां तां कुरू मोत्क्रमीः

ನಿನ್ನ ರೂಪವು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಮತ್ತು ಅದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ—ಆ ರೂಪ ನಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಬೇಡ.

प्राणस्येदं वशे सर्वं त्रिदिवे यत् प्रतिष्ठितम् । मातेव पुत्रान् रक्षस्व श्रीश्च प्रज्ञां च विधेहि न इति

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ನೆಲೆಸಿದೆಯೋ, ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಾಣನ ವಶದಲ್ಲಿದೆ. ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೋ ಹಾಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನಮಗೆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.

इति प्रश्नोपनिषदि द्वितीयः प्रश्नः ॥ अथ हैनं कौशल्यष्चाश्वलायनः पप्रच्छ । भगवन् कुत एष प्राणो जायते कथमायात्यस्मिञ्शरीर आत्मानं वा प्रविभज्य कथं प्रतिष्ठते केनोत्क्रमते कथं बह्यमभिधते कथमध्यात्ममिति

ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಗಿಯಿತು. ನಂತರ ಕೌಶಲ್ಯ, ಆಶ್ವಲಾಯನನ ಮಗನು, ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಭವಗನೇ, ಈ ಪ್ರಾಣನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ? ಹೇಗೆ ಈ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬರುವನು? ಹೇಗೆ ತನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ನೆಲೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ? ಯಾವದರಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ? ಹೇಗೆ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾನೆ?'