மைத்ராயணீயோபநிஷத்

தஸ்மாத்வா ஏதஸ்மாதாத்மநி ஸர்வே ப்ராணாஃ ஸர்வே லோகாஃ ஸர்வே வேதாஃ ஸர்வே தேவாஃ ஸர்வாணி ச பூதாந்யுச்சரந்தி தஸ்யோபநிஷத்ஸத்யஸ்ய ஸத்யமிதி அத யதார்த்ரைதாக்நேரப்யாஹிதஸ்ய ப்ரு'தக்தூமா நிஶ்சரந்த்யேவம் வா ஏதஸ்ய மஹதோ பூதஸ்ய நிஃஶ்வஸிதமேதத்யத்ரு'க்வேதோ யஜுர்வேதஃ ஸாமவேதோऽதர்வாங்கிரஸா இதிஹாஸஃ புராணம் வித்யா உபநிஷதஃ ஶ்லோகாஃ ஸூத்ராண்யநுவ்யாக்யாநாநி வ்யாக்யாநாந்யஸ்யைவைதாநி விஶ்வா பூதாநி

அதனால், இந்த ஆத்மாவிலிருந்து எல்லா உயிர்கள், எல்லா உலகங்கள், எல்லா வேதங்கள், எல்லா தேவர்கள், எல்லா உயிரினங்களும் தோன்றுகின்றன. அதன் உபநிஷத் என்பது உண்மையின் உண்மை. ஈரமான நெருப்பிலிருந்து தனித்தனி புகைகள் எழும் போல, இந்த பெரிய ஆத்மாவின் மூச்சாகவே ருக்வேதம், யஜுர்வேதம், சாமவேதம், அதர்வண வேதம், இதிகாசம், புராணம், அறிவு, உபநிஷத்துகள், பாடல்கள், சூத்திரங்கள், விளக்கங்கள், உரைகள்—இவை எல்லாம் அதன் சொந்த உருவங்கள்.

பஞ்சேஷ்டகோ வா ஏஷோऽக்நிஃ ஸம்வத்ஸரஃ தஸ்யேமா இஷ்டகா யோ வஸந்தோ க்ரீஷ்மோ வர்ஷாஃ ஶரத்தேமந்தஃ ஸ ஶிரஃபக்ஷஸீப்ரு'ச்சப்ரு'ஷ்டவாந் ஏஷோऽக்நிஃ புருஷவிதஃ ஸேயம் ப்ரஜாபதேஃ ப்ரதமா சிதிஃ கரைர்யஜமாநமந்தரிக்ஷமுத்க்ஷிஓப்த்வா வாயவே ப்ராயச்சத் ப்ராணோ வை வாயுஃ ப்ராணோऽக்நிஸ்தஸ்யேமா இஷ்டகா யஃ ப்ராணோ வ்யாநோऽபாநஃ ஸமாந உதாநஃ ஸ ஶிரஃபக்ஷஸீப்ரு'ஷ்டபுச்சவாநேஷோऽக்நிஃ புருஷவிதஸ்ததிதமந்தரிக்ஷம் ப்ரஜாபதேர்த்விதீயா சிதிஃ கரைர்யஜமாநம் திவமுத்க்ஷிப்தேந்த்ராய ப்ராயச்சத் அஸௌ வா ஆதித்ய இந்த்ரஃ ஸைஷோऽக்நிஃ தஸ்யேமா இஷ்டகா யத்ரு'க்யஜுஃ ஸாமாதர்வாங்கிரஸா இதிஹாஸம் புராணம் ஸ ஶிரஃபக்ஷஸீபுச்சப்ரு'ஷ்டவாநேஷோऽக்நிஃ புருஷவிதஃ ஸைஷா த்யௌஃ ப்ரஜாபதேஸ்த்ரு'தீயா சிதிஃ கரைர்யஜமாநஸ்யாத்மவிதேऽவதாநம் கரோதி யதாத்மவிதுத்க்ஷிப்ய ப்ரஹ்மணே ப்ராயச்சத் தத்ராநந்தீ மோதீ பவதி

இந்த அக்னி ஐந்து வகைப்படும்; அதாவது வருடம். அதன் கற்கள் வசந்தம், கோடை, மழைக்காலம், சரத்காலம், பனிக்காலம் ஆகியவை. இவை அவன் தலை, இரு இறக்கைகள், இரண்டு பக்கங்கள், வால் ஆகியவையாகும். இது மனிதனை அறிந்தவர்களின் அக்னி; இதுவே பிரஜாபதியின் முதல் வேதி. இவற்றை வைத்து, கைகளால் யஜமானனை இடைநிலைக்குள் உயர்த்தி, வாயுவுக்கு அர்ப்பணித்தாள். உயிரே வாய்; உயிரே அக்னி; அதன் கற்கள் உயிர், வியான், அபானம், சமானம், உதானம். இவை அவன் தலை, இரு இறக்கைகள், இரண்டு பக்கங்கள், வால் ஆகியவையாகும். இது மனிதனை அறிந்தவர்களின் அக்னி; இதுவே பிரஜாபதியின் இரண்டாம் வேதி. இவற்றை வைத்து, கைகளால் யஜமானனை வானுலகிற்கு உயர்த்தி, இந்திரனுக்கு அர்ப்பணித்தாள். அந்த ஆதித்யனே இந்திரன்; இதுவே அவன் அக்னி. அதன் கற்கள் ரிக், யஜுஸ், சாம, அதர்வணாங்கிரசு, இதிகாசம், புராணம். இவை அவன் தலை, இரு இறக்கைகள், வால், இரண்டு பக்கங்கள். இது மனிதனை அறிந்தவர்களின் அக்னி; இதுவே பிரஜாபதியின் மூன்றாம் வேதி. இவற்றை வைத்து, கைகளால் யஜமானனை ஆத்மாவை அறிந்தவரிடம் உயர்த்தி, அவனை அர்ப்பணித்தாள். ஆத்மாவை அறிந்தவனாக உயர்த்தப்பட்டவனை பிரம்மத்திற்கே அர்ப்பணித்தாள்; அங்கே அவன் ஆனந்தமாக மகிழ்வான்.

ப்ரு'திவீகார்ஹபத்யோऽந்தரிக்ஷம் தக்ஷிணாக்நிர்த்யௌராஹவநீயஃ தத ஏவ பவமாநபாவகஶுசய ஆவிஷ்க்ரு'தமேதேநாஸ்ய யஜ்ஞம் யதஃ பவமாநபாவகஶுசிஸம்காதோ ஹி ஜாடரஃ தஸ்மாதக்நிர்யஷ்டவ்யஃ சேதவ்யஃ ஸ்தோதவ்யோऽபித்யாதவ்யஃ யஜமாநோ ஹவிர்க்ரு'ஹீத்வா தேவதாபித்யாநமிச்சதி \: ஹிரண்யவர்ணஃ ஶகுநோ ஹ்ரு'த்யாதித்யே ப்ரதிஷ்டிதஃ மத்குர்ஹம்ஸஸ்தேஜோவ்ரு'ஷஃ ஸோऽஸ்மிந்நக்நௌ யஜாமஹே இதி சாபி மந்த்ரார்தம் விசிநோதி । தத்ஸவிதுர்வரேண்யம் பர்கோऽஸ்யாபித்யேயம் யோ புத்த்யந்தஸ்தோ த்யாயீஹ மநஃஶாந்திபதமநுஸரத்யாத்மந்யேவ தத்தேऽத்ரேமே ஶ்லோகா பவந்தி \: ௧ யதா நிரிந்தநோ வஹ்நிஃ ஸ்வயோநாவுபஶாம்யதே ததா வ்ரு'த்திக்ஷயாச்சித்தம் ஸ்வயோநாவுபஶாம்யதே । ௨ ஸ்வயோநாவுபஶாந்தஸ்ய மநஸஃ ஸத்யகாமதஃ இந்த்ரியார்தவிமூடஸ்யாந்ரு'தாஃ கர்மவஶாநுகாஃ । ௩ சித்தமேவ ஹி ஸம்ஸாரம் தத்ப்ரயத்நேந ஶோதயேத் யச்சித்தஸ்தந்மயோ பவதி குஹ்யமேதத்ஸநாதநம் । ௪ சித்தஸ்ய ஹி ப்ரஸாதேந ஹந்தி கர்ம ஶுபாஶுபம் ப்ரஸந்நாத்மாத்மநி ஸ்தித்வா ஸுகமவ்யயமஶ்நுதே । ௫ ஸமாஸக்தம் யதா சித்தம் ஜந்தோர்விஷயகோசரே யத்யேவம் ப்ரஹ்மணி ஸ்யாத்தத்கோ ந முச்யேத பந்தநாத் । ௬ மநோ ஹி த்விவிதம் ப்ரோக்தம் ஶுத்தம் சாஶுத்தமேவ ச அஶுத்தம் காமஸம்பர்காத் ஶுத்தம் காமவிவர்ஜிதம் । ௭ லய விக்ஷேபரஹிதம் மநஃ க்ரு'த்வா ஸுநிஶ்சலம் யதா யாத்யமநீபாவம் ததா தத்பரமம் பதம் । ௮ தாவந்மநோ நிரோத்தவ்யம் ஹ்ரு'தி யாவத்க்ஷயம் கதம் ஏதஜ்ஜ்ஞாநம் ச மோக்ஷம் ச ஶேஷாந்யே க்ரந்தவிஸ்தராஃ । ௯ ஸமாதிநிர்தௌதமலஸ்ய சேதஸோ நிவேஶிதஸ்யாத்மநி யத்ஸுகம் பவேத் ந ஶக்யதே வர்ணயிதும் கிரா ததா ஸ்வயம் ததந்தஃகரணேந க்ரு'ஹ்யதே । ௧௦ அபாமாபோऽக்நிரக்நௌ வா வ்யோம்நி வ்யோம ந லக்ஷயேத் ஏவமந்தர்கதம் யஸ்ய மநஃ ஸ பரிமுச்யதே । ௧௧ மந ஏவ மநுஷ்யாணம் காரணம் பந்தமோக்ஷயோஃ பந்தாய விஷயாஸம்கிம் மோக்ஷோ நிர்விஷயம் ஸ்ம்ரு'தம் । அதோऽநக்நிஹோத்ர்யநக்நிசிதஜ்ஞாநபித்யாயிநாம் ப்ராஹ்மணஃ பதவ்யோமாநுஸ்மரணம் விருத்தம் தஸ்மாதக்நிர்யஷ்டவ்யஃ சேதவ்யஃ ஸ்தோதவ்யோऽபித்யாதவ்யஃ

பூமி கர்ஹபத்யாக்னி, இடைநிலம் தக்ஷிணாக்னி, வானம் ஆஹவனீயாக்னி. இவற்றிலிருந்து தூய்மையான, புனிதமான, பிரகாசமான அக்னிகள் தோன்றுகின்றன; அவற்றால் யாகம் வெளிப்படுகிறது. தூய்மையான, புனிதமான, பிரகாசமான அக்னிகள் சேரும் இடம் வயிறு. ஆகவே அக்னியை வழிபட வேண்டும், தியானிக்க வேண்டும், பாட வேண்டும், மனதில் நிறுத்த வேண்டும். யஜமானன் ஹவிஸ் எடுத்து, தெய்வத்தை தியானிக்க விரும்புகிறான்: 'பொன்னிறம் கொண்ட பறவை, இதயத்தில் உறைந்தவன், சூரியன், அன்னப்பறவை, ஒளியுடைய காளை, இவ்வக்னியில் நாம் யாகம் செய்கிறோம்' என்று. அத்துடன், 'சத்தியத்தின் முகம் பொன்னால் மூடப்பட்டுள்ளது; பூஷன், அதைத் திறந்து, சத்திய தர்மத்திற்காக, விஷ்ணுவுக்காக அருள்வாயாக' என்று மந்திரத்தின் பொருளையும் ஆராய்கிறான். இதற்காக இவை பாடப்படுகின்றன: 1. எரிபொருள் இல்லாத நெருப்பு தன் மூலத்தில் அணையுமாறு, செயல்கள் குறைந்த மனமும் தன் மூலத்தில் அமைதியாகும். 2. தன் மூலத்தில் அமைதியான மனம் உண்மை விரும்பினாலும், இன்பங்களை நோக்கி மயங்கினால், அதன் செயல்கள் பொய்யால் நடத்தப்படும். 3. மனமே சஞ்சாரமாகும்; அதைக் கவனமாக சுத்தமாக்க வேண்டும். மனம் எப்படி இருக்கிறதோ, அவ்வாறே மனிதனும் ஆகிறான்; இது பழமையான ரகசியம். 4. மனம் தெளிவாக இருந்தால், நல்லதும் கெட்டதும் இரண்டையும் அழிக்கிறது; சாந்தமான ஆத்மாவை ஆத்மாவில் நிலைநிறுத்தி, நிலையான ஆனந்தத்தை அடைகிறான். 5. உயிரினத்தின் மனம் பொருள்களில் பற்றுள்ளபோது, அது பிரம்மத்தில் பற்றினால், யார் பந்தத்திலிருந்து விடுபடமாட்டார்? 6. மனம் இரண்டு வகை: தூய்மையானது, தூய்மையற்றது; ஆசை தொடுவதால் தூய்மையற்றது, ஆசையில்லாமல் இருந்தால் தூய்மை. 7. மனம் சிதறல், கரைவு இல்லாமல், நிதானமாக அமைந்தால், அப்போது அது மனமில்லா நிலையை அடைகிறது; அதுவே பரம்பதம். 8. மனம் முழுமையாக அமைதி அடையும் வரை இதயத்தில் கட்டுப்படுத்த வேண்டும்; இதுவே ஞானமும், விடுதலையும்; மற்றவை எல்லாம் நூல்களின் விரிவே. 9. சமாதியால் தூய்மையடைந்த மனம் ஆத்மாவில் நிலைநிற்றலால் வரும் ஆனந்தம் சொல்ல முடியாதது; அப்போது அது உள்ளார்ந்த அறிவால் உணரப்படுகிறது. 10. நீரில் நீர், நெருப்பில் நெருப்பு, ஆகாயத்தில் ஆகாயம் காணப்படாதது போல, மனம் உள்ளே கலந்தவருக்கு முழுமையாக விடுதலை கிடைக்கும். 11. மனமே மனிதனுக்கு பந்தத்துக்கும், விடுதலைக்கும் காரணம்; பொருள்களில் பற்றினால் பந்தம், பற்றில்லாமல் இருந்தால் விடுதலை. ஆகவே, யாகம் செய்யாதவரும், அக்னியை ஏற்றாதவரும், ஞானத்துடன் தியானிக்காதவரும் பிரம்ம பாதத்தை நினைவில் கொள்ள முடியாது. எனவே அக்னியை வழிபட வேண்டும், தியானிக்க வேண்டும், பாட வேண்டும், மனதில் நிறுத்த வேண்டும்.

நமோऽக்நயே ப்ரு'திவீ க்ஷிதே லோகஸ்ம்ரு'தே லோகம்ஸ்மை யஜமாநாய தேஹி நமோ வாயவேऽந்தரிக்ஷக்ஷிதே லோகஸ்ம்ரு'தே லகமஸ்மை யஜமாநாய தேஹி நம ஆதித்யாய திவிக்ஷிதே லோகஸ்ம்ரு'தே லோகமஸ்மை யஜமாநாய தேஹி நமோ ப்ரஹ்மணே ஸர்வக்ஷிதே ஸர்வஸ்ம்ரு'தே ஸர்வமஸ்மை யஜமாநாய தேஹி ஹிரண்மயேந பாத்ரேண ஸத்யஸ்யாபிஹிதம் முகம் தத்த்வம் பூஷந்நபாவ்ரு'ணு ஸத்யதர்மாய விஷ்ணவே யோऽஸா ஆதித்யே புருஷஃ ஸோऽஸா அஹம் ஏஷ ஹ வை ஸத்யதர்மோ யதாதித்யஸ்ய ஆதித்யத்வம் தச்சுக்லம் புருஷம் அலிங்கம் நபஸோऽந்தர்கதஸ்ய தேஜஸோம்ऽஶமாத்ரமேதத்யதாதித்யஸ்ய மத்ய இவேத்ய் அக்ஷிண்யக்நௌ சைதத்ப்ரஹ்மைததம்ரு'தமேதத்பர்கஃ ஏதத்ஸத்யதர்மோ நபஸோऽந்தர்கதஸ்ய தேஜஸோம்ऽஶமாத்ரமேதத்யதாதித்யஸ்ய மத்யே அம்ரு'தம் யஸ்ய ஹி ஸோமஃ ப்ராணா வா அப்யயம்குரா ஏதஃ'க்த்ப்ரஹ்மைததம்ரு'தமேதத்பர்கஃ ஏதத்ஸத்யதர்மோ நபஸோऽந்தர்கதஸ்ய தேஜஸோऽம்ஶமாத்ரம் ஏதத்யதாதித்யஸ்ய மத்யே யஜுர்தீப்யத்யௌமாபோஜ்யோதிரஸோऽம்ரு'தம்ப்ரஹ்ம பூர்புவஃ ஸ்வரோம் । அஷ்டபாதம் ஶுசிம் ஹம்ஸம் த்ரிஸூத்ரமணுமவ்யயம் த்விதர்மோऽந்தம் தேஜஸேந்தம் ஸர்வம் பஶ்யந்பஶ்யதி நபஸோऽந்தர்கதஸ்ய தேஜஸோऽந்ஶமாத்ரமேதத்யதாதித்யஸ்ய மத்யே உதித்வா மயூகே பவத ஏதத்ஸவித்ஸத்யதர்ம ஏதத்யஜுரேதத்தப ஏததக்நிரேதத்வாயுரேதத்ப்ராண ஏததாப ஏதச்சந்த்ரமா ஏதச்சுக்ரமேததம்ரு'தமேதத்ப்ரஹ்மவிஷயமேதத்பாநுரர்ணவஸ்தஸ்மிந்நேவ யஜமாநஃ ஸைந்தவ இவ வ்லீயந்த ஏஷா வை ப்ரஹ்மைகதாத்ர ஹி ஸர்வே காமாஃ ஸமாஹிதா இத்யத்ரோதாஹரந்தி \: அம்ஶுதாரய இவாணுவாதேரிதஃ ஸம்ஸ்புரத்யஸாவந்தர்கஃ ஸுராணாம் யோ ஹைவம்வித்ஸ ஸவித் ஸ த்வைதவித் ஸைகதாமேதஃ ஸ்யாத்ததாத்மகஶ்ச \: யே விந்தவ இவாப்யுச்சரந்த்யஜஸ்ரம் வித்யுதிவாப்ரார்சிஷஃ பரமே வ்யோமந் தேऽரு'சிஷோ வை யஶஸ ஆஶ்ரயவாஸாஜ்ஜடாபிரூபா இவ க்ரு'ஷ்ணவர்த்மநஃ

பூமியில் உறையும் அக்னிக்கு வணக்கம்; நினைவில் இருக்கும் உலகத்தை யஜமானனுக்கு தாராய். இடைநிலத்தில் உறையும் வாயுவுக்கு வணக்கம்; நினைவில் இருக்கும் உலகத்தை யஜமானனுக்கு தாராய். வானில் உறையும் ஆதித்யனுக்கு வணக்கம்; நினைவில் இருக்கும் உலகத்தை யஜமானனுக்கு தாராய். எல்லாவற்றிலும் உறையும் பிரம்மனுக்கு வணக்கம்; எல்லோரும் நினைவில் கொள்பவனுக்கு, எல்லாவற்றையும் யஜமானனுக்கு தாராய். சத்தியத்தின் முகம் பொன்னால் மூடப்பட்டுள்ளது; பூஷன், அதனைத் திறந்து, சத்திய தர்மத்திற்காக, விஷ்ணுவுக்காக அருள்வாயாக. அந்த ஆதித்யனில் உள்ள புருஷனே நானாக இருக்கிறேன். இதுவே சத்திய தர்மம்; ஆதித்யனின் ஆதித்யத்துவம், அது தூய்மையான, உருவமில்லாத புருஷன்; ஆகாயத்துக்குள் இருக்கும் ஒளியின் ஒரு துளி. கண்களில் உள்ள நெருப்பில் இந்த பிரம்மம், இந்த அமரத்துவம், இந்த ஒளி, இந்த சத்திய தர்மம், ஆகாயத்துக்குள் இருக்கும் ஒளியின் ஒரு துளி, ஆதித்யனின் நடுவில். அமரத்துவம், சோமம் உயிர்கள், அது முளையாகும். இதுவே பிரம்மம், இதுவே அமரத்துவம், இதுவே ஒளி, இதுவே சத்திய தர்மம், ஆகாயத்துக்குள் இருக்கும் ஒளியின் ஒரு துளி, ஆதித்யனின் நடுவில். யஜுஸ் பிரகாசிக்கிறது, ஓம், நீர், ஒளி, சாரம், அமரத்துவம், பிரம்மம், பூமி, இடைநிலம், வானம். எட்டு கால்கள் கொண்ட தூய அன்னப்பறவை, மூன்று நூல்கள், நுண்ணியதும் அழியாததும், இரு தன்மைகள், குருடும், ஒளியை ஏற்றும், அனைத்தையும் பார்ப்பவன், ஆகாயத்துக்குள் இருக்கும் ஒளியின் ஒரு துளியை, ஆதித்யனின் நடுவில் பார்ப்பவன். அது எழும்பி, கதிராகிறது; இதுவே சவித்ரின் சத்திய தர்மம், இதுவே யஜுஸ், இதுவே வெப்பம், இதுவே அக்னி, இதுவே வायु, இதுவே உயிர், இதுவே நீர், இதுவே சந்திரன், இதுவே தூய்மை, இதுவே அமரத்துவம், இதுவே பிரம்மம், இதுவே சூரியன், இதுவே பெருங்கடல். அதில் யஜமானன் உப்பைப் போல் கரைந்து விடுகிறான். இதுவே பிரம்ம ஒற்றுமை; இங்கே எல்லா ஆசைகளும் ஒன்றாகும். இதைப் பற்றி அவர்கள் பாடுவார்கள்: ஒரு கதிர் போல, நுண்ணிய காற்றால் இயக்கப்பட்டு, அந்த உள்ளார்ந்தவன் தேவர்களிடையே அசைகிறான். இவ்வாறு அறிந்தவன் சவித்ரை அறிந்தவனும், இருமை அறிந்தவனும், ஒற்றுமை அறிந்தவனும், அதே தன்மையுடையவனும் ஆவான். துளிகள் போல, அவை எப்போதும் மேலே எழுகின்றன; மேகங்களுக்குள் மின்னல் போல, உயர்ந்த வானில். அந்தக் கதிர்கள் புகழின் இருப்பிடம்; அவை முடி முடிகள் போல, இருண்ட பாதையில் தோன்றும்.

த்வே வா வ கல்வேதே ப்ரஹ்மஜ்யோதிஷோ ரூபகே ஶாந்தமேகம் ஸம்ரு'த்தம் சைகம் அத யச்சந்தம் தஸ்யாதாரம் கம் அத யத்ஸம்ரு'த்தமிதம் தஸ்யாந்நம் தஸ்மாந்மந்த்ரௌஷதாஜ்யாமிஷபுரோடாஶஸ்தாலீபாகாதிபிர்யஷ்டவ்யமந்த\- ர்வேத்யாமாஸ்ந்யவஶிஷ்டைரந்நபாநைஶ்சாஸ்யமாஹவநீயமிதி மத்வா தேஜஸஃ ஸம்ரு'த்த்யை புண்யலோகவிஜித்யர்தாயாம்ரு'தத்வாய சாத்ரோதாஹரந்தி \: அக்நிஹோத்ரம் ஜுஹுயாத்ஸ்வர்ககாமோ யமராஜ்யமக்நிஷ்டோமேநாபியயதி ஸோமராஜ்யமுக்தேந ஸூர்யராஜ்யம் ஷோடஶீநா ஸ்வாராஜ்யமதிராத்ரேண ப்ராஜாபத்யமாஸஹஸ்ரஸம்வத்ஸராந்தக்ரதுநேதி \: வர்த்யாதாரஸ்நேஹயோகாத்யதா தீபஸ்ய ஸம்ஸ்திதிஃ । அந்தர்யாண்டோபயோகாதிமௌ ஸ்திதாவாத்மஶிசீ ததா

இரண்டு வடிவங்களில் பிரம்ம ஒளி உள்ளது; ஒன்று அமைதியானது, மற்றொன்று பூரணமானது. அமைதியானதற்கு ஆதாரம் ஆகாயம்; பூரணமானதற்கு ஆதாரம் அன்னம். ஆகவே, மந்திரங்கள், மூலிகைகள், நெய், இறைச்சி, புளியோதரை, சாதம் முதலியவற்றால் யாகம் செய்ய வேண்டும்; வேதியிலிருந்து மீதமுள்ள உணவு, பானங்களையும் 'இது ஆஹவனீயம்' என்று எண்ணி அர்ப்பணிக்க வேண்டும். இது ஒளி பெருகவும், புண்ணிய உலகை வெல்லவும், அமரத்துவம் பெறவும். இதற்காக அவர்கள் பாடுவார்கள்: 'சொர்க்கம் விரும்பும் ஒருவர் அக்னிஹோத்ரம் செய்ய வேண்டும்; அக்னிஷ்டோமத்தால் யமராஜ்யம் அடைவான்; உக்தத்தால் சோமராஜ்யம்; ஷோடஷியால் சூரியராஜ்யம்; அதிராத்திரத்தால் சுயாதிக்கம்; ஆயிரம் வருட யாகத்தால் ஆண்டின் முடிவு கிடைக்கும்.' பட்டாசு, துணி, எண்ணெய் ஆகியவை இணைந்தால் விளக்கு நிலைநிற்கும்; அதுபோல, உள்ளார்ந்த முட்டையின் பயன்பாட்டால் இந்த இரு ஆத்மாக்களும் நிலைநிற்கின்றன.

தஸ்மாதோமித்யநேநைததுபாஸீதாபரிமிதம் தேஜஸ்தத்த்ரேதபிஹிதமக்நாவாதித்யே ப்ராணேऽதைஷா நாட்யந்நபஹுமித்யேஷாக்நௌ ஹுதமாதித்யம் கமயதி அதோ யோ ரஸோऽஸ்ரவத் ஸ உத்கீதம் வர்ஷதி தேநேமே ப்ராணாஃ ப்ராணேப்யஃ ப்ரஜா இத்யத்ரோதாஹரந்தி \: யத்தவிரக்நௌ ஹூயதே ததாதித்யம் கமயதி தத்ஸூர்யோ ரஶ்மிபிர்வர்ஷதி தேநாந்நம் பவதி அந்நாத்பூதாநாமுத்பத்திரித்யேவம் ஹ்யாஹ \: அக்நௌ ப்ராஸ்தாஹுதிஃ ஸம்யகாதித்யமுபதிஷ்டதே । ஆதித்யாஜ்ஜாயதே வ்ரு'ஷ்டிர்வ்ரு'ஷ்டேரந்நம் ததஃ ப்ரஜாஃ

ஆகையால், 'ஓம்' என்ற ஒலி மூலம் இந்த அளவில்லாத ஒளியை வழிபட வேண்டும். இது மூன்று வகைகளாகக் கூறப்பட்டுள்ளது: அக்கினி, சூரியன், உயிர் என. 'அதிகம் உணவு இல்லை' என்று இங்கு கூறப்படுகிறது, ஏனெனில் அக்கினியில் அர்ப்பணிக்கப்பட்டது சூரியனை அடைகிறது. அங்கிருந்து சுரந்த சாரம் மழையாகப் பொழிகிறது; அதனால் உயிர்கள் உயிர்களிலிருந்து தோன்றுகின்றன, அவற்றிலிருந்து உயிரினங்கள் பிறக்கின்றன. எனவே, 'அக்கினியில் சரியாக அர்ப்பணிக்கப்பட்டது சூரியனை அடைகிறது; சூரியனிலிருந்து மழை, மழையிலிருந்து உணவு, உணவிலிருந்து உயிரினங்கள் பிறக்கின்றன' என்று கூறப்படுகிறது.

அக்நிஹோத்ரம் ஜுஹ்வாநோ லோபஜாலம் பிநத்தி அதஃ ஸம்மோஹம் சித்வா ந க்ரோதாந்ஸ்துந்வாநஃ காமமபித்யாயமாநஸ்ததஶ்சதுர்ஜாலம் ப்ரஹ்மகோஶம் பிந்தததஃ பரமாகாஶமத்ர ஹி ஸௌர ஸௌம்யாக்நேயஸாத்விகாநி மண்டலாநி பித்த்வா ததஃ ஶுத்தஃ ஸத்த்வாந்தரஸ்தமசலமம்ரு'தமச்யுதம் த்ருவம் விஷ்ணுஸம்ஜ்ஞிதம் ஸர்வாபரம் தாம ஸத்யகாமஸர்வஜ்ஞத்வஸம்யுக்தம் ஸ்வதந்த்ரம் சைதந்யம் ஸ்வே மஹிம்நி திஷ்டமாநம் பஶ்யதி அத்ரோதாஹரந்தி \: ரவிமத்யே ஸ்திதஃ ஸோமஃ ஸோமமத்யே ஹுதாஶநஃ । தேஜோமத்யே ஸ்திதம் ஸத்த்வம் ஸத்த்வமத்யே ஸ்திதோऽச்யுதஃ ॥ ஶரீரப்ராதேஶாங்குஷ்டமாத்ரமணோரப்யந்வயம் த்யாத்வாதஃபரமதாம் கச்சதி அத்ர ஹி ஸர்வே காமாஃ ஸமாஹிதா இதி அத்ரோதாஹரந்தி \: அங்குஷ்டப்ராதேஶஶரீரமாத்ரம் ப்ரதீபப்ரதாபவத்விஸ்த்ரிதா ஹி தத்ப்ரஹ்மாபிஷ்டூயமாநம் மஹோ தேவோ புவநாந்யாவிவேஶ । ௐ நமோ ப்ரஹ்மணே நமஃ

அக்கினிஹோத்ரம் செய்யும் போது பேராசை எனும் வலை உடைக்கப்படுகிறது; அவ்வாறு மயக்கம் அறுத்து, கோபம் இல்லாமல், ஆசையை விரும்பாமல், பிறர் பொருளை நினையாமல், அந்த நான்கு வகை வலைப்பற்றும் பிரம்மத்தின் உறையை உடைக்கிறான். பின்னர் உயர்ந்த ஆகாயத்தைத் துளைத்து—அங்கு சூரிய, சந்திர, அக்கினி, சுத்தமான சத்துவ மண்டலங்கள் உள்ளன—அவன் சுத்தமானவன் ஆகி, அந்த சுத்தமான சத்துவத்துக்குள் நிலைத்திருக்கும் அழியாத, அமர, மாற்றமில்லாத, நிலையானவன் என்று விஷ்ணு என அழைக்கப்படும் பரமபதத்தை, உண்மையான ஆசையும் அனைத்தையும் அறியும் தனிச்சிந்தனையையும் உடையவன், தன் மகிமையில் நிற்கும் பரம்பொருளை காண்கிறான். 'சூரியனுக்குள் சோமன், சோமனுக்குள் அக்கினி, அக்கினிக்குள் சத்து, சத்துக்குள் நிலையானவன் இருக்கிறான்' என்று இங்கு கூறப்படுகிறது. உடலில் அங்குலளவு அல்லது அதைவிட சிறியதைத் தியானித்தால், அந்த உயர்ந்த நிலையை அடைகிறான். இங்கு எல்லா ஆசைகளும் ஒன்றாகச் சேர்கின்றன. 'அந்த பிரம்மம், மூன்று வடிவில் போற்றப்பட்டு, விளக்கின் ஒளிபோல் உலகங்களை அடைந்தது' என்று கூறப்படுகிறது. ஓம், பிரம்மத்திற்கு வணக்கம், வணக்கம்.

இதி ஷஷ்டஃ ப்ரபாடகஃ ॥ ப்ரபாடக ௭ । அக்நிர்காயத்ரம் த்ரிவ்ரு'த்ரதந்தரம் வஸந்தஃ ப்ராணோ நக்ஷத்ராணி வஸவஃ புரஸ்தாதுத்யந்தி தபந்தி வர்ஷந்தி ஸ்துவந்தி புநர்விஶ்நதி அந்தர்விவஏணேக்ஷந்தி அசிந்த்யோऽமூர்தோ கபீரோ குணபுக்பயோऽநிர்வ்ரு'த்திர்யோகீஶ்வரஃ ஸர்வஜ்ஞோ மகோऽப்ரமேயோऽநாத்யந்தஃ ஶ்ரீமாந் அஜோ தீமாநநிர்தேஶ்யஃ ஸர்வஸ்ரு'க் ஸர்வஸ்யாத்மா ஸர்வபுக் ஸர்வஸ்யேஶாநஃ ஸர்வஸ்யாந்தராந்தரஃ

ஆறாவது பகுதி முடிந்தது. ஏழாவது பகுதி: அக்கினி காயத்ரி, மூன்று வகை ஸ்தோத்திரம், ரதந்தரம், வசந்தம், உயிர், நட்சத்திரங்கள், வசுக்கள்—இவை கிழக்கில் எழுகின்றன, பிரகாசிக்கின்றன, மழை பொழிகின்றன, புகழ்கின்றன, மீண்டும் திரும்புகின்றன; இடைப்பட்ட வெளியில் அவை காணப்படுகின்றன. அவர் எண்ணிக்க முடியாதவர், உருவமற்றவர், ஆழமானவர், குணங்களை அனுபவிப்பவர், பயங்கரர், வெளிப்படாதவர், யோகிகளின் தலைவன், அனைத்தையும் அறிந்தவர், கொடையாளர், அளவிட முடியாதவர், ஆரம்பமற்றவர், முடிவில்லாதவர், மகிமைமிக்கவர், பிறவியற்றவர், புத்திசாலி, விவரிக்க முடியாதவர், எல்லாவற்றையும் படைப்பவர், எல்லாவற்றுக்கும் ஆத்மா, எல்லாவற்றையும் அனுபவிப்பவர், எல்லாவற்றுக்கும் இறையவன், எல்லாவற்றிலும் உள்ள ஆழமானவன்.

இந்த்ரஸ்த்ரிஷ்டுப் பஞ்சதஶோ ப்ரு'ஹத்க்ரீஷ்மோ வ்யாநஃ ஸோமோ ருத்ரா தக்ஷிணத உத்யந்தி தபந்தி வர்ஷந்தி ஸ்துவந்தி புநர்விஶந்தி அந்தர்விவரேண ஈக்ஷந்தி \: அநாத்யந்தோऽபரிமிதோऽபரிச்சிந்நோऽபரப்ரயோஜ்யஃ ஸ்வதந்த்ரோऽலிங்கோऽமூர்தோऽநந்தஶக்திர்தாதா பாஸ்கரஃ

இந்திரன் திரிஷ்டுப், பதினைந்தாவது, ப்ருஹத், கோடை, வியானம், சோமன், ருத்ரர்கள், தெற்குத் திசை—இவை எழுகின்றன, பிரகாசிக்கின்றன, மழை பொழிகின்றன, புகழ்கின்றன, மீண்டும் திரும்புகின்றன; இடைப்பட்ட வெளியில் அவை காணப்படுகின்றன. அவர் ஆரம்பமற்றவர், முடிவில்லாதவர், அளவில்லாதவர், எல்லையில்லாதவர், பிறரால் நடத்தப்படாதவர், சுயாதீனர், குறியீடு இல்லாதவர், உருவமற்றவர், அளவில்லாத சக்தியுடையவர், படைப்பவர், பிரகாசமானவர்.

மருதோ ஜகதீ ஸப்ததஶோ வைரூபம் வர்ஷா அபாநஃ ஶுக்ர ஆதித்யாஃ பஶ்சாதுத்யந்தி தபந்தி வர்ஷந்தி ஸ்துவந்தி புநர்விஶந்தி அந்தர்விவரேணேக்ஷந்தி தச்சாந்தமஶப்தமபயமஶோகமாநந்தம் த்ரு'ப்தம் ஸ்திரமசலமம்ரு'தமச்யுதம் த்ருவம் விஷ்ணுஸம்ஜ்ஞிதம் ஸர்வாபரம் தாம

மருத்துகள் பதினேழாவது ஜகதீச் சந்தம் ஆகி, பலவகை உருவங்களுடன் இருக்கின்றனர்; மழை என்பது கீழே செல்லும் உயிர், ஒளிரும்வர்கள் ஆதித்யர்கள், அவர்கள் பின்னர் எழுந்து, வெப்பம் தருகின்றனர், மழை பொழிகின்றனர், புகழ்கின்றனர், மீண்டும் உள்ளே சென்று விடுகின்றனர்; அந்தரங்க இடத்திலிருந்து அவர்கள் அமைதியானது, ஓசையற்றது, அச்சமற்றது, துயரற்றது, ஆனந்தமானது, திருப்தியானது, நிலையானது, அசையாதது, மரணமற்றது, அழியாதது, நிலைத்திருப்பது, விஷ்ணு என்று அழைக்கப்படும் எல்லாவற்றிற்கும் உயர்ந்த தங்கும் இடம் என்பதை காண்கிறார்கள்.

விஶ்வே தேவா அநுஷ்டுபேகவிம்ஶோ வைராஜஃ ஶரத்ஸமாநோ வருணஃ ஸாத்யா உத்தரத உத்யந்தி தபந்தி வர்ஷந்தி ஸ்துவந்தி புநர்விஶந்தி அந்தர்விவரேணேக்ஷந்தி அந்தஃஶுத்தஃ பூதஃ ஶூந்யஃ ஶாந்தோऽப்ராணோ நிராத்மாநந்தஃ

விச்வேதேவர்கள் பத்தொன்பதாவது அனுஷ்டுப் சந்தம், வைராஜ வகை; சரத்காலம் ஆண்டாகும், வருணனும் சாத்யர்களும் வடக்கே எழுகின்றனர், வெப்பம் தருகின்றனர், மழை பொழிகின்றனர், புகழ்கின்றனர், மீண்டும் உள்ளே சென்று விடுகின்றனர்; அந்தரங்க இடத்திலிருந்து அவர்கள் உள்ளார்ந்த தூய்மை, பரிசுத்தம், வெறுமை, அமைதி, உயிரற்ற தன்மை, ஆத்மா இல்லாத தன்மை, முடிவில்லாத தன்மை ஆகியவற்றை காண்கிறார்கள்.

மித்ராவருணௌ பங்க்திஸ்த்ரிணவத்ரயஸ்த்ரிம்ஶோ ஶாக்வரரைவதே ஹேமந்த ஶிஶிரா உதாநோऽங்கிரஸஶ்சந்த்ரமா ஊர்த்வா உத்யந்தி தபந்தி வர்ஷந்தி ஸ்துவந்தி புநர்விஶந்தி அந்தர்விவரேணேக்ஷந்தி ப்ரணவாக்யம் ப்ரணேதாரம் பாரூபம் விகதநித்ரம் விஜரம் விம்ரு'த்யும் விஶோகம்

மித்ரவருணர்கள் பங்க்தி சந்தம், முப்பத்து மூன்றாவது சாக்வரமும் ரைவதமும்; ஹேமந்தம், சிசிரம் மேலே செல்லும் உயிராகும்; அங்கிரஸ் சந்திரனாகி மேலே எழுகின்றான், வெப்பம் தருகின்றான், மழை பொழிகின்றான், புகழ்கின்றான், மீண்டும் உள்ளே சென்று விடுகின்றான்; அந்தரங்க இடத்திலிருந்து அவர்கள் 'பிரணவம்' என்று அழைக்கப்படும் வழிகாட்டியை, ஒளிரும் உருவை, தூக்கமற்ற, முதுமையற்ற, மரணமற்ற, துயரற்ற தன்மையை காண்கிறார்கள்.

ஶநிராஹுகேதுரகரக்ஷோயக்ஷநரவிஹகஶரபேபாதயோऽதஸ்தாதுத்யந்தி தபந்தி வர்ஷந்தி ஸ்துவந்தி புநர்விஶந்தி அந்தர்விவரேணேக்ஷந்தி யஃ ப்ராஜ்ஞோ விதரணஃ ஸர்வாந்தரோऽக்ஷரஃ ஶுத்தஃ பூதஃ பாந்தஃ க்ஷாந்தஃ ஶாந்தஃ

சனி, ராகு, கேது, பாம்புகள், யக்ஷர்கள், மனிதர்கள், பறவைகள், மான், யானை மற்றும் பிறர் கீழே எழுகின்றனர், வெப்பம் தருகின்றனர், மழை பொழிகின்றனர், புகழ்கின்றனர், மீண்டும் உள்ளே சென்று விடுகின்றனர்; அந்தரங்க இடத்திலிருந்து அவர்கள் ஞானியையும், தாங்குபவரையும், எல்லாவற்றிலும் உள்ளவரையும், அழியாதவரையும், தூயவரையும், பரிசுத்தரையும், உள்ளார்ந்த ஒளியையும், பொறுமையையும், அமைதியையும் காண்கிறார்கள்.

ஏஷ ஹி கல்வாத்மந்தர்ஹ்ரு'தயேऽணீயாநித்தோऽக்நிரிவ விஶ்வரூபோऽஸ்யைவாந்நமிதம் ஸர்வமஸ்மிந்நோதா இமாஃ ப்ரஜாஃ ஏஷ ஆத்மாபஹதபாப்மா விஜரோ விம்ரு'த்யுர்விஶோகோऽவிசிகித்ஸோऽவிபாஶஃ ஸத்யஸங்கல்பஃ ஸத்யகாமஃ ஏஷ பரமேஶ்வரஃ ஏஷ பூதாதிபதிஃ ஏஷ பூதபாலஃ ஏஷ ஸேதுஃ விதரணஃ ஏஷ ஹி கல்வாத்மேஶாநஃ ஶம்புர்பவஓருத்ரஃ ப்ரஜாபதிர் விஶ்வஸ்ரு'கிரண்யகர்பஃ ஸத்யம் ப்ராணோ ஹம்ஸஃ ஶஸ்தாச்யுதோ விஷ்ணுர்நாராயணஃ யஶ்சைஷோऽக்நௌ யஶ்சாயம் ஹ்ரு'தயேவயஶ்சாஸாவாதித்யே ஸ ஏஷ ஏகஃ தஸ்மை தே விஶ்வரூபாய ஸத்யே நபஸி ஹிதாய நமஃ

இதுவே அந்தரங்கத்தில் உள்ள ஆத்மா, மிகச் சிறியது, மறைந்துள்ள நெருப்பைப் போல, எல்லா உருவங்களும் கொண்டது; இந்த உலகில் உள்ள உணவு அனைத்தும் அவனுடையது, எல்லா உயிர்களும் அவனில் நெய்துள்ளன; இந்த ஆத்மா பாவமற்றது, முதுமையற்றது, மரணமற்றது, துயரற்றது, சந்தேகமற்றது, பந்தமற்றது, சத்தியமான விருப்பமும் சிந்தனையும் உடையது; இவன் பரமேஸ்வரன், பூதங்களின் தலைவன், பாதுகாவலன், பாலம், தாங்குபவன்; இவன் ஆத்மா, ஈசானன், சம்பு, பவ, ருத்ரன், பிரஜாபதி, படைப்பாளர், ஹிரண்யகர்பன், சத்தியம், உயிர், அன்னம், ஆசீர்வதிப்பவன், அழியாதவன், விஷ்ணு, நாராயணன்; நெருப்பிலும், இதயத்திலும், ஆதித்யனிலும் இருக்கும் ஒரே அந்தவன்; அந்த எல்லா உருவங்களும் கொண்ட, சத்தியத்தில் நிலைபெற்ற, ஆகாயத்தில் உறைந்தவருக்கு நாம் வணங்குகிறோம்.

அதேதாநீம் ஜ்ஞாநோபஸர்கா ராஜந்மோஹஜாலஸ்யைஷ வை யோநிஃ யதஸ்வர்கைஃ ஸஹ ஸ்வர்கஸ்யைஷ வாட்யே புரஸ்தாதுக்தேऽப்யதஃ ஸ்தம்பேநாஶ்லிஷ்யந்தி அத யே சாந்யே ஹ நித்யப்ரமுதிதா நித்யப்ரவஸிதா நித்யயாசநகா நித்யம் ஶில்போபஜீவிநோऽத யே சாந்யே ஹ புரயாசகா அயாஜ்யயாசகாஃ ஶுத்ரஶிஷ்யாஃ ஶூத்ரஶ்ச ஶாஸ்த்ரவித்வாம்ஸோऽத யே சாந்யே ஹ சாடஜடநடபடப்ரவ்ரஜிதரங்காவதாரிணோ ராஜகர்மணி பதிதாதயோऽதயே சாந்யே ஹ யக்ஷராக்ஷஸபூதகணபிஶாசோரகக்ரஹாதீநாமர்தம் புரஸ்க்ரு'த்ய ஶமயாம இத்யேவம் ப்ருவாணா அத யே சாந்யே ஹ வ்ரு'தா கஷாயகுண்டலிநஃ காபாலிநோऽத யே சாந்யே ஹ வ்ரு'தா தர்கத்ரு'ஷ்டாந்தகுஹகேந்த்ரஜாலைர்வைதிகேஷு பரிஸ்தாதுமிச்சந்தி தைஃ ஸஹ ந ஸம்வஸ்த் ப்ரகாஶ்யபூதா வை தே தஸ்கரா அஸ்வர்க்யா இத்யேவம் ஹ்யாஹ \: நைராத்ம்யவாதகுஹகைர்மித்யாத்ரு'ஷ்டாந்தஹேதுபிஃ । ப்ராம்யந்லோகோ ந ஜாநாதி வேதவித்யாந்தரந்து யத்

இப்போது, அரசே, அறிவை அடையத் தடையாக உள்ளவை இவை; இவைதான் மாயை வலையின் மூல காரணம்: சொன்ன சொர்க்கத்துடன் சேர்ந்து, சொர்க்கத்திற்கு எதிராக இருப்பவை, கீழே தூணால் கட்டப்பட்டிருப்பவை; என்றும் மகிழ்ச்சியுடன், என்றும் சுற்றிப் பயிலும், என்றும் யாசிப்பவர்கள், என்றும் தொழிலால் வாழ்பவர்கள், நகரங்களில் யாசிப்பவர்கள், தகுதியில்லாத யாசிப்பவர்கள், சூத்திர மாணவர்கள், சூத்திர பண்டிதர்கள்; மேலும், பாடகர், ஜடம் அணிந்தவர்கள், நடனக்காரர்கள், போராளிகள், சஞ்சாரிகள், அரசாங்க வேலைக்கு விழுந்தவர்கள்; மேலும், யக்ஷர், ராக்ஷசர், பூதம், பேய், பாம்பு, கிரகங்கள் ஆகியவற்றிற்காக 'நாம் சமாதானப்படுத்துவோம்' என்று சொல்வோர்; மேலும், வீணாக காஷாயம், குண்டலம், கபாலம் அணிவோர்; மேலும், வீணாக தவறான வாதம், உதாரணம், மாயை, சூழ்ச்சி கொண்டு வேதியர்களுடன் இருப்பதற்காக முயல்வோர்; இவர்களுடன் சேர வேண்டாம். இவர்கள் திருடர்கள், சொர்க்கத்திற்கு அற்றவர்கள். எனவே, 'ஆத்மா இல்லை' என்று பொய் வாதம் செய்து, பொய் உதாரணம், காரணம் காட்டி உலகம் குழம்புகிறது, வேதத்தின் உண்மையான முடிவை அறியவில்லை' என்று கூறப்படுகிறது.

ப்ரு'ஹஸ்பதிர்வை ஶுக்ரோ பூத்வேந்த்ரஸ்யாபயாயாஸுரேப்யஃ க்ஷயாயேமாமவித்யாமஸ்ரு'ஜத் தயா ஶிவமஶிவமித்யுத்திஶந்த்யஶிவம் ஶிவமிதி வேதாதிஶாஸ்த்ரஹிம்ஸகதர்மாபித்யாநமஸ்த்விதி வதந்தி அதோ நைநாமபிதீயேதாந்யதைஷா பந்த்யேவைஷா ரதிமாத்ரம் பலமஸ்யா வ்ரு'த்தச்யுதஸ்யேவ நாரம்பணீயேத்யேவம் ஹ்யாஹ \: தூரமேதே விபரீதே விஷூசீ அவித்யா யா ச வித்யேதி ஜ்ஞாதா । வித்யாபீப்ஸிதும் நசிகேதஸம் மந்யே ந த்வா காமா பஹவோ லோலுபந்தே ॥ வித்யாம் சாவித்யாம் ச யஸ்தத்வேதோபயம் ஸஹ । அவித்யயா ம்ரு'த்யும் தீர்த்வா வித்யயா அம்ரு'தமஶ்நுதே ॥ அவித்யாயாமந்தரே வேஷ்ட்யமாநாஃ ஸ்வயம் தீராஃ பண்டிதம் மந்யமாநாஃ । தந்த்ரம்யமாநாஃ பரியந்தி மூடா அந்தேநைவ நீயமாநா யதாந்தாஃ

பிரஹஸ்பதி, சுக்கிரராகி, இந்திரனுக்கு பாதுகாப்பாக, அசுரர்களை அழிக்க இந்த தவறான அறிவை உருவாக்கினார்; அதனால், நல்லதை கெட்டது என்றும், கெட்டதை நல்லது என்றும் கூறி, 'வேதம் முதலிய நூல்களுக்கு தீங்கு விளைவிக்க வேண்டும்' என்று சொல்கிறார்கள். எனவே, இதை பின்பற்றக் கூடாது; இது பயனற்றது, அதன் பலன் வெறும் விருப்பமே; ஒரு முறிந்த கிளை போல் இதை தொடங்கக் கூடாது. அதனால், 'அறிவும் அறியாமையும் வெவ்வேறு, இரண்டும் அறியப்பட்டவை; நச்சிகேதன் அறிவை விரும்புகிறான், பல ஆசைகள் உன்னை ஈர்க்க முடியாது. அறிவும் அறியாமையும் யார் சேர்த்து அறிகிறாரோ, அறியாமையால் மரணத்தை தாண்டி, அறிவால் அமரத்தை அடைகிறார். அறியாமையில் மூழ்கி, தாம் புத்திசாலி, பண்டிதர் என்று எண்ணுவோர், குழப்பத்தில் அலைந்து, குருடர்களை போல குருடனால் இட்டுச் செல்லப்படுகிறார்கள்' என்று கூறப்படுகிறது.

தேவாஸுரா ஹ வை ய ஆத்மகாமா ப்ரஹ்மணோऽந்திகம் ப்ரயாதாஃ தஸ்மை நமஸ்க்ரு'த்வோசுஃ பகவந் வயமாத்மகாமாஃ ஸ த்வம் நோ ப்ரூஹீதி அதஶ்சிரம் த்யாத்வாऽமந்யதாந்யதாமாநோ வை தேऽஸுரா அதோऽந்யதமமேதேஷாமுக்தம் ததிமே மூடா உபஜீவந்த்யபிஷ்வங்கிணஸ்தர்யாபிகாதிநோऽந்ரு'தாபிஶம்ஸிநஃ ஸத்யமிவாந்ரு'தம் பஶ்யந்தீந்த்ரஜாலவதித்யதோ யத்வேதேஷ்வாபிஹிதம் தத்ஸத்யம் யத்வேதேஷூக்தம் தத்வித்வாம்ஸ உபஜீவந்தி தஸ்மாத்ப்ராஹ்மணோ நாவைதிகமதீயீதாயமர்தஃ ஸ்யாதிதி

தேவர்கள் மற்றும் அசுரர்கள், ஆத்மாவை விரும்பி, பிரம்மனை அணுகினர்; வணங்கி, 'அண்டவரே, நாங்கள் ஆத்மாவை விரும்புகிறோம், எங்களுக்கு சொல்லுங்கள்' என்றனர். நீண்ட நேரம் தியானித்து, 'இவர்கள் அசுரர்கள் வேறு தன்மை உடையவர்கள்' என்று எண்ணி, அவர்களுக்கு வேறு விதமாகப் பேசினார். அந்த முட்டாள்கள் பற்று கொண்டு, கோபத்துடன், தீங்கு செய்பவர்கள், பொய் பேசுபவர்கள், பொய்யை உண்மை என்று பார்க்கிறார்கள், மாயை போல; எனவே, வேதங்களில் கூறப்பட்டதே உண்மை; வேதங்களில் சொல்லப்படாததை ஞானிகள் பின்பற்றுவதில்லை. ஆகவே, ஒரு பிராமணன் வேதத்திற்கு அற்ற நூல்களை படிக்கக் கூடாது; இதுவே பொருள்.

ஏதத்வா வ தத்ஸ்வரூபம் நபஸஃ கேऽந்தர்பூதஸ்ய யத்பரம் தேஜஸ்தத்த்ரேதாபிஹிதமக்நா ஆதித்யே ப்ராண ஏதத்வா வ தத்ஸ்வரூபம் நபஸஃ கேऽந்தர்பூதஸ்ய யதோமித்யேததக்ஷரமநேநைவ ததுத்புத்ந்யதி உதயதி உச்ச்வஸதி அஜஸ்ரம் ப்ரஹ்மதீயாலம்பம் வாத்ரைவைதத்ஸமீரணே நபஸி ப்ரஸாகயைவோத்க்ரம்ய ஸ்கதாத்ஸ்கந்தமநுஸர்த்யப்ஸு ப்ரக்ஷேபகோ லவணஸ்யேவ க்ரு'தஸ்ய சௌஷ்ண்யமிவாபித்யாதுர்விஸ்த்ரு'திரிவைததித்யாத்ரோதாஹரந்தி \: அத கஸ்மாதுச்யதே வைத்யுதோ யஸ்மாதுச்சாரிதமாத்ர ஏவ ஸர்வம் ஶரீரம் வித்யோதயதி தஸ்மாதோமித்யநேநைததுபாஸீதாபரிமிதம் தேஜஃ । ௧ புருஷஶ்சக்ஷுஷோ யோऽயம் தக்ஷிணோऽக்ஷிண்யவஸ்திதஃ । இந்த்ரோऽயமஸ்ய ஜாயேயம் ஸவ்யே சாக்ஷிண்யவஸ்திதா ॥ ௨ ஸமாகமஸ்தயோரேவ ஹ்ரு'தயாந்தர்கதே ஸுஷௌ । தேஜஸ்தல்லோஹிதஸ்யாத்ர பிண்ட ஏவோபயோஸ்தயோஃ ॥ ௩ ஹ்ரு'தயாதாயாதி தாவச்சக்ஷுஷ்யஸ்மிந்ப்ரதிஷ்டிதா । ஸாரணீ ஸா தயோர்நாடீ த்வயோரேகா த்விதா ஸதீ ॥ ௪ மநஃ காயாக்நிமாஹந்தி ஸ ப்ரேரயதி மாருதம் । மாருதஸ்தூரஸி சரந்மந்த்ரம் ஜநயதி ஸ்வரம் ॥ ௫ கஜாக்நியோகாத் ஹ்ரு'தி ஸம்ப்ரயுக்தமணோர்ஹ்யணுர்த்விரணுஃ கண்டதேஶே । ஜிஹ்வாக்ரதேஶே த்ர்யணுகம் ச வித்தி விநிர்கதம் மாத்ரு'கமேவமாஹுஃ ॥ ௬ ந பஶ்யந்ம்ரு'த்யும்ம் பஶ்யதி ந ரோகம் நோத துஃகதாம் । ஸர்வம் ஹி பஶ்யந்பஶ்யதி ஸர்வமாப்நோதி ஸர்வஶஃ ॥ ௭ சாக்ஷுஷஃ ஸ்வப்நசாரீ ச ஸுப்தஃ ஸுப்தாத்பரஶ்ச யஃ । பேதாஶ்சைதேऽஸ்ய சத்வாரஸ்தேப்யஸ்துர்யம் மஹத்தரம் ॥ ௮ த்ரிஷ்வேகபாச்சரேத்ப்ரஹ்ம த்ரிபாச்சரதி சோத்தரே । ஸத்யாந்ரு'தோபபோகார்தாஃ த்வைதீபாவோ மஹாத்மந இதி த்வைதீபாவோ மஹாத்மந இதி

இது தான் அந்த ஆகாயத்தில் உள்ள உண்மையான வடிவம், உயர்ந்த ஒளி, மூன்று வகையில் விவரிக்கப்பட்டுள்ளது: நெருப்பு, சூரியன், உயிர். இது தான் அந்த ஆகாயத்தில் உள்ள உண்மையான வடிவம், 'ஓம்' என்ற எழுத்து; இதனாலேயே விழிப்புணர்ச்சி, எழுச்சி, மூச்சு நிகழ்கிறது, எப்போதும் பிரம்மத்தைத் தியானிப்பதனால் ஆதரிக்கப்படுகிறது. இங்கு, காற்றிலும், ஆகாயத்திலும், கிளைகள் போல விரிகிறது, தண்டு போல மேலே எழுகிறது, தோளைக் கடந்து நீரில் சென்று, உப்பில் உப்புத்தன்மை போல, நெய்யில் வெப்பம் போல, சிந்தனையின் விரிவுபோல பரவுகிறது. அதனால், 'ஏன் இது மின்னல் என்று அழைக்கப்படுகிறது? ஏனெனில், உச்சரிக்கும்போதே உடல் முழுவதும் ஒளிர்கிறது; எனவே, இதை எல்லையில்லா ஒளியாக தியானிக்க வேண்டும்' என்று கூறப்படுகிறது. 1. வலது கண்களில் இருப்பவர் புருஷன், அவர் இந்திரன்; இடது கண்களில் அவனுடைய துணை இருக்கிறார். 2. இருவரின் சங்கமம் இதயத்தில், நரம்பில், இருவரின் ஒளி சிவப்பாக இருக்கிறது. 3. இதயத்திலிருந்து கண்களுக்கு செல்லும் போது, அது அங்கு நிலைபெறுகிறது; இருவருக்கும் ஒரே நரம்பு, ஆனால் இரண்டு போல தெரிகிறது. 4. மனம் உடல் நெருப்பைத் தூண்டி, அது காற்றை இயக்குகிறது; காற்று மார்பில் சுழன்று, மெல்லிய ஒலி உண்டாகிறது. 5. ஆகாயம் மற்றும் நெருப்பு இதயத்தில் சேர்ந்தபோது, மிகச் சிறிய அணு, இரட்டை அணு, தொண்டையில், நாக்கின் முனையில் மூன்று அணு உருவாகின்றன; இதையே மாத்ருகை என்று சொல்கின்றனர். 6. அவர் மரணத்தையும், நோயையும், துயரையும் காண்பதில்லை; எல்லாவற்றையும் பார்த்து, எல்லாவற்றையும் அடைகிறார். 7. கனவு காண்பவர், உறங்குபவர், உறக்கத்திற்கும் அப்பாற்பட்டவர்—இவை நான்கு நிலைகள்; நான்காவது நிலை மிக உயர்ந்தது. 8. மூன்றில் ஒரு பாதம் பிரம்மத்தில் நடக்கிறது; நான்காவது நிலையில் மூன்று பாதங்கள் நடக்கின்றன; உண்மை, பொய் அனுபவத்திற்காக, இரட்டைத்தன்மை மகா ஆத்மாவில் தோன்றுகிறது—இவ்வாறு இரட்டைத்தன்மை மகா ஆத்மாவில் தோன்றுகிறது.