ಮಾಣ್ಡೂಕ್ಯೋಪನಿಷದ್

सर्वं ह्येतद् ब्रह्मायमात्मा ब्रह्म सोऽयमात्मा चतुष्पात्

ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮನೇ. ಈ ಆತ್ಮನೇ ಬ್ರಹ್ಮ. ಈ ಆತ್ಮನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಿವೆ.

जागरितस्थानो बहिःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः स्थूलभुग्वैश्वानरः प्रथमः पादः

ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇರುವ, ಏಳು ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಬಾಯಿಗಳಿರುವ, ಸ್ಥೂಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ವೈಶ್ವಾನರನು ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗ.

स्वप्नस्थानोऽन्तःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक्तैजसो द्वितीयः पादः

ಸ್ವಪ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇರುವ, ಏಳು ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಬಾಯಿಗಳಿರುವ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ತೈಜಸನು ಎರಡನೆಯ ಭಾಗ.

यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत् सुषुप्तम् । सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभुक् चेतोमुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः

ಯಾವಾಗ ಆಳನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಆಸೆ ಇರದು, ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಕನಸು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಅದೇ ಆಳನಿದ್ದೆ. ಆ ಆಳನಿದ್ದೆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದಾಗಿ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಆನಂದದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವನು, ಮನಸ್ಸು ಬಾಗಿಲಾದ ಪ್ರಜ್ಞನು, ಮೂರನೆಯ ಭಾಗ.

एष सर्वेश्वर एष सर्वज्ञ एषोऽन्तर्याम्येष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम्

ಈ ಆತ್ಮನೇ ಎಲ್ಲರ ಒಡೆಯನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವವನು, ಎಲ್ಲರೊಳಗಿನ ನಿಯಂತ್ರಕನು, ಎಲ್ಲದರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ.

नान्तःप्रज्ञं न बहिष्प्रज्ञं नोभयतःप्रज्ञं न प्रज्ञानघनं न प्रज्ञं नाप्रज्ञम् । अदृष्टमव्यवहार्यमग्राह्यमलक्षणं अचिन्त्यमव्यपदेश्यमेकात्मप्रत्ययासारं प्रपञ्चोपशमं शान्तं शिवमद्वैतं चतुर्थं मन्यन्ते स आत्मा स विज्ञेयः

ಇದು ಒಳಗಿನ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗಿನ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಅಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನರಾಶಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಅಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನೋಡಲಾಗದು, ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗದು, ಹಿಡಿಯಲಾಗದು, ಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲ, ಯೋಚಿಸಲಾಗದು, ಹೇಳಲಾಗದು, ಒಂದೇ ಆತ್ಮದ ಅನುಭವವೇ ಇದರ ಸಾರ. ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಂತವಾಗುವದು, ಶಾಂತ, ಶುಭ, ಅದ್ವಿತೀಯ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಆತ್ಮ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

सोऽयमात्माध्यक्षरमोङ्करोऽधिमात्रं पादा मात्रा मात्राश्च पादा अकार उकारो मकार इति

ಈ ಆತ್ಮನೇ ಓಂ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರ, ಇದರ ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಭಾಗಗಳೇ ಕಾಲಗಳು, ಕಾಲಗಳೇ ಭಾಗಗಳು—ಅಂದರೆ ಅ, ಉ, ಮ.

जागरितस्थानो वैश्वानरोऽकारः प्रथमा मात्राऽऽप्तेरादिमत्त्वाद्वाऽऽप्नोति ह वै सर्वान् कामानादिश्च भवति य एवं वेद

ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯ ವೈಶ್ವಾನರನು 'ಅ' ಎಂಬ ಮೊದಲ ಭಾಗ. ಇದು ಮೊದಲದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವದು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रोत्कर्षात् उभयत्वाद्वोत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्याऽब्रह्मवित्कुले भवति य एवं वेद

ಸ್ವಪ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯ ತೈಜಸನು 'ಉ' ಎಂಬ ಎರಡನೇ ಭಾಗ. ಇದು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವದು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಜ್ಞಾನವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕುಟುಮ್ಬದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯದವರು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा मितेरपीतेर्वा मिनोति ह वा इदं सर्वमपीतिश्च भवति य एवं वेद

ಆಳನಿದ್ದೆಯ ಪ್ರಜ್ಞನು 'ಮ' ಎಂಬ ಮೂರನೇ ಭಾಗ. ಇದು ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಲೀನವಾಗುವದು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನೊಳಗೆ ಲೀನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः प्रपञ्चोपशमः शिवोऽद्वैत एवमोङ्कार आत्मैव संविशत्यात्मनाऽऽत्मानं य एवं वेद

ಅಳತೆ ಇಲ್ಲದ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಅಸಾಧ್ಯ, ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಂತವಾಗುವದು, ಶುಭ, ಅದ್ವಿತೀಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಓಂ ಎಂಬುದು ಆತ್ಮವೇ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಆತ್ಮದಿಂದ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ.