ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ମହାବର୍ତ୍ତ ରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବରଣ ଭିତରେ, ବ୍ରହ୍ମ ଅଛି—ଏହା ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ମଳ, ଅଖଣ୍ଡ, କୌଣସି ଦୌଷ ନାହିଁ। ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆଲୋକର ଆଲୋକ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଦେଖନ୍ତି। ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ ଦେଇପାରେନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାମାନେ ଆଲୋକ ଦେଇପାରନ୍ତିନି, ଦିପ୍ତିମାନ ତଡିତ୍ ବି ଆଲୋକ ଦେଇପାରନ୍ତିନି, ଏହି ଅଗ୍ନି ତ ଅଧିକ ଅସମ୍ଭବ। ସେ ନିଜେ ଆଲୋକିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ କୁ ପ୍ରକାଶିତ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଆଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆଲୋକିତ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମ ଏହି ଅମୃତ ଅଗ୍ର, ପଛ, ଡାହାଣ, ବାମ, ଉପର, ତଳ—ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ରହ୍ମ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ସେ ଆପଣି ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପରେ ବ୍ୟାପିତ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମର ଏକ ଉପମା ଅଛି—ଏକ ଗଛରେ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷୀ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିକଟ ସାଥୀ, ଏକତ୍ରିତ। ଏହି ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କରୁ ଏକଟି ଗଛର ମଧୁର ଫଳ ଖାଉଛି, ଅନ୍ୟଟି ଦେଖି ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଖାଉନାହିଁ। ଏହି ଗଛରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆତ୍ମା ଅଜ୍ଞାନରେ ଡୁବି ଦୁଃଖିତ ଓ ବିମୃତ୍ତି ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀ—ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମହିମା ସହିତ ଦେଖିଥାଏ, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଏହି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପରମେଶ୍ୱର, ପୁରୁଷ, ବ୍ରହ୍ମର ଉତ୍ସକୁ ଦେଖିଥାଏ, ତେବେ ଜ୍ଞାନୀ, ନିଜର ନିତି ଓ ଅନୈତିକତା କୁ ଛାଡି, ନିର୍ମଳ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ସେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ଶକ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ପ୍ରଭା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନ କୁ ଜାଣିବା ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଅନବଧି ତର୍କ କରେନି; ସେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛି, ଆତ୍ମାରେ ହର୍ଷିତ ହୁଏ, କ୍ରିୟାଶୀଳ ରହେ—ସେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଏହି ଆତ୍ମା କୁ ସତ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଓ ନିରନ୍ତର ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ। ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆତ୍ମାକୁ, ତପସ୍ଵୀ ତାଙ୍କର ଦୌଷ ଶୋଷି ଦେଖନ୍ତି। ସତ୍ୟ ଏକା ଏଠି ବିଜୟୀ, ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ। ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପଥ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଯେଉଁପଥରେ ରୁଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ଏହି ସତ୍ୟର ମହା ଧନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଯାନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ବିଶାଳ, ଦିବ୍ୟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ରୂପର, ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଦୀପ୍ତିମାନ। ସବୁଠୁ ଦୂର, ତଥା ଏଠି ନିକଟ; ଏହି ହୃଦୟ ଗୁହାରେ ଲୁଚି ଥିବା ସ୍ୱରୂପ ଏଠି ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ କୁ ଚକ୍ଷୁ, ବାଣୀ, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ତପସ୍ୟା ଓ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇପାରିନି। ଜ୍ଞାନ ଦୟାରେ, ମନ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲାପରେ, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଖଣ୍ଡ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆତ୍ମା କୁ ମନ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିବା ଦରକା, ଯେଉଁଥିରେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ପ୍ରାଣ ବସିଛି। ଏହି ଆତ୍ମାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମନ ବୁନାଯାଇଛି; ଏହା ଶୁଦ୍ଧ ହେଲାପରେ, ଏହି ଆତ୍ମା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ମନରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ଲୋକ ଓ ଇଚ୍ଛାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ସମୃଦ୍ଧି ଚାହନ୍ତି, ସେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆସନ କୁ ଜାଣିଥିବା, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବସିଛି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଶୁଦ୍ଧ—ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମାରେ ଇଚ୍ଛା ବିନା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟେ, କର୍ତ୍ତା ଭାବି, ଇଚ୍ଛିତ ପଦାର୍ଥ କୁ ଚାହନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଇଚ୍ଛା ସହିତ ପୁନଃପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଆତ୍ମା ଏଠି ଇଚ୍ଛାରେ ନିବିଡ, ସେଠି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଆତ୍ମା କୁ ଶିକ୍ଷା, ବୁଦ୍ଧି, ବହୁ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏନି; ଏହି ଆତ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଚୟନ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଏହି ଆତ୍ମା ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାଯାଏ।