മാണ്ഡൂക്യോപനിഷദ്

सर्वं ह्येतद् ब्रह्मायमात्मा ब्रह्म सोऽयमात्मा चतुष्पात्

എല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്. ഈ ആത്മാവാണ് ബ്രഹ്മം. ഈ ആത്മാവിന് നാല് ഭാഗങ്ങളുണ്ട്.

जागरितस्थानो बहिःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः स्थूलभुग्वैश्वानरः प्रथमः पादः

ജാഗ്രതാവസ്ഥയാണ് ആദ്യ ഭാഗം. ഇത് പുറത്തുള്ളതിൽ ബോധമുള്ളത്, ഏഴു അവയവങ്ങളുള്ളത്, പതിനൊന്നു വാതിലുകൾ ഉള്ളത്, ഭൗതിക വസ്തുക്കൾ അനുഭവിക്കുന്നതും വൈശ്വാനരനുമാണ്.

स्वप्नस्थानोऽन्तःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक्तैजसो द्वितीयः पादः

സ്വപ്നാവസ്ഥയാണ് രണ്ടാം ഭാഗം. ഇത് അകത്ത് ബോധമുള്ളത്, ഏഴു അവയവങ്ങളുള്ളത്, പതിനൊന്നു വാതിലുകൾ ഉള്ളത്, സൂക്ഷ്മ വസ്തുക്കൾ അനുഭവിക്കുന്നതും തൈജസനുമാണ്.

यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत् सुषुप्तम् । सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभुक् चेतोमुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः

ആഴമായ ഉറക്കത്തിൽ, ആരും ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കുകയില്ല, സ്വപ്നം കാണുകയും ഇല്ല — അതാണ് സുഷുപ്തി. ഈ അവസ്ഥയിൽ എല്ലാം ഒന്നായി ലയിച്ചിരിക്കുന്നു, ശുദ്ധ ബോധം മാത്രം, ആനന്ദം നിറഞ്ഞത്, ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നതും, മനസ്സാണ് വാതിൽ — ഇതാണ് പ്രാജ്ഞൻ, മൂന്നാം ഭാഗം.

एष सर्वेश्वर एष सर्वज्ञ एषोऽन्तर्याम्येष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम्

ഇവൻ തന്നെയാണ് എല്ലാറ്റിനും അധിപൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, അകത്തുള്ള നിയന്ത്രകൻ, എല്ലാറ്റിനും ഉറവിടം; എല്ലാ ജീവികളും ഇവനിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് ഇവനിലേക്കാണ് ലയിക്കുന്നത്.

सोऽयमात्माध्यक्षरमोङ्करोऽधिमात्रं पादा मात्रा मात्राश्च पादा अकार उकारो मकार इति

ഈ ആത്മാവാണ് ഓം എന്ന അക്ഷരം, അതിന്റെ ഭാഗങ്ങളോടുകൂടി. ഭാഗങ്ങൾ പാദങ്ങളാണ്, പാദങ്ങൾ ഭാഗങ്ങളാണ്: അ, ഉ, മ എന്നിങ്ങനെ.

जागरितस्थानो वैश्वानरोऽकारः प्रथमा मात्राऽऽप्तेरादिमत्त्वाद्वाऽऽप्नोति ह वै सर्वान् कामानादिश्च भवति य एवं वेद

ജാഗ്രതാവസ്ഥയായ വൈശ്വാനരൻ 'അ' എന്ന ആദ്യ ഭാഗമാണ്, കാരണം അതിൽ ലഭ്യതയും ആദിത്വവും ഉണ്ട്. ഇതു അറിയുന്നവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടുകയും ആദിയായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.

स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रोत्कर्षात् उभयत्वाद्वोत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्याऽब्रह्मवित्कुले भवति य एवं वेद

സ്വപ്നാവസ്ഥയായ തൈജസൻ 'ഉ' എന്ന രണ്ടാം ഭാഗമാണ്, അതിന്റെ ഉന്നതിയും മധ്യസ്ഥതയും കാരണം. ഇതു അറിയുന്നവൻ ജ്ഞാനപരമ്പര ഉയർത്തുകയും, സമനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു; അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ബ്രഹ്മം അറിയാത്തവൻ ജനിക്കില്ല.

सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा मितेरपीतेर्वा मिनोति ह वा इदं सर्वमपीतिश्च भवति य एवं वेद

സുഷുപ്താവസ്ഥയായ പ്രാജ്ഞൻ 'മ' എന്ന മൂന്നാം ഭാഗമാണ്, അളവും ലയവും കാരണം. ഇതു അറിയുന്നവൻ എല്ലാം അളക്കുകയും എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നു.

अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः प्रपञ्चोपशमः शिवोऽद्वैत एवमोङ्कार आत्मैव संविशत्यात्मनाऽऽत्मानं य एवं वेद

നാലാമത്തേത് അളവില്ലാത്തതും, ഇടപാടുകൾക്കപ്പുറത്തുള്ളതും, പ്രപഞ്ചം ശാന്തമാകുന്നതും, മംഗളവും, അദ്വൈതവുമാണ്. അങ്ങനെ, ഓം തന്നെയാണ് ആത്മാവ്; ഇതു അറിയുന്നവൻ ആത്മാവിൽ ആത്മാവിനെ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നു.