മുണ്ഡകോപനിഷദ്

പരമമായ ഒരു സ്വർണ്ണവടിവിലുള്ള ആവരണംകീഴിൽ, പാപരഹിതനായും അക്ഷതനായും വിഭജിക്കാനാവാത്തതുമായ ബ്രഹ്മമാണ് വസിക്കുന്നത്. അതാണ് പ്രകാശങ്ങളുടെ പ്രകാശം, ആത്മാവിനെ അറിയുന്ന ജ്ഞാനികൾ ആ പ്രകാശത്തെ നേരിൽ കാണുന്നു. അവിടെ സൂര്യനും, ചന്ദ്രനും, നക്ഷത്രങ്ങളും, ഇടിമിന്നലുകളും പോലും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നില്ല; അഗ്നിക്കും അവിടെ പ്രകാശം നൽകാനാവില്ല. അവൻ തന്നെ പ്രകാശിക്കുന്നു, അവന്റെ പ്രകാശത്തിലൂടെയാണ് ഈ ലോകം മുഴുവൻ പ്രകാശിക്കുന്നത്. ഇതെല്ലാം മുൻപും, പിന്നെയും, വലതുവശത്തും, ഇടതുവശത്തും, താഴെയും മുകളിലുമെല്ലാം ബ്രഹ്മൻ മാത്രമാണ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ സർവ്വം പരമബ്രഹ്മൻ തന്നെയാണ്. ഒരു വൃക്ഷത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്ന രണ്ട് പക്ഷികൾ പോലെ, ഒരേ ശരീരത്തിൽ രണ്ട് സഖികൾ ഇരിക്കുന്നു. അവയിൽ ഒരാൾ മധുരഫലം ആസ്വദിക്കുന്നു; മറ്റൊന്ന് നോക്കി നിൽക്കുന്നു, ആസ്വദിക്കാതെ. ആ വൃക്ഷത്തിൽ, അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങിയ ആത്മാവ് ദുഃഖിച്ച് ആശ്ചര്യപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, മറ്റേയാൾ ആയിരിക്കുന്ന ഈശ്വരനെയും അവന്റെ മഹത്വത്തെയും കണ്ടാൽ, ദുഃഖം അകന്ന് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു. ദർശകൻ സ്വർണ്ണനിറമുള്ള സ്രഷ്ടാവായ ഈശ്വരനെ, പുരുഷനെയും ബ്രഹ്മയുടെ മൂലത്തെയും കണ്ടാൽ, ജ്ഞാനി പുണ്യവും പാപവും ഉപേക്ഷിച്ച് പാപരഹിതനായി പരമസമത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. അവൻ എല്ലാ ജീവികളിലും പ്രകാശിക്കുന്ന പ്രാണശക്തിയാണ്. ഇതറിയുന്ന ജ്ഞാനി വാദത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നില്ല; ആത്മാവിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു, ആത്മാവിൽ തന്നെ പ്രപഞ്ചം കാണുന്നു, പ്രവർത്തനത്തിൽ സജീവനാണ്—ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനാകുന്നു. ഈ ആത്മാവ് സത്യം, തപസ്, യുക്തമായ ജ്ഞാനം, നിരന്തര ബ്രഹ്മചര്യങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ മാത്രമേ പ്രാപിക്കാനാകൂ. ശരീരത്തിനകത്ത്, ശുദ്ധിയും പ്രകാശവും നിറഞ്ഞതാണവൻ; പാപങ്ങൾ തീർന്ന തപസ്വികൾ അവനെ കാണുന്നു. സത്യം മാത്രമാണ് ജയിക്കുന്നത്, അസത്യം അല്ല. സത്യത്തിലൂടെയാണ് ദൈവങ്ങളുടെ പഥം തുറക്കുന്നത്; ആ പഥത്തിൽ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിവൃത്തിയായ മഹർഷികൾ സത്യത്തിന്റെ പരമധന്യമായ സ്ഥലത്തേക്ക് യാത്രചെയ്യുന്നു. അത് വിശാലവും ദൈവീയവുമായ, ചിന്തിക്കാനാകാത്ത രൂപമുള്ളതും അത്യന്തം സൂക്ഷ്മവുമായ പ്രകാശം ആണ്. അതു ദൂരത്തേക്കാളും ദൂരത്താണ്, പക്ഷേ ഇവിടെ തന്നെ ഹൃദയഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അത് കണ്ണിനാലോ വാക്കിനാലോ മറ്റു ദേവതകളാലോ തപസ്സിലൂടെയോ പ്രവർത്തിയിലൂടെയോ പിടികൂടാനാവില്ല. ജ്ഞാനത്തിന്റെ കൃപയാൽ, മനസ്സ് ശുദ്ധമായാൽ, ധ്യാനത്തിലൂടെ ആ വിഭജിക്കാനാവാത്തത് കാണാം. ഈ സൂക്ഷ്മാത്മാവ് മനസ്സിലൂടെ മനസിലാക്കേണ്ടതാണ്; അതിൽ പ്രാണശക്തി അഞ്ചു ഭാഗമായാണ് പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നത്. എല്ലാ ജീവികളുടെ മനസ്സും ഈ ആത്മാവിൽ ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു; അതു ശുദ്ധമായാൽ, ആത്മാവ് പ്രകാശിക്കുന്നു. ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവൻ തന്റെ മനസ്സിൽ ഏത് ലോകവും ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ആ ലോകവും ആഗ്രഹവും അവൻ പ്രാപിക്കും. അതിനാൽ, ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആത്മജ്ഞാനിയേ ആരാധിക്കണം. ബ്രഹ്മന്റെ പരമധാമം, അതിൽ ഈ സർവ്വം പ്രതിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നു; അതു പ്രകാശവാനായും ശുദ്ധമായും നിലകൊള്ളുന്നു. ആ പുരുഷനെ, ആഗ്രഹരഹിതരായി ആരാധിക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾ ഈ ലോകത്തെ അതിജീവിച്ചുപോകുന്നു. താൻ കർത്താവാണെന്ന് കരുതി ആഗ്രഹങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആ ആഗ്രഹങ്ങളുമായി വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചുമരിക്കുന്നു; എന്നാൽ, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിവൃത്തിയായവനും ആത്മാവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവനും, ഇവിടെയേയ്ക്കു തന്നെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലയിക്കുന്നു. ഈ ആത്മാവ് ഉപദേശത്തിലോ ബുദ്ധിയിലോ അധികം കേൾവിയിലോ പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നില്ല; ആരെ ആത്മാവ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, അവനു മാത്രമാണ് ആത്മാവ് സ്വരൂപം വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. ബലഹീനനാലോ അശ്രദ്ധയാലോ തെറ്റായ തപസ്സിലാലോ ഈ ആത്മാവ് ലഭ്യമല്ല; എന്നാൽ ജ്ഞാനത്തോടുകൂടി പരിശ്രമിക്കുന്നവൻക്ക്, ഈ ആത്മാവ് ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇത് പ്രാപിച്ച ശേഷം, ജ്ഞാനത്തിൽ തൃപ്തരായ, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹമുള്ള, രാഗരഹിതരായ, ശാന്തരായ സന്യാസികൾ സർവ്വവ്യാപിയായ ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിക്കുന്നു; മനസ്സുകൾ ഏകീകരിച്ച് അവൻ എല്ലായിടത്തും പ്രവേശിക്കുന്നു. ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള, വേദാന്തജ്ഞാനത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ള, സംയമനം പാലിച്ച സന്യാസികൾ, അവരുടെ കാലാവധിക്ക് ശേഷം ബ്രഹ്മലോകങ്ങളിൽ മുഴുവൻ മോക്ഷവും അമരത്വവും പ്രാപിക്കുന്നു. പതിനഞ്ച് ഭാഗങ്ങളും എല്ലാ ദേവതകളും അവരുടെ അധിപതികളോടുകൂടി ലയിച്ചാൽ, എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ജ്ഞാനരൂപിയായ ആത്മാവും അത്യന്തം അവിനാശിയായ പരമത്തിൽ ഒന്നിക്കുന്നു. നദികൾ ഒഴുകി സമുദ്രത്തിൽ ചേർന്ന് പേരും രൂപവും വിട്ടുപോകുന്നതുപോലെ, ജ്ഞാനി പേരും രൂപവും വിട്ട് അതീതമായ ദൈവപുരുഷനിൽ ലയിക്കുന്നു. ആ പരബ്രഹ്മത്തെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നവൻ ബ്രഹ്മമാവുന്നു; അവന്റെ വംശത്തിൽ ബ്രഹ്മജ്ഞാനമില്ലാത്ത ആരും ജനിക്കില്ല. അവൻ ദുഃഖവും പാപവും അതിജീവിച്ച് ഹൃദയഗ്രന്ഥികൾ അകറ്റി അമരത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇത് ശ്ലോകത്തിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു: കര്‍മ്മശീലികളും ശാസ്ത്രപാരായണരും ബ്രഹ്മനിഷ്ഠരുമായ, വിശ്വാസത്തോടെ അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യുന്നവർക്ക് മാത്രമാണ് ഈ ബ്രഹ്മവിദ്യ ഉപദേശിക്കേണ്ടത്; ശിരോവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചവർക്കു മാത്രം. ഇതാണ് സത്യം: അങ്കിരസ്സ് മഹർഷി പുരാതനകാലത്ത് ഇത് പ്രഖ്യാപിച്ചു; വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാത്തവർക്ക് ഇത് പഠിക്കാനാവില്ല. പരമമുനികൾക്ക് നമസ്കാരം, പരമമുനികൾക്ക് നമസ്കാരം.