ಮುಣ್ಡಕೋಪನಿಷದ್

ಸ ಯೋ ಹ ವೈ ತತ್ ಪರಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವೇದ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಭವತಿ ನಾಸ್ಯಾಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ಕುಲೇ ಭವತಿ । ತರತಿ ಶೋಕಂ ತರತಿ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಗುಹಾಗ್ರನ್ಥಿಭ್ಯೋ ವಿಮುಕ್ತೋಽಮೃತೋ ಭವತಿ

ಯಾರು ಆ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಅರಿತಾನೋ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯದವರು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ದುಃಖವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ, ಪಾಪವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ, ಹೃದಯದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಅಮೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತದೇತದೃಚಾಽಭ್ಯುಕ್ತಮ್ । ಕ್ರಿಯಾವನ್ತಃ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾ ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠಾಃ ಸ್ವಯಂ ಜುಹ್ವತ ಏಕರ್ಷಿಂ ಶ್ರದ್ಧಯನ್ತಃ । ತೇಷಾಮೇವೈತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಂ ವದೇತ ಶಿರೋವ್ರತಂ ವಿಧಿವದ್ ಯೈಸ್ತು ಚೀರ್ಣಮ್

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಋಚೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಯಾರು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿರುವರು, ವೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಭಕ್ತರಾಗಿರುವರು, ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಅಗ್ನಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡುವವರು— ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು, ಯಾರು ಶಿರೋವ್ರತವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತದೇತತ್ ಸತ್ಯಮೃಷಿರಙ್ಗಿರಾಃ ಪುರೋವಾಚ ನೈತದಚೀರ್ಣವ್ರತೋಽಧೀತೇ । ನಮಃ ಪರಮಋಷಿಭ್ಯೋ ನಮಃ ಪರಮಋಷಿಭ್ಯಃ

ಇದು ಸತ್ಯ: ಋಷಿ ಅಂಗಿರಸನು ಇದನ್ನು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನು. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸದವನು ಇದನ್ನು ಓದುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಮ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಪರಮ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.