മുണ്ഡകോപനിഷദ്

ഏഷോഽണുരാത്മാ ചേതസാ വേദിതവ്യോ യസ്മിന് പ്രാണഃ പഞ്ചധാ സംവിവേശ । പ്രാണൈശ്ചിത്തം സര്വമോതം പ്രജാനാം യസ്മിന് വിശുദ്ധേ വിഭവത്യേഷ ആത്മാ

ഈ സൂക്ഷ്മമായ ആത്മാവിനെ മനസ്സിലൂടെ അറിയണം. അതിൽ ജീവശക്തി അഞ്ചായി പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാ ജീവികളുടെ മനസ്സും അതിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു. അത് ശുദ്ധമായാൽ, ഈ ആത്മാവ് തിളങ്ങിത്തോന്നുന്നു.

യം യം ലോകം മനസാ സംവിഭാതി വിശുദ്ധസത്ത്വഃ കാമയതേ യാംശ്ച കാമാന് । തം തം ലോകം ജയതേ താംശ്ച കാമാം- സ്തസ്മാദാത്മജ്ഞം ഹ്യര്ചയേത് ഭൂതികാമഃ

ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവൻ തന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ലോകവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന വസ്തുക്കളും നേടുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആത്മജ്ഞാനിയെ ആരാധിക്കണം.

സ വേദൈതത് പരമം ബ്രഹ്മ ധാമ യത്ര വിശ്വം നിഹിതം ഭാതി ശുഭ്രമ് । ഉപാസതേ പുരുഷം യേ ഹ്യകാമാസ്തേ ശുക്രമേതദതിവര്തന്തി ധീരാഃ

അവൻ ആ പരമമായ ബ്രഹ്മപദം അറിയുന്നു, അവിടെ സർവ്വവിശ്വം ശുദ്ധവും പ്രകാശവുമോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ആ പുരുഷനെ, ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ആരാധിക്കുന്ന ധീരന്മാർ ഈ ശുദ്ധലോകത്തെ അതിജയിക്കുന്നു.

കാമാന് യഃ കാമയതേ മന്യമാനഃ സ കാമഭിര്ജായതേ തത്ര തത്ര । പര്യാപ്തകാമസ്യ കൃതാത്മനസ്തു ഇഹൈവ സര്വേ പ്രവിലീയന്തി കാമാഃ

ആശകള്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും താനാണ് ചെയ്യുന്നത് എന്നു കരുതുന്നവനും ആ ആഗ്രഹങ്ങള്‍ക്കൊപ്പമാണ് പലപ്പോഴും ജനിക്കുന്നത്. പക്ഷേ, ആഗ്രഹങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തിയായവനും മനസ്സില്‍ സമാധാനമുള്ളവനും ഈ ലോകത്തുതന്നെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

നായമാത്മാ പ്രവചനേന ലഭ്യോ ന മേധയാ ന ബഹുനാ ശ്രുതേന । യമേവൈഷ വൃണുതേ തേന ലഭ്യ- സ്തസ്യൈഷ ആത്മാ വിവൃണുതേ തനൂം സ്വാമ്

ഈ ആത്മാവ് ഉപദേശത്തിലോ ബുദ്ധിയാലോ കൂടുതലായി കേട്ടാലോ ലഭ്യമാകുന്നില്ല. ആരെ ആത്മാവ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, അവനാണ് അതിനെ ലഭിക്കുന്നത്. അവനാണ് ആത്മാവ് തന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ സ്വരൂപം വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.

നായമാത്മാ ബലഹീനേന ലഭ്യോ ന ച പ്രമാദാത് തപസോ വാപ്യലിങ്ഗാത് । ഏതൈരുപായൈര്യതതേ യസ്തു വിദ്വാം- സ്തസ്യൈഷ ആത്മാ വിശതേ ബ്രഹ്മധാമ

ശക്തിയില്ലാത്തവനും അശ്രദ്ധയാലോ തെറ്റായ വ്രതങ്ങളാലോ ഈ ആത്മാവ് ലഭ്യമല്ല. ഈ മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ജ്ഞാനത്തോടെ പരിശ്രമിക്കുന്നവനാണ് ആത്മാവ് ബ്രഹ്മന്റെ വാസസ്ഥലത്തില്‍ പ്രവേശിക്കുന്നത്.

സംപ്രാപ്യൈനമൃഷയോ ജ്ഞാനതൃപ്താഃ കൃതാത്മാനോ വീതരാഗാഃ പ്രശാന്താഃ തേ സര്വഗം സര്വതഃ പ്രാപ്യ ധീരാ യുക്താത്മാനഃ സര്വമേവാവിശന്തി

ഇത് നേടിയ ഋഷിമാര്‍ ജ്ഞാനത്തില്‍ തൃപ്തരായി, ആത്മസംയമനത്തോടെ, ആസക്തികളില്ലാതെ, സമാധാനത്തോടെ, ആ സകലവ്യാപിയായത് പ്രാപിച്ച്, ഏകാഗ്രതയോടെ എല്ലായിടത്തും പ്രവേശിക്കുന്നു.

വേദാന്തവിജ്ഞാനസുനിശ്ചിതാര്ഥാഃ സംന്യാസയോഗാദ് യതയഃ ശുദ്ധസത്ത്വാഃ । തേ ബ്രഹ്മലോകേഷു പരാന്തകാലേ പരാമൃതാഃ പരിമുച്യന്തി സര്വേ

വേദാന്തജ്ഞാനത്തില്‍ ഉറപ്പുള്ള മനസ്സും സന്ന്യാസയോഗത്തിലൂടെ ശുദ്ധമായ ചിത്തവുമുള്ള വ്രതസ്ഥര്‍ ബ്രഹ്മലോകങ്ങളില്‍ കാലാവസാനത്ത് പൂര്‍ണമായും മോചിതരായി അമൃതരാകുന്നു.

ഗതാഃ കലാഃ പഞ്ചദശ പ്രതിഷ്ഠാ ദേവാശ്ച സര്വേ പ്രതിദേവതാസു । കര്മാണി വിജ്ഞാനമയശ്ച ആത്മാ പരേഽവ്യയേ സര്വേ ഏകീഭവന്തി

പതിനഞ്ച് കലകളും എല്ലാ ദേവതകളും അവരുടെ പ്രതിനിധികളോടൊപ്പം ലയിച്ചാല്‍, എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളും ജ്ഞാനരൂപിയായ ആത്മാവും പരമമായ അക്ഷരത്തില്‍ ഒന്നാകുന്നു.

യഥാ നദ്യഃ സ്യന്ദമാനാഃ സമുദ്രേഽ സ്തം ഗച്ഛന്തി നാമരൂപേ വിഹായ । തഥാ വിദ്വാന് നാമരൂപാദ്വിമുക്തഃ പരാത്പരം പുരുഷമുപൈതി ദിവ്യമ്

നദികള്‍ ഒഴുകി സമുദ്രത്തില്‍ ലയിച്ച് പേരും രൂപവും വിട്ടുപോകുന്നതുപോലെ, ജ്ഞാനി പേരും രൂപവും വിട്ട് പരമമായ ദിവ്യപുരുഷനിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.

സ യോ ഹ വൈ തത് പരമം ബ്രഹ്മ വേദ ബ്രഹ്മൈവ ഭവതി നാസ്യാബ്രഹ്മവിത്കുലേ ഭവതി । തരതി ശോകം തരതി പാപ്മാനം ഗുഹാഗ്രന്ഥിഭ്യോ വിമുക്തോഽമൃതോ ഭവതി

ആ പരമ ബ്രഹ്മം ആരറിയുന്നു, അവന്‍ ബ്രഹ്മമായിത്തീരുന്നു; അവന്റെ വംശത്തില്‍ ബ്രഹ്മം അറിയാത്തവന്‍ ജനിക്കില്ല. അവന്‍ ദുഃഖവും പാപവും കടന്ന്, ഹൃദയത്തിലെ ബന്ധനങ്ങളില്‍ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞ് അമൃതനാകുന്നു.

തദേതദൃചാഽഭ്യുക്തമ് । ക്രിയാവന്തഃ ശ്രോത്രിയാ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠാഃ സ്വയം ജുഹ്വത ഏകര്ഷിം ശ്രദ്ധയന്തഃ । തേഷാമേവൈതാം ബ്രഹ്മവിദ്യാം വദേത ശിരോവ്രതം വിധിവദ് യൈസ്തു ചീര്ണമ്

ഇത് ഋചയില്‍ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: കര്‍മ്മശീലരും വേദപാരായണരും ബ്രഹ്മനിഷ്ഠരും സ്വയം വിശ്വാസത്തോടെ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവരും, ശിരോവ്രതം വിധിപൂര്‍വ്വം അനുഷ്ഠിച്ചവരോടാണ് ഈ ബ്രഹ്മവിദ്യ ഉപദേശിക്കേണ്ടത്.

തദേതത് സത്യമൃഷിരങ്ഗിരാഃ പുരോവാച നൈതദചീര്ണവ്രതോഽധീതേ । നമഃ പരമഋഷിഭ്യോ നമഃ പരമഋഷിഭ്യഃ

ഇതാണ് സത്യം: പുരാതനകാലത്ത് അംഗിരാസ് മഹര്‍ഷി ഇത് പ്രസ്താവിച്ചു. വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാത്തവന്‍ ഇതു പഠിക്കരുത്. പരമമഹര്‍ഷിമാര്‍ക്ക് വന്ദനം, പരമമഹര്‍ഷിമാര്‍ക്ക് വന്ദനം.